MERVE YİĞİTCAN
İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO) Ocak ayı Meclis toplantısında konuşan İTO Başkanı Şekib Avdagiç, İTO’nun uzun yıllardır hazırlamış ve kamuoyuna sunmuş olduğu İstanbul Ücretliler Geçinme İndeksi’nin 1 Şubat 2025 itibari ile yeni bir muhteviyatla yayımlanmaya başlayacağını duyurdu. Avdagiç, 1995 ve 1985 bazlı Ücretliler Geçinme İndekslerinin, değişen tüketim alışkanlıkları ve hayatımıza giren 
yeni hizmet ve ürünleri temsilinde güncelleme gerekliliği nedeniyle yenilenmesine karar verildiğini bildirdi.
Bu kapsamda alanında uzman akademisyenlerin oluşturduğu bilim kurulunun, İTO’nun ilgili müdürlüğü ve Nielsen IQ Türkiye ile, aylık 350 hane takip edilerek toplamda 2 bin 400 hanenin katılım gösterdiği hane halkı tüketim araştırması yaptığına işaret eden Avdagiç, “Araştırma sonucu, mevcut sepetimizdeki 8 olan ana harcama grup sayımızı 12’ye, 242 olan madde sayımızı 493 adede ve 15 bin 275 olan fiyat toplama sayımızı ise kadromuzu genişleterek 24 bin 500 adete çıkarmış bulunmaktayız” bilgisini verdi. 2024 yılında İTO’nun 1995 bazlı Ücretliler Geçinme İndeksi yüzde 55,27 artmıştı.
Kira ve meyve-sebze fiyat artışına dikkat
Meclis konuşmasında enflasyona ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Avdagiç, enflasyonun aylık seyrindeki yavaşlamanın aralıkta belirginleştiğini ve yılın son ayında yüzde 1’e inen manşet enflasyonun, aylık bazda son 5 yılın en düşük aralık enflasyonuna işaret ettiğini söyledi.
Dilek ve arzularının 2025’in enflasyonla mücadelenin kazanıldığı bir yıl olması olduğunu kaydeden Avdagiç, “Ancak iki önemli konu var. Taze meyve-sebze fiyatları aralıkta yüzde 1,65 düşüş kaydetmesine rağmen yıllık fiyat artışının yüzde 70’e dayanması dikkat çekici. Aynı şekilde, kira artışının önemli bir etken olduğu hizmet enflasyonunda yıllık artış oranı yüzde 66 ile manşet enflasyonun oldukça üzerinde gerçekleşti” bilgisini paylaştı.
Türkiye’nin bir an önce tarımsal üretimi artırmak ve gıdada sürdürülebilir fiyat istikrarını tesis etmek zorunda olduğunu vurgulayan Avdagiç, “Gıda ve Tarım Örgütü FAO’ya göre 2024 yılında dünya gıda fiyatları yüzde 2 düşüş gösterirken, Türkiye’nin gıda enflasyonunun yüzde 70’lerde kalmasının, geçerli bir izahı olamayacağını düşünüyoruz” dedi.
“Makro ihtiyati kısıtlamalar gözden geçirilmeli”
İTO Başkanı Avdagiç, enflasyonla mücadelede önemli gördükleri bir diğer konunun ise kredi piyasasına yönelik ‘makro ihtiyati kısıtlamaların’ gözden geçirilmesi olduğunu kaydetti. Yüksek kredi maliyetlerinin, enflasyonist etkisi dikkate alınarak selektif bazda yeniden gözden geçirilmesinin bu süreçte önemli bir işlev göreceğine inandıklarını kaydeden Avdagiç, “Merkez Bankası’nın bu kapsamda KOBİ’ler için aylık kredi artış hızına ilişkin limitini yukarı çekmesini olumlu bir adım olarak değerlendiriyoruz. Kredi koşullarının daha da iyileştirilmesine yönelik olarak, özellikle üretim, yatırım ve ihracata sağlanacak kredilerin ticari krediler içinde ayrı bir kategoride değerlendirilmesini ve maliyetlerini aşağı çekecek düzenlemelere tabi tutulmasının gereklilik olduğunu da belirtmek isteriz” ifadelerini kullandı.
