EVRİM KÜÇÜK
Emtia sektörü yaklaşan yeni yıl tatili öncesinde sakinleşti ve Aralık ayının ilk haftasında durağan bir görünüm çizdi. Piyasalar 2025’e hazırlanırken yeni yılın enerji tarafında düşüş, değerli metaller, bakır ve bazı tahıllarda ise yükseliş getirmesi bekleniyor.
GSCI %0.8 düştü CDB yatayda kaldı
Enerji, metaller ve tarımsal emtiaları kapsayan 24 büyük vadeli işlem piyasasını takip eden GSCI Endeksi bu ayın ilk haftasında yüzde 0.79 geriledi. 19 ürünü takip eden CRB ise neredeyse yatay kaldı. Endüstriyel metal, tahıllar ve yumuşak emtia sektörlerde kazanç sağlanırken, doğal gaz ve ham petrol zayıfladı.
Tarım ve bakırda çıkış petrol ile altını dengeledi
Ürün bazında en iyi performans gösteren emtialar yüzde 5.77 ile kakao, yüzde 2.6 ile kahve, yüzde 2.5 ile buğday, yüzde 1.5 ile bakır, yüzde 1.1 ile gümüş ve olurken, bahsedilen zayıflığa doğal gaz yüzde 8’e yakın ve Amerikan ham petrolü yüzde 2 geriledi. Ons altın, yaklaşık yüzde 1 ve platin yüzde 1.6 düşüş kaydetti.
Piyasalar dünyanın gündemine oturan gümrük savaşları ihtimali, Ortadoğu ve Karadeniz’deki çatışmaların kontrol altına alınmaması ve hava koşullarının tarıma etkisinin değerlendirip 2025 için yön arıyor. Batı finans kuruluşlarının yeni yıl senaryolarına göre yatırımcının bakması gereken yer altın, gümüş, bakır ve bazı tahıllar olabilir. RBC Capital tarafından hazırlanan 2025 görünümü raporu ve diğer bazı uzmanlara göre bu emtia ürünlerin fiyatları 2025’te önemli bir artış potansiyeline sahip. RBC’nin raporundan satır başları şöyle:
■ ALTIN: Yükseliş sürecek
Altın fiyatları, merkez bankası alımları, Çin talebi, makro belirsizlik ve faiz indirimlerinin etkisiyle 2024 yılı boyunca yükselişini sürdürdü. Ayrıca, Dünya Altın Konseyi’nin Altın Talebi Eğilimleri raporuna göre, ETF’lere yapılan yatırım girişleri altın talebini desteklemeye devam ediyor; bu, daha geniş ekonomik belirsizlik ortamında perakende yatırımcılardan gelen talebin arttığının bir göstergesi. RBC Capital Markets, 2025’te ons başına ortalama 2.618 dolar öngörüyor. 2023’te 1,943 dolar/ ons olan ortalama fiyat bu yıl ise 2.341 dolar düzeyinde.
■ HAM PETROL: Yeni tedarik yolda
Jeopolitik gerilim ve talep gibi değişkenlerin mevcut belirsizliğe katkıda bulunması nedeniyle petrol fiyatı 2024’te dalgalı bir seyir izledi. Trump yönetiminin sondajı artırma gündemiyle birlikte, OPEC+ misillemesinin yanı sıra piyasaya eklenen yeni variller fiyatların düşmesine neden olabilir. RBC Capital Markets, 2025 Amerikan ham petrolü fiyat tahminini varil başına 68 dolar. Bu beklenti, yılbaşından bu yana yüzde 6’nın biraz üzerinde gerileyip varili 67 dolara inen petrol fiyatlarının 2025’de zayıf kalmasının beklendiğine işaret ediyor. Eylül 2024 itibarıyla Batı Teksas petrolünün ortalama yıllık fiyatı varil başına 78.5 dolar olarak gerçekleşti. 2023’te varil başına ortalama 77.58 dolarken, 2022’de 94.9 dolardı.
■ SOYA FASULYESİ: Verim azalıyor
ABD’de Tarım Bakanlığı (USDA), bazı eyaletlerdeki soya fasulyesi verimlerinin düşük olması nedeniyle 2024-2025 pazarlama yılı ortalama verim beklentisini düşürdü. ABD üretim tahmini şu anda önceki tahminden dört milyon kile daha düşük ve Bloomberg’in 11.50 dolar/kile seviyesindeki konsensüs tahmini mevcut vadeli fiyatlamalardan daha yüksek. Chicago’da fiyatlar şu sıralar ton başına 9.90 dolarla yılbaşına göre yüzde 23.36 aşağıda.
■ BAKIR: Arz tarafında sıkıntı var
Enerji dönüşümü, elektrikli araçlar ve ABD’nin üretim tesislerini hızlandırması gibi genel temaların önümüzdeki yıl ve sonrasında talebi tetikleyen unsurlar olması nedeniyle bakır arzı sıkı olmaya devam ediyor. Yavaşlayan küresel ekonomik büyümeye ilişkin endişeler devam ederken, RBC’nin görüşüne göre, Çin’in mali ve parasal teşviklerindeki olumlu değişimler fiyatlara olumlu yön verebilir. RBC Capital Markets bakırın 2025 yılı için 4.50 ABD Doları/lb seviyesinde olacağını tahmin ediyor. Şu an Chicago’da fiyatlar 4.15 dolar seviyesinde ve yılın ilk ocak-kasım döneminde ortalama fiyat 4.22 dolar olarak gerçekleşti. Lohdra’da 3 ay vadeli işlemler 9.120 dolar bandında.
■ BUĞDAY: Fiyat 6 doları aşar
USDA’ya göre buğday ihracatının 2023- 2024›teki en yüksek seviyelerden %17 daha yüksek ve son dört yılın en yüksek seviyesinde olacağı tahmin ediliyor. 2023-2024 boyunca artan fiyatlar, çiftçileri buğday ekimini artırmaya teşvik ederek üretimde önemli bir artışa yardımcı oldu. 2025 Bloomberg konsensüs tahmini ise 6.18 dolar/kile. Chicago’da buğday vadelileri 2024’ün başından bu yana kile başına yüzde 13.06 düşüp 5.50 doların altına indi.
■ DOĞAL GAZ: Hava şartları önemli
Ortalamanın üzerindeki hava sıcaklıkları, doğal gaz fiyatlaması üzerinde olumsuz etki yarattı ancak RBC Capital Markets, kış aylarının fiyatlandırmayı desteklemesini bekliyor. Enerji talebinin normalleşmesine bir geri dönüş sağlanabileceği öngörülüyor. İhracattaki büyüme potansiyeli ve ABD’de iç talebin iyileşmesi, RBC Capital Markets’ın 2025 için ortalama 3.13 dolar/mmBtu fiyat beklemesine neden oldu. Fiyatlar şu anda zaten yılbaşına göre yüzde 33 yukarıda 3.0 dolar seviyelerinde.
