Melikgazi Belediyesi Meclis Salonu’nda gerçekleştirilen basın toplantısında, insansı Robot MEGA salona gelerek özelliklerini sergiledi. Melikgazi Belediye Başkanı Doç. Dr. Mustafa Palancıoğlu ise, Türkiye’deki belediyecilik faaliyetleri içinde farklı ve önemli başarılara imza attıklarını belirterek, özellikle gençlerin eğitimine ve sanayiye yönlendirilmelerine yönelik önemli projelere imza attıklarını söyledi. İnsansı robot MEGA’nın da teknolojiye yönelik önemli bir yatırım olduğunu kaydeden Palancıoğlu, “Havacılık ve Uzay Teknolojileri Lisemiz, teknoloji atölyelerimiz ve GÖKTİM Melikgazi gibi projeleri hayata geçirdik. Yakın zamanda Teknoloji Lisesi ve Dış Ticaret Lisesi de kuracağız. Böylelikle sanayiye katkı sağlayacak çalışmalar yapmaya devam edeceğiz. Bizim Ar-Ge değeri olan, altyapısı güçlü ve teknolojiyle uyumlu bir üretim sistemine geçmemiz gerekiyor. Eğitilebilir ve Melikgazi’ye özgü hale getirilmiş olan insansı robotumuz ise birçok alanda kullanılabilir durumda. Belediyemizde vatandaşlarımızı karşılayacak, yönlendirecek, taleplere cevap verecek hatta zabıta olarak bile görev yapabilecek. İnsanlar için riskli olan yerlerde ve durumlarda bu robotların kullanımı yaygınlaşacak. Bu tarz teknolojilerin tüketicisi olmak yerine üreticisi olmamızı sağlayacak gençlerin yetişeceği ortamları hazırlıyoruz. Bu robotları Teknoloji Lisesi gibi alanlarda üretilebilir hale getirmeliyiz. Robotu okullarımızda tanıtacağız; gençlerimiz robota dans etme, zıplama ve top oynama gibi farklı komutlar verecekler. Bizden sonra diğer belediyeler de bu robottan temin edeceklerdir. Gelişimine hep birlikte şahitlik edeceğiz” ifadelerini kullandı. Kalkınma Ajansı kökenli ve akademik anlamda da çalışmalarını sürdüren Doç. Dr. Palancıoğlu, aynı zamanda Kayseri Serbest Bölge Yönetim Kurulu Başkanı olarak da görev alıyor. Palancıoğlu’nun belediyecilik noktasında hayata geçirdiği projelerde sanayi ile entegre bir model üzerine kurulu. İnsansı robot MEGA’nın hizmete alınması da Melikgazi Belediyesi’nin sanayi ve teknoloji odaklı belediyecilik yaklaşımının bir örneği olarak görülüyor. 

Denizli Sanayi Odası (DSO) Hizmet Binası’nda gerçekleştirilen Denizli Titanyum Yatırım Gündemi İstişare Toplantısında, kentte hayata geçirilmesi değerlendirilen titanyum üretim tesisine yönelik fizibilite çalışmaları sanayicilerle paylaşıldı. Toplantıda, titanyumun medikal, otomotiv, havacılık ve savunma sanayii başta olmak üzere farklı sektörlerdeki kullanım alanlarının yanı sıra Denizli’de geliştirilebilecek yatırım modeli, sanayicilerin sürece sunabileceği katkılar ve oluşturulabilecek iş birlikleri değerlendirildi.

Sanayinin üretim, yatırım ve istihdam açısından zorlu bir dönemden geçtiğini belirten, mevcut ekonomik koşulların etkisinin reel sektörde yoğun biçimde hissedildiğine dikkat çeken DSO Yönetim Kurulu Başkanı Selim Kasapoğlu, “Bugün sanayicimiz kendi şirketinde üretimini, istihdamını ve yatırım gücünü korumak için ciddi bir mücadele veriyor. Ancak hiçbir zorluk ya da rahatlık sonsuz değil. İçinde bulunduğumuz dönemin de kalıcı olmadığını düşünüyorum. Türkiye’de yatırım ve üretim ortamının yeniden iyileşeceğine inanıyoruz. Dolayısıyla bugünün sorunlarıyla mücadele ederken geleceğin yatırım alanlarını da bugünden konuşmak ve hazırlığımızı yapmak zorundayız. Titanyum yatırımına da bu anlayışla yaklaşıyoruz” dedi.

