YENER KARADENİZ/İSTANBUL
İstanbul Ticaret Odası (İTO) Restoran ve Yiyecek İçecek Hizmetleri Meslek Komitesi'nin Meclis ve Komite Üyesi Rouzben Gergeri, restoran ve kafelerin karşı karşıya olduğu maliyet artışlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. İTO’nun Ağustos ayı meclis toplantısında konuşan Gergeri, işletmelerin spor karşılaşmalarını müşterilerine izletebilmek için kullandığı Digiturk yayınlarının maliyetinde bu yıl olağan enflasyonun çok üzerinde artış yaşandığını söyledi. Geçen yıl da yayın maliyetlerinin yüksek olduğunu ve sektör olarak Digiturk ile görüşmeler gerçekleştirdiklerini belirten Gergeri, yapılan görüşmeler sonucunda bir miktar indirim aldıklarını ancak fiyatları istedikleri seviyeye çekemediklerini ifade etti. Bu yıl ise tablonun çok daha ağır olduğunu dile getiren Gergeri, Digiturk maliyetlerinin restoran ve kafeler açısından 10 ila 15 kat arasında arttığını söyledi. “Geçen yıl 1 milyon lira Digiturk'e ödeyen işletmeden bu yıl 15 milyon lira isteniyor” diyen Gergeri, artışın restoranların genel maliyet yapısıyla karşılaştırıldığında sürdürülebilir olmadığını vurguladı.
Derbi başına yayın maliyeti
Gergeri, yayın ücretlerinin restoran müşterisine yansıyan boyutunu da yaklaşık 26 büyük derbi üzerinden hesapladı. Buna göre bir işletmenin yıllık yayın maliyetini karşılayabilmesi için, sadece maç yayını nedeniyle müşterilerden ciddi bir ek gelir elde etmesi gerekiyor. Gergeri, bir kişinin restoranda bir derbiyi izlemek için kişi başına yaklaşık 4 bin lira yalnızca maç yayını maliyeti oluşturduğunu belirtti. Bu rakamın restoranların müşteriye sunduğu yemek, içecek, personel, kira ve diğer işletme giderlerinden bağımsız olduğunu ifade eden Gergeri, sektörün mevcut fiyatlarla bu maliyeti karşılamasının mümkün olmadığını savundu. Gergeri, restoran fiyatlarının neden yükseldiğinin sorgulandığını ancak işletmelerin çok sayıda maliyet kaleminde yüksek artışlarla karşı karşıya kaldığını belirterek, Digiturk ücretlerindeki artışa tepki gösterdi. “Enflasyon yüzde 30-32, hadi yüzde 35 olsun. Nerede yüzde 30- 35, nerede yüzde 1.500 yani 15 kat?” diyen Gergeri, yayın maliyetlerindeki artışın sektör açısından ciddi bir baskı oluşturduğunu söyledi.
Bir restoranın gideri sadece bu
Yayın ücretlerindeki artışın restoranların toplam maliyetleri içindeki kalemlerden yalnızca biri olduğunu vurgulayan Gergeri, işletmelerin aynı zamanda personel, kira, enerji, gıda ve diğer giderlerde de artışlarla mücadele ettiğini belirtti. Gergeri, yüksek yayın maliyetlerinin özellikle maç izlemek amacıyla restoran ve kafeleri tercih eden müşteriler açısından da fiyatları yukarı çekebileceğini söyledi. 1999’da kurulan Digiturk, 2016’dan bu yana Katar merkezli beIN Media Group bünyesinde faaliyet gösteriyor.
Türkiye’nin en büyük ücretli TV platformlarından biri olan Digiturk’ün abone sayısı farklı kaynaklarda 2,5 milyon-3,5 milyon arasında ifade edilirken, platform restoran, kafe ve oteller gibi ticari işletmelere de özel yayın paketleri sunuyor.
İç piyasadan çekilen müşteri yüzde 38
Gergeri'nin dikkat çektiği ikinci konu ise Türk vatandaşlarının tatil tercihlerindeki değişim oldu. Yurt dışı tatillerinin daha ucuz bulunması nedeniyle vatandaşların harcamalarının bir bölümünü yurt dışına yönlendirdiğini belirten Gergeri, bunun iç turizm ve yeme-içme sektöründe ciddi bir talep kaybına yol açtığını söyledi. Gergeri, 2026'nın ilk 5 ayında iç piyasadan çekilen müşteri oranının yüzde 38 olduğunu ifade ederek, bu gelişmenin yalnızca restoran ve turizm işletmelerinin cirolarını azaltmadığını, aynı zamanda işletmelerin maliyetlerini de artıran bir döngü yarattığını belirtti. Gergeri, yurt dışına çıkan paranın iç piyasadaki işletmelerin gelirlerini azalttığını, düşen müşteri sayısının ise işletme başına düşen maliyetleri artırdığını söyledi. Gergeri, “Yurt paramızı yurt dışına taşıyoruz ve içerideki restoranlara ya da turizm tesislerine yüzde 38 daha az gidiyoruz. Bu ne demek? Oradaki bütün işletmelerin maliyetlerini tekrar artırıyorsun demek” ifadelerini kullandı.
Kadıköy esnafından fiyat tepkisi!
Rouzben Gergeri, S Sport’ta da benzer bir durum olduğuna dikkat çekti. Esnaftan gelen şikayetleri ileten Gergeri, “Bu yıl Fenerbahçe'nin iki kupa maçının gösterimini aldı. Bunu 130 bin liradan esnafl ara pazarladı. Bu iki maçı pazarlarken de esnafa ‘bu parayı müşteriye yansıtsın direkt. Müşterinizden alın’ diyor. Digiturk de Kadıköy bölgesinde maçı seyretmek isteyen kişilere bunu direkt yansıtsın, maç başı ücret alın diyor. Ama esnaf bunu istemiyor. Çünkü çok çirkin bir şey. Fiyata ayrıca maç bedelini yazmak zorunda kalıyorsunuz. Kadıköy'deki esnafl arın neredeyse hiç birisi henüz Digiturk'ü almadı. Ve maç yayını yapmıyor. Gelen müşteriler cep telefonundan maçları izlediler” şeklinde konuştu. Öte yandan spor yayınları için restoran ve kafelerin ödediği bedeller tartışılırken, tüketici tarafında da ücretli spor yayınlarının kalitesi konusunda şikâyetler bulunuyor. Şikayetvar'da S Sport ve S Sport Plus için çok sayıda yayın kesintisi, donma, bağlantı kopması ve maç sırasında uygulamanın kullanıcıyı yayından atması yönünde şikayet yer alıyor. S Sport Plus'ın Şikayetvar sayfasında platform için 520 şikayet listelenirken, yakın tarihli şikayetlerin önemli bölümünün canlı yayın sorunlarıyla ilgili olması dikkat çekiyor.
