Merve YİĞİTCAN/Hüseyin GÖKÇE
İş dünyasının en önemli gündem maddeleri arasında uzun zamandır üst sıralarda yer alan EYT’de, işletmelerin bir süredir beklediği 50 milyar TL’lik KGF teminatlı kredi desteğinde sona gelindi. Bankalara tahsislerin yapıldığı ve birkaç gün içinde kredi başvurularının alınacağı öğrenildi. Ancak KGF destekli EYT kredisinin gecikmesi ‘sermaye kıtlığı yaşanan’ firmalarda sıkışıklığa yol açtı. Birçok firma çalışanları ile karşı kaşıya kaldı. 3 Mart’ta EYT yasasının yürürlüğe girmesi nedeniyle kapsama giren çalışanlar, çıkışlarını isteyip kıdem tazminatlarını talep etmeye başladı. Bazı şirketler bankalara henüz kredi tanımlanmadığı için istifaları işleme almazken, bazı şirketler de çalışanlarına taksitlendirerek ödeme yoluna gidiyor. Ancak çalışanların taksit formülüne çok sıcak bakmaması, sermaye sorunu yaşayan firmaları kara kara düşündürmeye başladı. EKONOMİ’ye yakın bankacılık kaynaklarına göre, gecikmenin KGF ve bankalarla süren protokol süreci nedeniyle normal olduğu, şu anda tüm süreçlerin tamamlandığı, birkaç gün için kredi başvurularının alınacağı öğrenildi. EYT ile ilgili son durumu konuştuğumuz iş dünyası temsilcileri, kıdem tazminatı yükünün işletmeleri tedirgin ettiğini söylerken, sermaye yetersizliği çeken firmalarda geciken KGF kredisi nedeniyle ciddi bir kriz yaşandığını dile getiriyor.
Ardıç: İşveren tedirginlik yaşıyor
EKONOMİ’ye konuşan Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Seyit Ardıç, EYT sebebiyle bir anda kıdem tazminatı ile karşı karşıya kalan işverenlerin, tedirginlik yaşadığını söyledi. Halen işletme sermayesi sıkıntısı çeken imalat sanayinin daha fazla sorun yaşamaması için, kefalet limiti 50 milyar liraya çıkarılan Kredi Garanti Fonu (KGF) desteğinin büyük önem arz ettiğinin altını çizen Seyit Ardıç, “Bu anlamda KGF desteğinin hızlıca hayata geçirilmesi, şirketlerimizin daha rahat önünü görmesine, yatırım ve işletme faaliyetlerini daha sağlıklı koşullarda planlamalarına yardımcı olacaktır” ifadelerini kullandı.
Yorgancılar: Nakit akışları sıkıntıda
Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) Başkanı Ender Yorgancılar da henüz şirketlerin bankalardan KGF teminatlı kredi kullanmaya başlayamadığını vurgulayarak, “Ama EYT kapsamına giren çalışanlar var ve haklı olarak çıkışlarını istiyorlar. Bu durum da şirketlerin çalışana ödeme yapmasını gerektiriyor. Kredi geciktiği için halihazırda nakit akışları sıkıntıda olan şirketler daha da zora girmiş oldu” ifadelerini kullandı.
Kaya: Ciddi şekilde kriz yaşıyoruz
EYT’li çalışan oranının en fazla olduğu sektörlerin başında tekstil ve hazır giyim geliyor. 1,2 milyonu aşkın çalışanı bulunan her iki sektörde EYT’li çalışan oranı yüzde 15 seviyelerinde. Şu anda en önemli gündem maddelerinden birinin EYT olduğunu dile getiren Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) Başkanı Ramazan Kaya, “Hem bankalar, hem Eximbank, hem de TOBB ile konuşuyoruz. Şu an EYT ile ilgili olarak insanlar çıkışlarını istiyor ve burada bir hakediş var. Bu hakediş ile ilgili de bir sermaye yok. Bu sermaye ile ilgili de yılbaşından önce Hazine ve Maliye Bakanımız KGF fonlu bir kredi desteği vereceğini söylemişti. Ama şu an KGF’den bir kredi çıkmıyor. Ve ay sonu itibari ile de bu insanların çıkışını yapmamız gerekiyor. Bu insanların yüzde 90’ı çıkış yapıp tekrar işlerine devam edecek. Ama haklarını da istiyorlar. Ancak firmaların bu haklarını verecek sermaye yeterliliği yok. Şu an ciddi şekilde kriz yaşıyoruz. İşletme sermayesi bile bulamazken bir de EYT yükü ile karşı karşıya kalmaları işletmeler için ciddi bir sıkıntı. Bu sefer işçi ile işveren karşı karşıya geliyor ve iş barışı tehlikeye giriyor” dedi. Bazı firmalarca uygulanması düşünülen tazminatın taksitlendirilmesi ile ilgili ise Kaya, “Böyle bir çalışma yok ve bu kanun dışı bir hareket. Bireysel belki böyle çalışma yapan olabilir tabi. İşçi ile firma arasındaki bir durum o. Biz acil olarak EYT ile ilgili olarak KGF destekli kredilerin çıkmasını bekliyoruz ki bunları alıp bir an önce çalışanların hakedişlerini ödeyelim. Diğer türlü işveren ile işçi arasında sıkıntı çıkacak” ifadelerini kullandı.
Bu yıl 2,2 milyon kişi EYT’den emekli olabilecek
8 Eylül 1999 ve öncesinde işe girenlerin yararlanacağı EYT düzenlemesi, yaklaşık 5 milyon çalışanı kapsarken, sadece bu yıl 2 milyon 250 bin kişi emekli olabilecek. EYT’lilerin kıdem tazminatına ilişkin KGF destekli kredi limiti ilk etapta 25 milyar TL olarak açıklanmıştı, ancak geçtiğimiz haftalarda Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, bu limiti 50 milyar TL’ye çıkardıklarını açıklamıştı.
