MERVE YİĞİTCAN / İSTANBUL
İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) şubat ayı meclis toplantısı “Küresel Gelişmeler Işığında 2025 yılında Türkiye Ekonomisine Bakış: Riskler ve Fırsatlar” ana gündemi ile dün gerçekleşti. İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, dünya sisteminde kimsenin beklemediği ve tahmin edemeyeceği bir hızda önemli gelişmeler yaşandığını ifade etti.
Avrupa ve ABD’de yapılan seçimlerin gündeme damgasını vurduğunu dile getiren Bahçıvan, bu önemli gelişmelerin Türkiye’yi de yakından ilgilendirdiğini, belirterek: “Küreselleşmenin en temel unsurlarından biri olan küresel değer zincirlerine dönük güven, pandemi döneminde yaşanan tedarik darboğazları ile birlikte derinden sarsılmış durumda. Gelişmiş ülkeler, ‘içeride üretim’ fikrini giderek daha fazla benimsiyor. Yeni ABD yönetiminin gümrük vergisi hamleleri ve buna karşılık gelecek misilleme adımlarının küresel ticaret sistemine ve dolayısıyla ekonomiye etkilerini hep birlikte yaşayacağız” dedi.
ABD’nin en büyük dış ticaret açığını sırasıyla Çin’e ve AB’ye verdiğini hatırlatan Bahçıvan, “Endişeler, ABD’nin gümrük tarifelerinde sıranın AB’ye geleceği yönünde. AB ise yapısal bir açmaz yaşanmakta. Politika yapıcılar, AB’nin ekonomik modelinin ve teknolojik rekabetteki geç kalmışlığının sürdürülemez bir noktaya geldiğine dair ciddi uyarılarda bulunuyorlar. Bunların üzerine ABD’den bir gümrük tarifesi adımı gelmesi, en önemli dış pazarımız olan AB’deki durumu daha da içinden çıkılmaz bir noktaya taşıyabilir. Önümüzdeki dönemde bu kritik ticaret partnerimizdeki gelişmeleri hem genel olarak olduğu gibi hem de ülke bazında çok yakından takip etmek ve gerekli önlemleri geç kalmadan almak durumundayız” ifadelerini kullandı.
“Çin’in ABD gibi devasa bir pazarda çok yüksek gümrük duvarlarına maruz kalması durumunda, elinde oluşacak kapasite fazlasını dünya pazarlarına fiyat kırarak yaymaya yönelmesinin yaratacağı sonuçları, iş insanları olarak hayal edebiliyoruz” diyen Bahçıvan, “Bu da ilerlediğimiz dönemde üzerinde hassasiyetle durmamız gereken bir risk başlığı” dedi.
■ Ukrayna’nın yeniden inşası bir fırsat olabilir
Dünyaya mal satmanın ve doğrudan yabancı yatırım çekmenin daha da zor olacağı bir döneme ilerlendiğinin açık olduğunu kaydeden Bahçıvan, süreçlerin zorluklarla dolu olduğu kadar fırsatlara da kapı araladığını dile getirdi. Bahçıvan, “Avrupa’nın Trump’a misilleme yaparak ABD’den ithal ettiği ürünlerde vergi artışlarına gitmesi durumunda Avrupa’nın ABD ile azalacak ticaretinden Türkiye’nin pay alma arayışında olması önemli. Yine olası bir Rusya-Ukrayna barışında Türkiye'nin yeniden inşaa sürecenin önemli aktörlerinden biri olmaya adaya" diye konuştu.
