Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ocak ayında üretici ile market arasında yaşanan fiyat farklılıklarını ve aylık-yıllık girdi fiyat değişimlerini değerlendirdi.
Ocak ayında üretici ve market arasındaki en fazla fiyat farkının yüzde 597,4 ile limonda görüldüğünü ifade eden Bayraktar, şu bilgileri paylaştı:
"Limondaki fiyat farkını yüzde 379,9 ile patates, yüzde 267,2 ile mandalina, yüzde 215,4 ile kuru kayısı, yüzde 193,6 ile kuru fasulye ve yüzde 186,8 ile kuru incir takip etti. Markette en fazla fiyatı artan ürün yüzde 14,9 ile kuru fasulye, üreticide ise yüzde 25,8 ile portakal olurken, fiyatı en fazla düşen ürün markette yüzde 26,8 ile patlıcan, üreticide yüzde 46,8 ile karnabahar oldu."
Bayraktar, markette 41 ürünün 23'ünde fiyat artışı, 18 üründe fiyat düşüşü görüldüğünü belirtti.
Markette fiyatı en fazla artan ürünün yüzde 14,9 ile kuru fasulye olduğunu bildiren Bayraktar, şunları kaydetti:
"Kuru fasulyedeki fiyat artışını yüzde 12 ile kırmızı mercimek, yüzde 10,7 ile sivri biber, yüzde 10,7 ile kuru kayısı izledi. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 26,8 ile patlıcan oldu. Patlıcandaki fiyat düşüşünü yüzde 23 ile karnabahar, yüzde 20,3 ile marul, yüzde 17,1 ile havuç takip etti."
Ocak ayında üreticide 33 ürünün 12'sinde fiyat artışı, 14'ünde fiyat düşüşü görüldüğünü 7 üründe ise fiyatın değişmediğini bildiren Bayraktar, "Üreticide en fazla fiyat düşüşü yüzde 46,8 ile karnabaharda görüldü. Karnabahardaki fiyat düşüşünü yüzde 45,4 ile limon ve yüzde 29,5 ile patlıcan, yüzde 28,1 ile mandalina izledi. Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 25,8 ile portakalda görüldü. Portakaldaki fiyat artışını yüzde 22,7 ile havuç, yüzde 15,5 ile maydanoz, yüzde 13,2 sivri biber takip etti." bilgisini paylaştı.
Üreticide fiyat değişimlerinin nedenlerine de değinen Bayraktar, karnabaharda erkenci, orta ve geç çeşitlerin, havaların iyi seyretmesinin de etkisiyle, aynı dönemde hasat edilmesinden dolayı ürün fazlalığı görüldüğünü ve bunun fiyatların düşmesine yol açtığını ifade etti.
Havaların sıcak devam etmesi sebebiyle birim alandan alınan verimin artmasının patlıcanda rekolteyi artırdığına işaret eden Bayraktar, bu durumun üreticilerin fiyatlarının gerilemesine sebep olduğuna dikkati çekti.
Ispanak, marul, yeşil soğan, pırasa gibi yeşil sebzelerde talepteki azalmadan kaynaklı fiyatın düştüğünü belirten Bayraktar, diğer ürünlere ilişkin şunları kaydetti:
"Limonda dalında alım satım durgun olduğu için çiftçilerimiz mağdur olurken, yeterli talebin olmaması da fiyatları düşürdü. Mandalinada sezon sonuna yaklaşıldığı için ve diğer narenciye ürünleri gibi bekletilemediğinden dolayı fiyatı düştü. Portakal ve havuçta talebin artmasından dolayı fiyat yükseldi."
Girdi fiyatlarında yaşanan değişimler
Bayraktar, ziraat odaları aracılığıyla girdi piyasalarından aldıkları fiyat verileriyle ilgili ise şunları kaydetti:
"Ocak ayında, aralık ayına göre ÜRE ve amonyum nitrat gübresi yüzde 10, amonyum sülfat gübresi yüzde 6,3, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 5,6 ve DAP gübresi yüzde 3,5 arttı. Geçen yılın ocak ayına göre ÜRE gübresi yüzde 35,3, amonyum sülfat gübresi yüzde 34,4, DAP gübresi yüzde 32,9, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 29,1 ve amonyum nitrat gübresi yüzde 25,3 arttı. Ocak ayında bir önceki aya göre besi yemi yüzde 3,6, süt yemi ise yüzde 3,4 arttı. Geçen yılın aynı ayına göre süt yemi yüzde 24,6, besi yemi ise yüzde 24,2 arttı. Son bir yılda elektrik fiyatı yüzde 30,4, tarım ilacı fiyatı yüzde 30,2, mazot fiyatı ise yüzde 13,3 arttı."
