MERVE YİĞİTCAN
Finansmana erişim sorunları, üretim faaliyetlerindeki bozulma ve sıkı para politikasının da etkisiyle konkordato başvurularında yılın 11’inci ayında rekor geldi. Konkordatotakip.com’un EKONOMİ için derlediği verilere göre, kasım ayında mahkemeler 152 dosya için konkordato geçici mühlet kararı verirken, 11 ayın toplamında bu sayı 1504’e ulaştı. Böylece 1387 konkordato başvurusunun yapıldığı 2019 yılındaki rekor aşılmış oldu. Kasım ayında kesin mühlet kararı verilen dosya sayısı 126 olurken, yıl genelinde bu sayı 683’e ulaştı. Geçen ay 100 dosya için konkordatonun reddi kararı verilirken, ocak-kasım döneminde toplam 612 konkordato başvurusu reddedildi. Kasım ayında iflas kararı verilen dosya sayısı 12, tasdik kararı verilen dosya sayısı da 10 olurken; 11 aylık dönemde 108 iflas, 104 de tasdik kararı verilmiş oldu.
Finansman ve üretim faaliyetlerindeki bozulmadan en fazla nasibini alan sektörlerin başında gelen tekstil sektörü, yıl boyunca en fazla konkordato başvurusunun da yapıldığı sektör oldu. Riski yüksek sektörlere bakıldığında, yılın 11 ayında 86 konkordato başvurusu ile tekstil ilk sırada yer alırken, onu 83 başvuru ile inşaat izledi. Bu iki sektörü 41 konkordato başvurusu ile metal ürün imalatı, 35 başvuru ile mobilya, 31 başvuru ile de gıda sektörleri takip etti.
Alacaklıların durumu kritik
Konkordatolardaki tırmanış iş dünyasında da tedirginliği artırmaya devam ediyor. Konkordatoların kötüye kullanımı olabileceğine işaret eden bazı sektör temsilcileri, zor durumdaki firmanın konkordato ile koruma kalkanı kuşandığını, ancak o firmadan alacağı olan firmaların ise zor duruma düştüğüne dikkat çekiyor. Geçici mühlet kararı alan firmaya 3 ay süre verilirken, kesin mühlet kararı ile bu süre 1 yılı geçiyor. Bu süreçte konkordato alan firma faaliyetlerine devam ederken, borçlarını ödemiyor. Ortalama iflas kararı süresi, geçici mühlet kararından itibaren 435 gün, konkordatonun reddi kararı 474 gün, tasdik kararı ise 700 gün sonra veriliyor. Konkordato sürecinin uzun olmasından ve piyasa alacaklarını kapsamasından şikayet eden iş dünyası, konkordatoların sadece kamu ve banka alacaklarını kapsaması gerektiğine işaret ediyor.
Her 100 çekten 2’si karşılıksız
Banka kredilerine erişimin zorlaşması nedeniyle piyasada kullanımı artışa geçen çeklerde de tablo iyiye gitmiyor. TBB Risk Merkezi verilerine göre, ocak-ekim döneminde bankalara ibraz edilen çek tutarı yüzde 72 artarak 6,3 trilyon TL olurken, karşılıksız işlemi yapılan çek tutarı yüzde 221 artarak 141 milyar TL’ye yükseldi. Ekim ayında karşılıksız işlemi yapılan çeklerin bankalara ibraz edilen çeklere oranı değer bazında yüzde 2,2’ye yükseldi.
Kapanmalar ve tasfiyeler hızlandı
Piyasadaki durgunluk kurulan-kapanan şirket istatistiklerine de yansıyor. TOBB verilerine göre, bu yılın 10 ayında kurulan şirket sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,2 azalırken, kapanan şirket sayısı yüzde 21,2 arttı. Ocak-ekim döneminde 92 bin 712 şirket kurulurken, 21 bin 230 şirket ise kepenk indirdi. Yani kurulan her 4 yeni şirkete karşın 1 şirket faaliyetlerine son vermiş durumda. Bu dönemde tasfiye sürecine giren şirket sayısı da yüzde 7,5 artarak 23 bin 659’a ulaştı.
