KOBİ’lerde verimlilik açığı kapatılmadan yüksek istihdamın kalıcı refah artışına dönüşemeyeceğini vurgulayan Sönmez, yeni dönemin önceliğinin ölçek büyütme ve katma değer artışı olması gerektiğini kaydetti.

Türkiye’deki KOBİ ağırlığının dünya ortalamasının üzerinde olduğunu söyleyen Sönmez, “KOBİ’ler dünyadaki işletmelerin yaklaşık %90’ını oluştururken istihdamın da %67’sini karşılıyor. Küresel hasılanın ise ancak yarısını üretebiliyorlar. Türkiye’ye baktığımızda ise %99,6’lık işletme sayısı ve %68,5’lik istihdam ile dünya ortalamasının üzerindeyiz. Buna rağmen konu katma değer üretimine geldiğinde, %41,2 ile küresel ortalamada işaret edilen GSYH’nin yarısı (%50) eşiğinin altında kalıyoruz. Dolayısıyla artık sormamız gereken soru, ‘Yeterince KOBİ var mı’ değil, ‘KOBİ’ler yeterince değer üretebiliyor mu’ olmalı. Bu veriler, ‘çok iş, az değer’ ürettiğimizi gösteriyor. İhracatta da benzer bir tablo var. Toplam ihracatın yalnızca %29,6’sı KOBİ’lerden geliyor. Özellikle son yıllarda yaşanan nakit akışı ve finansman sorunları, üretimi, katma değeri, yerel ekonomiyi ve neticede ülke ekonomisini etkiliyor” dedi.

“Asıl açık verimlilikte”

Kaynakların üretken firmalara yeterince akmamasının verimlilik sorununa yol açtığını belirten Sönmez, “KOBİ sayının yüksek olması Türk ekonomisinin gücüdür ama o çoğunluğun verimli olmaması büyük bir kırılganlık yaratıyor. Küresel zincirlere entegre büyük ihracatçılarımız, ortalama bir yurt içi firmaya kıyasla dört kat fazla istihdam sağlıyor ve çalışan başına iki kat daha üretken. Çalışan başına katma değer mikro ölçekte 175 bin TL iken orta ölçekte 969 bin TL’ye yani 5,5 katına çıkıyor. Bu da dinamik, kurumsallaşmış orta ölçekli firma katmanımızın yeterince kalın olmadığına işaret ediyor ve iktisatta ‘kayıp orta’ olarak tanımlanan sorunu yaşamamıza yol açıyor. Orta katmanın kalınlaşmamasının başlıca nedenlerini kayıt dışılığın sürmesi, finansal okuryazarlığın sınırlı kalması ve şeffaf bilanço hazırlama becerisinin eksikliği olarak sıralayabiliriz. Birçok KOBİ, finansal sistemin gözünde ‘riskli’ kategoride. Kurumsallaşma eksikliği hem banka kredisine hem de sermaye piyasalarına erişimi daraltıyor; bu da ölçeğe geçişi ‘finanse edilemez’ kılıyor. Verimlilik açığını kapatmanın yolu işletmeleri ölçek olarak büyütmekten geçiyor” diye konuştu.

“Kredi çekip üretim yapmak matematik olarak mümkün değil”

Kısa vadeli kredilerin yatırımları ve buna bağlı olarak verimliliği baltaladığını söyleyen Sönmez şöyle devam etti; “Politika faizi %37 düzeyinde, ticari kredi faizleri ise %45-55 bandında seyrediyor. Bu maliyetle kredi çekip üretim yapmak matematik olarak mümkün değil. Krediye erişim teknik olarak mümkün olsa da kullanılamıyor. Vadeler ise 36 ayda kalınca yatırım yerine günü kurtarmak için kullanılıyor. Bunun yanında bir de teminat meselesi var. Siparişe, ihracat potansiyeline, düzenli fatura akışına ve taşınır varlıklara dayalı KOBİ’ler, bilançosu büyük şirketler kadar güçlü olmadığı için sistemin dışında kalıyor. Bunun sonucunu konkordato başvuruları ve kapanan şirket sayılarında da görüyoruz. Kapanan her işletmeyle birlikte yılların ürettiği üretim bilgisi, tedarik ağı ve nitelikli iş gücü de kayboluyor.”

“Para tek başına yeterli değil”

KOBİ’lerin %78,8’inin düşük teknoloji sınıfında üretim yaptığını, yüksek teknolojide üretim yapan KOBİ oranının %1 civarında seyrettiğini hatırlatan Sönmez şunları söyledi; “KOBİ’lerin farkındalığı giderek artsa da öncelik nakit akışını yönetmek olunca, dijital ve yeşil dönüşüm yatırımları ‘gerekli ama ertelenebilir’ görülüyor; ertelendikçe de rekabetçilik açığı büyüyor. Yapay zeka çoğu işletmede deneme düzeyinde kalırken en büyük eksiklikler strateji, insan kaynağı, veri altyapısı ve finansman. Yani para tek başına verimlilik makasını kapatmıyor. Paranın kurumsallaşmaya, beceriye ve teknolojiye dönüşebilmesi gerekiyor.”

Benzer durumun ihracat için de geçerli olduğunu belirten Sönmez, “İhracatçı KOBİ sayısını artırmanın yolu, ihracata başlama eşiğini düşürmekten geçiyor. Çünkü bugün birçok işletme kaliteli ürün üretiyor ama pazar bilgisine, alıcı bağlantılarına, sertifikasyona, lojistiğe veya finansmana erişemediği için başlayamıyor. Bu kapsamda önerimiz, Eximbank, KGF ve Nefes Kredisi gibi mekanizmaların KOBİ ölçeğine uygun tasarlanması. Ayrıca siparişe, fatura akışına ve ihracat performansına dayalı finansman modelleri ve fuar desteğinin yanına hedef ülke analizi, alıcı bulma, dijital pazarlama, e-ihracat, sertifikasyon ve regülasyon uyumu desteği de eklenmeli” dedi.

5 maddelik finansman reçetesi

KOSGEB, KGF ve Merkez Bankası tarafında atılan adımların yönünün doğru olduğunu ancak bunların yetersiz kaldığını ifade eden Sönmez, “TÜRKONFED olarak beş başlıktan oluşan somut bir finansman reçetesi öneriyoruz: İlki, kredi mekanizmaları çeşitlendirilmeli ve KGF ile kalkınma bankaları daha aktif rol üstlenmeli. İkincisi, teminat yapısı esnetilerek sipariş, alacak ve ihracat potansiyeli gibi geleceğe dönük varlıklar kabul edilmeli. Üçüncüsü, finansal okuryazarlık ve kurumsallaşma desteği verilmeli. Dördüncüsü makroekonomik öngörülebilirlik. Son olarak, Anadolu ile büyük şehir arasındaki erişim farkını gözeten, sadeleştirilmiş bölgesel programlar uygulanmalı. Bunlara ek olarak üyelerimizden, kredi büyüme sınırlarının sektörel olarak yeniden kalibre edilmesi yönünde kritik bir talep alıyoruz. İhracat yapan, istihdam yaratan firma ile spekülatif kredi kullanımı aynı kefeye konulmamalı” açıklamasında bulundu.

“Kriz geçici olabilir, güven kaybı kalıcıdır”

“Önümüzdeki on yılın politika çerçevesini, KOBİ’yi yaşatma ekonomisinden büyütme ekonomisine geçiş belirleyecek.” diyen Sönmez, sözlerini şöyle tamamladı; “TÜRKONFED olarak bunun ön koşulunu; makroekonomik öngörülebilirlik, iş dünyasına acil nefes alanı ve hukuk güvenliğinde görüyoruz. Dünya Bankası’nın da vurguladığı gibi sanayi politikası tek başına makro istikrarın ve kurumsal güvenin yerini tutmaz. Kriz geçici olabilir, güven kaybı kalıcıdır.”

Endeks, hafta içinde en düşük 14.147,05 puanı, en yüksek 14.871,49 puanı gördü.

Borsa İstanbul'da aynı dönemde mali endeks yüzde 1,50 değer kaybıyla 20.811,92 puana, sanayi endeksi yüzde 1,82 gerilemeyle 17.858,68 puana, hizmetler endeksi yüzde 2,32 düşüşle 12.773,59 puana ve teknoloji endeksi yüzde 6,36 azalışla 47.208,29 puana indi.

Borsa İstanbul'da bu hafta en çok yükselen hisseler arasında yüzde 32,41 ile Balsu Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ ilk sırada yer aldı.

Balsu Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ'yi yüzde 8,28 ile Destek Finans Faktoring AŞ ve yüzde 7,94 ile Efor Yatırım Sanayi ve Ticaret AŞ izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler ise yüzde 21,97 ile Ral Yatırım Holding, yüzde 18,03 ile Hektaş ve yüzde 15,26 ile Mia Teknoloji oldu.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 648 milyar 440 milyon lirayla ASELSAN, 581 milyar 280 milyon lirayla Garanti BBVA ve 545 milyar 100 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu.

Altının düşüşü devam ediyor

24 ayar külçe altının gram fiyatı, geçen hafta sonuna göre yüzde 1,63 azalışla 6 bin 97 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 1,62 düşüşle 41 bin 98 liraya geriledi.

Çeyrek altının satış fiyatı da önceki haftadaki kapanışının yüzde 1,63 altında 10 bin 212 liraya indi.

Doların satış fiyatı, yüzde 0,39 artarak 46,6280 liraya, avronun satış fiyatı da yüzde 0,06 artışla 53,3080 liraya yükseldi.

Geçen hafta 61,4490 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,46 artışla 61,7330 liraya çıktı.

İsviçre frangı da yüzde 0,49 değer kazanarak 57,8450 liradan alıcı buldu.

Ticaret Bakanlığının hazırladığı "Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik" Resmi Gazete'de yayımlandı.

Yönetmelikle, kullanılmış malların yenilenmiş olarak tekrar satışa sunulmasına ilişkin uygulama usul ve esasları düzenlendi.

Bakanlıktan düzenleme hakkında yapılan açıklamada, ikinci el piyasasında alışverişe konu olan teknolojik ürünlerin belirli standartlar çerçevesinde yenilenerek garantili olarak tekrar satışa sunulmasını sağlayan yenilenmiş ürün ekosisteminin etkinliğini artırmak için yeni düzenlemelerin hayata geçirildiği belirtildi.

Açıklamada, düzenlemelerle, cep telefonundan bilgisayara, akıllı saatten oyun konsoluna kadar tüketicilerin yoğun ilgi gösterdiği ikinci el teknolojik ürünlerin garantili şekilde yenilenerek ekonomiye yeniden kazandırılması süreçlerinin daha hızlı, şeffaf ve güvenli hale getirilmesinin amaçlandığı bildirildi.

