HÜSEYİN GÖKÇE/ANKARA
Finansal veri analizi ve analitik risk raporu alanında faaliyet gösteren Finera, imalat sanayinin son iki yılını kur ile ciro üretim ilişkisini inceledi. 2023 yılı ocak ayı 100 olarak kabul edilerek, son iki yıllık zaman diliminde imalat sanayindeki döviz kuru ile üretim ve ciro arasındaki ilişkinin incelendiği rapora göre, inceleme döneminde kurdaki her yüzde 1’lik artış ciroyu yüzde 0.63 artırdı ancak döviz kuru ile ciro/üretim arasındaki ilişki giderek zayıflıyor.
Finera Finansal Veri Analizi tarafından yapılan çalışmaya göre, incelenen dönemde yani 2023 yılı başından 2024 sonuna kadar kurda yaşanan yüzde 1’lik artış genel ciroyu yüzde 0.63 oranında artırmış. Döviz kuru artışı sadece aynı ay içinde ciroya etki ederken, sonraki aylarda bu etki kaybolmuş.
Üstelik çalışma, döviz kuru ile üretim ve ciro arasındaki ilişkinin özellikle 2024 yılı son çeyreğinde iyice zayıfladığını ortaya koyuyor. Raporun özet bölümünde, döviz kurundaki artış beklentisinin ihracat artışından çok mevcut durumu koruma amacı güttüğüne yönelik gözlem paylaşılıyor.
“Makas daha da açılırsa imalatta kalıcı hasar oluşabilir”
Özet bölümünde enflasyon ile kur arasındaki makasın daha da açılması durumunda imalat sanayinde kalıcı hasarların oluşabileceğine dikkat çekilirken, Türk sanayinin fiyat rekabetinden ziyade nitelikli ürün rekabetine hazırlanması gerektiğine değiniliyor.
20 sektörün 16’sında ciro enflasyonun altında kaldı
Araştırmaya konu imalat sanayindeki 20 sektörün 16’sında ciro artışının, enflasyonun altında kalması dikkat çekti. 2023- 2024 döneminde birikimli enflasyon yüzde 123.1 olarak hesaplandı. Bu dönemde diğer ulaşım araçları yüzde 295.2, bilgisayar- elektronik-optik ürünler sanayi yüzde 214.3, motorlu taşıtlar sanayi yüzde 147.4 ve mobilya sanayi ise yüzde 123.2’lik ciro artışı ile enflasyonun üzerinde bir oran yakalamış oldular.
Enflasyon %123, ana metal sanayi cirosu %73 arttı
İki yıllık zaman diliminde 16 sektörün cirosu yüzde 123’lük enflasyonun altında kaldı. Bunlardan ana metal sanayinde yüzde 73, deri sanayinde yüzde 77.8, kimya sanayinde yüzde 79.5 ciro artışı yaşandı.
Aynı dönemde diğer ulaşım araçlarıyla bilgisayar dışındaki sektörlerde üretim artışları da çok sınırlı kaldı. Hatta deri sanayi üretimi yüzde 8.1 oranında geriledi. Üretim; giyim sanayinde yüzde 1.8, kimya sanayinde yüzde 2.8, kauçuk ve plastikte yüzde 7 arttı.
