IPARD-III'te en fazla destek alan sektör ve iller belli oldu

Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) verilerinden derlenen verilere göre, Avrupa Birliği Katılım Öncesi Kırsal Kalkınma Programı (IPARD-III) kapsamında sağlanan desteklerle, uygulanmaya başlandığı 2011'den beri rekabet gücü yüksek, yeni teknolojileri kullanan işletme sayısının artırılması amaçlanıyor.

Bu kapsamda, bugüne kadar ülke genelinde 27 bin 14 projeye reel fiyatlarla 99,1 milyar lira hibe verilirken, bu hibelerle 209,6 milyar lira yatırım yapıldı ve 106 bin kişiye istihdam oluşturuldu.

IPARD destekleri kapsamında kadınlara hayvansal üretimde ilave 10 puan, gıda işlemede ilave 10 puan, 40 yaş altı genç yatırımcılara yüzde 5 ek puan hibe veriliyor. Ekonomik faaliyetlerin çeşitlendirilmesi kapsamında baz hibe oranı yüzde 60 iken, genç başvuru sahiplerine bu oran yüzde 70 olarak uygulanıyor. Kadınlara ve 40 yaş altı gençlere de sıralamada ek 10 puan sağlanıyor.

Bu doğrultuda, şu ana kadar kadın yatırımcıların 7 bin 536 projesine 32,5 milyar lira hibe verilirken, bu destekle 66,6 milyar lira yatırım yapıldı. Böylece, sök konusu hibelerin yüzde 33'ü kadın yatırımcılara verilmiş oldu.

Genç yatırımcıların 14 bin 813 projesine de 66,5 milyar lira hibe desteği sağlanırken, bu hibelerle 137,2 milyar lira yatırım gerçekleştirildi. AB kırsal kalkınma hibelerinin yüzde 67'si genç yatırımcılara aktarıldı.

IPARD-III çerçevesinde de 2025'te 188 milyon avro bütçeli 5 çağrı ilanı yayımlandı ve toplamda 439 milyon avro bütçeli 10 çağrı ilana çıkıldı. Çağrılar kapsamında 1806 proje 11,7 milyar lira hibe desteği almaya hak kazanırken, 1764 projenin sözleşmesi imzalandı. Bu projeler tamamlandığında, ülkeye yaklaşık 18,4 milyar lira bedelli tesis kazandırılacak.

Hibelerin illere göre dağılımı

IPARD-III kapsamında bugüne kadar verilen hibe desteklerinin il bazında dağılımı incelendiğinde, ülkenin farklı bölgelerinden illerin öne çıktığı görüldü. Buna göre Şanlıurfa, 404 milyon 896 bin 677 lirayla ilk sırada yer aldı. Bu ili, 244 milyon 925 bin 303 lirayla Afyonkarahisar, 234 milyon 923 bin 714 lirayla Bursa, 230 milyon 201 bin 152 lirayla Nevşehir ve 228 milyon 316 bin 60 lirayla Kahramanmaraş izledi.

Desteklerde 1 milyar 276 milyon 976 bin 375 lirayla "meyve ve sebzelerin işlenmesi ve pazarlanması sektörü" ilk sırada yer aldı. Bu sektörün ardından, 1 milyar 203 milyon 660 bin 882 lirayla "kırmızı et üreten tarımsal işletmeler" geldi.

Bu sektörleri, 754 milyon 37 bin 728 lirayla "bitkisel üretimin çeşitlendirilmesi ve bitkisel ürünlerin işlenmesi ve pazarlanması", 743 milyon 939 bin 336 lirayla "kırsal turizm ve rekreasyon faaliyetleri", 678 milyon 588 bin 596 lirayla "süt üreten tarımsal işletmeler" takip etti.

IPARD-III desteği kapsamında verilen desteklerin il ve sektör dağılımı şöyle:

(AA)