İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) anketinin haziran ayı sonuçları açıklandı.
Eşik değer olan 50'nin üzerinde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret ettiği anket sonuçlarına göre, mayısta 49,8 olan manşet PMI haziranda 47,1’e geriledi.
Mayıs ayında hafif artış gösteren üretim, haziranda yeniden yavaşladı. Anket katılımcılarına göre, üretimdeki yavaşlamanın kaynağında Orta Doğu’daki savaşın yol açtığı belirsizlik, yeni siparişlerde süregelen düşüş ve fiyat artışları gibi faktörler yer aldı.
Haziranda toplam yeni siparişlerdeki azalma belirgin düzeyde gerçekleşti. Bu gelişmede, mayısta artış gösteren yeni ihracat siparişlerinin yeniden düşüşe geçmesi etkili oldu.
Satın alma faaliyetleri de mayıs ayındaki artışın ardından haziranda yeni siparişlerdeki zayıflamaya bağlı olarak yeniden düşüş kaydetti. Firmalar ayrıca istihdamı azaltmayı da sürdürdü.
Girdi maliyetleri enflasyonu nisanda ulaştığı yakın dönem zirvesinden gerilemeye devam ederek, geçen yılın kasım ayından bu yana en düşük seviyede gerçekleşti. Orta Doğu’daki savaşın petrol ve diğer ham madde maliyetlerini yükseltmesi nedeniyle girdi fiyatlarında belirgin artış sürdü.
Nihai ürün fiyatları enflasyonu da ivme kaybetti ve yılbaşından bu yana en düşük seviyede ölçüldü. Bölgedeki gerilim nedeniyle firmalar ham madde tedarikinde zorluklarla karşılaşmaya devam etti ve tedarikçilerin teslim süreleri haziranda da uzadı.
Bununla birlikte teslimat sürelerindeki artış şubat ayından bu yana en ılımlı düzeyde gerçekleşti. Büyük ölçüde zayıf talep koşullarının etkisiyle firmalar haziran ayında hem girdi hem de nihai ürün stoklarını azaltmaya devam etti.
En belirgin yavaşlama gıda ürünlerinde yaşandı
İSO Türkiye Sektörel PMI haziran ayı raporu, zorlu faaliyet koşullarının sürdüğüne ve büyümenin az sayıda sektörle sınırlı kaldığına işaret etti.
Raporun görece olumlu gelişmesi ise enflasyonist baskıların hafifleme sinyalleri vermesi oldu. Haziranda takip edilen 10 sektörden yalnızca ikisinde üretim arttı. Yine de bu durum mayıs ayına göre hafif bir iyileşme gösterdi.
Kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler ile kara ve deniz taşıtları sektörlerinde üretim yeniden büyümeye geçerken, giyim ve deri ürünlerinde iki aylık genişleme sona erdi. En belirgin yavaşlama ise gıda ürünleri sektöründe yaşandı.
Yeni siparişlerde artış gösteren tek sektör kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler oldu. Sektörün yeni siparişleri son 5 ayda ilk kez arttı ve bu artış güçlü gerçekleşti. Yeni siparişlerde en belirgin yavaşlama ise tekstil sektöründe izlendi. Benzer bir durum, yurt dışından alınan yeni siparişler için de geçerli oldu.
Yeni ihracat siparişlerinde kimyasal, plastik ve kauçuk ürünlerin yanı sıra giyim ve deri ürünleri de artış kaydetti. Haziran ayında girdi maliyetleri enflasyonu, kara ve deniz taşıtları haricindeki tüm sektörlerde hız kesti.
Girdi fiyatlarında en fazla artış elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe yaşanırken, en düşük oranlı artış ise makine ve metal ürünlerinde ölçüldü. Benzer şekilde, haziran ayında nihai ürün fiyatları enflasyonu da sektörlerin genelinde yavaşlama gösterdi.
En belirgin fiyat artışları elektrikli ve elektronik ürünlerde kaydedilirken, en ılımlı yükseliş ise giyim ve deri ürünlerinde gerçekleşti. Haziranda elektrikli ve elektronik ürünler sektörü, tedarikçilerin teslimat sürelerinde en belirgin uzamanın yaşandığı sektör oldu. Teslimat süreleri kısalan iki sektör giyim ve deri ürünleri ile ağaç ve kağıt ürünleri olarak kaydedildi.
Ağaç ve kağıt ürünleri sektörünün tedarikçi performansı, anketin başladığı Ocak 2016’dan bu yana en belirgin iyileşmeyi sergiledi.
"Firmaların karşılaştığı zorlukların temel nedeni Orta Doğu'daki savaş"
Açıklamada görüşlerine yer verilen S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, mayıs ayında olumlu sinyaller veren Türk imalat sektörünün, haziranda yeniden zayıflama gösterdiğini belirtti.
Harker, şunları kaydetti:
"Yeni siparişlerdeki zayıf seyir, üretimin yeniden yavaşlamasına yol açtı. Anket sonuçları, firmaların karşılaştığı zorlukların temel nedeninin Orta Doğu'daki savaş olmaya devam ettiğini gösterdi. Bu nedenle, savaşın seyrine ilişkin son haftalarda gözlenen olumlu haber akışının önümüzdeki aylarda faaliyet koşullarının iyileşmesine katkı sağlaması umuluyor."
