Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Yenikapı'daki Dr. Mimar Kadir Topbaş Gösteri ve Sanat Merkezi'nde gerçekleştirilen Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar İftar Programı'nda konuştu.
Esnafın, iradesine ve onları temsil eden siyasi iradeye güçlü bir biçimde sahip çıktığını aktaran Erdoğan, "Her dönemde ortalığa dökülen felaket tellallarına rağmen Türkiye'nin ekonomik potansiyeline ve geleceğine yürekten inandınız. Ülkemizin bugünlere gelmesinde esnaflarımızın oynadığı rolü her zaman takdirle karşıladığımızı bilmenizi istiyorum. Türkiye ekonomisine yaptığınız değerli katkılar dolayısıyla da her birinize tek tek teşekkür ediyorum." diye konuştu.
Erdoğan, son yıllarda ticaret hayatını zehirleyen fırsatçılara aman verilmemesi gerektiğini vurgulayarak, "Etiket oyunlarıyla hiçbir makul gerekçesi olmayan fahiş fiyat artışlarıyla vatandaşın cebindeki paraya el uzatan bu tamahkarlara, ahi kültürüyle yetişmiş esnaf kardeşlerimin meydanı terk etmemesi gerekiyor. Unutmayın, ticaret erbabının itibarı sermayesinden önemli ve değerlidir. İtibarınızı zedeleyenleri öncelikle siz denetlemeli, içinizde barındırmamalı ve ayıklamalısınız. Yüzlerce yıldır ahi ahlakına sahip olmanın sizlere kazandırdığı değerleri ve erdemleri açgözlü ve fırsatçı esnaf ahlakından mahrum bir avuç kişinin dinamitlemesine müsaade etmemelisiniz." ifadelerini kullandı.
Erdoğan, "İnsana sadakat yaraşır görse de ikrah, yardımcısıdır doğruların Hazreti Allah" sözünü anımsatarak, "Esnaf olarak sizler bir taraftan, devlet olarak bizler diğer taraftan beraberce çalışarak inşallah fırsatçılara nefes aldırmayacağız. Ticaret hayatımız yanında enflasyonla mücadelemize de zarar veren bu marazla mücadelemizi sizinle dayanışma içinde kararlılıkla yürüteceğiz."diye konuştu.
Kısa süre önce açıklanan enflasyon, büyüme ve istihdam rakamlarının doğru yolda olduklarını bir kez daha teyit ettiğini belirten Erdoğan, şöyle devam etti:
"2024 yılını yüzde 3,2'lik büyüme oranıyla kapattık. Enflasyondaki gerileme şubat ayında da devam etti. İşsizlik oranlarındaki düşüş istikrarlı bir şekilde sürüyor. Merkez Bankamız dün aldığı faiz kararıyla doğru yönde bir adım daha attı. Biraz daha sabredecek, inşallah çok daha iyi yerlerde olacağız. Nasıl sizler en zor günlerinde milletin yanında olduysanız bizler de göreve geldiğimiz ilk günden itibaren tüm imkanlarımızı sizler için seferber ettik. En büyük sorunlar arasında yer alan finansmana erişim problemini mali imkanlarımızı daha da geliştirerek, kooperatiflerimizi ve Halkbank'ı daha da güçlendirerek çözüme kavuşturduk."
Kredi limitleri artıyor
Esnaf ve sanatkarlara kullandırılan kredilerin şahıs üstü limitinin 2002'de yalnızca 5 bin lira olduğunu, bu limiti genel işletme kredileri için 750 bin liraya çıkardıklarını hatırlatan Erdoğan, şunları söyledi:
"Bu noktada şu müjdeli haberleri sizlerle paylaşmak istiyorum. Hazineden yüzde 50 sübvansiyonlu esnaf ve sanatkar kredi limitini 750 bin liradan 1 milyon liraya yükseltiyoruz. İş yeri edinme ve ticari araç edinme esnaf kredi limitini de 1,5 milyon liradan 2,5 milyon liraya çıkartıyoruz. Ticari araç edinme kredisinde sıfır araç yanında, 0-5 yaş araçları da kredi için dahil ediyoruz. TESKOMB kefaletiyle Halkbank'ın esnaf ve sanatkarlarımız için sunduğu finansman maliyetini yüzde 29'dan yüzde 25'e düşürüyoruz. Böylelikle esnaf ve sanatkarlarımızın önemli beklentilerinden birini daha karşılamış oluyoruz. Hayırlı uğurlu olsun."
