MERVE YİĞİTCAN
En son Mayıs 2023’te güncellenen KOBİ tanımının, bugünün koşullarına artık uygun olmadığını savunan iş dünyası, yeni bir güncelleme bekliyor. EKONOMİ’ye konuşan sektör temsilcileri, mevcut durumda çalışan üst limiti 250 ya da ciro üst limiti 500 milyon TL olan firmaların KOBİ sınıfına girdiğini hatırlatarak, enflasyonla şişen cirolar nedeniyle limiti aşan ve KOBİ dışı kalan işletmelerin birçok finansman desteğinden yararlanamadığına dikkat çekiyor. Yanı sıra emek yoğun sektörlerde, ciro limitinin altında kalmasına rağmen çalışan sayısı nedeniyle çoğu zaman KOBİ sınıfından çıkan firmaların da birtakım desteklerden mahrum kaldığına değinen sektör temsilciler, çalışan üst limitinin emek yoğun sektörler için farklı bir bakış açısıyla yeniden gözden geçirilmesi gerektiğine işaret ediyor. Bu noktada iş dünyasının ortak beklentisi KOBİ tanımında ciro üst limitinin 1 milyar TL’ye çıkarılması, emek yoğun sektörlerde 250 olan çalışan sayısı üst limitinin 500’e çıkarılması yönünde.
Nitekim yapılan hesaplamalar da üst limitin enflasyon karşısında erozyona uğradığını gösteriyor. Zira TÜİK verilerine göre, Mayıs 2023’ten Şubat 2025’e kadarki dönemde TÜFE’deki artış yüzde 122. Enflasyon farkı hesaba katıldığında aslında Mayıs 2023’teki 500 milyon TL’nin bugünkü 1 milyar 110 milyon TL’ye karşılık geldiği anlaşılıyor.
Sönmez: 3 KOBİ’den 2’si güncelleme istiyor
Türk İş Dünyası Konfederasyonu (TÜRKONFED) Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Sönmez konuya ilişkin olarak, KOBİ tanımının değişen cirolarla uyumlu hale getirilmesinin hem kamu için hem de özel sektör için çok önemli olduğunu vurguladı. Kamunun özel sektörü desteklemek ve Türkiye’nin genel kalkınma hedefl erine yaklaşması için teşviklere önemli bir kaynak ayırdığına işaret eden Sönmez, “Bu kaynakların teşvik programlarının hedefl eri doğrultusunda sağlanması gerektiğini düşünüyor, bu açıdan gerekli değişikliklerin yapılmasını yerinde buluyoruz” dedi. 100 bini aşkın şirketi temsil eden Türkiye’nin en büyük bağımsız iş dünyası örgütü olan TÜRKONFED’in, 2024 yılı üçüncü çeyreğinde üyelerine yönelik yaptığı Finansmana Erişim Anketi’nde bu konuya da değindiklerini anlatan Sönmez, şöyle devam etti: “Ankette, KOBİ tanımı için 2023 yılı mali kriterleri güncellenmeli mi, sorusunu sormuştuk. Anketimize katılan üyelerimizin yüzde 64,3’ü yani neredeyse her üç KOBİ’den ikisi güncellenmesi gerektiğini belirtmişti. Bu da mevcut KOBİ tanımının günümüz ekonomik koşullarına uygun hale getirilmesi gerektiğine dair güçlü bir talebin olduğunu gösteriyor.”
Tecdelioğlu: 1 milyar TL’ye yükseltilebilir
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan İstanbul Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği (İDDMİB) Başkanı Çetin Tecdelioğlu, şu anki KOBİ tanımlamasıyla birçok firmanın ‘büyük ölçekli’ statüsüne geçtiğine dikkat çekerek, “Ancak bizim gerçekte büyük şirket statüsünde bu kadar firmamız yok. Bu nedenle KOBİ tanımımızı değiştirmemiz lazım. Doğru tanımlama yapmak için de KOBİ ciro üst limitinin 1 milyar TL olması gerekiyor. Şu anda birtakım teşvik ve desteklerden faydalanmak için bu konu çok önemli. Çünkü birçok yerde KOBİ tanımına bakılarak destekler ve avantajlar belirleniyor” ifadelerini kullandı.
