MERVE YİĞİTCAN/İSTANBUL
İsrail’in 7 Ekim 2023’ten bu yana saldırılarıyla adeta yerle bir ettiği Filistin’e ihracat artıyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) 2024 yılına ilişkin istatistiklerine göre, Türkiye’nin Filistin’e ihracatı geçen yıl, bir önceki yıla göre yüzde 521,4 artarak 121,9 milyon dolardan 757,7 milyon dolara yükseldi. Filistin böylece geçen yıl 500 milyon dolar ve üzeri ihracat yapılan ülkeler arasında ihracatın en fazla arttığı ülke oldu. Her ne kadar ihracat tutar 1 milyar doların altında olsa da, Filistin’e ihracatın bir yılda neredeyse 6 katına çıkması dikkat çekti.
En yüksek artış tekstil ve konfeksiyonda
Sektör bazında ihracat verileri incelendiğinde, Filistin’e yapılan ihracatta ilk sırayı yüzde 11 bin 110 artışla 137 milyon doları geçen çelik alırken, onu yüzde 56 artışla 135,3 milyon dolara ulaşan hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri izledi. Filistin’e yapılan ihracatta üçüncü sırada ise kimyevi maddeler ve mamulleri sektörü yer aldı. Bu sektörün Filistin’e gerçekleştirdiği ihracatın artışı 2023 yılına göre yüzde 2 bin 983 oldu. Bu ülkeye en fazla ihracat yapan dördüncü ve beşinci sektör ise sırasıyla hazır giyim ve konfeksiyon ile mobilya, kağıt ve orman ürünleri oldu.
Tekstil ve hammaddeleri ihracatı bir yılda yüzde 214.311 artarken, deri ve deri mamulleri ihracatı yüzde 45.985, hazır giyim ve konfeksiyon ihracatı yüzde 30.119, hazır giyim ve konfeksiyon ihracatı yüzde 30.119, halı ihracatı yüzde 28.456, çimento, cam, seramik ve toprak ürünleri ihracatı ise yüzde 12.461 oranında artış gösterdi.
Öte yandan verilere göre Filistin’e ihracatta sadece yaş meyve ve sebze ile tütün ihracatı bir önceki yıla göre düşmüş durumda. İsrail’in saldırıları öncesi bu ülkeye ihracatımızın son 5 yıllık seyrine bakıldığında ise, 2019’da 66,4 milyon dolar, 2020’de 85,08 milyon dolar, 2021’de 95,1 milyon dolar, 2022’de 120,3 milyon dolar, 2023’te ise 122,8 milyon dolar ihracat gerçekleştirildiği görülüyor.
■ Yasaklı İsrail’e ihracat yüzde 72 geriledi
Peki uluslararası camiada yoğun tepkilere rağmen Gazze’ye saldırılarına aralıksız devam eden İsrail ile ticarette son durum ne? Yine TİM’in verilerine göre Türkiye’nin 9 Nisan 2024’ten itibaren ihracat yasağı getirdiği İsrail’e ihracat geçen yıl yüzde 72,3 düşüşle 5,1 milyar dolardan 1,4 milyar dolara geriledi. Bu ihracatın da 1,1 milyar dolarlık büyük bölümü ocak-mart aylarında yapıldı.
Tüm sektörlerin İsrail’e ihracatı düşerken, geçen yıl bu ülkeye en fazla ihracat gerçekleştiren ilk 3 sektör sırasıyla otomotiv, kimya ve çelik oldu. İsrail’e otomotiv ihracatı 216,5 milyon dolar olurken, kimyevi maddeler ve mamulleri ihracatı 189,1 milyon dolara indi. Saldırılar öncesi İsrail’e en fazla ihracat yapılan sektör olan çelikte ise ihracat geçen yıl 121,08 milyon dolar oldu.
