YENER KARADENİZ/İSTANBUL
Türkiye’de son yıllarda yalnızca ormanlar değil, sanayi tesisleri de yangın tehdidi altında. Fabrikalarda çıkan yangınların sayısı 2018’de 400 civarındayken, 2024’te 700’ü geçti. 2024 itibarıyla endüstriyel yangınların ülke ekonomisine yıllık maliyeti 7,7 milyar TL’yi aştı. Üstelik bu tutar, sadece can kaybı veya ciddi hasar meydana gelen vakaları kapsıyor. Yani istatistiklere giren olaylar, aslında toplam yangınların yalnızca yüzde 20’sini oluşturuyor.
Büyük sanayi işletmelerinin yüzde 40'ında yangın sigortası var
Endüstriyel itfaiye hizmeti veren Falckon’un Genel Müdürü Anıl Yamaner, Türkiye’de hem kamu itfaiyeleri hem de özel sektör açısından endüstriyel yangınlara yönelik bir yönetmelik veya zorunluluk bulunmadığını belirtti. Yamaner, “Bugün büyük sanayi kuruluşlarında yangın sigortası olan işletmelerin oranı yalnızca yüzde 40 civarında” dedi. Oysa sanayi tesislerinde çıkan yangınların yüzde 95’i önlenebilir nitelikte. Avrupa’da zorunlu olan endüstriyel itfaiye hizmetini Türkiye’de yalnızca 24 şirketin aldığını vurgulayan Yamaner, “Bu tablo, sanayi üretiminin kalbi konumundaki tesislerin aslında ne kadar savunmasız olduğunu gösteriyor” değerlendirmesinde bulundu.
Yönetmelik endüstri bölgeleri için yetersiz
Bir tesiste ne gibi yangınların çıkabileceğine dair kuvvetli bir öngörüye sahip olunması gerektiğini anlatan Yamaner, “Bu bilim ve tecrübenin bir araya gelmesi ile yapılır. Senaryolar etrafında ihtiyaçlar belirlenir. Kaç kişilik bir ekip lazım, ne eğitimler ve altyapı lazım gibi ihtiyaçlar belirlenir ona göre önlemler alınır” ifadelerini kullandı. Hali hazırda Türkiye’de bir yangın yönetmeliği bulunuyor ama endüstri bölgeleri için bu yönetmeliğin çok primitif ve yetersiz kaldığını anlatan Yamaner, bir işletmeyi yangından korumak için yönetmelikten fazlasının gerekli olduğunu kaydetti. Yamaner, şöyle devam etti: “biz bir işletme adeta yangın geçirmez olana kadar devam eder. Ya küçük yangın başlangıçları yaşanır ama üretim durmaz kimseye bir şey olmaz. yan bantta çalışanın haberi bile olmaz. Çünkü fabrikalar için elbette can ve çevre güvenliği de çok önemli ama üretimin devamlılığıdır esas olan. İşin aksamaya uğraması demek sanayide uzun vadeli etkiler iflaslara kadar sürüklenmek demektir. Biz iş sürekliliğini sekteye uğratmamak için çalışıyoruz.” Yamaner, bu kapsamda binlerce yangına müdahale ettiklerini dile getirerek 2,5 yıl önce bu rakamın 795 olduğunu aktardı. Yamaner, enerji, ağır metal otomotiv gibi hizmet verdikleri sektörlerin ve şirketlerin hiç birinde üretimi durduracak derecede bir yangının yaşanmasına müsaade etmediklerini vurgulayarak, inceledikleri 795 yangının “Dijital Hafıza Raporu”na göre yangının nedenlerinin yüzde 41’inin prosedür takip eksikliği, yüzde 15’inin prosedür eksikliği, yüzde 12’sinin bakım eksikliği, yüzde 6’sının ekipman hatası ve yüzde 2’sinin de dış etkenlerden kaynaklandığını anlattı.
Küresel yangın koruma sistemleri pazarı 22 milyar doları aştı
Infinitymarketresearch araştırmasına göre küresel Endüstriyel Yangın Koruma Sistemi pazar büyüklüğünün 2025 yılında 22 milyar dolardan yüzde 6,7’lik büyüme ile 2031 yılında 32,65 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Coherent Market Insights verilerine göre de, küresel özel itfaiyecilik pazarı, 2025 yılında 487,7 milyon dolar olarak gerçekleşti. Pazarın 2032 yılına kadar 1 milyar 18 milyon dolara ulaşması bekleniyor. Bu büyümenin temel nedeni, özellikle petrol, gaz ve kimya endüstrilerindeki artan yangın ve patlama riskleri.
