Mehmet KAYA
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2024 yılı bütçesini TBMM’ye gönderilmeden önce basın toplantısı düzenleyerek, detayları aktardı. Basın toplantısına, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Strateji ve Bütçe Başkanı İbrahim Şenel de katıldı. Yılmaz, 2024 bütçesinin, “dirençli şehirler, dirençli ekonomi ve dirençli toplum” önceliklerinin gözetilerek hazırlandığını söyledi. Hükümet son dönemde kentsel dönüşümü öne çıkarıyordu. Bu bağlamda, 2024’te inşaat sektörünü etkileyecek bu yöndeki adımın tema olarak da olsa bütçede öne çıktığı vurgulanmış oldu.
Yılmaz, bütçede 2023 büyümesinin OVP’de olduğu gibi yüzde 4,4, 2024 büyümesinin ise yüzde 4 olmasının tahmin edildiğini vurguladığı basın toplantısında, “2024 yılı için ekonomimizin daha dengeli bir talep kompozisyonuyla yüzde 4 oranında büyümesini ve enflasyondaki düşüşün de teminiyle diğer ülkelerden olumlu yönde ayrışmasını bekliyoruz” ifadesini kullandı.
Dezenflasyon programının, küresel gelişmelere rağmen devam edileceğini belirten Yılmaz, akılcı politikalara dönüşün sürdürüleceğini vurgulayarak şöyle konuştu:
“Küresel ölçekte enflasyon sorunu pek çok gelişmiş ve gelişmekte olan ülkede devam ederken, enflasyonla mücadeleye yönelik şeffaf ve güvenilir politika adımlarını yerinde ve zamanında hayata geçirmekte, bu duruşumuzu düşük tek haneli enflasyon seviyelerine kalıcı şekilde ulaşıncaya kadar sürdürmekte kararlıyız.” Yılmaz, 2023 sonunda istihdamdaki yıllık artışın 900 bin kişiye ulaşmasını beklediklerini, 2024’te ise işsizlik oranının bir miktar artarak yüzde 10,3 olacağını tahmin ettiklerini aktardı.
Enerji fiyatlarında ani yükseliş olmayacağı ve turizmdeki artışın süreceği varsayımı altında cari işlemler açığının yurtiçi talepteki dengelenme ile ithalattaki artış hızının azalması ile iyileşme beklediklerini belirten Cevdet Yılmaz, “Cari işlemler açığımızın en önemli sebeplerinden biri olan enerjide, son dönemde ithalat bağımlılığını azaltma ve arz güvenliğini sağlama amacıyla attığımız adımların ve temiz enerji kaynaklarıyla yeşil dönüşümü gerçekleştirme kararlılığımızın cari denge üzerindeki olumlu etkilerini göreceğiz” dedi.
Cevdet Yılmaz, 2024 bütçesi içindeki yatırımlara yönelik de bilgi verdi. Buna göre, harcamalar içinde merkezi yönetimin yatırım anlamına gelen sermaye gideri ve sermaye transferleri kalemlerine sırasıyla 636.5 ve 68.1 milyar TL olmak üzere toplamda 704.6 milyar TL ayrıldı. Toplam kamunun 2024 yatırım ödeneği ise 1 trilyon 592 milyar TL olarak açıklandı.
Deprem için 2024’te 1 trilyon 28 milyar TL harcanacak
Yılmaz, 2024’te deprem etkilerini gidermek amacıyla kamunun yapacağı toplam harcamanın 1 trilyon 28 milyar TL olmasını planladıklarını açıkladı. 2023 içinde yapılan harcamanın 762 milyar TL’ye ulaştığını açıklayan Yılmaz, “Bu tutarın GSYH’ye oranının ise yüzde 2,5 olduğunu belirtmek istiyorum” dedi. Yılmaz’ın açıkladığı verilere göre 6 Şubat depremlerinin 2023 ve 2024’te bütçeye etkisi 1 trilyon 790 milyar TL’ye ulaştı.
Cevdet Yılmaz tarafından açıklanan verilere göre, Savunma Sanayii Destekleme Fonu’na aktarılacak tutar dahil savunmaya 1 trilyon 133,5 milyar TL ayrıldı. Yerel yönetim seçimlerinin olduğu 2024’te il özel idareleri dahil yerel yönetimler için 859,6 milyar TL ödenek ayrıldı. Yılmaz, yerel yönetimlerin bütçe payının 2002’de yüzde 4 iken, 2024’deki payının yüzde 7,8’e yükseldiğini vurguladı.