Hem internetten hem de mağazadan satın alınan ürünler için cayma hakkının getirildiği kaydedilen açıklamada, "Yeni düzenlemeyle yalnızca internet alışverişlerinde değil, fiziki olarak mağazalardan satın alınan yenilenmiş ürünlerde de tüketiciler 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahip olacaktır." ifadeleri kullanıldı.

YÜBİS ile dijital sicil kaydı oluşturulacak

Açıklamada, Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) ile her cihaz için dijital bir sicil kaydı oluşturulacağı, hangi parçaların değiştirildiği ve hangi işlemlerin yapıldığının erişime sunulacağı belirtilerek, şu ifadelere yer verildi:

"Kayıp, kaçak ve çalıntı ürün sorgusu kayıtları, ilgili yenileme merkezi ve bu merkezler adına işlem yapan tüm işletmelerin bilgileri ve YÜBİS üzerinden ulaşılabilir ürün sertifikaları, tüketicilerin erişimine sunulmaktadır. Mevcut düzenlemede cep telefonları, tabletler, akıllı saatler, oyun konsolları ve modemler yenileme kapsamında yer almaktaydı. Yeni yönetmelikle televizyonlar da kapsama dahil edilerek tüketici güvencesi daha geniş bir ürün yelpazesine yayılmaktadır. Yenileme merkezleri için asgari sermaye şartı 30 milyon liradan 100 milyon liraya yükseltilmiştir. Yönetmelik hükümlerine aykırı davranan işletmelere idari yaptırım uygulanacaktır. Tüketicinin sağlığını, güvenliğini veya ekonomik çıkarlarını zedeleyen merkezlerin yetki belgeleri, kurulan komisyon tarafından askıya alınabilecek ya da iptal edilebilecektir. Belgesi iptal edilen yenileme merkezlerine 1 yıl boyunca yeni belge verilmeyecektir."

Açıklamada, yenilenmiş cep telefonları için taksit avantajı getirildiği, yenileme merkezleri ve bunlara bağlı yetkili satıcılarca satılan yenilenmiş cep telefonlarında KDV oranının yüzde 1'e düşürüldüğü anımsatıldı.

Düzenlemeyle bu uygulamalarda yaşanabilecek suistimallerin önüne geçilmesine katkı sağlanacağı bildirilen açıklamada, bu doğrultuda elektronik doğrulama, kayıt ve kontrol mekanizmalarının geliştirildiği ifade edildi.

Bugüne kadar 1,6 milyon ürün yenilendi

Açıklamada, bugüne kadar yaklaşık 1,6 milyon ürünün yenilenerek tekrar piyasaya kazandırıldığının bilgisi verilerek, şunlar kaydedildi:

"Söz konusu sistemin, elektronik atıkların azalması, döngüsel ekonominin güçlendirilmesi, israfın ve çevreye verilen zararın önlenmesi suretiyle ülke ekonomisine katkı sağladığı bilinmektedir. Yapılan yeni düzenlemelerle ekosistemin olumlu etkilerinin artarak devam edeceği değerlendirilmektedir. Bakanlık olarak bu yönetmelikle hem çevre dostu ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarını teşvik etmeyi hem de tüketicilerin ikinci el pazarında mağdur olmasının önüne geçilerek güvenli alışveriş ortamı oluşturulması hedeflenmektedir."

Öte yandan yönetmelik, 1 Ağustos'ta yürürlüğe girecek.

Yürürlüğe giren tebliğ, Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında müşteri kimliğinin doğrulanması amacıyla kullanılacak uzaktan kimlik tespiti yöntemlerine ilişkin usul ve esasları düzenliyor.

Buna göre, yükümlü kuruluşlar, Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin uzaktan kimlik tespitini Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatının (ICAO) standardına uygun, yakın alan iletişimi özelliği olan pasaportla yapabilecek.

Uzaktan kimlik tespiti, pasaportla uzaktan kimlik tespiti konusunda özel olarak eğitim verilmiş personel tarafından görüntülü görüşme yoluyla gerçekleştirilecek.

Müşterinin bilgileri, pasaportun yongasında yer alan kimlik bilgilerinin pasaport üzerinde yer alan bilgilerle eşleştiği yakın alan iletişimi kullanılarak doğrulanacak. Bu doğrulamanın yapılamaması halinde uzaktan kimlik tespiti yoluyla iş ilişkisi tesis edilemeyecek.

Görüntülü görüşme sürecinde kişiyi ve kişi tarafından sunulan pasaport üzerindeki bilgileri gösteren görüntüler alınacak.

Adres teyidi yapılmadan para transferi ve nakit çekim yapılamayacak

Uzaktan kimlik tespiti kapsamında alınan adres bilgisinin, yerleşim yeri belgesi, ilgili adına düzenlenmiş elektrik, su, doğalgaz gibi adres temelli abonelik gerektiren bir hizmete ilişkin olan ve işlem tarihinden önceki üç ay içinde düzenlenmiş fatura, herhangi bir kamu kurumu tarafından verilen belge veya ilgili ülkenin kamuya açık veri tabanları üzerinden risk bazlı yaklaşım çerçevesinde en geç üç ay içerisinde teyit edilmesi zorunlu olacak. Adres teyidi yapılmadan para transferi ve nakit çekim yapılamayacak.

Müşteri kabulü yapacak yükümlüler, risklerin tanımlanması, derecelendirilmesi, izlenmesi ve azaltılmasına yönelik gerekli tedbirleri alacak.

Yükümlüler, riskli olarak belirledikleri ülkelerin vatandaşlarını pasaportla uzaktan kimlik tespiti yöntemiyle müşteri olarak kabul edemeyecek.

Öte yandan, müşteri kabulüne başlanmasından itibaren bir ay içerisinde bu kapsamda alınan tedbirler, oluşturulan prosedür ve rehberler hakkında MASAK tarafına bildirim yapılacak.

Pasaportla kimlik tespiti yapılan kişinin Türk vatandaşlığını kazandığının veya Türkiye Cumhuriyeti kanunları uyarınca kendisine vergi mükellefiyeti tesis edildiğinin anlaşılması halinde kendisine tanımlanan kimlik kartının bir örneği veya vergi kimlik numarası elektronik ortamda alınarak müşteri bilgileriyle ilişkilendirilecek.

Kimlik bilgilerinin doğrulanması amacıyla, müşterinin kimlik bilgileriyle uyumlu yurt içinde veya dışında mukim bir banka hesabından ya da banka veya kredi kartından para transferi yapılması zorunlu olacak.

Müşteri tarafından açılan hesaba, sadece kişinin yurt dışında kendi adına açılmış banka hesaplarından para gönderimi gerçekleştirilirken, açılan bu hesaptan yurt dışına para çıkışı sadece söz konusu kişi adına açılmış banka hesaplarına yapılacak.

Müşteri kabul edilenlere ilişkin istatistiki bilgiler takvim yılı esas alınarak her üç aylık dönemin son ayında MASAK'a gönderilecek.​​​​​​​

Şubat 2026'da Riyad'da imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Suudi Arabistan Krallığı Hükümeti Arasında Yenilenebilir Enerji Santrali Projelerine İlişkin Hükümetlerarası Anlaşma"nın onaylanmasına ilişkin karar Resmi Gazete'de yer aldı.

Hükümleri Cumhurbaşkanı tarafından yürütülen kanun, bugün yayımlanarak yürürlüğe girdi.

-          Gelin OECD Kalkınma İçin Çalışan Vakıflar Ağı (netFWD) ve Sabancı Vakfı, birlikte “Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Finansmanında Filantropinin Stratejik Rolünün Güçlendirilmesi” başlıklı bir toplantı düzenleyelim, birlikte konuyu değerlendirelim.

Sabancı Center’da gerçekleşen toplantıda “OECD Kalkınma İçin Filantropi 2026” raporunun sunumunu OECD Kalkınma Merkezi Politika Analisti Esme Stout yaptı:

• Rapor kapsamında dünya genelinde 506 vakfın 2020-2023 yılları arasındaki bağışları analiz edildi.
• Rapora göre, bu dönemde filantropi (hayırseverlik) finansmanı 68.2 milyar dolara ulaşarak resmi kalkınma yardımlarının yüzde 10’una ulaştı.
• Toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik filantropik fonlama ise 5.2 milyar dolar seviyesine çıktı. Bu miktar kalkınma amaçlı tüm filantropi kaynaklarının yüzde 8’ini oluşturdu.
• Kaynaklarının yüzde 70’inden fazlasını toplumsal cinsiyet eşitliğine dönük çalışmalara ayıran Sabancı Vakfı, bu alanda küresel ölçekte ilk 15 vakıf arasına girdi.

“Gates Foundation”, “AVPN” ve “Girls Not Brides” gibi uluslararası kuruluşların temsilcilerinin katıldığı toplantıda konuşan Güler Sabancı, projelerini uluslararası normları ve ölçümleri göz önüne alarak tasarladıklarını belirtti:

-          OECD’nin son raporunda da bunun sonuçlarını görüyoruz. OECD raporları, yüzlerce hayırsever kuruluşun verilerinden beslenerek filantropinin nerede ve nasıl fark yaratabileceğini daha iyi anlamamıza yardımcı oluyor.

Filantropinin gerçek etkisinin veriye dayalı öğrenme ve güçlü işbirlikleriyle mümkün olduğunu vurguladı:

-          Bu nedenle veri üretimini son derece kritik görüyoruz. Çünkü, ölçemediğimiz veriyi geliştirmemiz de mümkün değildir.

OECD’nin 2019 yılında yayınladığı “Cinsiyet Eşitliği İçin Filantropi” raporuna uzandı:

-          2019 yılındaki raporda Sabancı Vakfı’nın bu alana odaklanan dünya çapındaki en etkili 7 vakıftan biri olarak gösterilmişti. Bu yılki ile birlikte Sabancı Vakfı, OECD raporunda 3’üncü kez yer alıyor.

Bu durumu şöyle yorumladı:

-          OECD raporunda 3’üncü kez yer almamız, “Cinsiyet Eşitliği” konusuna 20 yıldır odaklanarak kararlılıkla, hedeften de şaşmadan çalışmamızın somut bir göstergesidir.

Babaannesi Sadıka Sabancı’nın tüm mal varlığını bağışlayarak Sabancı Vakfı’nın kuruluşu için önemli adım attığının altını çizdi:

-          Bugün OECD raporlarında 3 yıldır yer alıyorsak bunun arkasında şeffaflık var, kanıtlara dayalı çalışma var. Her zaman toplumsal cinsiyet eşitliği, stratejik önceliklerimizden biri oldu. Çünkü biz bunu kritik bir itici güç olarak görüyoruz.