Öksüz: ‘Büyük ortak’ engeli de değişmeli
İstanbul Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği Başkanı (İTHİB) Ahmet Öksüz de, KOBİ tanımında güncelleme gerektiğini dile getiriyor. Ciro üst limitinin 1 milyar TL’ye yükseltilmesinin uygun olacağını düşündüklerini belirten Öksüz, yanı sıra emek yoğun sektörler için çalışan üst limitinin sorun olabildiğini, bu nedenle söz konusu sektörlerde bu limitin 500’e çıkarılmasının önemli olabileceğine işaret etti. KOBİ tanımlamasıyla ilgili ‘büyük ortak’ kaynaklı bir başka tartışmalı konuya daha dikkat çeken Öksüz, “Eğer bir şirket hem ciro hem de çalışan sayısı bakımından KOBİ tanımına uygun olsa da eğer ortağı büyük ölçekli bir firma ise KOBİ sınıfında değerlendirilmiyor. Bize göre bunun da değişmesi gerekiyor. Her şirket bir tüzel kişilik, dolayısıyla her şirket kendi içinde değerlendirilmeli. Çünkü o şirketin de büyümesi için KOBİ desteklerine ihtiyacı oluyor” ifadelerini kullandı.
“Emek yoğun sektörlerde çalışan üst limiti düşük kalıyor”
TOBB Hazır Giyim ve Konfeksiyon Sanayi Meclisi Başkanı Şeref Fayat kamunun, birçok kalemi yeniden değerlemeye tabii tuttuğu gibi krediye ulaşım ve finansman maliyetinde daha fazla avantaja sahip olan KOBİ tanımını da değerlemesi gerektiğini vurguladı. Mayıs 2023’te güncellenen bir KOBİ tanımı olduğunu, ancak o günden bugüne enflasyon farkı eklendiğinde 500 milyon TL’lik üst limitin aşağıda kaldığına dikkat çeken Fayat, “Böyle olunca da birçok firma KOBİ tanımının dışında kalıyor. Eğer istihdamın koruması ve üretimin devamlılığı sağlanmak isteniyorsa KOBİ tanımı güncellenmeli. Yoksa teşvikler amacına ulaşamıyor. Bu nedenle ciro üst limitinin en az 1 milyar TL olması gerekiyor. Özellikle sektörümüzdeki KOBİ’leri de yakından ilgilendiren çalışan başına 2500 TL destek verilmeye başlamadan önce KOBİ tanımı güncellenirse daha fazla firma bu destekten yararlanıp istihdamını koruyabilir” dedi. Yanı sıra 250 olan çalışan üst limitinin emek yoğun sektörler için yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini savunan Fayat, “Bizim gibi sektörlerde, şu an enflasyon nedeniyle daha az rastlansa da, cirosu limitin altında olmasına rağmen çalışan sayısı 250’yi geçtiği için KOBİ dışı kalan firmalar var. Böyle olunca firmalar avantajlardan faydalanmak adına çalışan eksiltebiliyor. Dolayısıyla uzun vadeli bir bakış açısıyla emek yoğun sektörler için çalışan üst limitinin de 500’e çıkarılması gerektiğine inanıyoruz” diye konuştu.
“KOBİ dışı kalanlar üretimde aksaklık yaşayabiliyor”
Plastik Sanayicileri Federasyonu (PLASFED) Başkanı Ömer Karadeniz, 2023 yılında güncellenen KOBİ tanımına göre ciro üst limitinin enflasyondaki hızlı yükseliş sebebiyle aşağıda kaldığını belirterek, “Mevcut limit sebebiyle KOBİ ölçekli pek çok firmamız, KOBİ tanımına uyamayarak sistemin dışında kaldı. KOBİ avantajlarından yararlanamayan küçük ve orta ölçekli sanayici, ne yazık ki iş yapamaz hale geldi” dedi. Son yıllarda yüksek enflasyon ve finansman erişiminde yaşanan sıkıtılar sebebiyle sanayicilerin zor günler geçirdiğini hatırlatan Karadeniz, şu ifadeleri kullandı: “Finansmana erişimde zaten sıkıntı yaşayan sanayicimiz KOBİ avantajlarından da yararlanamadığı için pek çok projesini askıya almak zorunda kaldı. Dolayısıyla 2023 yılında 250 milyondan 500 milyona çıkarılan ciro üst limitin tekrardan güncellenmesini arzu ediyoruz. Ticari yaşamını sürdürebilmesi için finansal desteğe ihtiyaç duyan Türk sanayicisi en çok KOBİ desteğiyle projelerini sürdürüyor. enflasyon sebebiyle 500 milyonun üzerine kolayca çıkan sanayicimiz, KOBİ desteklerinden yararlanamadığı için üretim aşamasında aksaklıklar yaşıyor. Türkiye bir sanayi ülkesi ve üretimden vazgeçme gibi bir lüksümüz yok. Türkiye’nin geleceğinin sanayide ve üretimde olduğunu unutmamamız gerekiyor. Dolayısıyla üst limitin bir an evvel daha yukarılara taşınarak KOBİ’lerimizin önünün açılmasını arzu ediyoruz.”
