MEHMET KAYA/ANKARA
ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarıyla başlayan savaşta Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve körfezde petrol- gaz üreticisi ülkelere de saldırıların oluşmasıyla doğan enerji ve emtia sorunlarına karşı küresel ekonomik kuruluşlar harekete geçti. IMF, Dünya Bankası ve Uluslararası Enerji Ajansı ortak bir grup kurarak, bu krize yanıt verilmesi kararı aldıklarını duyurdu.
Üç kurumdan yapılan ortak açıklamada, oluşturulan grubun sadece izleme değil aktif politika da üretecek olması dikkat çekti. Bu aktif politikalar arasında ekonomik olarak görece daha az gelişmiş ancak enerji ve emtiada dışa bağımlı ülkelere finansal yardımların koordinasyonu da dahil edildi. Oluşturulan grubun çalışma alanları; verilerin izlenmesi, değerlendirilmesi ve böylece karar alıcılar için veri seti oluşturulması ana unsur olarak dikkati çekti.
Küresel risk arasına “enflasyon” konuldu
Açıklamada, gelişmekte olan piyasaları ve ülkeleri öne çıkardı. Açıklamada, “Etki büyük, küresel ölçekte ve son derece asimetriktir; özellikle düşük gelirli ülkeler başta olmak üzere enerji ithalatçısı ülkeleri orantısız şekilde etkilemektedir” denildi.
Etkilerin petrol, doğalgaz ve gübre fiyatlarını artırma, gıda fiyatı endişelerini tetikleme, helyum, fosfat, alüminyum ve diğer emtialar dâhil olmak üzere küresel tedarik zincirlerinin etkilenmesinin yarattığı enflasyon baskısına dikkat çekildi.
Grup neler yapacak?
● Enerji piyasaları ve fiyatlarına, ticaret akımlarına, maliye ve ödemeler dengesi üzerindeki baskılara, enflasyon eğilimlerine, kilit emtialara yönelik ihracat kısıtlamalarına ve tedarik zinciri aksaklıklarına ilişkin verilerin koordineli paylaşımı yoluyla, etkilerin ülkeler ve bölgeler bazında ciddiyetini değerlendirmek.
● Hedefli politika tavsiyelerini, olası finansman ihtiyaçlarının değerlendirilmesini ve buna bağlı olarak finansal destek sağlanmasını (imtiyazlı finansman dâhil) ve uygun durumlarda risk azaltıcı araçların kullanılmasını içerebilecek bir yanıt mekanizmasını koordine etmek.
● İhtiyaç duyan ülkelere koordineli ve etkin destek sağlamak üzere diğer çok taraflı, bölgesel ve ikili ortaklar dâhil olmak üzere ilgili paydaşları harekete geçirmek.
