EKONOMİ/İSTANBUL
Türkiye cari dengesi Kasım 2025’te 3-3.5 milyar dolar olan beklentilerin üzerinde 4 milyar dolar açık verdi, 2024 Kasım’da cari açık 2.8 milyar dolardı. Altın ve enerji hariç çekirdek cari fazla ise 2 milyar 132 milyon dolar gerçekleşti 2024’ün aynı ayında çekirdek fazla 3.6 milyar dolar seviyesindeydi. 12 aylık çekirdek cari fazla ekimdeki 46 milyar dolardan kasımda 44.6 milyar dolara geriledi.
Son aylarda cari fazla veren ödemeler dengesi 4 ayın ardından beklentileri aşan bir açık verdi. Merkez Bankası Kasım 2025’e yönelik ödemeler dengesi verilerini açıkladı. Yıllıklandırılmış verilere göre cari açık yaklaşık 23.2 milyar dolar olurken 2024’ün aynı döneminde 22 milyar dolar açık verilmişti. Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret dengesi de 68.4 milyar dolar açık verdi. Aynı dönemde hizmetler dengesi 63.3 milyar dolar fazla verdi.
Ödemeler dengesi verilerine göre, 2025 yılı kasım ayı yıllıklandırılmış cari açığın finansmanına net doğrudan yatırımlar 4.8 milyar dolar ve krediler 30.1 milyar dolar katkı verirken, net portföy yatırımları 3 milyar dolar, ticari krediler 1.4 milyar dolar ve net efektif ve mevduatlar 6.5 milyar dolar negatif yönlü etki etti. Söz konusu dönemde Merkez Bankası'nın döviz cinsinden net rezerv azalışı 19.4 milyar dolar oldu. Net hata noksanda yıllıklandırılmış çıkış 20 milyar doları, 11 ayda 18 milyar doları aştı, Kasım 2025’te ise 1.9 milyar dolar oldu.
Altın ve sermaye malları ithalatı arttı
Kasım ayında, ihracat ve ithalat yıllık bazda sırasıyla yüzde 1,3 ve yüzde 5,2 artarken, dış ticaret açığı 5.2 milyar dolardan 6.4 milyar dolara yükseldi. İthalat artışının nedeni, altın ve sermaye malları ithalatındaki artış olurken, turizm gelirleri, önceki ay kaydedilen yüzde 4,3'lük artışın ardından kasımda yıllık bazda yüzde 5 yükseldi.
Kasım ayında ise doğrudan yatırımlar kaynaklı net girişler 343 milyon dolar olarak kaydedildi. Yabancıların Türkiye’ye toplam doğrudan yatırımları 990 milyon dolar artarken, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları 647 milyon dolar yükseldi. Gayrimenkul yatırımları incelendiğinde, yurt içi yerleşiklerin yurt dışında 201 milyon dolar gayrimenkul alımı ve yurt dışı yerleşiklerin ise Türkiye’de 218 milyon dolar net gayrimenkul alımı yaptığı görüldü.
Portföy yatırımları ise kasım ayında 1 milyar 24 milyon dolar tutarında net çıkış oldu. Yabancı yatırımcı hisse senedi piyasasında 59 milyon dolar net satış ve DİBS piyasasında 1 milyar 646 milyon dolar net alış yaptı. Yurt dışındaki tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak yurt dışı yerleşiklerin bankalar, Genel Hükümet ve diğer sektör ihraçlarında sırasıyla 169 milyon dolar, 611 milyon dolar ve 64 milyon dolar net satış yaptığı görüldü.
Portföy yatırımlarından 1 milyar doları aşan çıkış
Yurt dışından kredi kullanımlarında bu ay bankalar, Genel Hükümet ve diğer sektörler sırasıyla 1 milyar 467 milyon dolar, 94 milyon dolar ve 2 milyar 17 milyon dolar net kullanım gerçekleştirdi.
Diğer yatırımlar altında, yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları, Türk lirası ve yabancı para cinsinden sırasıyla 784 milyon dolar net artış ve 428 milyon dolar net azalış olmak üzere toplam 356 milyon dolar net artış kaydedildi. Resmi rezervlerde bu ay 4 milyar 766 milyon dolar net azalış oldu.*** Uzmanlar 2026 yılı sonu cari işlemler açığı tahminlerini tüketici malları ve altın ithalatındaki artışın yanı sıra, dış denge üzerinde daha fazla baskı yaratması muhtemel olan daha güçlü büyüme ve TL'nin değer kazanması nedeniyle 33- 34.8 milyar dolar seviyelerinde belirledi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek yaptığı açıklamada “2025 yılında, küresel ticaretteki zorluklara ve altın kaynaklı artışa rağmen; ihracatın dirençli yapısı ile turizm gelirlerindeki güçlü performans, cari dengenin sürdürülebilir seviyelerde korunmasını sağladı. 2026 yılında da cari açığın milli gelire oranının yaklaşık yüzde 1,5 ile sürdürülebilir seviyelerde kalmasını bekliyoruz” dedi.
■ Yurtiçi yerleşiklerin yurtdışı gayrimenkul yatırımları tarihi zirvede
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verileri Türkiye yerleşiklerinin yurt dışındaki gayrimenkul yatırımlarının son beş yılda rekor bir ivme kazandığını ortaya koydu. 2021 yılında 216 milyon dolar olan yıllık yatırım tutarı, Kasım 2025 itibarıyla 2 milyar 657 milyon dolara yükseldi. BloombergHT’nin haberine göre 2021 yılında yalnızca 216 milyon dolar olan yurtdışı gayrimenkul alım yatırımı miktarı, 2023 yılında 673 milyon dolara yükseldi. 2024 ve 2025 yıllarında ivmesini daha da artıran bu trend, 2025 yılı içerisinde 1.9 milyar dolar barajını geçtikten sonra Kasım ayı itibarıyla 2 milyar 657 milyon dolara ulaştı. 2021- 2025 dönemine bakıldığında, yurt dışı taşınmaz edinimlerinin dalgalanma göstermeksizin sürekli bir artış eğiliminde olduğu gözlemlendi. Özellikle 2024 ve 2025 yıllarında ivmenin dikleştiği ve sermaye çıkışının gayrimenkul odaklı olarak hızlandığı verilere yansıdı.
