ŞEBNEM TURHAN
Dünya hafta sonu ABD ve İsrail’in İran’a yönelik İran’ın ise bölge ülkelere yönelik saldırılarına şahitlik etti. İran dini lideri Hamaney ile birlikte üst düzey bir çok ismin öldürülmesi, küresel piyasalar ve Türkiye piyasaları için yeni haftanın gerilimle açılacağının işaretini oluşturuyor. Piyasa uzmanları bugün borsada zayıf bir açılış beklerken özellikle havacılığın ilk başta en çok etkilenen sektör olacağına dikkat çekti. Uzmanlar, BİST100’ün 13 bin -13 bin 500 seviyesi arasında tutunabileceğini vurguladı.
Borsa İstanbul endeksleri geçen haftayı negatif kapattı, BİST100 endeksinde ise yüzde 1,55’lik haftalık düşüş gerçekleşti. Jeopolitik gerilimlerin fiyatlandığı geçen haftanın ardından Türkiye’nin 5 yıllık ifl as risk primi de yönünü yukarı dönmüş TL devlet tahvilleri de satış yemişti.
Havacılık sektörü ilk etkilenen
Bugün piyasada zayıf bir açılış olması kaçınılmaz. Piyasa uzmanları işgalin olmamasının ise önemli bir nokta olduğunu belirtirken olayın yayılmasının ve büyüklüğünün ise sürecin dikkatle takip edilmesi gerektiğini gösterdiğini vurguladı. BİST100 endeksi cuma gününü 13 bin 717,8 puandan kapattı. 2 yıl vadeli gösterge tahvil faizi yüzde 36,53’e, 5 yıl vadeli gösterge tahvil faizi yüzde 33,37’ye, 10 yıl vadeli gösterge tahvil faizi ise yüzde 30,58’e yükseldi gelen satışlar sonrası.
Ortadoğu’da yayılan gerilim sonrasında uçuş iptallerinin yoğunlaşması bugün açılışta havacılık sektöründe etkili olacağını ifade eden piyasa uzmanları henüz konuşmak için erken olsa bile petrolün seyrinin bu noktada çok önemli olduğunu kaydetti. ABD Başkanı Trump’ın seçim yılında petrolün çok yükselmesini istemeyeceğine işaret eden uzmanlar fiyat değişimlerinin en çok cari denge üzerinde etkili olacağına da vurgu yaptı.
Belirsizlik sürerse pas geçebilir
Öte yandan yarın TÜİK şubat ayı enflasyon verisini açıklayacak ve beklenti yüzde 3 seviyesinde. Jeopolitik gerilimin bombalamaya varmadan önceki durumda 12 Mart’taki Merkez Bankası Para Politikası Kurulu toplantısında uzmanlar 50 baz en fazla ise 100 baz puanlık indirim beklentisini dile getirmişti. Ancak yaşanan sıcak gelişmelerin Merkez Bankası’nın mart toplantısında halen daha gerilimler ve belirsizliklerin devam etmesi durumunda pas geçme ihtimalinin de olduğuna işaret etti.
Petrol ve altında artışın etkisi
Prof. Dr. Hakan Kara da yaptığı bir paylaşımda 2025 yılında 68 dolar Brent petrol ortalaması ile Türkiye’nin 50.2 milyar dolar enerji açığı verdiğini hatırlatarak kötü bir senaryoda petrol fiyatlarının 90 dolara çıkabileceğini ve diğer enerji kalemlerinin fiyatları da aynı oranda etkilenerek bir yıl boyunca burada kalıcı olurlarsa cari açığı yaklaşık 16 milyar dolar artıracağına dikkat çekti.
Bu senaryoda altın fiyatlarının da yükseleceğini söyleyen Kara, ons altın fiyatının normale göre 500 dolar artmasının TCMB’nin rezervlerini 13 milyar dolar pozitif etkileyeceğine işaret etti. Kara, “Bu iki kanal netleştiğinde dış finansman ihtiyacı sadece 3 milyar dolar artar. Keşke iş burada bitseydi. Jeopolitik şokun risk primi, turizm/lojistik gelirleri, sermaye çıkışı, dolarizasyon, şirketlerin döviz pozisyon kapatması gibi kanallardan da etkileri de olacaktır. Öte yandan, mevcut rezervleri, reel faizi, mali kapasiteyi ve merkez bankasının faiz indirimlerine ara verebileceğini, hatta gerekirse aktif likidite politikası izleyeceğini dikkate alırsak; bir politika hatası yapılmazsa bu şiddette bir şokun iktisaden yönetilebilir olduğunu söylemek mümkün” dedi.
Artan gerilime nasıl giriyoruz?
DAYANAKLI TARAF
● Türkiye güvenli liman bölgesinde
● Son dönemde yaşanan yabancı girişi
● Piyasada düzeltmenin savaş öncesi başlaması
● Şubat enflasyonunu satın alınmış olması
● Piyasanın özellikle mart ve sonrasına bakması
DİKKAT EDİLECEK TARAF
● Başta havacılık olmak üzere etkilenecek sektörlerin olması
● Bölgede artan riskler, gerilimler
● Petrol fiyatları ve Hürmüz’de neler yaşanacak
● Hasarın cari dengede kalıcı olup olmayacağı
● Gerilimin bölgeye yayılma riski