Güler Sabancı, hayırseverliğin bugün her zamankinden daha önemli olduğunu kaydetti:

-          Hayırseverliğin geleceği işbirliğine dayanıyor. Artık hiç kimse tek başına toplumsal, küresel sorunlarla başa çıkamaz. Bu yüzden çok koordinasyon lazım. Bu en çok da toplumsal cinsiyet eşitliği için gerekiyor.

Türkiye’nin çok uzun yıllara dayanan hayırseverlik geleneğine sahip olduğunu anımsattı:

-          Ülkem OECD raporlarında fakir görünmüyor ama tek başına bu sorunlarla başa çıkmak için de yeterince zengin değil. Bu yüzden uluslararası kapasitenin işbirliği bizim için çok önemli.

Dünyada “hayırseverlik cirosu”nun 68.2 milyar dolara çıkması, “toplumsal cinsiyet eşitliği”ne 5.2 milyar dolar harcanabilir noktaya gelmesi önemli aşamaya ulaşıldığını gösteriyor…

Sabancı Vakfı’nın da “toplumsal cinsiyet eşitliği”ne dönük istikrarlı çalışmalarıyla OECD raporlarına girmesi, yapılan işin dünyada da dikkati çekmesi açısından önem taşıyor…

Hayırseverler dünyada kalkınma finansmanında önemli rol üstleniyor

OECD İstanbul Merkezi Direktörü Achraf Bouali, Sabancı Vakfı ile ortaklaşa düzenledikleri toplantıda resmi kalkınma yardımlarının giderek kısıtlandığına dikkat çekti:

-          Böyle bir dönemde filantropi (hayırseverlik) kalkınmanın finansmanında daha önemli bir rol üstleniyor. Çünkü, 2025 yılında resmi kalkınma yardımlarında yüzde 9-17 kesinti öngörülmüştü.

“OECD Filantropi Merkezi” aracılığıyla fikirleri, veriyi ve ortaklıkları küresel ölçekte bir araya getirerek daha yüksek etkiyi desteklediklerini vurguladı:

-           OECD’nin ilk bölgeler arası merkezi olan İstanbul Merkezi ise ortak küresel meseleleri ele alıyor ve farklı bölgeler arasında işbirliğini güçlendiriyor. Haziran 2022’den buyana İstanbul’un kendisi gibi Kuzey ile Güney, Doğu ile Batı arasında köprü işlevi görüyor.

Şirketlerin %52’si pazarlar arasında verilerin parçalı olduğunu bildirirken, bütünleşik veri eksikliği nedeniyle kararlar daha çok kişisel değerlendirmelere dayanıyor. Bu da temkinli yaklaşımı güçlendirerek karar alma süreçlerini daha da yavaşlatıyor. Bu kararsızlığın bir bölümü, riske karşı hâlâ savunmacı bir yaklaşım benimsenmesinden kaynaklanıyor. Yöneticilerin yarısı (%50), fırsatların belirli bir çerçeve içinde değerlendirilebileceği durumlarda bile “evet” oluşturmanın yerine “hayır” demenin daha güvenli olduğuna inanıyor. Ancak beklentiler hızla değişiyor. Bugün karar vericilerin yalnızca %24’ü risk ekiplerini gerçek bir büyüme ortağı olarak görürken, %44’ü önümüzdeki üç ila beş yıl içinde bu rolü üstleneceklerini öngörüyor. Değişimin yönü net: En başarılı şirketler, kontrol odaklı bir anlayışın ötesine geçerek riski karar alma sürecinin en başından itibaren dahil eden ve “güvenli bir evet” yaklaşımını mümkün kılan şirketler olacak.

Dönüşüme öncülük edenler 

Şirketlerin yalnızca küçük bir bölümü (araştırmaya katılan şirketlerin %12,6’sı) bugün tamamen büyüme odaklı bir yaklaşım benimsiyor. Araştırmada “Büyüme Avantajı Liderleri” olarak tanımlanan bu şirketler, uyguladıkları somut yöntemlerle öne çıkıyor. Bu sayede belirsizlikleri daha hızlı uygulanabilir kararlara dönüştürebiliyor ve diğer kuruluşların kaçırdığı fırsatları değerlendirebiliyorlar. Bu şirketlerin %70’i risk ekiplerini karar alma sürecinin en erken aşamalarından itibaren sürece dahil ediyor. Araştırma ortalaması ise %58 seviyesinde. Daha yüksek bir oranı riski rekabet avantajı olarak görüyor (%29’a karşı %19). Tartışma ve yapıcı sorgulamayı teşvik eden bir kurum kültürü oluşturuyorlar (%38’e karşı %23).

Veri ve yapay zekâ belirleyici oluyor 

Bu ortamda veri, performansın temel belirleyicilerinden biri haline geliyor. Ancak şirketlerin yalnızca %20’si farklı pazarlarda tutarlı verilere sahip olduğunu belirtiyor. Bu durum şirketlerin karşılaştırma yapma ve öngörü geliştirme yeteneklerini sınırlandırıyor. Bu kısıtlar karşısında beklentiler hızla değişiyor. Amaç, kontrol mekanizmalarından ödün vermeden belirsizliği azaltmak ve karar alma süreçlerini hızlandırmak. Yöneticilerin %59’u risk ekiplerinin senaryo simülasyonları için öngörüye dayalı analizlerden daha fazla yararlanmasını istiyor. %54’ü yapay zekâ destekli risk analizi çözümlerinin kullanımının hızlandırılmasını talep ediyor.

Dış iş ortaklarının rolü 

Şirketler artık iş ortaklarından yalnızca risk koruması sağlamalarını beklemiyor. %77’si pazar gelişmelerini öngörebilmek için tahmine dayalı analizlerden yararlanmak istiyor. %71’i ise daha fazla fırsatı değerlendirebilmek için iş ortaklarının kendilerine güven vermesini bekliyor. Daha genel bir çerçevede, karar vericilerin %65’i dış iş ortaklarının koruma, veri ve öngörü yeteneklerini bir araya getirerek daha cesur iş kararlarının alınmasını mümkün kılması gerektiğini düşünüyor. Bu yeni dönemde risk yönetimi profesyonellerinden, belirsizliği daha kolay uygulanabilir kararlara dönüştürebilen gerçek karar alma ortakları olmaları bekleniyor.

Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan Coface CEO’su Xavier Durand şu ifadelere yer veriyor: “Şirketler için asıl zorluk artık riskten kaçınmak değil, belirsizliği bilgiye dayalı kararlara dönüştürmeyi bilmektir. Bunun için de veri gerekir. Bilgiyi toplama, analiz etme ve öngörüye dönüştürme yeteneği; daha erken, daha hızlı ve daha güvenli şekilde ‘evet’ diyebilmenin merkezinde yer alıyor. En başarılı şirketler daha az risk alanlar değil, karar vermek için en güçlü bilgi ve öngörüye sahip olanlardır.”

ARAŞTIRMADA ÖNE ÇIKAN SONUÇLAR

- Şirketlerin %68’i yavaş karar alma süreçlerini büyümenin önündeki önemli bir engel olarak görüyor. 

- Karar vericilerin %62’si ticari büyüme hedefleri ile risk disiplini arasında hâlâ temel bir çelişki bulunduğuna inanıyor. 

- Katılımcıların %44’ü risk ve finans ekiplerinin önümüzdeki 3 ila 5 yıl içinde stratejik büyüme ortaklarına dönüşeceğini düşünüyor. 

- %77’si daha proaktif kararlar alabilmek için dış iş ortaklarından öngörüye dayalı analizler bekliyor.

Şeker, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Ticaret Bakanlığı himayelerinde, TİM tarafından düzenlenen "İhracatın Şampiyonları" ödül töreninde ödüllerini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın elinden aldıklarını belirtti.

Türkiye'nin ihracat başarısına sundukları katkının bir kez daha takdir görmesinin THY ailesi için büyük bir gurur kaynağı olduğunu kaydeden Şeker, "Türk Hava Yolları olarak yaşanan küresel zorluklara ve öngörülemez ekonomik gelişmelere rağmen 2025 yılında kaydettiğimiz finansal başarıyla, ülkemizin hizmet ihracatındaki lider konumunu koruyarak, Türkiye ekonomisine katma değer üretmeye ve ihracatını geliştirmeye devam ettik. 2025 yılında toplam 24,1 milyar dolar gelir elde ederken, ülkemize en çok döviz girdisi sağlayan şirket olduk." ifadelerini kullandı.

Şeker, bu anlamlı törende, iştirakleri SunExpress ve AJet'in de hizmet ihracatı kategorisinde Türkiye'nin ilk 10 şampiyonu arasında yer almasının, ülkenin havacılık sektörü adına gurur verici bir başarı olduğunu kaydetti.

İştirakleriyle birlikte elde ettikleri bu başarının, Türkiye'nin hizmet ihracatına sundukları katkının bir göstergesi olduğunu vurgulayan Şeker, paylaşımında şu ifadelere yer verdi:

"Türkiye'nin 2028 yılı için belirlediği 375 milyar dolarlık mal ve 200 milyar dolarlık hizmet ihracatı hedeflerine ulaşma yolculuğunda üzerimize düşen sorumluluğun bilinciyle çalışmayı sürdürecek, bayrak taşıyıcı markamızın küresel gücünü ülkemize katkı sağlayacak şekilde değerlendirmeye devam edeceğiz. Başta, ülkemizin ihracat yolculuğuna vizyonuyla yön veren Sayın Cumhurbaşkanı'mız olmak üzere tüm Bakanlarımıza teşekkür ediyor, markamızın ve Türkiye'nin küresel başarı hikayesini yazan tüm çalışma arkadaşlarımı ve ihracatçılarımızı gönülden kutluyorum."

Banka açıklamasına göre, kendi isteğiyle görevinden ayrılacak olan Erdoğan'ın yerine yapılacak atama, gelecek günlerde kamuoyuna duyurulacak.

Yapı Kredi CEO'su Gökhan Erün, konu hakkında yaptığı açıklamada, "2009 yılında Yapı Kredi ailesine katılan Cahit Erdoğan, farklı alanlarda üstlendiği liderlik görevleriyle bankamızın dijitalleşme yolculuğuna, operasyonel mükemmeliyet kültürünün güçlenmesine ve ticari bankacılığın gelişimine değerli katkılar sundu. Geleceğe yön veren dönüşüm projelerimizde de önemli rol üstlendi. Bugüne kadar gösterdiği örnek liderlik ve değerli yol arkadaşlığı için kendisine içtenlikle teşekkür ediyor, kariyerinin yeni döneminde sağlık, mutluluk ve başarılar diliyorum." ifadelerini kullandı. 

