HÜSEYİN GÖKÇE/ANKARA
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın geçen yıl başlattığı denetimlerin de bütçeye pozitif katkısı sürüyor. Belge düzenleme dahil özel usulsüzlük cezalarının yer aldığı ‘diğer vergi cezası’ kaleminde yılın tamamı için beklenen 41 milyar 966 milyon liranın yüzde 1437 fazlası olan 603 milyar liralık ceza kesildi.
Kamu gelirlerinin en temel kaynaklarını oluşturan vergi ve ceza kalemi arasındaki dengeler giderek değişmeye başlıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Şubat ayı bütçe gerçekleşmeleri, bakanlığın geçen yıl başlattığı fiziki denetimlerle, yapay zeka destekli denetimlerinin bütçeye iki yönlü katkı sağladığını ortaya koydu. Özellikle bütçenin para cezası kaleminde ulaşılan 1 trilyon 49 milyar liralık tahakkuk seviyesi, 6 trilyon 973 milyar liralık toplam gelir tahakkukunun önemli bir bölümünü oluşturdu. Yılın tamamında bütçenin gelir hedefi ise 16 trilyon 82 milyar lira düzeyinde.
Bütçede tahakkuk eden 1 trilyon liralık para cezasının yaklaşık yüzde 60.7’sine karşılık gelen 637 milyar 316 milyon liralık kısmı vergi cezalarından oluştu. Yılın tamamı için 146 milyar 42 milyon liralık gelir hedefinin bulunduğu vergi cezası kaleminde iki aylık dönemde hedefin yüzde 436.3’ü kadar tahakkuk gerçekleşti. Bu kalemin tamamına yakını ise denetim kaynaklı cezalardan oluştu. Diğer vergi cezaları; tespit edilen belge düzenine uymama, fiş kesmeme, sevk irsaliyesi kesmeme, gibi eylemlere yönelik verilen cezaları kapsıyor.
Artırılmış trafik cezalarının etkisi
Mart’ta görülecek Karayolları Trafik Kanunu‘nda yapılan değişiklikle, para cezalarının 160 bin lira (araçtan inerek kavga etme) gibi seviyelere çıkarılmasıyla birlikte bu kategoride çok sayıda cezanın kesildiği görsel medyaya yansıdı. Ancak kesilen yüksek cezalar henüz bütçeye yansımadı. Düzenleme 27 Şubat 2026’da yürürlüğe girmişti. O yüzden kesilen cezalar içinde bulunduğumuz Mart ayına ilişkin verilere yansıyacak.
MTV’de yıllık hedef şimdiden yakalandı
Bütçenin Motorlu Taşıtlar Vergisi kaleminde 138 milyar 75 milyon lira seviyesindeki gelir beklentisine, yılın ikinci ayında ulaşıldı. Hedefin yüzde 105 üzerinde tahakkuk gerçekleşti. Ancak bu veriyi okurken, MTV’nin Ocak ve Temmuz aylarında yılda iki kez tahakkuk ettiğini göz önünde bulundurmak gerekiyor. Geçen yıl bütçesinde MTV gelir tahmini 106 milyar lira seviyesindeydi ve geçen yıl şubat ayında da 115 milyar lira ile başlangıç hedefinin üzerine çıkılmıştı.
