Hazine ve Maliye Bakanlığı, 5 milyon liradan fazla vergi borcu olanları Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesinde dün ilan etti. Borçlu mükellefler iki liste halinde açıklandı. İlk listede ikmalen, resen veya idarece yapılan tarhiyatlar nedeniyle kesinleşen vergi ve cezaları, ikinci listede de vadesi geçtiği halde ödenmemiş vergi ve cezaları kamuoyuyla paylaşıldı.
Devlete kesinleşen vergi borcu ve cezası olan 36 bin 806 mükellef olduğunu belirten Bakan Mehmet Şimşek, bu mükelleflerin 30 bin 696'sının borcunun tahsil kabiliyeti olmadığını bildirdi. Şimşek, “Vadesi geçtiği halde ödenmemiş vergi ve cezaların toplamı 914,9 milyar lira ancak tahsil kabiliyeti olmayan alacak tutarı da 812,8 milyar lira. Bu alacakların yüzde 88,8'inin tahsilat imkânı bulunmuyor" dedi. Bu alacakların neden tahsil edilemediğine de açıklık getiren Şimşek, "Bu mükelleflerin ya da kanuni temsilcilerinin mal varlığı bulunmuyor. Haklarında tüm yasal işlemler yapılmış ancak alacaklar tahsil edilemiyor. Bunlar zaman aşımına uğramadığı sürece devletin yasal kayıtlarında yer alıyor. Zaman zaman da tahsilat tahakkuk oranları konusunda eleştirilere neden oluyor" ifadelerini kullandı. Şimşek, "kesinleşen tarhiyatlar" listesinde ise 2 bin 464 mükellefin yer aldığını ve bunların kesinleşen vergi ve cezalarının toplamının 53 milyar lira olduğunu aktardı.
"Vergi alacaklarının tahsili için titizlikle çalışılıyor"
Bakan Şimşek, vergi alacaklarının tahsili konusunda da titizlikle çalıştıklarını belirterek, şunları kaydetti: "Devletin en önemli gelir kaynağı vergiler. Bu nedenle zamanında ödenmesi son derece önemli. Vergi borcunu ödemeyenler hakkında tüm icra takiplerini yapıyoruz. İyi niyetli olup borcunu ödemede zor duruma düşen mükelleflerimize de taksitlendirme yoluyla yardımcı oluyoruz. Çalışan, üreten ancak borçlarını ödemede çok zor duruma düşen mükelleflerimiz olabiliyor. Tahsil kabiliyeti olan 113,8 milyar lira için vergi dairelerimiz tüm mükelleflerle görüşüyor, borçlarını ödemeleri konusunda gerekli kolaylıkları sağlıyor."
■ İlk 100 listelerinde akaryakıt yoğunluğu
GİB internet sitesinde en fazla borcu olan iki listeye ait 100’er mükellef yayımlandı. Her iki listede de akaryakıt, petrol ve madencilik şirketleri öne çıktı. İlk sırada 3 milyar 23 milyon TL ile TÜRKTAB tütün, ikinci sırada 2 milyar 449.5 milyon TL ile Uluslararası Akaryakıt Dağıtım, üçüncü sırada 2 milyar 255 milyon TL ile ENKAD inşaat (hırdavat ve el aletleri) şirketleri yer aldı. Listede bu grupta 35 şirket ve şahsın borcunun 1 milyar TL ve üzerinde olduğu gözlendi. İdarenin idari işlem, re’sen ve ikmalen işlemleri sonucu tarhettirdiği ve ödenmeyen vergi ve cezaların listesinde ise 1 milyar 265.5 milyon TL ile Yurtpet Akaryakıt şirketi yer aldı. İkinci sırada 740.7 milyon TL ile Mir Kıymetli Maden, üçüncü sırada 603.8 milyon TL ile Ospet Petrolcülük yer aldı. Bu listede sadece 1 şirketin borcu 1 milyar TL’nin üzerinde bulunuyor. Bu listede, bir gerçek kişinin tarhiyatının tamamının cezadan oluşması da dikkat çekti. Bu ilgili şahsın hiç gelir beyan etmediği anlaşılıyor.
■ "Sahteciler yapay zekayla tahsil edilecek"
Sahte belge düzenleyerek haksız kazanç sağlayan bu tür işletmelerle mücadele için muhtelif yasal düzenlemeler yaptıklarını ancak bazılarının Anayasa Mahkemesince iptal edildiğini belirten Şimşek, "Bunlarla ilgili yeniden yasa çıkarıldı, bazı düzenlemelerimiz ise onaylandı. Kayıt dışı ekonomiyle mücadele çalışmaları kapsamında kanundan kaçan ve sahtecilik yapan bu tür mükellefleri tespit etmek için yapay zekadan yararlanıyoruz. Sahte belge düzenleme riski yüksek mükellefler ile haksız iade talep etme riski yüksek olanları yapay zekâ teknolojilerinden faydalanarak tespit etmek amacıyla TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü ile bir proje başlattık. Artık devletten haksız iade almak, sahte belge düzenlemek amaçlı kurulan işletmeleri, birçok veriyi yapay zekâ teknolojileriyle analiz ederek çok kısa sürede tespit edebileceğiz ve bunların derhal mükellefiyetlerini kapatabileceğiz. Bu sayede gerek dürüst mükellefleri gerekse kamunun menfaatini koruyacağız" değerlendirmesinde bulundu.