Açıklamada, "Zorlu Grubu’nun uzun vadeli değer yaratma stratejisi doğrultusunda; Vestel Grubu ve Tekstil Grubu şirketlerinin mevcut kredilerinin geri ödeme planı ve vade yapısının, faaliyetlerden sağlanan nakit akışıyla daha uyumlu hale getirilmesi amacıyla Finansal Yeniden Yapılandırma başvurusunda bulunulmuştur." denildi.

Açıklamaya göre, kredi kuruluşlarıyla mutabık kalınarak bankacılık mevzuatı kapsamında yapılan başvuruyla; işletme sermayesinin kuvvetlenmesi, vadesi yaklaşan kredi borçlarının geri ödeme süresinin uzatılması, kredi maliyetlerinin dengelenmesi ve alınan karlılık artırıcı önlemlerle operasyonel esnekliğin geliştirilmesi hedefleniyor.

Konuyla ilgili önemli gelişmelerin kamuoyu ile paylaşılmaya devam edeceği belirtildi.

Süreçle ilgili değerlendirmede bulunan Zorlu Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Zorlu, “Dengeli portföy yapımız, güçlü operasyonel kabiliyetlerimiz ve disiplinli yaklaşımımızla bu dönemi sağlam bir temel üzerinde yönetiyoruz. Küresel ölçekte ekonomik ve jeopolitik dinamiklerin yeniden şekillendiği, makroekonomik ölçekte dalgalanmalar yaşadığımız bir ortamda, operasyonel esneklik ve güçlü bilanço yapısı finansal dayanıklılık için her zamankinden daha belirleyici hale geliyor. Savaşlara bağlı emtia fiyat dalgalanmaları, tedarik zincirindeki aksamalar, ana ihracat pazarımız Avrupa’daki durgunluk ve Çinli firmaların Avrupa pazarındaki güçlü yayılımının belirleyici olduğu makroekonomik konjonktürde attığımız bu adım; finansal yükümlülüklerimizin vade yapısını nakit akışımız ile uyumlu hale getirerek, bilanço yapımızı daha sağlıklı bir zemine taşımayı, verimlilik artışıyla maliyetleri dengelemeyi hedefliyor. Bu süreç daha sağlıklı bir finansal yapı oluşturmak ve operasyonlarımızı daha da kuvvetlendirmek için atılmış planlı bir adımdır. Enerji ve gayrimenkulde güçlü performansımızı sürdürürken, sanayi tarafında verimlilik, maliyet kontrolü ve teknoloji odaklı uygulamalarla operasyonel yapımızı geliştirmeye devam ediyoruz. Grup olarak köklü markalarımız, geniş coğrafyaya yayılan faaliyetlerimiz ve dengeli faaliyet portföyümüz sayesinde, bu süreci kontrollü şekilde yönetecek kapasiteye sahibiz.” ifadelerini kullandı. 

"İhracatta sağlam bir konumumuz bulunuyor"

Ahmet Zorlu, Grup faaliyetlerine ilişkin değerlendirmesinde ise, “Faaliyetlerimize bütüncül olarak baktığımızda, farklı sektörlere yayılan faaliyet portföyümüzün bu tür dönemlerde önemli bir denge unsuru olduğunu görüyoruz. Enerji tarafında tamamen yenilenebilir kaynaklara dayalı portföyümüzle güçlü bir performans sergiliyoruz. Yeni yatırımlar ve mevcut santrallerdeki verimlilik artışıyla bu alandaki konumumuzu güçlendirmeye devam ediyoruz. Vestel tarafında faaliyetlerimizi sürdürürken, küresel pazardaki rekabet koşullarını yakından takip ediyor, verimlilik ve teknoloji yatırımlarıyla rekabet gücümüzü korumaya odaklanıyoruz. 28 yıl üst üste sektöründe ihracat şampiyonu olarak ülke ekonomimizin temel dayanağı olan ihracatta sağlam bir konumumuz bulunuyor. Gayrimenkul alanında istikrarlı gelir üretmeyi sürdürüyoruz. Tüm bu alanlarda attığımız adımlar, uzun vadeli hedeflerimizi destekleyen disiplinli ve dengeli bir yaklaşımın yansımasıdır. Türkiye’nin lojistik avantajı, mühendislik ve AR-GE gücü sayesinde, şirketlerimiz bugüne kadar olduğu gibi önümüzdeki süreçte de global ölçekte hissedilen bu konjonktürel dalgalanmadan güçlenerek çıkacaktır.” dedi. 

TİM'in seçimli 33. Olağan Genel Kurulu, Haliç Kongre Merkezi'nde gün boyunca gerçekleştirildi. Genel kurul kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Adalet Bakanı Akın Gürlek, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ve üst düzey katılımla TİM İhracatın Şampiyonları Ödül Töreni de düzenlendi.

Genel kurul çerçevesinde yapılan seçime tek aday olarak katılan Mustafa Gültepe, geçerli oyların tamamını alarak ikinci kez TİM Başkanı seçildi.

Mustafa Gültepe, sonucun açıklanmasının ardından yaptığı konuşmada güven ve destekleri için TİM delegelerine teşekkür etti.

Zorlu bir süreçten geçerken ihracat ailesinin gösterdiği birlik ve dayanışmanın çok anlamlı olduğunu vurgulayan Gültepe, "Küresel ve ulusal ölçekteki zorluklara rağmen ilk 4 yılın hepsinde hem mal hem de hizmet ihracatını artırmayı başardık. Yine bu dönemde gerçekleştirdiğimiz projelerle yapısal dönüşümün temellerini güçlendirdik. İkinci 4 yıl ise Türkiye'yi ihracatta ilk 10 ülke arasına çıkarma hedefine giden yolculukta hızlanma dönemi olacak." diye konuştu.

"Birlik ve dayanışma anlayışıyla çok verimli bir 4 yıl geçireceğiz"

Mustafa Gültepe, sadece tonaj olarak ihracatı artırarak bu hedefe ulaşamayacaklarının altını çizerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Katma değerli ihracat için yüksek teknolojiyi, AR-GE'yi, inovasyonu, tasarımı, markalaşmayı ve ikiz dönüşümü kaldıraç olarak kullanacağız. İkiz dönüşümü, küresel rekabette ülkemiz için avantaja dönüştüreceğiz. Her yıl düzenleyeceğimiz milli ihracat haftasında ekosistemin tüm paydaşlarını bir araya getirip Türkiye’nin üretim gücünü küresel vizyonla buluşturacağız. Rekabetçiliğimizi geri kazanmak için STK'lerle birlikte çalışıp ekonomi politikalarının belirlenmesine katkı sağlayacağız. TİM'e ve ihracat ailesine yakışır bir kongre merkezi inşa edeceğiz."

Gültepe, ihracat ailesindeki mevcut birlik ve dayanışma anlayışıyla çok verimli bir 4 yıl geçireceklerine inandığını sözlerine ekledi.

İhracat şampiyonları olarak ödül alacak firmaları ve sektör birincisi iş insanlarını tebrik eden Erdoğan, aktaracağı rakamların her kuruşunun nasıl kazanıldığını, hangi zorlu mücadelelerin verildiğini ancak bunun derdiyle dertlenenlerin bilebileceğini belirterek, ticaretten gelen biri olarak bu başarıların öyle kolay elde edilmediğini, azim, sabır, gayret, kabiliyet ve kararlılık gerektirdiğini çok iyi bildiğini dile getirdi.

Erdoğan, özellikle ihracatın artık sadece mal alıp başka bir yere satmanın ötesinde olduğuna işaret ederek, "Sizler, kimi zaman bir ihracatçı kimi zaman bir gönül elçisi kimi zaman da Türkiye'nin önüne çıkarılan engelleri aşmak için mücadele eden birer serdengeçti olarak ülkemizin yükünü omuzluyorsunuz. Bu vesileyle TİM Başkanı'na, yönetim kurulu üyelerine ve bugüne kadar TİM çatısı altında hizmet etmiş tüm kardeşlerime teşekkür ediyorum. Yol, dava ve kader arkadaşlarım olarak gördüğüm ihracatçılarımızın daima yanında oldum, bundan sonra da yanınızda olmayı sürdüreceğim." ifadelerini kullandı.

Türkiye'deki 27 sektörü, 61 ihracatçı birliğini ve 140 bini aşkın ihracatçıyı çatısı altında toplayan Türkiye İhracatçılar Meclisinin amacının dış ticaret fazlası veren Türkiye hedefine ulaşmak olduğunu dile getiren Erdoğan, dünyanın en ücra köşelerinden en rekabetçi pazarlarına kadar üzerinde Türkiye mührü taşıyan her üründe bu devasa ailenin alın terinin, dinamizminin ve küresel vizyonunun bulunduğunu ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin yıldan yıla artan başarı grafiğinin ortada olduğunu, karşılaştığı çeşitli güçlüklere rağmen nereden nereye geldiğini dünyayı takip eden, ufku ve gözleri açık herkesin görebildiğini belirterek, şunları kaydetti:

"Konjonktürel gerilimlerin gölgesinde 2025 yılında yüzde 3,6'lık büyüme ve 2026 yılının ilk çeyreğinde ise yüzde 2,5 oranında büyüme kaydettik ve kesintisiz büyüme performansımızı son 23 çeyreğe taşıdık. Küresel pazarlarda bayrağımızın dalgalanmadığı tek bir gümrük kapısı bırakmama şiarıyla gerçekleştirdiğimiz ihracattaki başarılarımız, artık milli motivasyon kaynağımız haline gelmiş durumda. 2025 yılında mal ve hizmet ihracatımız, 395,9 milyar dolarla cumhuriyet tarihimizin rekorunu kırdı. 2002 yılında yalnızca 36 milyar dolar olan mal ihracatımız, 2025 itibarıyla 273,3 milyar dolara yükseldi. Hizmet ihracatımız ise 2002 yılındaki 14 milyar dolardan geçen yıl 122,6 milyar dolara çıktı. Küresel mal ihracatındaki payımız, binde 55'ten yüzde 1,04'e, hizmet ihracatımızdaki payımız da binde 89'dan yüzde 1,28'e ulaştı. İhracatta yakaladığımız ivme, hamdolsun 2026 yılında da kaldığı yerden devam ediyor.

Mayıs ayında tatil etkisiyle dış ticaret verilerimizde geçici bir yavaşlama oldu ama 22 Mayıs tarihinde günlük ihracatta 2,4 milyar dolar ile tüm zamanların en yüksek değerine ulaştık."

"Yüksek teknolojili imalat sanayi ürünleri ihracatı 114,4 milyar doları buldu"

Erdoğan Türkiye'nin ihracatındaki artışın sadece nicelik olarak değil nitelik olarak da büyük bir gelişim gösterdiğini söyledi.

