HÜSEYİN GÖKÇE/ANKARA
Küresel ticarette korumacılık önlemlerinin yoğun yaşandığı, hatta ticaret savaşlarına sahne olan 2025 yılı geride kalırken, Türkiye dış ticaret rejiminde bu alanda önemli adımlar atıldı. İthalat rejimi kapsamında ek mali yükümlülük uygulanan ürünlere yönelik daha önce çıkarılan düzenlemeler yürürlükten kaldırılarak, yerine yeni bir karar çıkarıldı. Resmi Gazete’nin mükerrer sayısında yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile ithalatta ilave gümrük vergisi uygulanan ürünler ve ülke gruplarına ilişkin karar değiştirildi.
Buna göre 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere, 4 bin 344 ürünün AB dışından ithalatında yüzde 48’e kadar değişen oranlarda ilave gümrük vergisi alınması kararlaştırıldı. Gümrük beyannamesi 31 Ocak 2026’ya kadar tescil ettirilen ürünler için, önceki ilave gümrük vergisi veya ek mali yükümlülük uygulanacak. Yine mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan 3 ayrı tebliğ ile çok sayıda ürünün ithalatında gümrük vergisiz olarak tarife kontenjanı açıldı. Toplam 38 ayrı tebliğ ile de yüzlerce ürünün ithalatı için gümrük vergisine esas referans fiyat belirlendi. Bu fiyatların altında ithalat yapılsa bile vergilendirme referans fiyat üzerinden yapılacak.
4348 ürüne ek gümrük vergisi geldi
Türkiye’nin dış ticaret rejimi kapsamında uzun süredir uyguladığı ek mali yükümlülüklere ilişkin düzenlemeler, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren yenilendi. Avrupa Birliği ülkeleri ile ikili anlaşmalar gereği yükümlülüklerden muaf tutulan ülkeler dışında kalan ülkelerden yapılan ithalatta yüzde 48’e kadar ek mali yükümlülük uygulanacak. Sayıları 4 bin 348’i bulan ürün grupları içinde tarım ürünleri yer almıyor. Karar kapsamında ilave gümrük vergisi veya ek mali yükümlülük getirilen veya bu yükümlülükleri artırılan ürünlerin ithalatına ilişkin gümrük beyannamesinin 31 Ocak 2026’ya kadar tescil edilmiş olması halinde, bunlara 1 Ocak 2026 öncesi ilave gümrük vergisi ve/veya ek mali yükümlülükler uygulanacak.
Toplam 38 ürün grubunda gümrüksüz ithalat
Resmi Gazete’nin mükerrer sayısında yayımlanan üç ayrı Cumhurbaşkanı Kararı ile 38 sanayi ürününün çeşitli tarihler arasında gümrüksüz olarak ithal edilmesi hükme bağlandı.
Buna göre aralarında akü, lityum pilin de yer aldığı 27 ürün 1 Şubat 2027’ye kadar gümrüksüz olarak ithal edilebilecek. İkinci karara göre, 5903.10.90.90.00, 5903.20, 5903.90 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlu (GTİP) plastik emdirilmiş, sıvanmış kaplanmış veya plastikle lamine edilmiş mensucat ürünleri, 8 milyon metrekare gümrüksüz olarak ithal edilebilecek. Gümrüksüz ithalat 31 Aralık 2026’ya kadar yapılabilecek.
Toplam 40 bin 725 ton, Organik kimya ürünlerinden 2921.45, 2924.21, 2930.90, 7606.12.99 alüminyum sac, 16 Şubat-31 Aralık 2026 tarihleri arasında gümrüksüz olarak ithal edilebilecek.
EK MALİ YÜKÜMLÜLÜK ORANLARI
31 Aralık 2025 tarihli 3’üncü Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğe göre ek mali yükümlülük getirilen ürün grupları ve uygulanacak ek mali yükümlülük oranlarının alt ve üst sınırları şöyle:
Yüzde 3.2-39
Mermer, granit, anorganik kimyasallar, organik kimyasal ürünler, eczacılık ürünleri, uçucu yağlara, sabunlar, plastik ve mamulleri, kauçuk ve mamulleri, ham post, deri, kösele, kürk ve taklit kürk, ağaç ve ahşap eşya, kağıt ve karton, yapağı-yün, pamuk, sentetik ve suni filament, halı, özel dokunmuş mensucat, örme eşya, ayakkabı, şemsiye, taş, seramik, cam eşya, taklit mücevher,
Yüzde 5-48
Demir ve alaşımsız çelikten mamuller, demir ve alaşımsız çelikten yassı mamul, bakır, alüminyum, adi metalden ev eşyası.
