İyi veri piyasayı uçurdu, Merkez'i rahatlattı

ŞEBNEM TURHAN

Tüketici enfl asyonunda şubat ayı beklenen sürprizini ters yönde yaptı. Aslında ocakta yapılan sağlıkta katkı payı artışı aynen korunsa yüzde 4 seviyelerine çıkması beklenen şubat ayı enfl asyonu zammın bir kısmının geri alınmasıyla tahminler yüzde 3’e geriledi. Buna karşın Türkiye İstatistik Kurumu verileri şubatta aylık enflasyonun yüzde 2,27 arttığını gösterdi, yıllık enfl asyon da Haziran 2023’ten sonra ilk kez yüzde 40’ın altına yüzde 39,5’e geriledi. Yıllık enfl asyon 9 aydır kesintisiz düşüyor. Sağlıkta katkı payında indirim şubat enfl asyonunu 0.21 puan düşürürken 5 aydır aralıksız düşen giyim ve ayakkabı grubu da aylık enfl asyonun 0.33 puan gerilemesini sağladı. Gıda, kira ve eğitimdeki artışlar enfl asyonu yukarı yönlü baskılarken Merkez Bankası’nın bu perşembe Para Politikası Kurulu toplantısında 250 baz puanlık indirim yapmasına kesin gözüyle bakılıyor.

Piyasa veriyi olumlu fiyatladı

Şubatta enfl asyon beklentilerden iyi gelince bunun piyasaya yansıması da güçlü gerçekleşti. Her vadede gösterge tahvil faizleri gerilerken bankacılık endeksinde yükseliş yüzde 8,5’e dayandı. Enflasyon verisi sonrasında gösterge tahvil faizlerindeki en çok düşüş 5 yıl vadeli gösterge tahvilinde yaşandı. Bankacılık endeksinde oluşan coşkulu yükselişe ise olumsuz ocak verisi sonrası öne çıkan faiz indirimlerine ara verilebileceği ihtimalinin olumlu gelen şubat verisi sonrası geride kalması neden oldu. Şubatta TÜİK verilerine göre mal enfl asyonu aylık yüzde 1,63 ile manşet enfl asyonun altında yükseliş gösterirken hizmet enflasyonu yüzde 3,61 arttı ve manşet enfl asyonun oldukça üzerinde kaldı. Yıllık mal enfl asyonu yüzde 30,53'e düştü, yıllık hizmet enfl asyonu da yüzde 59,78 oldu. Şubatta her ne kadar manşet enfl asyon yüzde 40'ın altına gerilese de temel ihtiyaçları belirleyen gruplarda hem aylık hem yıllık enfl asyon yüksek kaldı. Gıda ve içecek grubunda aylık artış yüzde 3,17 oldu manşet enfl asyona 0.78 puan ile en yüksek olumsuz etkiyi yaptı. Taze meyve ve sebzelerde yüzde 1,21'lik düşüş dikkat çekerken işlenmiş gıdada ise enfl asyon yüzde 4,7 ile oldukça yüksek gerçekleşti, ekmek ve tahıllarda ise yüzde 5,02 aylık enfl asyon hesaplandı. 

Kira ve ulaştırma hizmetlerinde sert artış 

Yine temel ihtiyaçlardan konut grubunda aylık enfl asyon yüzde 4,58 ile manşet enfl asyonun çok üzerinde yaşandı. Konut grubunda manşet enfl asyonu 0.71 puan katkı gelirken kira fiyatları şubatta yüzde 5,24 arttı. Elektrikte yüzde 10,7'lik aylık fiyat artışı da konut grubunda yüksek enfl asyonun sebeplerinden biri oldu. Ulaştırma grubu da yüzde 3,05 aylık enfl asyon ve 0.46 puanlık manşet enfl asyona olumsuz katkı ile dikkat çekti. Yine temel ihtiyaçlardan ulaştırma grubundaki bu artışta tren, otobüs, taksi, köprü ve otoyol geçiş ücretleri zamları etkili oldu. Ulaştırma hizmetlerinde aylık enfl asyon yüzde 7,3 ile yüksek gerçekleşirken tren bileti yüzde 11,44, otobüs bileti yüzde 10,5 ile dikkat çekti. Haberleşme hizmetleri aylık yüzde 3,66 artarken eğitim grubunda yüzde 9,92'lik yükseliş yaşandı. Zam şampiyonları içinde de okul öncesi ve ilköğretimdeki yüzde 16,79, orta öğretimdeki yüzde 15,76'lık aylık zamlar öne çıktı. 

 

 Giyim ve ayakkabıda fiyatlar 5 aydır düşüyor! 

Ana harcama gruplarında giyim ve ayakkabı grubunda aylık enfl asyon oldukça sert bir düşüş izledi. Şubat ayında giyim ve ayakkabı grubunda fiyatlar yüzde 5,06 geriledi. Ekim ayından bu yana giyim ve ayakkabı grubunda 5 aydır aralıksız düşüş eğilimi ise devam ediyor. Yapılan hesaplamalara göre giyim ve ayakkabı grubunda 5 aydır düşüş toplamda yüzde 11’e ulaşmış durumda. Uzmanlar bu denli fiyat düşüşünün gerçekleşmiş olmasını şaşırtıcı bulurken, yıllık giyim ve ayakkabı enfl asyonu ise yüzde 20,84’e kadar geriledi. 

BİST100’de yeniden 10 bin puanın üzerinde 

Şubat ayı moral bozan ocak enfl asyon verisi sonrasında ortaya çıkan faiz indirimlerinin kesintiye uğrayacağı endişesini ortadan kaldırdı ve bu beklenti borsada son dönemlerin en güçlü yükselişi yaşattı. Yüzde 8’in üzerinde yükselen bankacılık endeksi öncülüğünde BİST100 endeksi de yüzde 3,7’yi aşan yükselişe imza attı. BİST100 endeksi 31 Ocak'tan sonra ilk kez 10 bin puanın üzerine çıkarken bankacılık endeksi ise tarihi en yüksek seviyesini gördü. 

Şimşek: Politikalarımızı kararlılıkla uygulayacağız

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek enfl asyon verisi sonrasında sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada dokuz aydır gerileyen yıllık enfl asyonun, şubatta yüzde 39,1 olduğunu belirterek şöyle yazdı: “Temel mallarda yıllık enfl asyon geçen yılın aynı ayına göre 32 puan düşüşle yüzde 21,7, hizmet enfl asyonu ise 35 puan düşüşle yüzde 59,8 oldu. Dezenfl asyon sürecini destekleyen maliye ve gelirler politikaları ile beklentilerdeki iyileşme sayesinde, enfl asyondaki istikrarlı düşüşün devam etmesini bekliyoruz. Vatandaşlarımızın alım gücünü ve gelir dağılımını kalıcı olarak iyileştirecek olan fiyat istikrarına ulaşmak için politikalarımızı kararlılıkla uygulayacağız.”