Erdoğan, 2002 yılında 10 milyar dolar olan orta yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatının 2025 yılında 112 milyar dolara yükseldiğini, yıllıklandırılmış orta yüksek ve yüksek teknolojili imalat sanayi ürünleri ihracatının ise 114,4 milyar doları bulduğunu dile getirdi.

Son verilere göre savunma ve havacılık ihracatının ocak-mayıs döneminde yüzde 29 artışla 3 milyar 863 milyon dolar olarak gerçekleştiğini kaydeden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Böylece savunma ihracatımızda yılın ilk 5 ayında yüzde 29,5 artış oldu. Yıllık 248 milyon dolar savunma sanayi ihracatından bugün aynı sektörde aylık 992 milyon dolar ihracat yapan seviyeye geldik. Yani bir yılda yaptığımız ihracatı, hamdolsun, artık bir haftada yapıyoruz." ifadelerini kullandı.

Erdoğan, bu rakamların Türkiye'nin teknoloji yoğun ürünlere olan yöneliminin bir sonucu olarak gerçekleştiğini ve bu payın daha da artırılmasını hedeflediklerini kaydetti.

Bir diğer gündemlerinin ihracatı ülke sathına yaymak olduğunu dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bunda da hamdolsun önemli ilerlemeler kaydettik. Ocak-Mayıs döneminde 21 ilimiz, 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptı. Daha fazla ilimizi ihracatta pay sahibi kılmak için çalışmalarımız sürüyor. Şunu bir defa herkesin bilmesini temenni ederim. Etrafındaki onca sıkıntıya, çatışmaya, krize rağmen dünyada ülkemizin ihracattaki bu hızlı yükselişiyle mukayese edilebilecek pek az örnek vardır." diye konuştu.

Erdoğan, "Elbette buralarda durmayacağız, mevcutla yetinmeyeceğiz. Yakın coğrafyalarda yoğunlaşan ihracat ağımızı daha uzak coğrafyalara doğru genişleterek, ihracatçımızın yeni ihtiyaçlarını karşılayacak yeni imkanlar geliştirerek, artan ihracatımızın hızına ve ihtiyaçlarına uygun finansmanı sağlayacak yeni mekanizmalarla bu başarı hikayesini daha da ileriye taşıyacağız. İnşallah bunu da 23 yıldır olduğu gibi yine sizlerle birlikte başaracağız." sözlerini sarf etti.

"Notlarımda ihracatçılarımızın, yatırımcılarımızın talepleri hep üst sıralardadır"

Limanlardan kalkan gemilerin, sınırlardan çıkan tırların Türkiye'de üretilen ürünleri taşıması, kargo uçaklarının iş insanları için çalışması için üzerlerine düşeni yaptıklarını belirten Erdoğan, "İhracatçımız için yeri geldi kendi bürokrasimizi hızlandırdık, yeri geldi diğer ülkelerle müzakere ederek engelleri kaldırdık. Ne zaman bir devlet ve hükümet başkanıyla bir araya gelsem notlarımda ihracatçılarımızın, yatırımcılarımızın talepleri hep üst sıralardadır." dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuyu mutlaka muhatabıyla masaya yatırdığını ve çözüm iradesinin ticaret yollarına yansıması için de arkadaşlarını görevlendirdiğini anlatarak, "Daha sonra da bu görevlerin takibini çok sıkı bir şekilde yaparım. Diğer ülke liderleri de bizim bu tutumumuzu bildikleri için iş insanlarımıza kapılarını açmış, Türk iş dünyasını bağırlarına basmışlardır. Serbest ticaret anlaşmalarından tercihli ticaret anlaşmalarına, yatırımların karşılıklı teşvikinden çifte vergilendirmenin önlenmesine kadar sizleri teşvik edecek her türlü hukuki altyapıyı kurduk, kuruyoruz." açıklamalarında bulundu.

Özellikle uzak ülkelere ihracatı 2028 yılına kadar 50 milyar dolara ulaştırmayı hedeflediklerini bildiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Ciddi potansiyel barındıran İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi ülkelerin toplam ihracatımızdaki payını ise yüzde 30 seviyesine çıkarmak için çalışıyoruz." diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, taşımayı kolaylaştırmak için dijitalleşmenin tüm imkanlarını kullanarak gümrük süreçlerini sürekli hızlandırdıklarının altını çizerek, finansman araçlarının çeşitlendirilmesi ve erişilebilirliğinin artırılması için önemli adımlar attıklarını söyledi.

"Eximbank'ın sermayesini 13,8 milyar liradan 100 milyar liraya çıkardık"

Türk Eximbank, Türk Ticaret Bankası ve İhracatı Geliştirme Anonim Şirketi eliyle ihracat menzilini genişletecek destekleri kesintisiz sağladıklarını ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti:

"Eximbank'ın sermayesini 13,8 milyar liradan 100 milyar liraya çıkardık. Bankamızın kredi ve sigorta desteği bu yılın ilk 5 ayında yüzde 31 artışla 26 milyar dolara ulaştı. İnşallah yıl sonunda bankamız 60 milyar dolarlık destekle rekor kıracak. Öte yandan faaliyetlerine yakın zamanda başlayan Türk Ticaret Bankası 2025 yılında ihracatçılarımıza 76,3 milyar lira finansman desteği verdi. İhracatı Geliştirme Anonim Şirketi ise 2025 yılı sonu itibariyle ihracatçılarımızın 228 milyar liralık kredisine 200 milyar lira değerinde kefalet sağladı."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Merkez Bankası'nın kullandırdığı reeskont kredilerinin son bir yılda 1 trilyon 300 milyar lira olduğunu vurgulayarak, başta Avrupa pazarı olmak üzere küresel pazarların içinde bulunduğu olumsuz atmosfer sebebiyle yaşanan zorlukların farkında olduklarını dile getirdi.

Özellikle bu güçlükleri aşmaya yardımcı olmak gayesiyle ihracatçılara döviz dönüşüm desteği sunup, üretim ve rekabet güçlerini desteklediklerini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bu vesileyle sevindirici bir haberi sizlerle paylaşmak istiyorum. Biliyorsunuz daha önce 300 milyon lira olan reeskont kredilerinin günlük limitini 4,5 milyar liraya yükseltmiştik. Bu defa ilave 500 milyon lira ile bu rakamı 5 milyar liraya çıkarıyoruz. Bir diğer ifadeyle, 3 yıl önce 300 milyon lira olan reeskont kredileri günlük limitini yaklaşık 17 kat artırarak 5 milyar liraya yükseltmiş oluyoruz. Tüm ihracat ailemize hayırlı olmasını diliyorum." ifadelerini kullandı.

"Türkiye dünün kendi içine kapanık Türkiye'si değildir"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bölgemizdeki her türlü siyasi, ekonomik, sosyal gerilim elbette bizi de etkiliyor, etkileyecektir. Ancak Türkiye dünün kendi içine kapanık Türkiye'si de değildir. Artık her alanda dünya ile bütünleşmiş, göz hizasında ilişkiler kurma kabiliyeti kazanmış, büyük devletlerin saygı duyduğu bir Türkiye vardır." diye konuştu.

Küresel krizlerle her yüzleşmenin siyasi ve ekonomik kazanımlara dönüştürülecek bir yaklaşımla ele alınacağını, ihracatçılarla birlikte yeni fırsatlara ve yeni kıtalara doğru ilerlenen bir döneme girildiğini aktaran Erdoğan, "Devlet, özel sektör el ele vererek inşallah bu yeni dönemde ülkemizin ihracat çatısını çok daha yükseklere çıkaracağız. Rabbim yolumuzu, bahtımızı açık etsin diyorum. Bu duygularla bir kez daha Türkiye İhracatçılar Meclisimizin genel kurulunun hayırlara vesile olmasını diliyor, ihracatın şampiyonları ödülüne layık görülen firmalarımızı ve iş insanlarımızı tekrar tebrik ediyorum." dedi.

Programdan notlar

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Adalet Bakanı Akın Gürlek, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ve TİM Başkanı Mustafa Gültepe 2025 yılı ihracat şampiyonalarına ödüllerini verdi.

Türkiye'nin ilk entegre demir çelik fabrikası olan KARDEMİR'in, katma değerli üretim ve ihracat odaklı büyüme stratejisi doğrultusunda uluslararası pazarlardaki etkinliğini güçlendirmeyi sürdürdüğü belirtilen açıklamada, "Bu kapsamda şirketimiz, Bulgaristan'da faaliyet gösteren müşterimiz ile demir yolu tekeri satış sözleşmesi imzaladı. Sözleşme kapsamında üretilecek demir yolu tekerlerinin sevkiyatı yıl içerisinde gerçekleştirilecektir. Söz konusu anlaşma, KARDEMİR'in ihracat pazarlarındaki büyümesini desteklerken, yüksek katma değerli ürün portföyünün uluslararası pazarlarda gördüğü güçlü talebi de bir kez daha teyit etmektedir." denildi. 

Uluslararası kalite standartlarına uygun ileri üretim teknolojileriyle geliştirilen demir yolu tekerlerinin, kalite, güvenilirlik ve sürdürülebilir üretim anlayışıyla yurt dışı pazarlarda tercih edilmeye devam ettiğine işaret edilen açıklamada, "Bu sözleşme, KARDEMİR'in demir yolu sanayisine yönelik stratejik üretim kabiliyetini ve küresel pazarlardaki rekabet gücünü pekiştiren önemli adımlardan biri olmuştur. Yerli ve milli üretim anlayışıyla geliştirdiğimiz yüksek katma değerli ürünleri dünya pazarlarıyla buluşturmaya devam eden şirketimiz, yıl içerisinde gerçekleştirilecek sevkiyatla ihracat performansına katkı sağlayacaktır." ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada, KARDEMİR'in, demir yolu tekeri, teker seti ve demir yolu rayı üretimindeki yetkinlikleriyle ülkenin demir yolu sanayisine güç katmayı, stratejik ürünlerde ihracatını artırmayı ve Türkiye ekonomisi için değer üretmeyi sürdüreceği kaydedildi.

Türkiye ile Etiyopya arasındaki dostluk ve ticari ilişkilerin Cumhuriyet öncesi dönemlere kadar uzandığını belirten Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti'nin Eskişehir Fahri Konsolosu Neşet Gürsoy, iki ülke arasındaki ekonomik iş birliklerini ve gelecek dönem hedeflerini anlattı.

Afrika kıtasında sömürgeye uğramamış tek ülkenin Etiyopya olduğunu anımsatan Gürsoy, Türkiye ile olan ticari ilişkilerin son 25 senedir yükselen bir ivmeyle devam ettiğini kaydetti. İki ülke arasındaki ticaret sıralamasına değinen Gürsoy, 2020 yılına kadar ikinci sırada yer alan dış ticaret hacminin, küresel pandemi sonrasında dördüncü sıraya gerilediğini aktardı.

