Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ticaret Bakanlığı Konferans Salonu'nda gerçekleşen Türkiye'de e-Ticaretin Görünümü Raporu Tanıtım Toplantısı'nda yaptığı konuşmada, e-ticaret alanında yaşanan hızlı büyüme ve dönüşüme uyum sağlamak üzere gerekli yasal düzenlemelerin yıllar içerisinde yapıldığını anlattı.
Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'nin güçlü ve sürdürülebilir bir e-ticaret ekosistemi için devreye alındığını aktaran Bolat, sektöre yönelik tüm istatistiklerin temelinde bu sistemin yer aldığını bildirdi.
Bolat, e-ihracatın artırılmasını teşvik ettiklerini, e-ihracatın toplam ihracat içerisindeki payının yüzde 2,9'a yükseldiği ve yıllık 8 milyar dolar seviyelerine ulaştığını söyledi.
e-İhracatın payının 2030 yılına kadar yüzde 10'a ulaşması beklentisinde olduklarını belirten Bolat, şu ifadelerini kullandı:
"2024 itibarıyla Türkiye'de e-ticaret hacmi bir önceki yıla göre yüzde 61,7 artarak 3 trilyon 162 milyon lira oldu. Perakende e-ticaret de 2023 yılına göre yüzde 63,7 artışla 1 trilyon 619 milyar liraya yükseldi. e-Ticaret hacmi dolar bazında yüzde 15 artışla 90 milyara yükseldi. Perakende e-ticaretin hacmi de dolar bazında 17 milyar civarında."
Bolat, Türkiye'de e-ticaret hacminin 2019 yılında 24 milyar dolar olduğunu hatırlatarak, sektörün dinamik olması ve Kovid-19 salgınının pozitif etkisi dolayısıyla 2024 yılına kadar dolar bazında 3,7 katlık artış yaşandığını anlattı.
Dünyanın büyük yatırım fonlarının Türkiye'deki e-ticaret şirketlerine yatırım yaptığına işaret eden Bolat, "Türkiye'de genel e-ticaret işlem sayısı geçen sene 5 milyar 910 milyon, perakende e-ticaret işlem sayısı da 1 milyar 850 milyon adet olmuştur. 2024 yılı itibarıyla e-ticaretin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payı yüzde 6,5 oldu. Demek ki e-ticaret GSYH'ye de doğrudan katkı yapan önemli bir sektör haline gelmiş bulunuyor. e-Ticaretin genel ticarete oranı da yüzde 19,1 ile beşte biri civarında." diye konuştu.
Bolat, e-ticaret yapan işletme sayısının 2022 yılında yaklaşık 549 bin olduğunu ve geçen yıl 600 binin üzerine çıktığını söyledi.
Bu firmaların yüzde 78,6'sının şahıs işletmesi, yüzde 17,8'inin limitet, yüzde 3,6'sının da anonim şirket olduğunu bildiren Bolat, bu dağılımın, e-ticaretin ne kadar erişilebilir bir model olduğunu gözler önüne serdiğini belirtti.
Bolat, kapsayıcılık, bölgesel kalkınma ve istihdam açısından da e-ticaretin önemli faydaları olduğuna işaret ederek, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Türkiye'de e-ticaret yapan esnaf işletmelerinin yüzde 27'si kadınlardan, yüzde 73'ü erkeklerden oluşuyor. Kadın işletme sahiplerinin çoğunluğu 30-34 yaş, erkek işletme sahipleri de ortalama 35-39 yaş grubunda. Bu veri, e-ticaretin ve dijitalleşmenin genç nesiller arasında çok hızlı ve çabuk benimsendiğini ortaya koymaktadır."
e-Ticarette zirve yemek sektörünün
Geçen yıl e-ticarette öne çıkan sektörlere ilişkin de bilgi veren Bolat, "Geçen yıl en yüksek oran yüzde 21,6 ile yemek sektörüne ait. Bu sektörü yüzde 15,6 ile giyim, ayakkabı ve aksesuar, yüzde 12,2 ile elektronik takip etti. Dördüncü sırada ev, bahçe, mobilya, dekorasyon ürünleri, beşinci sırada da medikal, kozmetik ve kişisel bakım ürünleri geldi. e-Ticaret, gıda ve süpermarket sektörünün de yüzde 5'ine ulaşmış durumda. Bu çeşitlilik rekabeti artırmakta, tüketiciye de daha fazla tercih imkanı sunmaktadır." dedi.
Bolat, hacme göre 301 milyar 340 milyon liralık alışverişle giyim, ayakkabı ve aksesuarın birinci sırada yer aldığına dikkati çekerek, ayakkabı ve aksesuar sektöründeki harcamaların yüzde 80'inin kadın tüketiciler tarafından yapıldığını söyledi.
Bu alanı 209 milyar lirayla hava yolu sektörünün izlediğini bildiren Bolat, "Üçüncü sırada da 180 milyar lirayla seyahat, taşımacılık ve depolama sektörleri yer alıyor. Dördüncü sırada elektronik, beyaz eşya, küçük ev aletleri, yemek, süpermarket sektörleri gelmektedir." ifadesini kullandı.
Bolat, e-ticarete uyum endeksine göre İstanbul, Kayseri ve İzmir'in ilk üç sırada yer aldığını, tüm şehirlerin dijitalleşmeyi benimseyerek e-ticarete katıldığını aktardı.
Kocaeli'nin de ağır sanayi şehri olmasına rağmen e-ticarette güçlü ve etkili olduğuna dikkati çeken Bolat, şunları kaydetti:
"Raporda yer alan verilere göre, tüketiciden tüketiciye satışlarda yaklaşık 10 milyar liralık 17 milyon 500 bin adet işlem yapılmış. Bu satışlar, çevresel sürdürülebilirlik, atık azaltımı, karbon salımının düşürülmesi ve kaynak verimliliği açısından kritik önem taşımaktadır. Bu hacmin en büyük bölümünü giyim, ayakkabı ve aksesuar ürünleri sektörü oluşturuyor. Bunu elektronik ürünler sektörü takip ediyor. Sürdürülebilirlik açısından da önemli bir pazar yeri imkanı sunuyor. Biz de Bakanlık olarak sektörün düzenli, şeffaf ve adil rekabetin sağlandığı kurallara tabi yasal zeminde ilerlemesi için düzenleme ve denetleme görevimizi yerine getiriyoruz. Bundan sonra da gençlerimize, kadın girişimcilere daha çok alan açmaya gayret edeceğiz. e-İhracatı da teşvik ederek, pazarı hem üretim hem de satış olarak daha da genişletmeye, ülkemizi döviz kazandırmaya devam edeceğiz."
(AA)
