SABİHA TOPRAK - FİKRİ CİNOKUR - TUBA CANPOLAT - MUHAMMET YİĞİTOĞLU
İstanbul Sanayi Odası’nın “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasına göre, Anadolu’dan devler ligine 2024’te 20 firma daha katıldı ve sayı 355’e yükseldi. 10 yıl önce 500 büyük içinde 182 firmayla temsil edilen İstanbul’da bu sayı geçen yıl 145’e geriledi. İSO’ya kayıtlı firmaların üretimden satışlardaki payı da 2023 yılındaki yüzde 37 seviyesinden geçen yıl yüzde 35’e düştü. 2024’de İSO 500’e ilk kez giren firma sayısı 52 olurken, bunlardan 34’ü ikinci 500 listesinden yükseldi. 448 firma ise her iki yılda da 500 sıralamasında yer aldı. Halka açık şirketlerin sayısı 3 adet artışla 88’e ulaştı.
2024’te Anadolu’dan ilk 500’e en fazla firma gönderen il, sayıyı 11’den 16’ya çıkaran Adana oldu. Üretimden satışlar toplamı içinde geçen yıl payını en çok artıranlar ise, 6 Şubat 2023 depremlerinden yoğun etkilenen iller oldu. Payını, Kahramanmaraş yüzde 56, Hatay yüzde 29 oranında artırdı. Yüzde puan olarak Adana 19, Bursa 18, Kayseri ve Balıkesir 11 artış kaydetti. İstanbul’la birlikte İzmir’in payında da süregelen azalış dikkat çekti. İzmir’in firma sayısı bir eksilerek 37’ye inerken, satışlardaki payı da yüzde 14 azaldı. Ankara’da firma sayısı 1 gerileyerek 44’e düşerken, savunma sanayi firmalarının yükselişi sürdü.
ANADOLU SANAYİSİNİN ÖNDE GELEN KENTLERİNDE "TÜRKİYE'NİN 500 BÜYÜK KURULUŞU" SONUÇLARI NASIL DEĞERLENDİRİLDİ?
Adana sanayisi listeye giren 5 yeni firma ile potansiyelini yükseltiyor
● Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu–2024 araştırmasını değerlendiren Adana Sanayi Odası (ADASO) Başkanı Zeki Kıvanç, “Listeye 16 firma ile giren Adana’nın sanayi potansiyeli yükseliyor” dedi. 2023 yılı listesinde Adana’nın 11 firma ile yer aldığını hatırlatan ADASO Başkanı, “2024’te bu sayı 16’ya yükseldi. Listeye yeni giren 5 firma ile birlikte Adana sanayisinin üretim kapasitesi ve rekabet gücündeki artış bir kez daha tescillendi” diye konuştu. Kıvanç, şunları söyledi: “Sayının artması, Adana sanayisinin üretim gücündeki ve rekabet kapasitesindeki yükselişi ortaya koyuyor. 2022 yılında İSO 500 listesinde yer alan 14 Adana firmasının üretimden net satışları toplam 67.3 milyar TL idi. 2023 yılında bu sayı 11 firmaya düşmesine rağmen üretimden net satışlar 82.6 milyar TL’ye yükseldi. Bugün ise 2024 listesinde 16 firmamız yer almakta ve bu firmaların toplam üretimden net satışları 133.4 milyar TL’ye ulaşmış durumda. Bu rakamlar, Adana sanayisinin güçlü adımlarla büyümeye devam ettiğini ve firmalarımızın üretim gücü ile pazardaki etkinliğini daha da artırdığını açıkça göstermektedir.” Adana’nın yapımı süren yatırımlar ve genişleyen üretim altyapısıyla önümüzdeki dönemde bu sayıyı daha da yukarıya taşıma potansiyeline sahip olduğunu vurgulayan Kıvanç, “Adanalı sanayiciler olarak en büyük önceliğimiz; ülkemizin üretimine, ihracatına ve istihdamına katkı sağlamaktır” ifadesini kullandı. İSO 500'de Adana firmalar şöyle sıralandı: Sasa Polyester, Temsa Skoda Sabancı Ulaşım Araçları, Elita Gıda, ADM Besin ve Tarım, Omnia Nişasta, Akyem Adana Yem Yağ Biodizel, Abdioğulları Plastik ve Ambalaj, Bossa Ticaret ve Sanayi İşletmeleri, Sunar Mısır Entegre Tesisleri San., Pilyem Gıda Tarım San., Meltem Kimya ve Tekstil San. İth. İhr. ve Tic., 427 Oğuz Gıda San. ve Tic., Atlasdenim Tekstil San. ve Tic., Pier Agro Gıda San. ve Tic., Dioki Petrokimya Sanayi, Palmiye Dokuma İplik Tekstil San.
