MEHMET KAYA/ANKARA
Genel sağlık sigortası kapsamındaki kamu sağlık giderleri, 2024’de bir önceki yıla göre geçmiş yıllara kıyasla çok daha hızlı arttı. Toplam tutarlardan farklı olarak, fiyat ayarlamaları ve başvuruların artışı nedeniyle, 2023’te 341,47 TL olan hasta başı hastane ortalama maliyeti, 2024 Ekim ayı sonunda 593,62 TL düzeyine geldi. Aylık bazda bakıldığında ise 2023 Aralık’ta 467,5 TL ortalama maliyet, 2024 Ekim ayı itibariyle 709,5 TL’ye ulaştı. İlaçta da daha düşük olmak üzere benzer bir eğilim gözlendi. Reçete başına maliyet, 2023’te ortalama 425,9 TL iken, 2024 Ekim ayı sonu itibariyle ortalamada 630,7 TL’ye ulaştı. Kamu, ilaç ödeme tutarı 2024 10 ayda 265.1 milyar TL, hastane ödemeleri ise 325.6 milyar TL oldu.
Özele gidiş azaldı, kamu hastanelerine başvurular arttı
Sosyal güvenlik sistemi içindeki kamunun sağlık giderleri son yıllarda hızlı bir artış dönemine girdi. Hem enflasyon, hem de yeni fiyat ayarlamaları sonrası, yolluklar dahil SGK toplam sağlık giderleri 2023’ün tamamındaki 553 milyar 143 milyon TL seviyesinden, 2024 Ekim ayı sonunda 884 milyar 683 milyon TL seviyesine ulaştı.
Sağlık giderlerinin kırılımına bakıldığında ise hastane başvurularında özel sektöre gidişlerin azaldığı, kamu hastanelerine yapılan başvuruların ise arttığı gözlendi. Bu durum, toplam sağlık giderlerindeki artışı sınırlayan unsurlardan biri olarak görülüyor. 2024 ilk 10 ayı sonunda, bir önceki yıl aynı döneme göre devlet 2. Basamak hastanelere başvuru yüzde 3,67, 3. Basamak hastanelere başvuru yüzde 18,79 oranında arttı. Son yıllarda devlet hastanesi yoğunluğu nedeniyle, devlet eğitim ve araştırma hastanelerine başvurulardaki artış hızı, devlet hastanelerine yapılan başvuru artış hızından daha yüksek seviyede oldu. Yine aynı gerekçelerle, üniversite hastanelerine başvuru sayısında da artış yaşandı. 2024 Ekim ayı itibariyle bu hastanelere başvuru, yüzde 10,87 oranında yükseldi. Hastane türleri, SGK’nın ödediği işlem tutarları bakımından farklılık gösteriyor. Bu nedenle toplam sağlık giderleri içinde farklılıklar oluşabiliyor.
Yine hastane başvurularında özel sektör hastanelerine yapılan başvurulardaki azalış da dikkati çekiyor. 2024 Ekim ayında özel sağlık kuruluşlarına başvuran genel sağlık sigortalısı sayısında yüzde 1,77 azalış oldu. 2018’den bu yana salgın yılı olan 2021 ve 2022 dışında özel sağlık kuruluşlarına başvurular sürekli düşüyor.
Sağlık giderlerinde sıçrama
Genel sağlık sigortalıların hastane ve ilaç giderlerinde enflasyon ve fiyat değişimleri-ayarlamaları nedeniyle 2024’te ciddi bir sıçrama gözlendi. 2024 Ekim ayı itibariyle hastane başvuruları için ödenen tutarlar bir önceki yıl aynı döneme göre yüzde 104,75 oranında artarak 324.6 milyar TL oldu. 2023’te önceki yıla göre artış yüzde 82,59, tutar ise yılın tamamında 207.2 milyar TL düzeyindeydi.
İlaçlar için yapılan ödemede ise 2024 Ekim ayı itibariyle tutar 265.1 milyar TL, artış oranı ise yüzde 29,1 düzeyinde gerçekleşti. 2023’ün tamamında tutar 205.4 milyar TL seviyesindeydi. Ortalama maliyetlerdeki tutarlardaki yüksek artış da dikkati çekti. Reçete sayısı 2024 Ekim ayında bir önceki yıl aynı döneme göre 6,58, fatura tutarı yüzde 61,9 artarken, ortalama reçete başına tutar yüzde 51,9 yükseldi.