Erdoğan, 2016 yılında uygulamaya geçirdikleri sıfır maliyetli işletme kredileriyle bugüne kadar 248 girişimci esnafa toplam 17,4 milyon lira, 736 genç girişimci esnafa 136,4 milyon lira, 264 kaybolmaya yüz tutmuş meslek erbabına toplam 15,7 milyon lira tutarında kredi desteği sunduklarını belirterek, "2017 yılında devreye aldığımız indirimli yatırım kredileri kapsamında da 6 bin esnafımıza 3,6 milyar lira iş yeri edindirme kredisi, 7 bin 710 esnafımıza ise 4,8 milyar lira tutarında taşıt edindirme kredisi sağladık. Kredi ve kefalet kooperatifimizin sayısı 402'den 1000'e ulaşırken, kredilerin yüzde 60'lara yaklaşan faiz oranı da yüzde 29'lar seviyesine indi. Bununla da yetinmedik. Belirli dönemlerde yüzde 4,5'e varan oranlarla esnaflarımıza kredi kullandırdık." ifadelerini kullandı.
Krediler üzerinden yapılan kesintilerde de önemli indirimlere gittiklerini belirten Erdoğan, "2002'de esnaf kredilerinin faiz oranlarının yalnızca yüzde 20'sini sübvanse edebilen hazinemiz, bugün bu kredilerin yüzde 50'sini destekliyor. Usta girişimcilerin, genç girişimcilerin ve kaybolmaya yüz tutmuş ticaret erbabının kullanacağı kredilerin ise yüzde 100'ünü karşılıyoruz. 2002'den bugüne esnafımıza sağladığımız indirimli kredilerin toplamı 582 milyar lirayı aştı. 2023, 2024 ve 2025 yıllarının ilk aylarında kullandırdığımız kredilerin toplamı ise 300 milyar lirayı buldu." diye konuştu.
Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu ile alt mevzuatında ihtiyaç duyulan revizelerin yapılmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü aktaran Erdoğan, "2025-2029 Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı'nı bu yıl içinde devreye alıyoruz. Birleşmiş Milletler tarafından 'Uluslararası Kooperatifler Yılı' olarak ilan edilen 2025 senesi içinde bu tür çalışmalara hız vereceğiz. Özellikle tedarik ve dağıtım kooperatifçiliğini daha da geliştirerek esnaf ve sanatkarlarımızın maliyetlerini önemli ölçüde düşürmek istiyoruz." bilgilerini verdi.
Tarım Satış Kooperatifleri Birliklerinin, finansmana erişim başta olmak üzere, sorunlarını çözmek için çalışmalarına devam ettiklerini dile getiren Erdoğan, şunları kaydetti:
"Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı kapsamında bugüne kadar 773 kooperatifimizin 826 projesine toplam 111 milyon lira tutarında hibe desteği sağlama kararı aldık. Destek limitlerimizin artırılması için yoğun şekilde çalışıyoruz. Kadın kooperatiflerinin kurulmasını ve girişimciliğini teşvik ettik. Önemli finansman imkanları oluşturduk. Bu vesileyle hem yarın kutlayacağımız 8 Mart Dünya Kadınlar Günü'nüzü şimdiden tebrik ediyorum hem de 2025 Kooperatifler Yılı'nın hepimiz için hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum."