Yatırımcılar için mazot ve vergi avantajı

Türk yatırımcılarının Afrika kıtasına ve özellikle Etiyopya’ya yönelik ilgisinde belirgin bir artış yaşandığını ifade eden Gürsoy, bölgedeki makroekonomik dinamikleri paylaştı. Ülkenin sunduğu yatırım fırsatlarına dikkat çeken Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti'nin Eskişehir Fahri Konsolosu Neşet Gürsoy, "Çok fazla genç insan iş gücünün olması, asgari ücretin 100 dolar dolaylarında bulunması ve elektrik fiyatlarının çok çok ucuz olması en önemli dinamikler arasındadır. Aynı zamanda yabancı yatırımcıların birçok vergiden muaf olması ve 140 milyon civarında bir nüfusun bulunması bu pazarı cazip kılmaktadır. Önümüzdeki 5 yıl içinde 3-4 milyar dolar ihracat hacmine erişmeyi hedefliyoruz." dedi. Pazarda çok bakir bir ticaret potansiyeli ve toprak bütünlüğü bulunduğunu vurgulayan Gürsoy, 140 milyon nüfuslu bu coğrafyadaki fırsatları değerlendirmek isteyen tüm iş insanlarına kapılarının açık olduğunu dile getirdi.

Eskişehir'in teknolojik know-how'ı transfer edilecek

Eskişehir’in havacılık, savunma sanayii, raylı sistemler ve gelişmiş organize sanayi bölgesi kültürüyle öne çıktığını belirten Gürsoy, kent sanayisinin Etiyopya’daki teknolojik gelişmelere yabancı olmadığını bildirdi. Dönemsel iş birlikleri hakkında kronolojik bilgiler veren Fahri Konsolos Gürsoy, 2016-2019 yılları arasında TUSAŞ ile Etiyopya arasında İHA ve SİHA anlaşmaları yapıldığını aktardı. Bu anlaşmanın referansıyla yeni teknolojik yatırımların teklif aşamasına geldiğini kaydeden Gürsoy, TÜLOMSAŞ ile halen devam eden tren ve tramvay projelerinin geliştirildiğini açıgrafi etti. Makine sanayisinin imkanlarının Etiyopya sanayisine sunulması noktasında çalışmalar yürütüldüğünü söyleyen Gürsoy, ülkede inşaat sektörünün çok hızlı geliştiğini ve bu alanda özellikle çelik konstrüksiyon işlerinde yüksek bir hareketlilik yaşandığını bildirdi.

2026 ve 2027 yıllarında 6 yeni iş forumu

Fahri Konsolosluk görevini üstlendiği günden bu yana Eskişehir iş dünyası ile somut ticari iş birlikleri geliştirmek adına çok sayıda kuruluşla bir araya geldiklerini belirten Gürsoy, Eskişehir Ticaret Odası, ASKON (Anadolu Aslanları İş Adamları Derneği), Sakarya ASRİAD, ARNİAD (Arnavut İş Adamları Derneği) ve WA Forum TR iş fırsatları grubu gibi topluluklarla sektör seçimlerini ve iş alanlarını değerlendirdiklerini ifade etti. Gelecek dönem projeksiyonuna dair planları paylaşan Gürsoy, 2026 ve 2027 yıllarında ortalama 5-6 defa B2B görüşmeleri veya iş forumları düzenlemeyi planladıklarını açıkladı. Bölgesel istikrarsızlıkların geride kalmasıyla süreçlerin ivme kazanacağını dile getiren Gürsoy, İran - ABD savaşının sona ermesi ile birlikte bu programları daha da hızlandıracaklarını sözlerine ekledi.

Kütahya Organize Sanayi Bölgesi (OSB), afet ve acil durumlara karşı AFAD koordinasyonunda tatbikat düzenledi. 

Kütahya OSB Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren ve tamamı kurum personelinden oluşan KOSB Arama Kurtarma Ekibi ile Öncü Araç ve İtfaiye Birimi, gerçek afet senaryoları üzerinden gerçekleştirilen tatbikatta aktif görev aldı.

Tatbikat kapsamında ekipler; çadırkent kurulumu, arama-kurtarma faaliyetleri, yangına müdahale, medikal destek, haberleşme ve lojistik koordinasyon gibi kritik alanlarda uygulamalar gerçekleştirdi. Çalışmalar sırasında ekiplerin hızlı müdahale kabiliyeti, koordinasyon gücü ve teknik yeterliliği dikkat çekti.

Kütahya OSB'den yapılan açıklamada, tatbikatta ortaya konulan performansın olası afet ve acil durumlarda can ve mal güvenliğinin sağlanmasına yönelik hazırlık seviyesinin yüksekliğini gösterdiği belirtildi.

Sanayide üretim kadar afet yönetimine de yatırım

Açıklamada, AFAD iş birliğiyle sürdürülen eğitim ve tatbikat faaliyetlerinin, Kütahya OSB'nin yalnızca üretim ve sanayi alanındaki başarısıyla değil, afet farkındalığı, acil durum yönetimi ve toplumsal sorumluluk çalışmalarıyla da öne çıkmasını sağladığı ifade edildi.

Sanayi bölgelerinde üretim sürekliliğinin sağlanması ve işletmelerin olası afetlerden en az etkilenmesi açısından afet yönetimi kapasitesinin stratejik önem taşıdığına işaret edilen açıklamada, eğitim ve hazırlık çalışmalarının önümüzdeki dönemde de sürdürüleceği kaydedildi.

Konu hakkında değerlendirmelerde bulunan TÜKİD Yönetim Kurulu Başkanı Taha Keresteci, "Geçtiğimiz yılla kıyaslama yaparsak sektörümüzde ciro bazlı büyüme devam etti ancak bu büyümenin önemli bir kısmı maliyet artışlarından ve raf fiyatlarına yansıyan güncellemelerden kaynaklandı. Adet bazında bakıldığında ise daha dengeli, hatta bazı ürün gruplarında daha seçici bir alışveriş davranışı gördük." ifadesini kullandı.

Keresteci, 2025-2026 döneminde ithalat, üretim, ham madde, enerji, işçilik, kur ve lojistik maliyetlerinin raf fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiğini belirtti.

Yaz tatiliyle birlikte sektörde talebin yön değiştirdiğini belirten Keresteci, şunları kaydetti:

"Okulların açık olduğu dönem boyunca en güçlü talebin temel kırtasiye ürünlerinde, güvenli ve markalı ürünlerde, lisanslı ürünlerde ve okul destek materyallerinde yaşandığını gördük. Tüketici tarafında en belirgin eğilim fiyat-performans dengesi ve güvenli ürün hassasiyeti oldu. Okulların kapanmasıyla birlikte sektör elbette tamamen durmuyor, sadece talebin yönü değişiyor. Yaz döneminde okul alışverişi, yerini yaz okulları, kurslar, sanat atölyeleri, hobi ürünleri, boyama setleri, oyun ve etkinlik materyalleri ile ofis kırtasiyesi ürünlerine bırakıyor. Özellikle çocukların tatil dönemini üretken geçirmesine katkı sağlayan boyama, el işi, yaratıcı etkinlik ve sanatsal ürün gruplarında hareketlilik devam ediyor."

Gelecek eğitim öğretim yılında ürün gruplarına yönelik sınırlı fiyat düzenlemelerinin olabileceğine işaret eden Keresteci, "Bir okul çantasının dolum maliyeti öğrencinin sınıf düzeyine, ihtiyaç listesine, tercih edilen marka ve ürün kalitesine göre değişiyor. Geçtiğimiz yıla kıyasla daha yüksek bir sepet maliyeti oluşması beklenebilir elbette ancak burada geniş bir fiyat aralığı olduğunu da özellikle belirtmekte fayda var. TÜKİD olarak her dönemde velilerimize tavsiyemiz güvenilir satış noktalarından, markası ve üreticisi belli, üzerinde gerekli uyarı ve etiket bilgileri bulunan ürünleri tercih etmeleridir." ifadesini kullandı.

TOBB’a bağlı oda ve borsalarda seçim heyecanı başlarken Antalya Ticaret ve Sanayi Odası'nda (ATSO) da başkan adayları artıyor. İş insanı Reşat Güney ve ATSO Yönetim Kurulu Üyesi Hatice Öz’den sonra Bahar Hindi Entegre AŞ yönetim Kurulu Başkanı Berkay Bahar da düzenlediği toplantıda başkan adayı olduğunu açıkladı.

Konuşmasına deniz kazasında yaşamını yitiren ağabeyi ATSO ve AOSB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Bahar’ı anarak başlayan Bahar, ‘’Ali Bahar özel biriydi. Çalışkan, dürüst, mücadeleci, vizyoner. Bugüne kadar onun çıktığı yolculukların tamamında ekibine katılan ilk kişi olmaktan, bu yolculukların her kilometre taşında ona katkı koymaktan gurur duydum. Gurur duyacağım... Ali Bahar, benim için büyük bir ilham ve büyük bir okuldu.’’ dedi.

Bahar ailesi olarak birçok alanda faaliyet gösterdiklerini belirten Berkay Bahar firmaları hakkında da bilgi verdi. Bahar, şöyle devam etti:

‘’Bahar Hindi Entegre A.Ş olarak Türkiye’de 3 hindi üreticisinden biriyiz ve tam entegre bir tesis olarak faaliyet gösteriyoruz. Bugün Bahar Hindi, ürün portföyü ile Türkiye’de ve dünyada sadece bizim üretimini yaptığımız ürünlerle inovatif bir şirket olarak anılmaktadır. BHR Süt ve Süt Ürünleri A.Ş, Lente markası ile Türkiye'ye ithal edilen Hollanda ve Fransız tipi peynirleri geleneksel yöntemlerle üreten, ülkemize değer katan önemli bir tesistir. Bahar Gıda A.Ş, Türkiye'de önemli markaların distribütörlüğünü yapan, Akdeniz Bölgesi'nde 32 yıldır faaliyet gösteren ve sektörüne yön veren çok önemli şirkettir. 4S Deniz Ürünleri A.Ş firmamız somon balıklarını işleyen, tam geleneksel yöntemlerle, büyük bir teknoloji ile Brizza markamızla somon füme üreten tesislerimizden biridir. 4K Sigorta Aracılık A.Ş ise sigorta sektöründe tam portföy yönetim anlayışı ile hizmet veren şirketlerimizden biridir.’’