Yılmaz ayrıca, 2024 bütçesinde tarım desteklerinin 384 milyar TL olduğunu belirtirken, bunun dağılımını; tarımsal destek programları için 91,6 milyar lira, tarım sektörü yatırım ödenekleri için 100,6 milyar lira, tarımsal kredi sübvansiyonu, müdahale alımları, tarımsal KİT’lerin finansmanı ve ihracat destekleri için 191,8 milyar lira olarak verdi.
12. Kalkınma Planı’nın Meclis görüşmesi başladı
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 12. Kalkınma Planı’nın, TBMM Plan Bütçe Komisyonu’na sunumunu yaptı. Plan üzerindeki görüşmeler 23-24 Ekim’de yapılacak. Yılmaz, sunumunda bütüncül bir anlayış içerisinde para ve maliye politikası araçlarının etkin şekilde kullanımıyla enflasyonla mücadeleye kararlılıkla devam edilerek enflasyonun orta vadede tek haneli rakamlara düşürülmesi ve fiyat istikrarının sağlanmasının birincil öncelikleri olduğunu söyledi. Enflasyonla mücadeleyi sürdürürken, hayat pahalılığının yol açtığı zorlukları telafi edecek gerekli politikaların da hayata geçirileceğini söyleyen Yılmaz, “Memurumuzu, işçimizi ve emeklimizi hiçbir şekilde enflasyona ezdirmeyecek, vatandaşlarımızın refah seviyelerini artıracak politikalar önceliklendirilecektir. Dezenflasyon sürecinin başarıyla hayata geçirilmesi ile kalıcı sosyal refahın zemini güçlendirilecektir” dedi.
BÜTÇE GELİR KALEMLERİ
■ Gelir Vergisi 1 trilyon 188,9 milyar TL
■ Kurumlar Vergisi 1 trilyon 275,7 milyar TL
■ Katma Değer Vergisi 2 trilyon 497,7 milyar TL
■ Özel Tüketim Vergisi 1 trilyon 403,9 milyar TL
■ Diğer Vergi Gelirleri 1 trilyon 41,5 milyar TL
■ Vergi Dışı Gelirler 1 trilyon 29,4 milyar TL
REEL SEKTÖRE VERİLECEK DESTEKLER
Cevdet Yılmaz, 2024 içinde reel sektöre verilecek toplam 376,5 milyar TL destek ve yardımların dağılımını şöyle açıkladı:
■ Sosyal Güvenlik Kurumu işveren prim ödemeleri için 165,9 milyar lira,
■ Tarımsal krediler sübvansiyon desteği olarak 86 milyar lira,
■ Halk Bankası esnaf kredileri sübvansiyon desteği için 30,4 milyar lira,
■ Mesleki eğitim kapsamında ödenen Devlet katkısı için 25,2 milyar lira,
■ İhracat başta olmak üzere diğer reel sektör destekleri için 69 milyar lira kaynak ayrıldı.
DEPREM HARCAMALARI HARİÇ EKONOMİK ÖDENEK SINIFLAMASI
■ Personel giderleri 2 trilyon 865,9 milyar TL
■ Mal ve hizmet alım giderleri 669,8 milyar TL
■ Cari transferler 4 trilyon 52,8 milyar TL
■ Sermaye giderleri 636,5 milyar TL
■ Sermaye transferleri 68,1 milyar TL
■ Borç verme giderleri 298,2 milyar TL
■ Yedek ödenekler 215,3 milyar TL
■ Faiz giderleri 1 trilyon 254 milyar TL
SOSYAL SINIFLAMAYA GÖRE BÜTÇE ÖDENEKLERİ
■ Eğitim: 1 trilyon 615,2 milyar TL
■ Sağlık: 1 trilyon 650,1 milyar TL
■ Sosyal yardım ve destekler: 497 milyar TL
■ Tarıma ayrılan destek, yatırım ve diğer kalemler toplamı: 384 milyar TL
■ Reel sektöre destek, ödeme vb.: 376 milyar TL
