EKONOMİ/ANKARA
CHP Karabük Milletvekili ve TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi Cevdet Akay, esnaf ve sanatkârların yaşadığı derin ekonomik ve sosyal sorunların tüm boyutlarıyla araştırılması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne Meclis Araştırması açılması için önerge verdi. Akay, yüksek enflasyon, artan girdi maliyetleri ve daralan iç talep nedeniyle esnafın tarihinin en ağır ayakta kalma mücadelesini verdiğini belirtti.
Önergede; kira, enerji, ham madde ve işçilik giderlerindeki olağanüstü artışların gelir-gider dengesini bozduğu, buna karşın vergi ve SGK yüklerinde esnafın ödeme gücünü gözeten bir hafifleme yapılmadığı ifade edildi. Akay, “Geliri düşen, müşteri sayısı azalan esnaf vergi ve SGK borçları nedeniyle borç sarmalına itiliyor” değerlendirmesinde bulundu.
Bağ-Kur kapsamındaki esnaf için prim borçlarının yalnızca mali değil, aynı zamanda sosyal güvenlik hakkına erişimi engelleyen yapısal bir sorun haline geldiğine dikkat çekilen gerekçede; sağlık hizmetlerinden yararlanamayan ve emeklilik hakkı kazanamayan yüz binlerce esnaf bulunduğu belirtildi. Mevcut prim sisteminin, esnafın düzensiz ve kırılgan gelir yapısını dikkate almadığı vurgulandı.
“Yapılandırmalar kalıcı çözüm üretmiyor”
Geçmiş yapılandırmaların kısa vadeli, taksitlerin yüksek ve koşulların esnafın gerçek gelir düzeyiyle uyumsuz olduğu için başarısız kaldığı ifade edildi. Bu nedenle birçok esnafın yapılandırmayı kaybettiği, yeniden icra ve haciz tehdidiyle karşı karşıya kaldığı kaydedildi.
"İcra ve haciz yerel ekonomiyi çökertiyor"
Banka hesaplarına bloke, iş yerlerine haciz ve araçlara el koyma tehdidinin yalnızca esnafı değil; çalışanları, aileleri ve yerel ekonomileri de olumsuz etkilediği belirtilen önergede, kepenk kapatmaların işsizliği ve kayıt dışılığı artırdığına dikkat çekildi.
Akay, Meclis Araştırması ile esnafın güncel ekonomik durumunun tespit edilmesini, vergi ve SGK borçlarının mali ve sosyal etkilerinin incelenmesini, Bağ-Kur prim sistemi ve emeklilik koşullarındaki mağduriyetlerin değerlendirilmesini ve esnafın ödeme gücünü esas alan uzun vadeli, adil ve sürdürülebilir yeni bir yapılandırma modelinin geliştirilmesini istedi.
