Merkez Bankası Başdanışmanı Halil İbrahim Aydın, Başdanışmanı Eren Ocakverdi ve Araştırmacı Velihan Başpınar’ın hazırladığı “Para Politikası ve Beklentilerin Çıpalanması” başlıklı analiz, Merkezin Güncesi’nde yayımlandı.
Enflasyon beklentilerin çıpalanmasının fiyat istikrarının ön koşullarından biri olduğu kaydedilen analizde merkez bankalarının da ileriye dönük tahmin oluştururken bu kriteri de dikkate aldığı çalışmada da çıpalanmaya ilişkin bulguların paylaşıldığı belirtildi. Analizde şu noktalara dikkat çekildi:
■ Çıpalanmayı ölçmek için piyasa katılımcıları anketinin 12 aylık enflasyon beklentileri ile Merkez Bankası’nın tahminleri arasındaki hareketli sapma hesaplandı. Sonra bu beklentilerde oluşan oynaklık ve farklılaşma ölçüldü.
■ Bileşik bir gösterge türetildi ve ek olarak iktisadi yönelik anketi ve tüketici eğilim anketi verileri kullanılarak hanehalkı ve firmalar için bileşik gösterge hesaplandı.
■ Piyasa katılımcılarına yönelik ayrışma 2023’ün ikinci yarısından itibaren azaldı, 2024 ikinci yarıdan itibaren yatay seyretti.
■ Elde edilen bu bileşik göstergeye göre, 2021’in son çeyreğinden itibaren zayıflayan çıpalama sıkı para politikası altında giderek iyileştiği görüldü.
■Piyasa katılımcılarına kıyasla hane halkı ve firmalar kesiminde enflasyon beklentileri oynak, yüksek yayılımlı oluştu, bileşik çıpalanma her iki kesim için 2021’in sonundan itibaren bozuldu, 2023’ün yaz döneminden itibaren toparlandı.
■ 2023’ün ikinci yarısından itibaren uygulanan sıkı para politikasıyla birlikte enflasyon beklentilerinin seviyesi ve dağılımında iyileşmeler görüldü. Çıpalama ölçütlerinde görülen iyileşmenin önümüzdeki dönemlerde devam etmesi, fiyat istikrarının sağlanmasını ve sürdürülmesini destekleyecek.