"ATSO güçlü akıl merkezi olmak zorunda"

Üretimin ne kadar zor olduğunu, istihdam oluşturmanın nasıl bir sorumluluk olduğunu, bir işletmenin her sabah hangi kaygılarla güne başladığını yaşayarak öğrendiğini vurgulayan Bahar, şunları kaydetti:

‘’Edindiğim tüm bu tecrübeyi Antalya'nın gelişimine katkı koymak için sunmak istiyorum. Çünkü inanıyorum ki; eleştirmek kolay ama sorumluluk almak zordur. Biz sorumluluk almaya talibiz. Bugün Antalya büyük bir potansiyele sahip. Fakat aynı zamanda orta ve uzun vadede çok önemli sınavlar vereceğiz. Su sorunu, kentsel dönüşüm, trafik, artan nüfus, artan maliyetler, ihracatta rekabet baskısı, genç girişimcilerin desteklenmesi, kadın girişimcilerin ekonomiye katkısı ve turizmin 12 aya yayılması gibi sorunlar yaşanıyor. İşte ATSO tam da burada güçlü bir akıl merkezi olmak zorundadır. Amacımız sadece bir seçim kazanmak değil, üyelerimizin odasına duyduğu güvene layık olmaktır.’’

Seçildikleri takdirde, dijital dönüşümden ihracata, mesleki eğitimden yapay zekaya, uluslararası yatırım iş birlikteliklerinden, Antalya’yı geleceğe hazırlayacak projeleri üyelerimizle birlikte hayata geçireceklerini anlatan Berkay Bahar, ‘’Sadece bugünü değil, 20-25 yılı planlamak için adayım. Biz bu yola birleştirmek için çıktık. Çünkü Antalya’nın en büyük gücü birlikte üretme kültürüdür’’ dedi.

Açıklamaya göre, uluslararası sermaye piyasalarında 6 yıl vadeli ve 2,75 milyar dolar tutarında sukuk ihracı gerçekleştirildi. Sertifikanın kira oranının yüzde 6,7, getiri oranının yüzde 6,75 olduğu bildirildi.

İhraç tutarının 2 Temmuz'da hesaplara gireceği belirtildi.

İhraca 100'ün üzerinde yatırımcının ihraç tutarının 2,5 katından fazla talep gösterdiğine dikkati çekilen açıklamada, "Kira sertifikasının yüzde 65'i Orta Doğu, yüzde 20'si Birleşik Krallık, yüzde 9'u ABD, yüzde 4'ü diğer Avrupa ülkeleri, yüzde 2'si Türkiye ve diğer ülkelerdeki yatırımcılara tahsis edildi. Kira sertifikası ihracıyla birlikte 2026 yılında uluslararası sermaye piyasalarından 10,7 milyar dolar tutarında finansman sağlandı." denildi. 

Marmarabirlik Yönetim Kurulu Başkanı Ali Yıldız, kooperatif yönetimine yeniden aday olan eski bir yöneticinin iddialarına yanıt verdi.  

Açıklamasında iddiaları yalanlayan ve geçmiş döneme ilişkin cevap bekleyen çok sayıda soru bulunduğunu belirten Ali Yıldız, şu soruları yöneltti: “Birlik, geçmişte tek kuruş kredi kullanmadan ürün alabilirken nasıl oldu da siz görevdeyken öz kaynak kullanamadan, tamamen banka kredileriyle ürün almaya çalışan bir yapıya dönüştü? 2016/2017 yıllarında İznik Kooperatifi'nin Birlikten alacağı varken, görevden ayrıldığı dönemde kooperatifin Birliğe yaklaşık 700 milyon TL borçlu hale gelmesini nasıl açıklıyorsunuz?”

“Birliğin sırtına 4,2 milyar liralık borç yükü bıraktı”

Birliğin mali yapısına verilen zararın ortada olduğunu ifade eden Yıldız, “3 milyar lirası anapara, 1,2 milyar lirası faiz olmak üzere Birliğin sırtına toplam 4,2 milyar lira borç yükleyip, karşılığında 3,4 milyar liralık ürün almak mı başarıdır?” sorusunu yöneltti.

Kota uygulamalarına da değinen Yıldız, ortakların hafızasında yer eden uygulamaları hatırlatarak şöyle konuştu: “Öte yandan, herkese kota uygulanırken kendi adına kota fazlası teslim edilen zeytinlerin bedelinin tüm ortaklardan erken ödenmesini sağlamak nasıl bir yöneticiliktir? Sonuçta kota herkese vardı, ama kendisine yoktu.”

“15 Yılda iznik depolama kapasitesine tek bir kilogramlık katkı yok”

İznik Kooperatifi'nin fiziki yatırımlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yıldız, şunları kaydetti: “15 yıl Birlik Başkanlığı yapıp İznik Kooperatifi'nin depo kapasitesine bir kilogram bile katkı sağlamadan görevden uzaklaştırılmak da herhalde İznik ortaklarının takdirine bırakılması gereken bir tablodur.”

“Personel neden kapıdan çıktı?”

Geçmiş dönemde çalışanların yaşadığı sorunların da unutulmadığını belirten Yıldız, “Birlikte ve kooperatiflerde çalışanların büyük bölümünün tepkisini çekmek, baskı ve mobbing iddiaları nedeniyle personelin işten ayrılmasına yol açmak, ardından da ‘Nasıl olsa tazminat cebimden çıkmıyor’ anlayışıyla kurumu ağır yükler altında bırakmak mı başarılı yöneticilik anlayışıdır?” ifadelerini kullandı.

“Ortağın hakkı kimin için dağıtıldı?”

Yıldız, geçmiş dönemde gerçekleştirilen bazı uygulamalara da dikkat çekerek, “Siyasi makama atlama uğruna, Birliğin kazandığı kamu ihalesinde, imzalar atıldıktan sonra fiyat düşürerek ortakların hakkını har vurup harman savurmak da herhalde ortaklarımızın değerlendireceği bir konudur” dedi.

Yurt dışı seyahatlerine ilişkin eleştirilerini de dile getiren Yıldız, “15 yıllık görev süresinin yaklaşık 1,5 yılını yurt dışı seyahatlerinde geçirerek harcırah almak da kamuoyunun takdirine bırakılması gereken bir başka husustur” görüşünü ortaya koydu.

“Arsa satışı yalanıyla algı oluşturuluyor”

Son günlerde Birlik arsalarının satıldığı yönündeki iddiaları yalanlayan Ali Yıldız, şöyle konuştu: “Birlik arsaları satılıyor yönünde yanlış beyanlar dolaşmaktadır. Tek bir metrekare arsa satışı olmamıştır. Bu konudaki asılsız beyanlara ilişkin yasal haklarımızı kullanacağız. Ortağın faydasına olmayacak hiçbir şey de yapılmayacaktır. Asılsız belge ve iddialarla kamuoyu oluşturulmasına itibar edilmemelidir.”

“Bu dönem kapanmıştır”

“İznik'te koltuk hırsıyla on beş yıldır çalınmayan kapılara gidilmiştir” diyen Yıldız, “İznik Kooperatifi'nin dışarıda bırakılacağı yönündeki yalanlara da en güzel cevabı Genel Kurul vermiştir. Yunus Emre Koyutürk, Birlik Başkan Vekilliğine seçilmiştir” dedi. Açıklamasının sonunda ortakların sağduyusuna güvendiğini belirten Ali Yıldız, sözlerini şöyle tamamladı: “Bu kişinin dönemi artık sona ermiştir. Kişiler değil, koltuklar değil, ortakların faydası önemlidir. Ortaklarımızın sağduyusuna güveniyoruz. Bugün artık gerçekler ortadayken, bu tür yalan ve algı çalışmalarına kimsenin inanacağını düşünmüyoruz. Birlik kimsenin babasının malı değildir, koltuk için her yol mübah olamaz. Son söz ortakların olacaktır.”

Buna göre, Türkiye'de geçen yıl 1 milyon 216 bin 140 otomobil, 8 milyon 329 bin 500 ev tipi buzdolabı ve dondurucu, 334 milyon 22 bin 968 ton hazır beton, 1 milyon 266 bin 183 kombi (hermetik), 9 milyon 557 bin 361 ton deterjanlar ve yıkama müstahzarları ile 774 bin 970 motosiklet üretildi.

Girişimlerin ürettikleri ürünlerden yaptıkları satış, toplamda 24 trilyon 28 milyar 700 milyon lira oldu. Bu değer, 2024'te 18 trilyon 814 milyar 973 milyon lira, 2023'te 13 trilyon 343 milyar 937 milyon lira olarak kayıtlara geçti.

Söz konusu satış tutarının yüzde 15,5'ini gıda sanayi ürünleri oluşturdu. Bunu yüzde 10,2 ile ana metal sanayi ürünleri, yüzde 9,7 ile motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) ile yüzde 6,1 ile fabrikasyon metal ürünleri imalatları takip etti.

Satış değerinin yüzde 3,6'sı yüksek teknoloji ürünlerinden

İmalat sanayisinde 2025'te üretilen ürünler teknoloji düzeylerine göre sınıflandırıldığında, yüksek teknolojili ürünlerin toplam satış değerinin yüzde 3,6'sını oluşturduğu görüldü. Düşük ve orta-düşük teknoloji gruplarının toplamı yüzde 67,5, orta-yüksek teknoloji grubunun payı yüzde 28,8 oldu.

Ana sanayi gruplarına göre sınıflandırıldığında, toplam satış değerinin yüzde 43,8'ini ara malların, yüzde 23,7'sini dayanıksız tüketim mallarının oluşturduğu belirlendi. Sermaye mallarının payı ise yüzde 21,8 olarak hesaplandı.

Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatında en büyük paya sahip 5 il, toplam satış değerinin yüzde 83,1'ine karşılık geldi. Üretimden yapılan satışların yüzde 34'ü Kocaeli'de, yüzde 29,8'i Bursa'da, yüzde 11,8'i Sakarya'da, yüzde 3,9'u Aksaray'da ve yüzde 3,6'sı İzmir'de gerçekleşti.

Geçen yıl imalat sanayisinde fason üretilen ürünlerin toplam satış değerinin yüzde 32,3'ünü giyim eşyaları, yüzde 17,6'sını tekstil ürünleri ve yüzde 9,3'ünü fabrikasyon metal ürünleri imalatları oluşturdu.

Eskişehir OSB Yönetim Kurulu Başkanı Nadir Küpeli, kentin yüksek teknoloji ihracatında Türkiye ortalamasının çok üzerinde performans sergilediğini söyledi.

Küpeli, Eskişehir’in, havacılık, savunma sanayisi ve ileri teknoloji üretimindeki güçlü ekosistemiyle 2030 ve 2040’ların küresel tedarik zincirinde stratejik bir merkez olmaya aday olduğunu belirterek, yatırımcıları bölgenin büyüyen sanayi altyapısına ortak olmaya davet etti.