Yeni bir yatırım fikriyle yola çıkmalarındaki temel motivasyonun Denizli’nin yıllar içerisinde oluşturduğu üretim birikimi olduğunu ifade eden Kasapoğlu, kentin sanayi ve ihracatta Türkiye’nin önde gelen şehirleri arasında yer aldığını söyledi. Denizli’nin girişimci yapısına ve birlikte iş yapma kültürüne dikkat çeken Kasapoğlu, “Denizli’nin yüzyılları aşan girişimci ruhu ve üretim kabiliyeti bize bu konuda cesaret veriyor. Sermaye ölçeğimiz İstanbul ve Ankara gibi büyük merkezlerden farklı olabilir ancak birlikte iş yapabilme gücümüz yüksek. Sanayicilerimizin bilgi birikimini, tecrübesini ve sermayesini ortak bir hedef etrafında buluşturabilirsek Denizli ölçeğinde çok daha büyük yatırımları hayata geçirebiliriz” diye konuştu.

Yatırım kapsamında yürütülen çalışmalar hakkında bilgi veren Kasapoğlu, Kayseri, İzmir, Eskişehir ve Gaziantep gibi güçlü sanayi merkezlerindeki tesisleri ve üretim modellerini incelediklerini belirtti. Montaj ve talaşlı imalat dahil olmak üzere Denizli’nin üretim kabiliyetleriyle örtüşebilecek alanlar üzerinde çalıştıklarını aktaran Kasapoğlu, bu süreçte Prof. Dr. Mahmut Akşit ile görüşmeler gerçekleştirdiklerini ve yapılan incelemelerin ardından titanyum üretiminin öne çıkan alanlardan biri haline geldiğini kaydetti.

Bir asra yakın süredir ticaret, kültür, sanat ve sosyal yaşamın önemli adreslerinden biri olan İzmir Enternasyonal Fuarı, 95’inci yılında Atatürk Açıkhava Tiyatrosu’nda düzenlenen törenle kapılarını açtı. 13 Eylül’e kadar devam edecek İzmir Enternasyonal Fuarı’nın ana sponsorluğunu Folkart, etkinlik sponsorluğunu ise Migros üstlendi.

95 yılda fuarın kapısından giren her kuşağın başka bir İzmir’i gördüğünü vurgulayarak konuşmasına başlayan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, “Şehrimizde fuarcılık, en başından beri üretimle ve ticaretle yan yana oldu. Üretenle alıcı burada buluştu; yeni fikirler, yeni ürünler ve yeni pazarlar burada karşılaştı. Ülkemiz dünyadaki gelişmeleri İzmir’den izlerken, İzmir de kendini fuarlarla dünyaya açtı. Bir genel ticaret fuarı olan İzmir Enternasyonal Fuarı, yepyeni bir dal olan fuarcılığı büyüttü. Bugün ülke ve kent ekonomimizin temel direklerinden olan, dünyayla ticari ve kültürel bağlar kurduğumuz ihtisas fuarları, İzmir Fuarı’ndan doğdu. Bugün kent ekonomimizde fuarların payına baktığımızda, İzmir Enternasyonal Fuarı’nın sadece İzmir için değil Türkiye için nasıl bir değer yarattığını görürüz. 2026 yılının ilk altı ayında kentimizde düzenlenen 12 ihtisas fuarında, 2 bin 500’ü aşkın uluslararası katılımcı firma İzmir’de buluştu. Türkiye’nin 81 ilinden ve 100’ün üzerinde ülkeden 900 bini aşkın ziyaretçiyi kentimizde ağırladık” diye konuştu.

Sönmez: Yüzlerce katılımcısı ile ticaretin, kültürün, sanatın ve halkımızın buluşma adresi

İzmir Enternasyonal Fuarı’nın cumhuriyetin ekonomik kalkınma hedefleriyle özdeşleşmiş köklü bir organizasyon olduğunu vurgulayan Ticaret Bakanlığı Uluslararası Hizmet Ticareti Genel Müdürü Tarık Sönmez, “Kuruluşundan bugüne ülkemizin sanayisinin, ticaretinin, üretim gücünün ve girişimcilik kapasitesinin dünyaya tanıtılmasında önemli bir rol üstlenmiştir. ‘Fuar Şehrin Kalbinde’ sloganıyla yola çıkan fuar, ticaret ile kültürün, sanat ile teknolojinin, eğlence ile yeniliğin buluşma noktası olacak. Yalnızca yeni ürünlerin tanıtıldığı bir alan değil; aynı zamanda milyonlara ulaşan ziyaretçisi ve yüzlerce katılımcısıyla ticaretin, kültürün, sanatın ve halkımızın buluşma adresi olan İzmir Enternasyonal Fuarı, bu yönüyle sadece ticari değil, aynı zamanda kültürel ve sosyal bir şölen niteliği taşıyor” dedi.