Yüzde 1.6-25
Nükleer reaktör, kazan, aksam ve parçaları, elektrikli makine ve cihazlar, bunların aksam ve parçaları,
Yüzde 5-30
Traktör, 10 ve daha fazla kişi taşımaya yarayan kara taşıtları, eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar(elektrikli olanlar), arazöz, motorlu taşıtların aksam ve parçaları, motosiklet, moped, skuter, bisiklet, engelli araçları,
Yüzde 3.7-30
Gözlük çerçevesi, gözlük, tıp aletleri, optik cihazlar, gaz, sıvı ve elektrik sayaçları, kol saatleri, duvar saatleri, müzik aletleri aksam ve parçaları,
Yüzde 4.5-25
Mobilya, tıp mobilyaları, oyuncaklar, süpürgeler ve fırçalar, düğme, kalem, çakmak, tarak, termos.
Toplam 36 tebliğ ile 172 ürün ithalatına gözetim uygulaması
Resmi Gazete’nin mükerrer sayısında yayımlanan İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ ile çok sayıda ürünün ithalatında ileriye dönük gözetim uygulanması kararlaştırıldı.
Tebliğlerde belirtilen fiyatların altında ithalat yapılması bile gümrük vergileri referans fiyatlar üzerinden alınacak. Ayrıca yayımlanan 11 ayrı tebliğ ile de daha öne ithalatında gözetim uygulaması kararlaştırılan ürünlerin referans fiyatlarında değişiklik yapıldı.
REFERANS FİYAT BELİRLENEN ÜRÜNLER VE REFERANS FİYATLARI
■ GTP numarası 3701 ve 4804 olan plaka, kağıt ve karton ürünlerinde (9 ürün) kg başına 0.7-40 dolar
■ GTP numarası 3824 olan muhtelif kimyasal maddeler (1 ürün) kg başına 2.5 dolar
■ GTP numarası 3926 olan vakumlu saklama torbası (1 ürün) kg başına 30 dolar.
■ GTP numarası 6802 olan mermer (2 ürün) ton başına 700 dolar
■ GTP numarası 7314 olan demir ve çelikten eşya (2 ürün) kg başına 3.5 dolar
■ GTP numarası 4320 olan demir çelik eşya (1 ürün) kg başına 3.5 dolar
■ GTP numarası 8212 olan adi metalden tıraş makinesi (3 ürün) kg başına 20 dolar
■ GTP numarası 8305 olan adi metalden eşya (1 ürün) kg başına 1.7 dolar
■ GTP numarası 8414 olan hava tankı (1 ürün) adet başına 90 dolar
■ GTP numarası 8421 olan filtre cihazları (4 ürün) kg başına 10 dolar
■ GTP numarası 8424 olan yangın söndürme tüpü (1 ürün) kg başına 6.8 dolar
■ GTP numarası 8428 olan yürüyen merdiven (1 ürün) kg başına 5 dolar
■ GTP numarası 8529 olan çanak anten için (1 ürün) kg başına 1.7 dolar
■ GTP numarası 8708 olan emniyet kemeri (1 ürün) kg başına 12 dolar
■ GTP numarası 8708 olan ön arka cam (1 ürün) kg başına 6.5 dolar
■ GTP numarası 9506 olan masa (1 ürün) kg başına 5 dolar
■ GTP numarası 8703 olan elektrikli traktörler (4 ürün) adet başına 5 bin 78-44 bin 800 dolar
■ GTP numarası 8415 olan klima iç üniteleri (3 ürün) adet başına 100-250 dolar
■ GTP numarası 8507 olan elektrikli akü (2 ürün) kg başına 12-15 dolar
■ GTP numarası 9031 olan akım ölçüm cihazları (2 ürün) ton başına 7 bin-20 bin dolar
■ GTP numarası 9603 olan fırçalar (6 ürün) ton başına 2 bin-11 bin dolar
■ GTP numarası 8210 olan mutfak doğrama aleti (1 ürün) ton başına 8 bin dolar
■ GTP numarası 3406 olan mum (2 ürün) ton başına 2 bin-4 bin dolar
■ GTP numarası 3924 olan biberon, çöp kovası (10 ürün) ton başına 3 bin-7 bin dolar
■ GTP numarası 3925 olan kapı, pencere, yapma çiçek (7 ürün) kg başına 5 dolar-12 dolar
■ GTP numarası 9401-9403 olan muhtelif mobilya(26 ürün) kg başına 2.5 dolar-12 dolar
■ GTP numarası 7117 olan düğmeler (10 ürün) kg başına 30 dolar-105 dolar
■ GTP numarası 8528-8529 o lan uydu alıcıları (5 ürün) adet başına 20 dolar/40 dolar
■ GTP numarası 3818-3926-4008- 4016 olan yelpaze, paspas (4 ürün) ton başına 2 bin 500 dolar-5 bin dolar
■ GTP numarası 9003-9004 olan optik cihazlar (4 ürün) adet başına 20 dolar
■ GTP numarası 2833-4601-8406- 8483 olan sodyum, amonyum, torna aynası (6 ürün) kg başına 1.7 dolar-5.5 dolar
■ GTP numarası 7304-7306 olan profil (7 ürün) ton başına 900 dolar-3 bin 700 dolar
■ GTP numarası 2501 olan tuz (3 ürün) ton başına 700 dolar
■ GTP numarası 8418-8421-8422- 8450-8451 olan elektrikli ev eşyası (17 ürün) kg başına 2.5 dolar-7 dolar
■ GTP numarası 8429 olan iş makinaları (21 ürün) kg başına 5-10 dolar
■ GTP numarası 9026 olan kalorimetre (1 ürün) kg başına 60 dolar
Tatlandırıcı ithalatında Tarım Bakanlığı'ndan uygunluk yazısı alınacak
Resmi Gazete’nin 3’üncü mükerrer sayısında yayımlanan Ticaret Bakanlığı tebliği ile ithalatında Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan uygunluk yazısı alınacak ürünler belirlendi. Buna göre aralarında aspartam, sakkarin, sodyum siklamel, sukraloz, glikozitler gibi ürünlerin de bulunduğu 16 ürünün ithalatında Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan uygunluk yazısı alınacak.
