HÜSEYİN GÖKÇE/ANKARA
Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in bir süredir dile getirdikleri ihracat ve yatırım destek paketi yürürlüğe girdi. Hazine garantili kefalet sistemi kapsamındaki kuruluşların ihracat ve yatırıma kefalet yoluyla verecekleri destek miktarı 55 milyar lira artırılarak 178,1 milyar liraya yükseltildi. Hazine garantili kefalet kapsamına katılım finans kuruluşları da dahil edildi. Bu kategoride yarısı ihracat olmak üzere 13,6 milyar liralık destek paketi yürürlüğe sokuldu. Hâlen 29,5 milyar lira ile toplam destek kalemleri içinde en yüksek paya sahip olan İGE ile ilgili 35,8 milyar liralık bir paket devreye alındı.
Kredi garanti kuruluşları aracılığıyla Hazine destekli kefalet sisteminde ağırlıklı ihracat destekleri olmak üzere yeni bir dönem başladı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Ticaret Bakanı Ömer Bolat bir süredir bu yeni mekanizmanın ipuçlarını veriyordu. İhracat destek paketinin kısa süre içinde devreye alınacağını belirten Bakanlar, 36 milyar liralık yeni bir paketin devreye alınacağını duyurmuşlardı. Bu yeni kredi destek paketi 21 Mart Cuma günü itibarıyla devreye sokuldu. Yeni dönemde ihracat destekleri ağırlıklandırılırken, bu süreçte ihracat desteği için temel görev İhracatı Geliştirme AŞ’ye (İGE) verildi. EKONOMİ’nin Kredi Garanti Fonu(KGF) verilerinden yaptığı hesaplamaya göre kredi garanti kuruluşları aracılığıyla ihracat ve yatırıma verilecek destek miktarı yaklaşık 55 milyar lira artırılarak 123,3 milyar liradan, 178,1 milyar liraya yükseltildi.
İGE’nin limiti 65 milyar lirayı aştı
Yeni dönemde ağırlığın İGE’de olacağı rakamlarda gözlendi. Düzenleme yapılmadan önce 123,3 milyar liralık toplam kredi limitinin 29,5 milyar lirası İGE tarafından karşılanıyordu. Yeni dönemde ise İGE’nin aracılık edeceği toplam kredi miktarı 65,3 milyar liraya yükseltildi. Bunun 10,5 milyar lirası İGE 2025 başlığı altında kullanıma sunulurken, 24 milyar lirası İGE Eximbank kalemi olarak belirlendi. İGE bu süreçte dijital dönüşüm başlığı altında da 1,3 milyar liralık kredi kullanımına aracılık edecek.
Katılım finans kuruluşları da devrede
Kredi garanti kuruluşlarının verecekleri destekler kapsamında ilk kez katılım kefalet kuruluşları (KFK) da dahil edildi. Buna göre katılım kefalet kuruluşları 6,3 milyar lirası ihracat, 6,3 milyar lirası da yatırım olmak üzere toplam 12,6 milyar liralık krediye aracılık edecekler.
Bugüne kadar 65,7 milyar lira kullanıldı
Hazine destekleri kefalet kapsamında bugüne kadar kullandırılan kredi miktarı 65,7 milyar liraya ulaştı. Bunun 23,6 milyar lirası İGE tarafından kullandırılırken, 9,9 milyar liralık ihracat, 3,2 milyar liralık yatırım kredi kullandırıldı. Deprem yatırım kredisi 5 milyar, deprem işletme kredisi 13,4 milyar lira düzeyinde kullandırıldı. Uluslararası kuruluşlardan sağlanan desteklerle ile 10,4 milyar liralık kredi kullanımı yapıldı. Dijital dönüşüm başlığı altında ise hiç kredi kullanımı yapılmadı.
Toplam destek yaklaşık 1 trilyon TL
Bir dönem sadece Kredi Garanti Fonu (KGF) aracılığıyla kullandırılan, sonradan kapsamı genişletilen Hazine destekli kefalet sistemi kapsamında bugüne kadar kullandırılan toplam kredi miktarı 926,9 milyar liraya ulaştı. Bunun 885,3 milyar lirası ticari kredilerden, 41,6 milyar lirası ise bireysel kredilerden oluştu. Bu krediler için verilen kefalet miktarı ise 777,9 milyar lira oldu.