Ege İhracatçı Birlikleri (EİB), ağustos ayında ihracatını geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6 artırarak 1 milyar 605 milyon dolara taşıdı. Yılın ilk sekiz ayında 12 milyar 784 milyon dolarlık ihracata ulaşan EİB, son bir yıllık dönemde ise 19 milyar 129 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Ağustosta madencilik ve tarım ihracatındaki artış dikkat çekerken, sanayi ihracatındaki sınırlı yükseliş ihracatçıların yüksek faiz, enflasyon ve kur baskısı altında rekabetçiliğini koruma mücadelesini ortaya koydu. EİB Koordinatör Başkanı Muhammet Öztürk, ihracatın ekonomik büyümeye daha güçlü katkı sunabilmesi için çift haneli büyüme rakamlarına ulaşılması ve ihracatçının uygun maliyetli finansmana erişiminin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

“İhracatçının finansmana erişimi güçlendirilmeli”

Ağustos ayında 185 ülke ve gümrüklü bölgeye ihracat yapıldığını, 87 ülkeye ihracatın artırıldığını aktaran Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Muhammet Öztürk, “İhracatımızın ekonomik büyümeye güçlü katkı verebilmesi için çift haneli büyüme rakamlarına ulaşmamız gerekiyor. Enflasyon yüzde 30’un üzerinde direncini korurken yüksek faizler yatırımcının hareket alanını daraltıyor, döviz kurlarındaki artış ise enflasyonun gerisinde kalıyor. Sağlıklı ve sürdürülebilir bir ekonomi için büyümenin sanayi ve ihracat destekli olması gerekiyor.” diye konuştu.

İhracatçının uygun maliyetli finansmana erişiminin kritik hale geldiğine dikkati çeken Öztürk, “Yüksek faiz-düşük kur sarmalından çıkmamız gerekiyor. Üretimin katma değere ve ihracat gelirine dönüşmesi için ihracatçılarımız uygun finansman modelleriyle desteklenmeli. Üreticimizin emeğinin karşılığını alması, sanayimizin çarklarının dönmesi, istihdamın korunması ve toplumun refahının artması için ihracatımızın yolculuğundaki taşları hep birlikte temizlemeliyiz” dedi.

Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği 206 milyon dolarlık ihracatla zirvedeki yerini korudu. Ege Maden İhracatçıları Birliği yüzde 38 artışla 148 milyon dolarlık ve Ege Tütün İhracatçıları Birliği yüzde 38 artışla 121 milyon dolarlık döviz getirerek Ağustos ayında ihracatını en fazla artıran Birlikler oldu. Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği yüzde 11 artışla 175 milyon dolarlık ihracatla Ağustos ayını geride bıraktı. Ege Hazırgiyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği yüzde 13 artışla 112 milyon dolarlık, Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Ağustos ayında yüzde 3 artışla 104 milyon dolar ihracat gerçekleştirdi. Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği yüzde 3 artışla 97 milyon dolar, Ege Mobilya Kağıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği 60 milyon dolar ihracatı kayda aldı. Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği 57 milyon dolar, Ege Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği yüzde 7 artışla 35 milyon dolar ihracat yaptı. Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği 16 milyon dolar, Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği 14 milyon dolarlık dövizi Türkiye’ye kazandırdı.

KGM'nin sorumluluğunda olan üç otoyol ve bağlantı yolları ile bunlar üzerinde bulunan bakım ve işletme tesisleri, hizmet tesisleri, ücret toplama merkezleri ve yük aktarma merkezleri gibi diğer mal ve hizmet birimleri ile varlıklarının özelleştirme kapsam ve programına alınmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kurumun internet sitesinden yapılan açıklamada, KGM tarafından işletilen otoyol ve köprülere yönelik teknik, hukuki ve mali hazırlık çalışmalarının ilgili kurumlarla koordinasyon içinde sürdürüldüğü ifade edildi.

Bahse konu rutin hazırlık çalışmalarının "kamu varlıklarının satışını değil, mülkiyetin devlette kalması kaydıyla işletme hakkının belirli bir süre için devredilmesini esas alan bir modelin değerlendirilmesine" yönelik olduğu belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Bu modelde öncelik gelir elde etmek değil, otoyollarda hizmet kalitesini yükseltmek, bakım ve yatırımları hızlandırmak ve işletme verimliliğini artırmaktır. Diğer yandan, kamuoyunda otoyolların yıllık 600 milyon dolar kar ettiği ve 30 yıllık toplam karın 18 milyar dolara ulaştığı yönünde eksik ve yanıltıcı değerlendirmeler yapılmaktadır. Oysa 600 milyon dolar kar değil, gelirdir. Bu tutarın yaklaşık 300 milyon doları bakım ve onarım giderlerine ayrılmaktadır. Ayrıca önemli tutarda yatırım ve yenileme harcamaları ile personel ve işletme giderleri bulunmaktadır. Tüm bu maliyetler göz ardı edilerek yapılan hesaplamalar, otoyolların gerçek ekonomik değerini yansıtmamakta ve kamuoyunu yanıltmaktadır."

