MEHMET KAYA/ANKARA
Türkiye’de yıllık olarak yaşlılık aylığı bağlanan kişilerin sayısı 2019’dan sonra 350-400 bin kişi arasında oluştu. Diğer yandan, iki önemli faktör 2023 ve 2024 yılında emekli olan kişi sayısını normal dönemlerin çok üstüne taşıdı. Bunlardan ilki, Şubat 2023’te yapılan Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesiydi. Hem bu kanunla emeklilik hakkı kazananlar, hem de yüksek enflasyonun aylık bağlamadaki avantajından yararlanmak isteyenler çok yoğun şekilde bu yıl emekli oldular. 2023’te emekli olan kişi sayısı 2 milyon 194 bin kişiye ulaştı. Takip eden yılda da normal dönemlerin çok üzerinde, 724.5 bin kişi emekli oldu. Bu kişilerin emekli olmasında ana etken EYT düzenlemesi olsa da, yıl içinde emeklilik hakkı elde eden kişiler, takip eden yılda enflasyon daha düşük olacaksa, ilgili yılda emekli olmaları halinde daha yüksek aylık bağlanacağı için bu yolu tercih ediyor. Bu etki, son üç yıldır hem yıllık hem de altı aylık dönemlerdeki etkiler nedeniyle yüksek oranda emekli olma sonucunu getirmişti.
Diğer yandan, 2025’te emekli olanların sayısı normal seyrine döndü. Bunda, EYT düzenlemesinin ana grup etkisinin sona ermesi ana etken oldu. Diğer yandan, emekli olmada enflasyonun çok belirgin şekilde düşeceği beklentisinin azaldığı yorumlarını da yapmak mümkün. Emekliliği hak edenler eğer ücreti asgari ücret veya yakın ücretlerse ilk doldurdukları anda emekli olmayı tercih edebiliyor. Ayrıca, enflasyondaki düşüşe ve büyüme oranlarına bağlı olarak bulunduğu dönemde emekli olmak daha avantajlı hale gelebiliyor. Bütün bu avantajlara rağmen ana etken EYT’den faydalanan kitlenin azalması yanında, emekli olmanın dönemsel avantajlarının ortadan kalkmasıyla emekli olan sayısı 2025’te normal seyrine tekrar döndüğü yorumları geçerli hale geliyor.
