Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla, kadın nüfus 42 milyon 811 bin 834, erkek nüfus 42 milyon 853 bin 110 oldu. Toplam nüfusun %49,98’ini kadınlar, %50,02’sini ise erkekler oluşturdu. Kadın nüfusun oranı, 60-74 yaş grubunda %52’ye yükseldi. Doğuşta beklenen yaşam süresi Türkiye geneli için 77,3 yıl iken kadınlarda 80,0 yıl, erkeklerde 74,7 yıl oldu.
Ulusal Eğitim İstatistiklerine göre, 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi 2023 yılı itibarıyla Türkiye genelinde 9,3 yıl, kadınlarda 8,6 yıl, erkeklerde 10,1 yıl oldu. Yükseköğretim mezunu 25 ve üzeri yaştakilerin toplam nüfus içindeki oranı 2023 yılında %24,4 oldu. Bu oran kadınlarda %22,7, erkeklerde ise %26,2 oldu.
Yarı zamanlı çalışan kadınlar erkeklerin iki katına ulaşıyor
Hanehalkı İşgücü Araştırmasına göre 2023 yılında 15 ve üzerindekilerin işgücüne katılma oranı %53,3 olurken kadınlarda %35,8’de kaldı. Erkeklerde ise %71,2 oldu. Kadınların eğitim seviyesi yükseldikçe işgücüne daha fazla katıldıkları görüldü. Okuryazar olmayan kadınlarda %13,8 olan bu oran lise altı eğitimli kadınlarda %26,8, lise mezunu kadınlarda %37,4, mesleki veya teknik lise mezunu kadınlarda %45,0, yükseköğretim mezunu kadınlarda %68,9 oldu. Yarı zamanlı çalışanların istihdam içindeki oranı 2023 yılında %10,2 olurken bu oran kadınlarda %16,1, erkeklerde ise %7,3 oldu.
Cinsiyetler arası ücret farkı, yüksek öğretim mezunlarında en fazla
Erkek ve kadın arasındaki ücret veya kazanç farkının erkek ücret veya kazancına yüzdesel oranı olarak tanımlanan “cinsiyetler arası ücret veya kazanç farkı” en yüksek %17,4 ile yükseköğretim mezunlarında, en düşük %13,2 ile ilkokul ve altı mezunlarda gerçekleşti. Üst ve orta düzey yönetici pozisyonundaki kadın oranı 2012 yılında %14,4 iken 2023 yılında %20,6’ya yükseldi.
Her 3 kadından biri yoksulluk riski altında yaşıyor
Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistiklerine göre yaş gruplarına göre yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olanların oranına bakıldığında, 2024 yılında toplam nüfusun %29,3’ünün risk altında olduğu, bu oranın kadınlarda %31,5 iken erkeklerde %27,1 olduğu görüldü. Aynı oranlara 18-64 yaş grubu için bakıldığında, yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında bulunan kadınların oranı %29,5, erkeklerin oranı %23,1 olarak görüldü.
Yüzde 8,4’ü evinde yüzde 36’sı sokakta güvende hissetmiyor
Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre 2024 yılında, yaşadıkları çevrede gece yalnız yürürken kendilerini güvensiz hissedenlerin oranı %25,7 iken bu oran kadınlarda %35,9, erkeklerde %15,2 oldu. Evde yalnız olduklarında kendilerini güvensiz hissedenlerin oranı 2024 yılında %5,8 iken bu oran kadınlarda %8,4, erkeklerde %3,1 oldu.
Resmi olarak ilk evlilik yaşı kadında 25,8 erkekte 28,3
Evlenme İstatistiklerine göre resmi olarak ilk evliliğini 2024 yılında yapmış olan kadınların ortalama ilk evlenme yaşı 25,8 iken erkeklerin ortalama ilk evlenme yaşı 28,3 oldu. Ortalama ilk evlenme yaşının en yüksek olduğu il, kadınlarda 29,1 yaş, erkeklerde 31,9 yaş ile Tunceli oldu. Ortalama ilk evlenme yaşının en düşük olduğu il ise kadınlarda 23,3 yaş ile Ağrı, erkeklerde 26,5 yaş ile Şanlıurfa oldu.
■ BİST50 listesindeki şirketlerin yönetim kurullarında 5 üyeden sadece 1’i kadın
Borsa İstanbul’da işlem gören en büyük 50 şirketin (BIST 50) yönetim kurulu üyelerine bakıldığında, 2016’da yüzde 12,2 olan kadın üye oranı 2024’te yüzde 19,4 oldu. Tam Zaman Eşdeğeri (TZE) cinsinden kadın AR-GE personel sayısı, 2023’te 99 bin 195 kişi ile toplam ARGE personel sayısının yüzde 34,1’ini oluşturdu. Sektörler itibarıyla TZE cinsinden kadın AR-GE personel oranı, yükseköğretimde yüzde 47,7, kar amacı olmayan kuruluşların da dahil edildiği genel devlette yüzde 29,6, mali ve mali olmayan şirketlerde ise yüzde 27,8 oldu.