"30 yıllık kâr veya kamu zararı hesabı yapılması teknik ve mali açıdan geçerli değil"

Açıklamada, "Bu nedenle 600 milyon doların doğrudan 30 yıl ile çarpılarak '30 yıllık kâr' veya 'kamu zararı' hesabı yapılması teknik ve mali açıdan geçerli değildir. Altyapı değerlemelerinde trafik projeksiyonları, bakım ve yenileme yatırımları, işletme ve personel giderleri, finansman maliyetleri ve riskler birlikte dikkate alınır." ifadesi kullanıldı.

Yürütülen çalışmaların temel amacının, hizmet kalitesini artırmak, bakım ve yatırımları hızlandırmak, işletme verimliliğini yükseltmek ve sürdürülebilir bir altyapı yönetimi oluşturmak olduğu ifade edilen açıklamada, ücretsiz otoyolların ücretli hale getirilmesi, geçiş ücretlerine ilişkin ilave bir artış kararı ve çalışanların mevcut haklarını kaybetmesine yol açacak herhangi bir kararın bulunmadığının altı çizildi.

Açıklamada, bugünkü Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı'nın, özelleştirme ihalesine çıkılmasını ifade etmeyip, yapılacak işlemler konusunda ÖİB'yi yetkilendirdiği vurgulanarak, sürecin tüm aşamalarının Başkanlık tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde, şeffaflık, rekabet ve hesap verebilirlik ilkeleri esas alınarak yürütüldüğü belirtildi.

[post-86899]

Ticaret Bakanlığından konuyla ilgili yapılan yazılı açıklamada, söz konusu kararla, ticari bankalarca kullandırılan reeskont kredileri kapsamında, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) istisnasının uygulamaya alındığı belirtildi.

Açıklamada, kısa vadeli reeskont kredilerinin yanında gerek Türk Eximbank gerekse de ticari bankalarca kullandırılan uzun vadeli reeskont kredileri için de BSMV istisnası getirildiği bildirildi.

"Reeskont kredileri kapsamındaki birçok iyileştirme devreye alınıyor"

İhracatçıların küresel piyasalardaki rekabet gücünün, ihracatın finansmanı imkanlarıyla doğrudan ilişkili olduğuna dikkat çekilen açıklamada, bu doğrultuda ihracatın finansmanı imkanlarının iyileştirilmesine yönelik birçok tedbirin hayata geçirilmesine devam edildiği vurgulandı.

Açıklamada, ihracatçıların finansman imkanlarının artırılmasının yatırım, üretim, istihdam ve ihracat odaklı dış ticaret politikası hedeflerinin başında geldiği ifade edilerek, şunlar kaydedildi:

"Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından usul ve esasları belirlenen ve kaynak sağlanan Reeskont Kredi Programı ise ihracatın finansmanı anlamında en önemli politika araçlarından biri konumundadır. TCMB ile Ticaret Bakanlığımız arasında oluşturulan çalışma grupları vasıtasıyla ihracatçılarımızın reeskont kredileri kapsamındaki talepleri değerlendirilmekte ve birçok iyileştirme aşamalı olarak devreye alınmaktadır."

Bu doğrultuda, son dönemde yapılan değişiklikle reeskont kredilerinin finansman maliyetinin yüzde 23,95'e düşürüldüğü anımsatılan açıklamada, daha önce 300 milyon lira olan reeskont kredilerinin günlük limitinin 5 milyar liraya çıkarıldığı, firma başına günlük limitin de 60 milyon liraya yükseltildiği belirtildi.

Açıklamada ayrıca yabancı para cinsi ihracat reeskont kredisi limitinin 5 milyon dolar olduğunun, toplam program bütçesinin 1 milyar dolar olarak oluşturulduğunun altı çizilerek, reeskont kredilerinde döviz almama zorunluluğunun kaldırıldığı, yine reeskont kredilerinde net ihracatçı uygulaması yerine "ihracatçı skoru" uygulamasına geçildiği ve ilave döviz bozdurma zorunluğunun kaldırılarak ihracatçıların finansmana ulaşma imkanlarının iyileştirilmesinin amaçlandığı ifade edildi.