Tavizli ithalat koşulları belirlendi
3’üncü mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan Ticaret Bakanlığı tebliği ile (2026/6) Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi(GTS) tavizlerinden yararlanan eşya ve ülkelere ilişkin düzenleme yapıldı. Buna göre ürünler hassas ve hassas olmayanlar olmak üzere iki gruba ayrılacak. Bir ülkeden yapılan ithalatın aynı sektörün önceki yıl ithalatının yüzde 13’üne ulaşması halinde taviz kaldırılabilecek. Uyuşturucu ticaretine ilişkin gümrük kontrollerinin yetersiz olması, mahkumlara yaptırılan ürünlerin ihraç edilmesi, Dünya Bankası tarafından bir ülkenin yüksek gelir grubunda sınıflandırılması halinde tavizler askıya alınabilecek.
Kullanılmış ve yenileştirilmiş eşya ithalatı
Kullanılmış veya yenileştirilmiş eşyanın ithalatı Serbest Dolaşıla GİRİŞ Rejimine tabi tutulması halinde izne tabi olacak. Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında olan eşyanın gümrük birim kıymetine bakılmayacak. İzin belgesi başvuruları e-devlet üzerinden yapılacak ve izin belgeleri 6 ay geçerli olacak. Tebliğ kapsamında bulunan ürünlerden bazıları şunlar; içten yanmalı motorlar, elektrik motorları, jeneratörler, plastik hortum, bazı kauçuk eşya, işlenmiş amyant, delir çelikten eşya, adi metalden eşya.
Baz kimyasal ürün ithalatında Çalışma Bakanlığı onayı
İş sağlığı ve güvenliğini etkileyen bazı ürünlerin ithalatında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın uygunluk yazısı aranacak. Tebliğ kapsamındaki ürünler arasında; benzen, toluen, hekzan, heptan gibi ürünler bulunuyor.
İhalede yerli ürünü geçen yabancı eşya için izin belgesi gerekmeyecek
Kamu kuruluşlarının yapacağı ithalata ilişkin koşulları düzenleyen tebliğe göre TMO ile Et ve Süt Kurumu’nun 1-24’üncü fasıllar arasındaki tarım ürünlerine yönelik ithalatında izin belgesi aranmayacak. Öte yandan yerli ürün lehine fiyat avantajı uygulanan kamu ihalesinde yerli ürüne göre daha avantajlı teklife sahip yabancı eşyaların ithalatında da izin belgesi aranmayacak.
İthal ürünlerin gümrük vergisi askıya alınması koşulları belirlendi
Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğ ile Türk sanayicinin ihtiyaç duyduğu hammaddelerin ithalatında gümrük vergilerinin askıya alınmasına ilişkin koşullar düzenlendi. Buna göre ikamesi AB veya Türkiye’de üretilen ürünler ile nihai ürünler için askıya alma sistemi uygulanmayacak.
Ürün güvenliği denetimi tebliği
İthalatında çeşitli kurumlar ve bakanlıklar tarafından uygunluk yazısı alınacak ürünleri düzenleyen ‘ürün güvenliği ve denetimi tebliğleri 4’üncü mükerrer Resmi Gazete’de yayımlandı. Tebliğlere konu ürünler şunlar; CE işareti taşıması gereken ürünler, oyuncaklar, kişisel koruyucu donanımlar, tüketici ürünleri, yapı malzemeleri, pil ve akümülatör, tıbbi cihazlar, anne ve bebek ürünleri, tekstil ve deri ürünleri, tütün ve alkol, tarım ürünleri, araç parçaları, karayolu taşıt ar açları, makine, metal hurdaları.
Tarım sigortası kapsamı belirlendi
Tarım Sigortaları Havuzu tarafından 2026 yılında kapsama alınacak riskler, ürünler, bölgeler ve prim desteği oranları belirlendi. Poliçelerdeki risk primlerinin yüzde 70’i Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından karşılanacak.
Mobil telefon abonelik vergisi 700 lira
Mobil telefon aboneliğinin ilk tesisinde 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere maktu vergi tutarı yüzde 25.49 artırılarak 700 lira olarak belirlendi.