Gaziantep, üretim gücünü ispatladı ihracat odaklı büyümeyi sürdürdü
● Gaziantep’ten 29 firmanın İSO 500 listesinde yer almasının, kentin sanayi ve üretim gücünü bir kez daha gözler önüne serdiğini belirten Gaziantep Organize Sanayi Bölgesi Başkanı Cengiz Şimşek “Gaziantep, Anadolu’nun üretim üssü olduğunu bir kez daha ispatladı” dedi. Ekonominin süper ligi olarak değerlendirilen listede yer alan Gaziantepli firmaları kutlayan Başkan Şimşek, şunları söyledi: Bu başarı tesadüf değil. Gaziantep sanayisi, yatırım, üretim ve ihracat odaklı büyüme stratejisiyle Türkiye ekonomisine yön veren bir konuma geldi. Gaziantepli sanayicilerin güçlü vizyonu, girişimcilik ruhu ve uluslararası rekabete açık yapısıyla başarı sürdürülebilir kılındı. Organize Sanayi Bölgemiz, sunduğu altyapı ve yatırım ortamı ile sanayicilerimizin her zaman yanında. Gaziantep’in üretim kapasitesini artırmak, ihracatta daha büyük hedeflere ulaşmak için çalışmalarımıza aralıksız devam ediyoruz. Yatırıma ve üretime değer veren, dünya pazarlarında Gaziantep markasını gururla temsil eden tüm sanayicilerimizi ve çalışanlarımızı kutluyorum. Bu başarı hepimizindir.” Kentin en önemli sanayi kuruluşu olan SANKO Grup; ÇİMKO Çimento ve Beton, SANKO Tekstil İşletmeleri Sanayi ve Ticaret., Süper Film Ambalaj ve SANKO Enerji" ile listede yer aldı.
Sanayisi güçlü Antalya'dan listede daha fazla firmayı görmek istiyoruz
● Antalya Organize Sanayi Bölgesinde faaliyette bulunan Yörükoğlu Süt Ürünleri, CW Enerji, ANKUTSAN ve As Çimento, Türkiye’nin en büyük 500 sanayi kuruluşu arasında yer aldı. ATSO Başkanı Yusuf Hacısüleyman, "İSO 500 listesinde yer alarak Antalya’mızı gururlandıran ATSO üyesi firmalarımızı tebrik ediyorum. Sanayimize kattığınız değer ve gösterdiğiniz başarı, kentimiz ve iş dünyamız için gurur kaynağıdır. Başarılarınızın devamını diliyor, emeği geçen herkesi kutluyorum” dedi. Antalya'dan daha fazla firmayı listede görmek istediklerini belirten Hacısüleyman, şunları kaydetti: "Antalya’mızın sanayideki güçlü yönünü ortaya koyan firmaları başarılarından dolayı tebrik ediyoruz. Önümüzdeki yıllarda Antalya’dan daha fazla firmanın bu listeye girmesini temenni ediyoruz. İSO’nun her yıl açıkladığı 500 En Büyük Sanayi Kuruluşu Listesi, Türkiye sanayisinin nabzını tutarken, bölgesel ekonomik gelişmelere de ışık tutmaya devam ediyor.’’
Kayseri, ekonomideki dalgalanmalara ve maliyet baskılarına rağmen ayakta kaldı
● 2024 yılı İSO 500'te Kayseri’den 13 firma yer aldı. Kent listesinde Kayseri Şeker Fabrikası ilk sırada yer alırken, HES Hacılar ikinci, Hasçelik Kablo ise üçüncü sırada yer aldı. Geçen yıl İlk 500 sıralamasında yer almayan Coreal Alüminyum bu sene listeye yeni girdi. Kayseri iş dünyası temsilcileri yaptıkları açıklamalarla şu değerlendirmede bulundu:
Kayseri Ticaret Odası (KTO) Başkanı Ömer Gülsoy: 2024 yılı, ekonomik yavaşlamanın hissedildiği, kur ve enflasyon dengesizliğiyle birçok firmanın zorlandığı bir yıl oldu. Buna rağmen Kayseri sanayicisi üretime devam etti, istihdam sağladı, ihracat yaptı ve başarı öyküleri yazdı. Listeye giren 13 firmamız şehrimizin üretim gücünü, dayanıklılığını ve azmini bir kez daha gözler önüne serdi.
Kayseri Sanayi Odası (KAYSO) YK Başkanı Mehmet Büyüksimitci: İSO İlk 500 sıralamasında geçen yıl 14 firmamız yer almıştı. Küresel ekonomide yaşanan dalgalanmalara, artan maliyet baskılarına ve finansmana erişimde yaşanan zorluklara rağmen, bu yıl da 13 firmamız bu prestijli listede yer almayı başardı. Üretimden ihracata, istihdamdan yatırımlara kadar ülkemizin kalkınmasına değerli katkılar sunan tüm firmalarımızla gurur duyuyoruz. Özellikle sürdürülebilir üretim, dijital dönüşüm ve katma değerli ürün geliştirme konularında atılan kararlı adımların, bu başarılarda büyük payı olduğuna inanıyorum.
