MEHMET KAYA/ANKARA
Avrupa Birliği’nin, başta Çin olmak üzere bölge sanayisini korumak, imalat sanayiinin GSMH içindeki payını artırmaya yönelik hazırladığı Sanayi Hızlandırma Yasası’nın Türkiye’yi etkilememesi için girişimler devam ediyor. Ticaret Bakanlığının, sanayi ve ticaret oda ve sivil toplum kuruluşlarına bir yazı göndererek, AB’nin taslağa ilişkin 20 Mayıs’a kadar görüş alacağı, AB’ye doğrudan görüş verilebileceği belirtildi. Diğer yandan, iş dünyasına gümrük birliği uygulamasına dahil Türkiye’nin şüpheye yer vermeyecek şekilde bu yasanın kısıtlayıcılığı dışında kalmasını temin etmek için çalışmaların sürdüğü, genel düzenlemelere ilişkin de bir pozisyon belgesi hazırlandığı belirtilerek, bunun için de görüşler istendi.
Bu arada Bakanlık düzenlemenin çerçevesi ve olası etki kanallarına yönelik bir bilgi notu da gönderdi. Buna göre “Made in Europe” yaklaşımı doğrultusunda AB menşeli sayılmada gümrük birliğine dahil olan ülkeler atfı görünüyor ancak bakanlık bunu kesinleştirmek istiyor. Diğer tüm ülkelerin kapsam dışı sayılmasına yönelik belirlenen kriterde ise, karşılıklılık ilkesi gözetiliyor.
Yabancı yatırımlara kontrol
Düzenleme, 100 milyon doların üzerindeki yabancı yatırımlar ile yenilenebilir enerji, batarya teknolojileri gibi özel alanlardaki yatırımlarda kontrol oluşturulmasını düzenliyor. Diğer bir düzenleme ise Birlik üyesi tüm ülkelerin her birinin bir “yatırım otoritesi” kurması; ayrıca yabancı yatırımları onaylarken 6 ayrı şart sayılırken, yatırım onaylarında bunlardan en az 4’ünün karşılanması kuralı getiriliyor.
Bilgi notunda 6 şart şöyle sıralandı: “(1) yabancı yatırımcının kontrol payının yüzde 49’u aşmaması, (2)yatırımların AB’li ortaklarla ortak girişim şeklinde ve etkin teknoloji transferi ile gerçekleştirilmesi, (3) fikri mülkiyet ve know-how’ın AB’deki varlıklara lisanslanması, (4) AB içinde Ar-Ge harcaması yapılması (en az yüzde 1 ciro oranında), (5) iş gücünün en az yüzde 50’sinin AB çalışanlarından oluşması ve istihdamın korunması, (6) üretim girdilerin Birlik ülkelerinden temin edilmesine öncelik stratejisi hazırlanması ve en az yüzde 30’unun Birlikten temin edilmesinin hedeflenmesi”