MERVE YİĞİTCAN-MEHMET KAYA
Sanayide istihdam 1 yılda 178 bin 708 kişi azalırken, Kasım 2025 itibarıyla 4 milyon 820 bin 307’ye indi, böylece Şubat 2022’den bu yana en düşük seviyeyi gördü. İmalattaki düşüş ise 181 bin 287 oldu, Ocak 2022’den bu yana ölçülen en düşük seviyeye indi. İmalatta en yüksek oranlı düşüş yüzde 13,6 ile giyim eşyalarının imalatında yaşanırken, deri ürünlerinin imalatında istihdam kaybı yüzde 12,5, tekstil ürünlerinin imalatında kayıp yüzde 10,4 olarak hesaplandı.
TÜİK’in son olarak açıkladığı Ücretli Çalışan İstatistikleri Kasım 2025 verileri, sanayide yaşanan istihdam erozyonunu gözler önüne serdi. Buna göre sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı Kasım 2025’te bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 1 artarken, ücretli çalışan sayısı bir önceki yılın aynı ayında 15 milyon 740 bin 143 kişi iken, Kasım 2025’te 15 milyon 891 bin 801 kişi oldu. Ücretli çalışanların alt detaylarına bakıldığında da Kasım 2025’te ücretli çalışan sayısı yıllık olarak inşaat sektöründe yüzde 6,4; ticaret- hizmet sektöründe yüzde 2,4 artarken, sanayi sektöründe ise yüzde 3,6 azaldı. Böylece ücretli çalışanların sayısı ticaret- hizmet sektöründe 9 milyon 58 bin 761’e yükselirken, inşaatta 2 milyon 12 bin 733’e çıktı. Sanayide istihdam edilen ücretli çalışanların sayısı ise bu dönemde 4 milyon 820 bin 307’ye düştü. Böylece ticarette-hizmet sektöründe çalışan her iki kişiye karşın sanayide 1 kişi çalıştırıldı. Aynı zamanda sanayide istihdam edilenlerin oranı Şubat 2022’den bu yana en düşük seviyeyi gördü. Ağustos 2023’te 5 milyon 111 bin 150’ye kadar çıkan sanayi istihdamı bu dönemde en yüksek seviyesini görmüş, ardından Ağustos 2024’e kadar 5 milyon üzerinde seyretmeye devam etmiş, ardından düşüşe geçerek 5 milyon üzerine bir daha çıkamadı.
En yüksek kayıp giyim, deri ve tekstilde
Sanayinin alt kırılımlarından imalat istihdamına bakıldığında, Kasım 2025’te bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 3,9 düşüşle 181 bin 257 azalarak 4 milyon 649 bin 146’ya indi. Böylece Ocak 2022’den bu yana en düşük seviye görüldü. İmalatın alt kollarına inildiğinde de küçülme baskısı altındaki sektörler daha net şekilde görülüyor. Buna göre, Kasım 2025 itibarıyla son 12 ayda en yüksek oranlı istihdam kaybı yüzde 13,6 ile giyim eşyalarının imalatında görüldü. Bu sektörde istihdam 521 bin 144’e indi. İstihdamın en fazla eriyen diğer iki sektör de sırasıyla yüzde 12,5 ile deri ilgili ürünlerin imalatı ve yüzde 10,4 ile tekstil ürünleri imalatı oldu.
Giyimin tahtına gıda oturdu
Son yıllarda üretimde yaşanan daralma ve artan maliyetler imalatta istihdam kompozisyonunda da belirgin bir değişime yol açtı. Öyle ki, imalat sanayinde verinin paylaşılmaya başladığı 2009’dan bu yana istihdamda ilk sırada giyim ürünleri imalatı yer alırken, Nisan 2025 itibarıyla tablo değişti; bu sektör tahtını gıda ürünleri imalatına bıraktı. Şu anda imalat sanayinde en yüksek ücretli çalışan 592 bin 775 kişi ile gıda ürünleri sektöründe yer alıyor. İkinci sırada giyim eşyalarının imalatı yer alırken, üçüncü sırada 417 bin 830 ücretli çalışan tekstil ürünlerinin imalatı, dördüncü sırada 408 bin 533 kişi ile fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç), beşinci sırada ise 2093 bin 118 kişi ile başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı geliyor. İmalatta 24 alt sektörün 16’sında ücretli çalışan sayısı ilgili dönem itibarıyla yıllık bazda düşerken, sadece 8 sektörde artış yaşandı.
Zorunlu sigortalı sayısı 23.9 milyon kişiye ulaştı
SGK da, Ekim 2025’e ilişkin istatistikleri yayınlandı. Buna göre, Türkiye’nin geniş kapsamlı gençlere yönelik aktif işgücü programı GÜÇ uygulaması öncesi, SGK’da kayıtlı zorunlu sigortalı sayısı 23 milyon 912 bin kişiye ulaştı. Zorunlu sigortalı sayısı 24 milyon sınırına dayansa da, yıl sonunda emekli olanlardan kaynaklı olarak bu sayının aşağı yönlü oynama ihtimali bulunuyor. Aylık bazda 2025 Ekim ayında zorunlu sigortalı sayısı bir önceki aya göre 83 bin kişi azaldı. Diğer yandan, GÜÇ programıyla birlikte aylık bazda dalgalanmalar görülecek. Zorunlu sigortalı sayısı 2022 Haziran ayında ilk kez 23 milyona ulaşmıştı. Ancak önceki dönemlerde hızlı yükselen zorunlu sigortalı sayısına karşılık, dalgalı bir seyir izlediği görüldü. Sanayi ve hizmetler sektörünün emekli olup da çalışmaya devam edenler hariç kayıtlı istihdamını gösteren 4/a zorunlu sigortalı sayısı da Ekim 2025 itibariyle bir önceki aya göre 129.8 bin kişi azalarak 17 milyon 135 bin kişiye indi. Ücretli olarak çalışan kişilerin sayısında 2025 yılı boyunca olumlu bir seyir görülmüştü. 2022’de 17 milyonu geçen 4/a çalışan sayısı daha sonra bu seviyelerini koruyamamış ancak aylık küçük dalgalanmalara karşılık, genel eğilim artış olmuş ve yıl başında 16.4 milyon kişi olan 4/a statüsünde çalışan kişi sayısı, Eylül ayında 17 milyonu geçmişti. Ekim ayında bir önceki aya göre 129 bin 873 kişilik bir azalma görüldü. Yıl sonlarında emekli olanlar nedeniyle azalmalar görülebiliyor ancak bu eğilim 2025’te ekim ayında görülmüş oldu. Kasım ve Aralık aylarında da aylık dalgalanmalar olacak.
TÜİK, SGK’dan aldığı verileri SGK’dan daha önce açıklıyor
Bu arada, SGK’nın kendi kayıtlarından oluşturduğu istatistikler, TÜİK’in verilerinden daha geç açıklanıyor. TÜİK, SGK’dan aldığı özellikle 4/a statüsünde çalışan kişilerin verilerini, SGK’dan yaklaşık 1 ay önce açıklıyor. 2025 Kasım ayı itibariyle TÜİK Ücretli Çalışan İstatistiklerinde SGK’dan alınan veriler Kasım ayına erişmişken, SGK Ekim 2025 verileri yayında bulunuyor.
