HÜSEYİN GÖKÇE
Kuzey Denizi Rotası’nın (NSR) altyapı işletmeciliğini yürüten Rosatom yetkilileri Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıyla birlikte yüzyıllardır kullanılan bir çok rotanın alarm verdiğini belirtirken, Avrupa ile Asya arasındaki en kısa deniz taşımacılığı rotası olan Kuzey Denizi Rotası’nın lojistik süresini yüzde 40 kısalttığına dikkat çektiler.
Avrupa’dan Asya’ya giden gemiler için rotayı yüzde 40 azaltan NSR’nin alternatif kanallara göre riskler yönünden çok avantajlı olduğunu belirten yetkililer, rotadaki kargo trafiğinin son 10 yılda 5 kat arttığını bildirdiler. Küresel ticaretin yüzde 80’inden fazlasının deniz yoluyla gerçekleştirildiğine dikkat çeken yetkililer, “Ancak yüzyıllardır kullanılan geleneksel rotalar artık ‘alarm’ veriyor. Orta Doğu’daki bitmek bilmeyen jeopolitik gerilimler, Süveyş Kanalı çevresindeki artan güvenlik riskleri, güney deniz yolu boyunca korsanlık tehditleri, küresel devleri daha güvenli alternatiflere doğru yönlendiriyor” dedi.
Lojistiğin öngörülebilirliği ve güvenliği hayati öncelik olduğuna değinen kaynaklar, “Kuzey Deniz Rotası (NSR) burada devreye giriyor. Deniz taşımacılığında, 5.600 kilometrelik Arktik Okyanusu’nun buzlu suları, küresel ekonominin yeni ana arteri olarak ortaya çıkıyor. Yüzde 40 zaman tasarrufu ve nükleer buzkıran gemilerinin gücüyle, ticaretin rotası artık kuzeye kırılıyor” değerlendirmesinde bulundular. Verilen bilgilere göre, 2016’da 7 milyon ton olan NSR’deki kargı trafiği 2025 yılında 37 milyon tona yükseldi. Yetkililer, Rusya’nın nükleer buzkıran filosunun desteklediği bu koridorda, kargo hacminin 2030 yılından sonra 150 milyon tona ulaşmasının beklendiğini bildirdiler.
Küresel lojistik dengeleri değişti
NSR’nin küresel lojistik dengelerini değiştirmesinin temel nedeninin, sağladığı zaman tasarrufu olduğunu vurgulayan yetkililer, “Bu koridor, Batı Avrasya ile Asya-Pasifik bölgesi arasındaki en kısa rotadır. Geleneksel Güney Rotası’nda seyahat süresi yaklaşık 35-50 gün sürerken, NSR ile bu süre yüzde 30-40 oranında kısalıyor. Ekim 2025’te Çin’in Ningbo limanından İngiltere’nin Felixstowe limanına seyahat eden ve ardından Rotterdam ve Hamburg limanlarına uğrayan bir gemi, seyahat süresini 2 kat kısalttı. Geçen yıl gemi, seyahat süresini sadece 20 günde tamamladı. Bu sadece yakıt tasarrufu sağlamakla kalmaz, aynı zamanda küresel tedarik zincirindeki “bekleme” krizine de etkili bir çözüm sunar” dediler.
NSR’nin, Türk ihracatçıları için Uzak Doğu pazarlarına ulaşmak adına stratejik bir yedek geçiş kapısı” işlevi gördüğüne dikkat çeken yetkililer, “NSR, giderek daha istikrarsız hale gelen güney koridorlarına olan bağımlılığı azaltırken tedarik zinciri çeşitliliğini artıran bir lojistik alternatifi haline geliyor. Bu ilgi şimdiden uygulamaya da yansıyor. Yakın zamanda Murmansk limanından Türkiye’ye 2,5 milyon ton kömür sevk edildi” dediler. Kuzey Deniz Rotası, Kara Boğazı’ndan, Bering Boğazına uzanan yaklaşık 5 bin 600 kilometre uzunluğuna sahip.
