Birleşmiş Milletler (BM) üyesi ülkelerin devlet ve hükümet başkanları, bakanları ve delegasyonlarını bir araya getiren BM Genel Kurulu görüşmelerinin 78'incisi ABD’de başlıyor. Dünyanın gözünün bir haftalığına New York'a çevrileceği görüşmelerde liderlerin barış, güvenlik ve sürdürülebilir kalkınmayı ilerletmek için karmaşık küresel sınamalara çözüm üretmeleri en temel beklenti olarak ön plana çıksa da, üyeler arasındaki görüş farklılıklarının çok büyük bir adım atılmasına engel teşkil edebileceği düşünülüyor. Bu yıl 26 Eylül'e kadar sürecek üst düzey görüşmelere 193 ülkeden temsilci katılsa da, BM Güvenlik Konseyinin 5 daimi üyesi olan Çin, İngiltere, Fransa, Rusya ve ABD arasında sadece ev sahibi ABD'nin başkan düzeyinde görüşmelere katılım sağlayacak olması ise dikkati çekiyor.
Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, iklim, salgınlara hazırlık ve çatışma bölgeleri gündemde önemli bir yer tutacak. Görüşmeler kapsamında düzenlenecek Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Zirvesi'nde liderler, 17 hedefe ulaşmak için küresel eylem planı olan 2030 Gündemi'ni ele alacak. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Genel Kurul görüşmelerini "G 193" şeklinde tanımlayarak görüşmelerde önceliğinin Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri bağlamında "çığır açmak" olacağını söyledi. Görüşmeler sonucunda bu bağlamda siyasi bir bildirgenin kabul edilmesi beklentiler arasında yer alıyor. Görüşmelerde diğer önemli bir konu olarak ön plana çıkan iklim değişimiyle mücadele ise İklim Hedefi Zirvesi'nde tartışmaya açılacak. Fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiye geçiş gerekliliği, İklim Eylemi Hızlandırma Gündemi çerçevesinde görüşülecek. Covid-19’un geçmiş yıllarda görüşmelere damga vurduğu Genel Kurul'da bu yıl aynı zamanda salgınlara hazırlık konulu toplantı düzenlenecek. Hem Covid-19’dan edinilen dersler hem de sağlık sistemlerini iyileştirmeye odaklanılacak. Kalkınma Zirvesi'nde ise fonlar ve yatırımlar görüşülecek. Dünya genelinde çatışma noktaları ve savaşların da ele alınacağı üst düzey görüşmelerde, Ukrayna'nın da ön plana çıkacağı düşünülüyor.
Daha önce video mesajla Genel Kurul'a hitap eden Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'in bu yıl yerinde katılacak olması, bazı çevrelerde, görüşmelerin ana gündem maddelerinin gölgede kalmasına yol açacağı endişesine yol açıyor.
ABD, BM Güvenlik Konseyi'nin daimi üye sayısını artırmak istiyor
BM Genel Sekreteri Guterres, "İkinci Dünya Savaşı sonrasında inşa edilen bugünün çok taraflı kurumları, o dönemin siyasi ve ekonomik gücünü yansıtıyor" ve "Çok taraflı kurumlarımız bugünün dünyasını yansıtmıyor" şeklindeki açıklamalarıyla BM'nin reforma ihtiyacı olduğunu sıklıkla dile getiriyor. Gelecek Zirvesi'nde liderlerin ana gündem maddelerinden birinin "reform" olacağı öngörülürken, bu çerçevede mevcut sınamalar ve tehditlerle mücadele etmek için somut önerilerin sunulması bekleniyor. Son yıllarda birçok ülke, BM’de eşitsizlik ve adaletsizlik olduğu söylemiyle reform yapılması yönünde çağrıda bulunurken, özellikle BM Güvenlik Konseyi'nde (BMGK) veto yetkisine sahip sadece 5 ülke olması tartışma yaratmayı sürdürüyor. ABD Başkanı Joe Biden, Çin ve Rusya'nın etkisini azaltmak için BM Güvenlik Konseyi'nin daimi üye sayısını yeni ülkeler ekleyerek değiştirmeyi planlıyor. Adı geçen ülkeler arasında; Almanya, Hindistan, Japonya, Brezilya ve Güney Afrika bulunuyor.
