MEHMET KAYA/ANKARA
Türkiye’de “sanayisizleşme” tartışmaları devam ederken, son yılların gözde sektörleri madencilik ve enerji dışarıda bırakıldığında, doğrudan mamul mal üretimi olarak adlandırılabilecek imalat sanayisinde istihdam kaybı dikkat çekiyor. TÜİK ücretli çalışan istatistikleri içinde, salgın döneminde tekstil-giyim ve gıda imalatının başını çektiği imalat sanayii zirve noktasından 2026 Ocak ayına kadar, Türkiye’de imalat sanayisinde çalışan kişi sayısı 325 bin 143 kişi azaldı. Üstelik, yine TÜİK verilerine göre 2024 Ağustos ayından bu yana, aylık seride, hem bir önceki yıl, hem de bir önceki aya göre imalat sanayii istihdamı düzenli olarak düşüyor. Ocak 2026 itibariyle imalat sanayiinde çalışan kişi sayısı 4.4 milyon kişi olarak belirlendi.
Metodoloji farklılıkları nedeniyle SGK’nın kayıtlı istihdam ile TÜİK’in çalışan istatistikleri içindeki alt kırılımlar zaman zaman ciddi farklılıklar gösterebiliyor. Yine de eğilim göstermesi açısından işaretler veriyor. SGK’nın kayıtlı istihdam olarak nitelenebilecek, 4-a statüsünde, ücretli olarak çalışan zorunlu sigortalı verilerine bakıldığında, zirve istihdam yılı olan 2022 sonu itibariyle imalat sanayiinde çalışan sayısı 5 milyon 13 bin kişi görünüyor. TÜİK’te ise sayı 4 milyon 732 bin kişi. SGK verilerinde, kadın çalışan sayısı 1 milyon 354 bin kişi olarak yer aldı.
2025 sonunda ise SGK kayıtlarında toplam ücretli çalışan sayısı 1 milyon 153 bin kişisi kadın olmak üzere, 3 milyon 871 bin kişi, TÜİK’te ise 4 milyon 462 bin kişi tespit edildi. Zirve yılından 2025 sonuna kadar azalan imalat sanayii çalışan sayısı SGK’da 1.1 milyon kişi olduğu gözleniyor ancak bu kişilerin büyük kısmının EYT düzenlemesi nedeniyle emekli olduğu halde çalışmaya devam eden kişiler olduğu dikkate alındığında, TÜİK kayıtları daha öne çıkıyor. Yine de SGK verileri, imalat sanayiindeki istihdam hareketliliğini büyük oranda yansıtıyor.
TÜİK verilerinde, imalat sanayiindeki sürekli düşüş eğilimi de dikkat çekiyor. Buna göre, hem arındırılmamış verilerde, hem de takvim ve mevsim etkilerinin dikkate alındığı, önceki yıl ve önceki ay kıyaslamalarında 2024 ortasından bu yana ciddi gerileme gözleniyor. Bunun büyük kısmı tekstil ve hazır giyimde olsa da genel olarak imalat sanayiinde çalışan sayısında bir düşüş eğilimi dikkat çekiyor.
