HÜSEYİN GÖKÇE/ANKARA
Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Genel Müdürlüğü 2024 yılı işgücü piyasası araştırma raporunu yayımladı. Buna göre 2024 yılında en fazla açık olan meslek garsonluk. Bunu makineci (dikiş), satış danışmanı, temizlik görevlisi ve gazaltı kaynakçısı takip ediyor. Bunu toptan ve perakende ticaret, konaklama ve yiyecek hizmetleri, idari ve destek hizmetleriyle ulaştırma ve depolama faaliyetleri takip etti.
Türkiye’de teşvik belgeli yatırımlar yüksek oranlı enflasyona rağmen TL cinsinden gerilemeyi sürdürürken, iş dünyasının uzun süredir yaşadığı eleman sıkıntısı da giderek büyüyor. Bu gelişmeler İŞKUR’un yıllık istatistiklerinden de belirgin şekilde gözleniyor. Örneğin 2019 yılında 150 bin 682 olan açık iş sayısı, COVID- 19 pandemisinin yaşandığı 2020’de 121 bine geriledi, 2021’de 130 bine çıkan açık iş sayısı, 2023’te 236 bin 305’e, deprem felaketinin yaşandığı 2023’te ise 270 bin 757’ye çıktı. Geride bıraktığımız 2024 yılında ise açık iş sayısı 20 binin üzerinde artarak 291 bin 76’ya ulaştı.
Açık işlerin yarısına yakını imalat sanayinde bulunuyor. Sektörde 133 bin 425 açık iş bulunurken, en yakın takipçisi toptan ve perakende ticaretteki açık iş sayısı 43 bin 635 olarak kayıtlara geçti. Bunları 35 bin 990 ile konaklama ve yiyecek hizmeti, 22 bin 993 ile idari ve destek hizmetleri, 11 bin 526 ile de ulaştırma ve depolama faaliyetleri takip etti.
Açık iş sayısına ilişkin veriler 10 ve daha fazla işçinin çalıştığı işyerlerini kapsıyor. Türkiye genelinde 2 ve daha fazla kişinin çalıştığı işyerlerinde ise açık iş sayısı 488 bin 324 ile 500 bin sınırına yaklaşıyor. Şöyle ki açık işlerin 197 bin 248’i 2-9 arasında işçi çalıştıran işyerlerinde, 66 bin 625’i 10-19 kişi çalıştıran işyerlerinde, 224 bin 452’si ise 20 ve daha fazla işçi çalıştıran işyerlerine ait. Bu rakamlar iş açığının oransal olarak en fazla 2-9 işçi çalıştıran işyerlerinde olduğunu gösteriyor.
■ Pandemiden sonra iş gücü tablosu değişti
İŞKUR listesine göre 2024 itibarıyla en fazla açık işin olduğu meslek sıralaması şöyle: Garson (servis elemanı), makine(dikiş), satış danışmanı, temizlik görevlisi, gazaltı kaynakçısı, kasiyer, şoför(yük), paketleme işçisi, konfeksiyon, şoför (yolcu taşıma), kaynakçı, ortacı(tekstil), ön muhasebeci, beden işçisi, CNC operatörü, depo/ ambar görevlisi, satış temsilcisi, satış elemanı(danışman), aşçı, özel güvenlik görevlisi. Öte yandan İŞKUR, açık işin olduğu meslek gruplarını yıllar itibarıyla da değerlendiriyor. Bu tabloya göre pandeminin yaşandığı 2020 ve takip eden 2021 yılında en çok açığın olduğu 10 meslek grubu listesinde yer almayan garsonluk, 2022’de listeye ikinci sıradan girdi ve 2023’te bu yerini korudu. 2024’ta ise makineci (dikiş) mesleğini geride bırakarak ilk sıraya yerleşti.
