CANAN SAKARYA/ANKARA
Asgari ücretin 2026 yılında 28 bin 75 liraya çıkarılmasının ardından aylık 1270 lira olarak uygulanmaya devam edilecek olan asgari ücret işveren desteğinin maliyeti yıllık 76.37 milyar lira olarak hesaplandı.
En düşük emekli aylığının 20 bin liraya, asgari ücret desteğinin 1270 liraya çıkarılmasını öngören yasa teklifine ilişkin etki analizi TBMM’ye geldi. Kanun teklifi ile 2016 yılından bu yana uygulanan asgari ücret desteğinin 2026 yılında sigortalı başına günlük 42.33 lira, aylık 1.270 lira uygulanmasına devam edilmesi ve destek tutarının İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanması için düzenleme yapılıyor. İşverenlerin işgücü maliyetlerini düşürerek istihdamın korunması ve kayıtlı istihdamın desteklenmesi amacıyla verilecek desteğin maliyeti aylık 6.36 milyar lira, yıllık 76.37 milyar lira olarak öngörüldü.
1,4 milyon işveren yararlandı
2025 yılının ilk 10 ayında asgari ücret desteğinden aylık ortalama 1 milyon 456 bin 360 işyeri yararlandı ve toplam 52.02 milyar lira destek sağlandı. Uygulamanın hayata geçirildiği 2016 yılından günümüze kadar ise toplam 187 milyar 68 milyon lira destek sağlandı. 2016, 2017, 2018 yıllarında sigortalı başına aylık 100 lira, 2019 yılında işyeri bazında ortalama 500 altı sigortalı çalıştıran işyerlerine sigortalı başına aylık 150 lira, 500 üstü sigortalı çalıştıran işyerlerine aylık 101 lira destek ödemesi sağlandı. 2020 ve 2021 yıllarında ise aylık destek tutarı 75 lira olarak uygulandı. 2022 yılının ilk altı ayında destek sağlanmazken ikinci altı ayında aylık 100 lira, 2023 yılının ilk altı ayında 400 lira ve 2023 yılı ikinci altı aylık dönemde ise 500 lira destek ödemesi yapıldı. 2024 yılında destek tutarı sigortalı başına aylık 700 lira, 2025 yılında ise bin lira olarak uygulandı.
En düşük emekli aylığının mali etkisi 66.3 milyar lira
Yasa teklifiyle yaşlılık, malullük, ölüm aylığı almakta olan emeklilere ve hak sahiplerine dosya bazında 16 bin 881 lira olarak öngörülen en düşük aylık ödeme tutarının, 2026 yılı Ocak ayı ödeme döneminden itibaren 20 bin liraya yükseltiliyor. Yapılan etki analizine göre; 16 bin 881 lira olan en düşük emekli aylığından yaklaşık 4 milyon 11 bin 700 emekli faydalanırken, yeni düzenleme ile bu sayı 4 milyon 917 bin kişiye çıkıyor. Düzenlemenin mali etkisinin; 2026 yılının ilk altı ayında 66. 3 milyar lira, ikinci altı ayında alt sınır aylığının aynı kalacağı ve emekli aylıklarının ise OVP’de öngörülen oranlar doğrultusunda artacağı varsayımıyla 43.9 milyar lira olmak üzere toplam 110.2 milyar lira olması öngörülüyor.
Aylık artışlarının yanı sıra alt sınır aylığı uygulaması ilk defa 2019 Ocak ayında hayata geçirildi. Ocak 2019’da 1.000 lira olarak belirlenen alt sınır aylığı, Nisan 2020’de bin 500 liraya, Ocak 2022’de 2 bin 500 liraya, Temmuz 2022’de 3 bin 500 liraya, Ocak 2023 ‘de 5 bin 500 liraya, Nisan 2023’de 7 bin 500 liraya, Ocak 2024’te 10 bin liraya, Temmuz 2024’te 12 bin 500 liraya, Ocak 2025’te 14 bin 469 liraya, Temmuz 2025’te 16 bin 881 liraya yükseldi.