Türkiye’de sanayi tarihinde bir asrı aşan köklü geçmişi ile çok önemli bir yere sahip olduğunu belirten Nadir Küpeli, “Türkiye'nin üretim yolculuğunda tarihi bir eşikteyiz. Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi (EOSB) olarak bizler, sadece bugünün sanayi üretim altyapısını değil, Eskişehir’in 2040’ların 2050’lerin küresel sanayi vizyonunu bugünden şekillendiriyoruz. 34 milyon metrekarelik devasa büyüklüğümüzle Türkiye'nin en büyük ikinci OSB'si olarak, yüksek teknoloji ihracatındaki başarı vizyonuyla en önde gelen sanayi merkezi konumundayız. Bugün itibarıyla bünyemizde üretime geçen ve inşası devam eden 916 firmamızla, 53 bini aşan nitelikli istihdamımızla ülke ekonomisinin adeta atan kalbiyiz. Ancak asıl başarımız, sadece ulaştığımız bu devasa metrekarelerde değil, içini doldurduğumuz benzersiz ekosistemde yatıyor” dedi.

Yüksek teknolojide Türkiye’nin açık ara lideri

Eskişehir’in ileri teknoloji ürün ihracatındaki başarısına dikkat çeken Küpeli, “Ekonominin dili rakamlardır ve rakamlar bize Eskişehir'in farklı bir ligde olduğunu söylüyor. 2002-2024 yılları arasında Eskişehir'in yüksek teknoloji ürün ihracatının, toplam ihracatımız içindeki payı yüzde 33,1 seviyesinde gerçekleşti. Türkiye genelinde yüksek teknoloji ihracatının ortalama payının yüzde 3,9 olduğu bir tabloda, bu oran bizi tartışmasız Türkiye birincisi yapıyor. Yalnızca havacılık ve savunma sanayisinde gerçekleştirdiğimiz yıllık 500 milyon doları aşan ihracatımız ve 4,2 milyar dolarlık toplam sanayi ihracatımız, sahip olduğumuz teknolojik derinliğin ve küresel pazarlardaki rekabet gücümüzün en net kanıtıdır” diye konuştu.

Dünyadaki devlerin izinde: Toulouse, Seattle ve Eskişehir

Eskişehir’de ana ve yan sanayinin kusursuz bir uyum içinde çalıştığını belirten Nadir Küpeli, şu açıklamalarda bulundu: “Dünyada bazı özel şehirler vardır; isimleri ülkelerinden önce, ürettikleri yüksek teknolojiyle anılır. Fransa'nın havacılık üssü Toulouse, ABD'nin havacılık ve ileri teknoloji başkenti Seattle veya Almanya'nın üst düzey mühendislik merkezi Münih küresel tedarik zinciri için ne ifade ediyorsa, Eskişehir de Türkiye için tam olarak odur. Bu küresel merkezlerin en büyük ortak özelliği, ana sanayi ile yan sanayinin kusursuz bir entegrasyon içinde çalıştığı "yüksek yetkinlik" de bir ekosisteme sahip olmalarıdır. Eskişehir OSB'de bizler, bu modeli yıllar içinde bir nakış gibi işledik. Dünyanın önde gelen global havacılık şirketlerine doğrudan kritik motor parçaları üreten, milli savunma projelerimizin en hayati bileşenlerini tasarlayan, raylı sistemler ve beyaz eşyada küresel pazarı domine eden firmalarımız, işte bu kusursuz ekosistemin doğrudan sonuçlarıdır.

Yatırımcının en büyük güvencesi: Hazır ve nitelikli iş gücü

Yüksek teknoloji alanında yatırım yapacak ulusal ve uluslararası şirketlerin en büyük endişesinin binaları inşa etmek değil, o tesislerdeki ileri teknoloji makineleri kullanacak nitelikli beyinleri ve teknisyenleri bulmak olduğunu vurgulayan Küpeli, Eskişehir OSB olarak bu hayati ihtiyacı doğrudan kendi içlerinde çözdüklerini dile getirdi. Nadir Küpeli, “Bölgemiz bünyesinde faaliyet gösteren, donanım ve imkanlar yönünden Türkiye’nin en iyi meslek lisesi olana “Özel EOSB Mesleki ve Teknik Anadolu Lisemizle” her yıl 390 mezunumuzu sanayimize kazandırıyoruz. Bunun yanında MEGEM (Mesleki Eğitim ve Geliştirme Merkezi) ile sanayimizin "nitelikli insan kaynağı" ihtiyacını garanti altına alıyoruz. Yakın zamanda hayata geçirdiğimiz özel tasarımlı 2.000 metrekarelik yeni tesisimizde; CNC, plastik, kaynak, makine montaj, makine bakım, robotik sistemler ve CAD/CAM gibi doğrudan ileri teknoloji, robotik, cobot, plc ve endüstri 4.0 üretimine yönelik eğitim laboratuvarlarımızla, yatırımcımızın ihtiyaç duyduğu donanımlı personeli bizzat eğitiyoruz ve sanayimizde iş sahibi yapıyoruz. Eskişehir OSB'ye yatırım yapan hiçbir sanayici üretim bandını kurduğunda "Personeli nereden bulacağım?" dememesi için, nitelikli insan gücünü yetiştirmek için hem kendi kaynaklarımızdan hem de Kalkınma Ajansımızın kaynaklarından azami oranda yararlanıyoruz” ifadelerini kullandı.

2030 ve 2040’ların büyük kazananları arasında yer alın

Eskişehir OSB’de son 7 yılda (2017-2024 arasında) 324 yatırımcıya 4 milyon metrekarelik (yaklaşık 560 futbol sahası büyüklüğünde) alan tahsis ettiklerini açıklayan Nadir Küpeli, “Her ne kadar son 2 yılda ekonomik şartlar nedeniyle yeni yatırımlarda bir yavaşlama olsa da, yatırım fırsatı arayan birçok firma kapımızı çalmaya devam ediyor. Eskişehir OSB olarak kısa vadede alanımızı 50 milyon metrekareye, istihdamımızı ise 2030'larda 75 bin kişiye ulaştırmayı hedefliyoruz. Açıkça ifade etmeliyim ki; Eskişehir OSB'yi son yıllarda çok sayıda savunma sanayi ve havacılık yan sanayii alanında üretim yapmayı planlayan firmalar tercih ediyorlar, biz kendilerine her zaman öncelik tanıyoruz. Çünkü Eskişehir’de bu alanda çok gelişmiş bir ekosistem var. Böyle bir ortamda üretim yapmak isteyen çok sayıda firmamız var. Ana ve yan sanayinin en güzel entegrasyonunu bugün Eskişehir OSB’de görebiliyorsunuz.  Bu bakımdan yeni yatırımlar için özellikle ileri teknoloji, savunma ve havacılık odaklı, bunun yanında raylı sistemler, beyaz eşya ve ilaç sektörlerinde fabrikasının temelini bugün atan ve Eskişehir OSB’ye katma değerli yatırımlar için gelen sanayicilerimiz, 2030 ve 2040’lı yıllarda yeniden şekillenen küresel tedarik zincirinin en büyük kazananları içinde yer alacaklar” dedi.

Eskişehir OSB’ye yapılan yeni yatırımların, sadece fiziki bir alan almak değil; önümüzdeki 20 yılın son derece yüksek kar marjlı, stratejik dünya pazarlarına şimdiden en ön sıradan yer ayırtmakla eşdeğer olduğunu belirten Nadir Küpeli, “Ekosistemimiz her geçen gün daha da katma değerli hale gelirken, teknoloji ve inovasyonu önceleyen yeni yatırımcılara kapımız her zaman açık. Geleceği öngörebilen, yüksek teknolojiyle dünya pazarlarına hükmetmek isteyen tüm vizyoner yatırımcıları, önümüzdeki 20 yılın sanayi devrimini Eskişehir OSB'nin devasa ekosisteminde birlikte inşa etmeye davet ediyorum” ifadelerini kullandı.

Yapılan açıklamaya göre banka, faaliyete geçmesinin üzerinden yaklaşık iki buçuk yıl gibi kısa bir süre geçmiş olmasına rağmen yoğun bir yatırımcı ilgisiyle gerçekleştirdiği Tier 1 sukuk ihracını başarıyla tamamladı.

Açıklamada, "İhraca uluslararası yatırımcılardan gelen yoğun talep, Dünya Katılım Bankası’nın uluslararası sermaye piyasalarına güçlü bir giriş yapmasını sağlayarak bankaya duyulan güveni ortaya koydu." denildi.

Banka, geçtiğimiz günlerde uluslararası derecelendirme kuruluşu Fitch tarafından değerlendirilmiş ve kredi notu görünümü pozitif olarak teyit edilmişti.

Gerçekleştirilen sukuk işlemi ile bankanın, uluslararası yatırımcı tabanını genişletirken, uzun vadeli ve sürdürülebilir büyüme stratejisini destekleyecek güçlü bir sermaye kaynağı elde ettiği vurgulandı.

İlerleyen dönemlerde uluslararası sermaye piyasalarındaki etkinliğini artırmayı planlayan Dünya Katılım Bankası'nın, yatırımcı tabanını çeşitlendirmeyi ve katılım bankacılığı alanındaki öncü rolünü daha da güçlendirmeyi hedeflediği belirtildi.

“Yoğun ilgi, uluslararası yatırımcıların bankamıza duyduğu güveni ortaya koyuyor”

Sukuk ihracı konusunda değerlendirmelerde bulunan Dünya Katılım Bankası Genel Müdürü İkram Göktaş, “Faaliyete geçişimizin üçüncü yılında, 100 milyon ABD doları tutarındaki Basel III uyumlu Tier 1 sukuk ihracımızın başarıyla tamamlanması bizim için son derece gurur verici ve stratejik açıdan anlamlıdır. Bu işlem, kuruluşumuzdan bu yana sürdürdüğümüz güçlü büyüme ivmesinin ve disiplinli bilanço yönetimimizin somut bir göstergesidir. İhracımıza gelen yoğun ilgi, uluslararası yatırımcıların bankamıza ve iş modelimize duyduğu güveni açıkça ortaya koymaktadır. Aynı zamanda bu başarı, Türkiye katılım bankacılığı sektörünün uluslararası sermaye piyasalarındaki görünürlüğünün artmakta olduğunun da kuvvetli bir göstergesidir. Dünya Katılım Bankası olarak, önümüzdeki dönemde de yenilikçi finansman araçları ile büyümemizi sürdürmeyi, yatırımcılarımız için değer üretmeye ve ülke ekonomisine katkı sağlamaya devam etmeyi hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.