Enfl asyonda, program döneminde (Mayıs 2024’teki %75,45 zirvesine göre -program başlangıcı olarak Mayıs 2023’ü alırsak 35 puan, Haziran 2023’ü alırsak 37,2 puan) düşüş oldu. Piyasa katılımcıları anketinde, reel kesim ve hane halkı beklentilerinde tahminler iyileşti ancak güven endeksleri biraz başka telden çalmaya devam ediyor. 6 endeksin 6’sı da programın başlangıcı kabul edebileceğimiz Mayıs 2023’ten (haziran ayını da kabul etsek durum temelde değişmiyor!) daha düşük seviyede duruyor.
Genel seçimler döneminde ekonominin oldukça kritik bir durumda bulunduğu aylarda endekslerin bugünkü duruma göre dahi yüksek olması, ölçüm sorunlarıyla mı açıklanır, yoksa Şimşek dönemi gerçekten de güven yaratmadı mı, bilemiyoruz ama tablonun söylediği, programın yürürlükte olduğu 21 – 22 aydır, endeks rakamlarının hiçbiri başlangıç ayının üzerinde değil.
En derin farklılık tüketici güveninde. Tüketici Güven Endeksi, program başlangıcına göre 9 puan aşağıda! Mayıs 2023’te değeri 91,1 iken, Şubat 2025’te 82,1 düzeyinde. Ekonomik Güven Endeksi değeri Mayıs 2023’te 103,7 ile iyimser bölgede iken Şubat 2025 itibariyle 100 eşik değerinin altına inerek 99,2 değerini almış. Reel Kesim Güven Endeksi’nde olumsuz yönde 2,3 puanlık fark var.
Gerek program öncesi gerekse program döneminde sürekli 100’ün üstünde değerle iyimser bölgede kalan Hizmet Sektörü Güven Endeksi’nde de 3,2 puanlık kötüleşme dikkat çekiyor. 2024 Mayıs’ta değeri 117,4, Şubat 2025 değeri 114,2. Yine sürekli iyimser bölgede kalan Perakende Ticaret Sektörü Güven Endeksi de 21 ay sonra 0,4 puan daha düşük (116.7’ye karşılık 116,3) değerde.
100 puandan küçük olması kötümserliği gösteriyor
İnşaat Sektörü Güven Endeksi Mayıs 2023’te 92,2 değerinde iken Şubat 2025’te 89,3 değerinde. Başlangıç dönemine göre 2,9 puan aşağıda. (Programın başlangıcını haziran ayı kabul ettiğimizde de 5 endeks yine eksi değer alırken sadece inşaat sektörü 0,4 puan iyileşme gösteriyor.)
Bilindiği gibi Ekonomik Güven Endeksi’nin 100’den büyük olması genel ekonomik duruma ilişkin iyimserliği, 100’den küçük olması ise genel ekonomik duruma ilişkin kötümserliği gösteriyor. Bu tanımdan hareket edersek program başlangıcı döneminde iyimser bölgede olan Ekonomik Güven, izleyen aylarda sadece Mart 2024’te 100 değerini alıyor. Kalan 20 ayın tamamında eşik değerin altındaydı. Reel Kesim Güven Endeksi, sadece 1 ay, başlangıç değerinin üzerine çıkmış. Program başlangıcını haziran kabul edersek, hiçbir ay başlangıç değerine ulaşmamış oluyor.
