Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), "Merkezi Yönetim Bütçesinden Araştırma Geliştirme Faaliyetleri İçin Ayrılan Ödenek ve Harcamalar-2026" bültenini yayımladı.
Buna göre, merkezi yönetim bütçesinden araştırma ve geliştirme (AR-GE) için 2025'te 253 milyar 544 milyon lira harcandı.
AR-GE harcamalarının merkezi yönetim bütçesi içindeki oranı yüzde 1,58 oldu. Söz konusu harcamaların 63 trilyon 20 milyar 906 milyon lira olan gayri safi yurt içi hasıla içindeki oranı da yüzde 0,4 olarak hesaplandı.
Bütçe başlangıç ödenekleri esas alınarak yapılan tahmini sonuçlara göre, bu yıl merkezi yönetim bütçesinden AR-GE'ye 308 milyar 568 milyon lira tahsis edildi.
En fazla fonlama üniversitelere yapıldı
AR-GE için merkezi yönetim bütçesinden yapılan harcamalar sosyoekonomik hedeflere göre sınıflandırıldığında, 2025 yılında en fazla harcama yüzde 64,9 ile genel bilgi gelişimi için üniversitelere yapıldı. Bunu yüzde 11,5 ile endüstriyel üretim ve teknoloji, yüzde 5 ile genel bilgi gelişimi (diğer kaynaklardan finanse edilen), yüzde 4,4'er ile tarım ve eğitim takip etti.
Bütçe başlangıç ödenekleri esas alınarak yapılan tahmine göre de bu yıl en çok ödeneğin yüzde 69,5 ile genel bilgi gelişimi için üniversitelere ayrılması öngörüldü. Endüstriyel üretim ve teknoloji sosyo-ekonomik hedefler arasında yüzde 8,9 ile ikinci sırada yer aldı. Bunu yüzde 5,5 ile genel bilgi gelişimi (diğer kaynaklardan finanse edilen), yüzde 4,7 ile tarım ve yüzde 4 ile savunma izledi.
Merkezi yönetim bütçesinden uluslararası AR-GE programlarına 2025 yılında 1,82 milyar lira ayrıldı. AR-GE programlarının alt kategorilerine göre, Avrupa çapında yürütülen AR-GE programları 987 milyon lirayla ilk sırada yer aldı. Bunu 435 milyon lirayla ikili veya çok taraflı kamu AR-GE programları için fonlar ve 402 milyon lirayla uluslararası AR-GE faaliyeti yürüten kuruluşlara gönderilen kamu fonu takip etti.
Bütçe başlangıç ödeneğine göre uluslararası AR-GE programlarına 2026 yılında 1,95 milyar lira tahsis edildi. İlk sırayı 1 milyar lirayla Avrupa çapında yürütülen AR-GE programları alırken, bunu 489 milyon lirayla uluslararası AR-GE faaliyeti yürüten kuruluşlara ait fonlar ve 460 milyon lirayla ikili veya çok taraflı uluslararası AR-GE programları izledi.
