ŞEBNEM TURHAN
Hazine ve Maliye Bakanlığı bu yıl boyunca küresel piyasalar uygun olduğu her fırsatı değerlendirdi ve 13 milyar dolar dış borçlanma gerçekleştirdi. Dış borçlanma maliyeti ve gelen taleplerle oldukça olumlu tamamlanırken Hazine’nin yeni yıla ihalelerle başlaması bekleniyor. Yılın ilk iki ayında yüklü geri ödemeler nedeniyle ocak ayının ilk yarısında dolar cinsi bir ihraç yapması öngörülen Hazine’nin 7-10 yıl olan vadeleri ise 15-20 yıla çıkarmasının muhtemel olduğuna işaret ediliyor. Türkiye’nin 5 yıllık iflas risk primi CDS’in 215 baz puan seviyelerine kadar düşmesi de Hazine’nin elini güçlendiriyor.
Hazine bu yıl sonuncusu 27 Ekim’de tamamladığı 13 milyar dolar dış borçlanma gerçekleştirdi. Şubatta dolar cinsinden 2.5 milyar dolar, mayıs sonunda yine dolar cinsi 2 milyar dolar, temmuz ortasında Euro cinsi 1.5 milyar dolar, eylül ortasında dolar cinsi 2 milyar dolar ve ekim sonunda dolar cinsi 2.25 milyar dolar tahvil, temmuz başında ise dolar cinsi 2.5 milyar dolar kira sertifikası ihraçları tamamlandı. İhraçların vadesi 7 ve 10 yıl vadeli olarak şekillendi. 2025 başında dış borçlanma tahmini 11 milyar dolar olarak belirlenmişti gerçekleşme 2 milyar dolar fazlası oldu. Hazine de bu aşımı şöyle açıkladı: “Piyasa koşullarının elverişli seyretmesi ve çıkan fırsatların uygun zamanlamayla etkin şekilde değerlendirilmesi sonucunda aşıldı.”
6 adet işlemle 13 milyar dolar borçlandı
Hazine’nin dış borç ödeme projeksiyonuna göre 26 Ocak’ta 1.75 milyar dolar ve 16 Şubat’ta 1.5 milyar Euroluk itfaları bulunuyor. Projeksiyon ocak ayı toplam dış borç ödemesinin 2 milyar 962 milyon dolar, şubat ayı toplam ödemesinin ise 2 milyar 592 milyon dolar olduğunu gösteriyor. Bu iki ayda yapılacak yüklü itfalar Hazine’nin de yılın hemen başında tahvil ihracına çıkmasının muhtemel olduğunu ortaya koyuyor. Ocak ayının ilk yarısında geri ödemeleri karşılamak için Hazine’nin öncelikle ABD doları cinsinden tahvil ihracına çıkması bekleniyor, uzmanlara göre bu ihracın büyüklüğü 2.5 milyar dolar seviyesinde gerçekleşebilir. Şubattaki Euro cinsi ödeme içinse yine Euro cinsi bir tahvil ihracı öngörüyor uzmanlar. Ayrıca Hazine’nin işlemde 4 adet Euro cinsi tahvili kaldığı için şubatta Euro cinsi tahvile çıkılması sürpriz olmayacak. Küresel koşulların elverişli kalması ve CDS’in düşük seviyelerde seyretmesi mart ayında bir kira sertifikası ihracının da olası olduğunu ortaya koyuyor.
Son ihraca 3 kata varan talep geldi
2025 yılı boyunca ihraçlarda yatırımcı talebi de oldukça güçlü seyretti. 27 Ekim'deki son ihraca 3 katına yakın talep geldi, yaklaşık 180 yatırımcı katılım gösterdi. Amerikan Merkez Bankası Fed’in faiz indirimlerinin devam etmesi, CDS’teki düşüş ve yabancının artan talebinin Hazine’nin ihraçlarında vadeyi de uzatabileceğine işaret etti uzmanlar. Hazine genellikle 7-10 yıl vadelerde ihraçlara çıkıyor. Ancak bu olumlu koşulların sürmesi 15-20 yıla varan uzun vadelerde tahvil ihracına çıkılmasına fırsat sağlıyor. Ve bu gerçekleşirse 10 yıldan uzun vadeli bir tahvil piyasada olacak.
■ Maliyetler düşecek, hacim artacak, vade uzayacak
Black Sea Advisory Kurucu Ortağı Eren Kuru, 2025 yılında TL’nin yüksek maliyeti nedeniyle yurt içi borçlanma cazibesini kaybederken, hem kamu hem de özel sektör borçlanmalarını büyük ölçüde yurt dışına doğal olarak kaydığına işaret etti. Bu kapsamda Eurobond ihraçları, sendikasyon kredileri, ülke kredileri ve EBRD gibi özel finansman işlemlerinin öne çıktığını vurgulayan Kuru, “Hazine ve Maliye Bakanlığı ile özel sektörün yurt dışı borçlanmaya yönelmesinin diğer nedenlerinin arasında, küresel borçlanma maliyetlerindeki düşüş ve Türkiye’nin risk priminin düzenli olarak gerilemesidir” diye konuştu. Kuru, 2026 yılında dış borçlanmaların hacminin 2025'in üzerinde olacağının aşikar olduğuna dikkat çekerken şunları söyledi: “Diğer taraftan borçlanmaların vadesi de uzayabilir. Bunları bankaların sendikasyon kredilerinden ve Eurobond ihraçlarından görüyoruz. Sendikasyonların vadesi 1 yıldan 2 ve 3 yıla kadar uzadı. Eurobond ihraçlarında verim eğrisinin orta ve uzun tarafında yoğunlaştı. Kısaca özetlersek, döviz cinsinden maliyetlerin kademeli olarak düşeceği, ihraç hacimlerinin geçtiğimiz senelere göre artacağı ve vadelerin uzayacağını düşünebiliriz.”
■ 2026 dış borçlanma hedefi 13 milyar dolar
Hazine ve Maliye Bakanlığı ekim ayı sonunda yayımladığı 2026 finansman raporunda 2026 yılında uluslararası sermaye piyasalarından tahvil ve kira sertifikası ihraçları yoluyla 13 milyar dolar karşılığında finansman sağlanmasının öngörüldüğünü açıkladı. Rapora göre 2026 yılında, 3 trilyon 289,7 milyar TL anapara ve 2 trilyon 700,3 milyar TL faiz olmak üzere toplam 5 trilyon 990,0 milyar TL tutarında borç servisi gerçekleştirilmesi bekleniyor. Borç servisinin 5 trilyon 42,2 milyar TL’sinin iç borç; 947.8 milyar TL’sinin ise dış borç servisi olarak yapılması bekleniyor. Dış borç ödemelerinin 25.5 milyar dolar seviyesinde olması tahmin ediliyor.