Kayseri OSB Başkanı Mehmet Yalçın: Küresel ekonomide yaşanan tüm zorluklara rağmen bu sene 13 firmamız listeye girmeyi başardı. Böylesine önemli bir listede, ilk 500 büyük sanayi kuruluşu arasında 13 firmayla temsil ediliyor olmak şehrimiz adına sevindiricidir. Sanayicilerimizin gösterdiği üstün performans, Kayseri ve Türkiye ekonomisinin büyümesine ve kalkınmasına önemli katkı sunmaktadır.
Firmalarımızı üretime, ihracata ve istihdama sağladıkları büyük katkılardan dolayı tebrik ediyor ve başarılarının devamını diliyorum.
Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay: Kayseri Şeker’in başarısı tesadüf değil, alın teriyle, emekle, inançla örülmüş bir hikâyenin sonucu. Kayseri Şeker, sadece şeker değil, güven, istikrar ve başarı da üretiyor. Çiftçimizle, çalışanlarımızla, yöneticilerimizle bir bütün olduk, birlikte başardık. Bu gurur hepimizin. Tarımın sanayiyle, emeğin vizyonla buluştuğu bir yapının; yılmadan, yorulmadan, her yıl daha yükseğe tırmanmasının öyküsüdür bu. Hedefimiz her yıl Türkiye sıralamasında daha da yukarılara çıkmak. Kayseri Şeker yükseliyor, Kayseri büyüyor, Türkiye kazanıyor.
Konya firmaları öncü rolünü sürdürdü katma değer yaratmaya devam etti
● 2024 yılı sonuçlarına göre Konya, 8 firmayla listede yer aldı. Konya firmalarının gösterdiği performans, şehrin üretim, ihracat ve katma değer yaratmadaki potansiyelini gözler önüne serdi. Şehrin en yüksek sırasındaki Konya Şeker San. Ve Tic. A.Ş, bu yıl da ilk 100 içinde yer almayı başararak öncü rolünü sürdürdü. Tarım ve gıda alanında faaliyet gösteren Panagro Tarım Hayvancılık Gıda San. Ve Tic. A.Ş ise başarılı performansıyla 239’uncu sırada yer aldı. AYD Otomotiv Endüstri San. Ve Tic. A.Ş., 171’inci sıradaki yerini koruyarak, Konya’nın otomotiv alanındaki güçlü temsilcilerinden biri oldu. Eti Alüminyum A.Ş, 198. sıraya yükselerek sektöründeki istikrarlı büyümesini sürdürdü. Son yıllarda yaptığı yatırımlar, üretim kapasitesindeki artış ve ihracat performansıyla dikkat çeken Vaden Otomotiv San. Ve Tic. A.Ş, bu yıl 136 basamak yükselip 401. sırada yer bularak listeye güçlü bir giriş yaptı. Ayrıca Tümosan Motor ve Traktör Sanayi A.Ş., Enka Süt ve Gıda Mamülleri San. Ve Tic. A.Ş. ve RTM Tarım Kimya San. Ve Tic. A.Ş., üretim ve istihdam gücüyle Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşları arasına adını yazdırdı.
Kocaeli, hem yerli hem de yabancı yatırımlarla büyümeye devam ediyor
● Lojistik avantajı, organize sanayi bölgeleri, güçlü altyapısı ve yetişmiş iş gücüyle Türkiye’nin üretim üssü olan Kocaeli, 500 Büyük Sanayi Kuruluşu listesinde yer alan firmalarıyla bu konumunu bir kez daha perçinledi. Hem yerli hem de yabancı yatırımlarla büyümeye devam eden kent, İSO 500 listesinde üretim yapan 79 firmayla yer aldı. Kocaeli Sanayi Odası (KSO) Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, “Tüm zorluklara rağmen üretmeye devam eden sanayicilerimizi yürekten kutluyorum. Her yıl olduğu gibi listenin en başında TÜPRAŞ birinci, Ford Otomotiv Sanayi ikinci sıradaki yerini korurken, geçen yıl 13. olan Hyundai Motor Türkiye, bu yıl 10. sıraya yükselerek dikkat çekici bir performans sergiledi” dedi. Zeytinoğlu, listede Kocaeli merkezli olarak görünen firma sayısının 39 olduğunu ancak üretimi Kocaeli’de yapılan firmaların da hesaba katılması gerektiğini vurgularken "Merkezi başka illerde görünen ama üretimini Kocaeli’de gerçekleştiren sanayi kuruluşlarıyla birlikte ilimizden toplam 79 firma bu listede yer aldı. Bu, Kocaeli’nin üretim potansiyelinin ve katkısının ne denli büyük olduğunu ortaya koyuyor” ifadelerine yer verdi. 2024 yılı boyunca sanayicilerin karşılaştığı zorluklara rağmen gösterilen başarıyı takdirle karşıladığını bildiren Zeytinoğlu, “İç ve dış talepteki durgunluğa, yükselen maliyetlere ve finansman giderlerindeki artışlara rağmen listeye girme başarısını gösteren tüm firmalarımızı tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyorum” şeklinde konuştu.
