MERVE YİĞİTCAN
Finansmana erişim sorunları nedeniyle nakit akışı bozulan, işletme sermayesi yetersizliği artan reel sektörde konkordato başvuruları artarak devam ediyor. Konkordatotakip.com’un Basın İlan Kurumu’ndan derlediği verilere göre, eylül ayında mahkemeler 252 dosya için konkordato geçici mühlet kararı verdi. Bu tutar, 292 adet dosya için geçici mühlet kararı verilen Haziran 2025’ten sonraki en yüksek ikinci aylık seviye oldu. Yine geçen ay 172 dosya için de kesin mühlet kararı verilirken, bu seviye tüm zamanların aylık rekoru oldu. Eylülde 136 dosya için konkordatonun reddi kararı verilirken, iflas kararı verilen dosya sayısı ise 24 oldu. Mahkemeler geçen ay 6 dosya için de tasdik kararı verdi.
Yılın son çeyreğine girerken, geride kalan 3 çeyreğin konkordato karnesi de endişelendirdi. Zira yılın 9 ayında geçici mühlet kararı verilen toplam dosya sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 76 artarak 2 bin 85’e ulaştı. Hatırlanacağı üzere, geçen yılın tamamında 1723 konkordato geçici mühlet kararı verilmiş, bu sene ise ağustos ayında ulaşılan 1833 geçici mühlet kararı ile 2024 yılının seviyesi aşılmıştı. Ocak-eylül döneminde kesin mühlet kararı verilen dosya sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 171 artarak 1212’ye yükseldi. Konkordatonun reddi kararı verilen dosya sayısı da, yılın 9 ayında yüzde 110 artışla 895’e ulaştı. Yılın 3 çeyreğinde iflas kararı verilen dosya sayısı ise yüzde 117 artışla 165 oldu. Geçen yılın aynı döneminde bu sayı 76’ydı.
İflaslar tasdikleri katladı
Konkordato kararlarında genel olarak tüm aşamalarda artış olurken, tasdik kararlarında tersine bir seyir izleniyor. Yılın 9 ayında çıkan tasdik kararı sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 19 düşüşle 67’ye indi. 2020’den bu yana veriler incelendiğinde iflas kararlarının tasdik kararlarının çok altında kaldığı görülüyor. Ta ki bu yıla kadar. Bu yılın 9 ayında 165 iflas kararına karşın 67 tasdik kararı verildiği görülüyor. Tasdik kararı konkordato sürecinin tamamlanıp, alacakların ödenmeye başlamasını ifade ediyor denebilir. Genel olarak konkordato sistemine ilişkin şikayetlerden biri de mahkeme süreçlerinin uzun sürdüğü, tasdik kararları verilene kadar alacaklının parasının değerini yitirdiği yönünde.
Tekstil-hazır giyimde 192 konkordato
Peki konkordatoların sektörel dağılımında son durum ne? Tablo tekstil sektörünün negatif ayrışmaya devam ettiğini ortaya koyarken, sadece tekstil sektöründe yılın 9 ayında 147 adet dosya için geçici mühlet kararı verildi. Buna giyim, ayakkabı, halı, çanta, iplik imalatı ve deri işleme de eklendiğinde tekstil ve hazır giyimde toplam konkordato sayısı 192’ye yükseliyor. Tekstilden sonra en fazla konkordato kararı verilen sektör 92 dosya ile inşaat olurken, bu iki sektörü sırasıyla metal ürün imalatı, alüminyum işleme ve mobilya izliyor.
İş dünyası suistimallerin engellenmesini istiyor
Adalet Bakanlığı, İcra İflas Kanunu’nda değişiklik öngören taslak çalışmasında konkordato müessesinde de değişikliğe hazırlanırken, piyasada ‘domino etkisi’ riski de artıyor. Çeşitli sektör toplantılarında iş insanları, artan konkordatolara ilişkin endişelerini daha sık dile getirmeye başladı. Sistemin konkordatoya başvuran şirketleri koruma kalkanına aldığını, ancak alacaklıları riske attığını savunan iş dünyası temsilcileri, ısrarla her fırsatta bu kalkanın sadece kamu ve banka borçlarını kapsaması gerektiğini, piyasa borçlarının ise kapsam dışında tutulmasını talep ediyor. Zira, sadece zorda olan firmaların değil, piyasa borçlarını ötelemek isteyen firmaların da konkordato yoluna başvurduğunu ileri süren iş insanları, suistimallerin önüne geçilmesi gerektiğini dile getiriyor.
