HÜSEYİN GÖKÇE/ANKARA
Daha yılın ilk ayında bütçenin para cezaları kaleminde yıllık hedefin yüzde 130 üzerinde para cezası tahakkuk ettirildi. Yılın tamamında 348 milyar 398 milyon liralık para cezası öngörülürken, sadece Ocak ayında kesilen para cezası miktarı 801 milyar 833 milyon lira oldu. Artırılan trafik cezalarına rağmen bütçede 73 milyar 344 milyon lira olarak hedeflenen trafik cezası kaleminde, sadece Ocak’ta kesilen ceza miktarı bunun yüzde 67’sine karşılık gelen 49.4 milyar lira düzeyinde gerçekleşti.
Hazine ve Maliye Bakanlığı 2026 yılı Ocak ayına ilişkin bütçe uygulama sonuçlarını açıkladı ve bütçe yılın ilk ayında 224 milyar 611 milyon lira a çık verdi. Bu yıl toplam 16 trilyon 2 milyar lira genel bütçe geliri hedeflenirken, Ocak ayında 4 trilyon 397 milyar liralık tahakkuk oluştu. Yapılan tahsilat ise bunun yüzde 31.8’ine karşılık gelen yüzde 31.8 oranında kaldı. Vergi gelirlerinde 13 trilyon 833 milyar lira beklenirken, 1 aylık tahakkuk 2 trilyon 635 milyar lira, tahsilat ise 1 trilyon 181 milyar lira düzeyinde gerçekleşti.
Faiz, pay ve ceza kalemi
Yılın tamamında 1 trilyon 639 milyar lira gelirin beklendiği faiz, pay ve ceza kaleminde Ocak ayında tahakkuk miktarı 1 trilyon 588 milyar lira oldu. Bunun 744 milyar 759 milyon lirası faiz gelirlerinden oluştu. Para cezaları kaleminde ise 801 milyar 839 milyon liralık tahakkuka karşılık 20 milyar 753 milyon liralık tahsilat yapıldı.
Yılın tamamında 73 milyar 344 milyon liralık gelirin beklendiği trafik cezaları kaleminde, Ocak ayında 49 milyar 435 milyon liralık tahakkuk ve 5 milyar 867 milyon liralık tahsilat gerçekleştirildi.
2026 yılı Ocak ayında 613 milyar 285 milyon lira vergi cezası tahakkuk edilirdi. Bu kalemde yılın tamamında 196 milyar 42 milyon liralık gelir bekleniyordu.
Vergi cezaları arasında en yüksek tutar ise yılın tamamında 41 milyar 966 milyon lira gelirin beklendiği ‘diğer para cezaları’ kaleminde 586 milyar 425 milyon lira ile gerçekleşti. Bu kalemde geçen yılın tamamında 597 milyar 740 milyon liralık tahsilat yapılmıştı. Bir başka ifade ile sadece fayda ‘diğer para cezaları’ kalemindeki tahakkuk, geçen yılın tamamındaki tahakkuk miktarına eşit seviyede gerçekleşti.
Ceza kalemindeki yüksek artış yoğun denetimden!
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in geçen yıldan itibaren hızlandırdığı kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamındaki denetimlerin etkisi yılın ilk ayındaki bütçe uygulama sonuçlarında kendisini gösterdi. Bütçeye konulan ödeneğin çok daha fazlasının tahakkuk ettirildiği para cezaları kaleminin çok önemli bölümü, belge düzenine uymama, fiş kesmeme, sevk irsaliyesi kesmeme, gibi eylemlerine yönelik kesilen cezalardan kaynaklandı. EKONOMİ’ye bilgi veren kaynaklar, özellikle 2024 yılında caydırıcılığı artırmak için özel usulsüzlük cezalarında dikkat çekici artışlar yapıldığına dikkat çektiler. Kaynaklar, bütçeye konulan hedef ile gerçekleşmelerin tutmamasını ise “Bakanlık insanları psikolojik olarak etkilememek için bütçenin ceza beklentileri kalemini daha temkinli belirliyor” şeklinde yorumladılar.