"İhracatçılarımızın finansman maliyetlerini aşağı çekiyoruz"

Yeni düzenlemeyle ticari bankalarca kullandırılan TCMB kaynaklı reeskont kredilerinde BSMV istisnası sağlandığına dikkat çekilerek, şu ifadeler kullanıldı:

"Kısa vadeli kredilerin yanında uzun vadeli reeskont kredileri de istisna kapsamına alınarak önemli bir iyileştirme, ihracatçılarımızın kullanımına sunulmuştur. Böylece, bir taraftan reeskont kredilerinin hacmini artırarak daha fazla ihracatçımızın finansmana ulaşımını sağlarken diğer taraftan maliyetlerin düşürülmesi ve vergi yükünün azaltılması yoluyla ihracatçılarımızın finansman maliyetlerini aşağı çekmiş bulunuyoruz. İhracatçılarımızın rekabetçiliklerinin artırılması noktasında finansman imkanlarının geliştirilerek uygun koşullarda finansmana ulaşmalarını sağlamak öncelikli çalışma alanlarının başında gelmektedir. Finansmana ulaşım konusu tüm yönleriyle hassasiyetle takip ediliyor, bu kapsamdaki talepler ilk elden alınıyor, taleplere ilişkin hızlı ve etkili çözümler üretilmesi, yeni mekanizmaların geliştirilmesi için yoğun gayretlerimiz kesintisiz devam ediyor."

"Karar, ihracatçılarımızın finansman imkanlarını güçlendiriyor"

Ticaret Bakanı Ömer Bolat da NSosyal hesabından konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, ihracatçıların küresel rekabet gücünü daha da artıracak, finansman maliyetlerini aşağı çekecek önemli bir imkanın hayata geçirildiğini belirtti.

Bu doğrultuda, kısa ve uzun vadeli reeskont kredilerinin tamamının istisna kapsamına alındığına işaret eden Bolat, şunları kaydetti:

"Böylece ihracatçılarımızın üzerindeki vergi yükünü azaltıyor, finansmana ulaşımlarını kolaylaştırıyor ve daha uygun maliyetlerle finansmana ulaşmalarına katkı sağlıyoruz. İhracatçılarımızın finansman imkanlarını güçlendiren bu önemli karar dolayısıyla Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'a şükranlarımı sunuyorum. Yüce Allah'ın izniyle, Türkiye Yüzyılı hedeflerimiz doğrultusunda, üreten, istihdam sağlayan ve ülkemize döviz kazandıran ihracatçılarımızın yanında olmaya, ihracatımızı daha güçlü finansman imkanlarıyla desteklemeye kararlılıkla devam edeceğiz."

Buna göre Cumhurbaşkanı kararıyla, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ile Fatih Sultan Mehmet Köprüsü de dahil olmak üzere 8 otoyol ve 2 çevre yolu 30 yıllığına özelleştirilecek. 

Özelleştirmeye dahil edilen köprü ve otoyollar şöyle:

15 Temmuz Şehitler Köprüsü, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, KGM Avrupa Otoyolu, KGM Anadolu Otoyolu, İzmir-Aydın Otoyolu, İzmir-Çeşme Otoyolu, Niğde-Mersin-Adana (Batı) Otoyolu, Adana (Doğu)-Gaziantep (Batı) Otoyolu, Gaziantep (Doğu)-Şanlıurfa Otoyolu, Toprakkale-İskenderun Otoyolu, Bursa Çevre Otoyolu (Çağlayan kavşağı-Yenişehir kavşağı), Gaziantep Çevre Otoyolu.

Özelleştirme süresi 30 yıl olarak belirlenirken işlemler 31 Aralık 2031'e kadar tamamlanacak. 

Yeni Parti'den tepki

Yeni Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla kararlara tepki gösterdi. 

Yavuzyılmaz paylaşımında, "AKP’nin halka ihanet planı Resmi Gazete’de yayınlandı! Devletin ücretli işlettiği 2 boğaz köprüsü ve 8 otoyolun; 2025 yılı toplam kârı 600 milyon dolar, 30 yıllık toplam kârı 18 milyar dolar! Güncel kurla 871 milyar 920 milyon lira! Maliyeti yıllar önce vatandaşın vergileriyle ödenmiş ve devletin yüksek kârla işlettiği bu köprüleri, otoyolları ve çevre otoyollarını özelleştirmek vatandaşa ihanettir. Bu yolları özelleştirmeyle işletecek olan şirketler 30 yıl boyunca araç geçiş ücretlerine zam üstüne zam yapacaklar. Bunun adı Türkiye’nin geleceğini satmaktır! Derhal bu özelleştirme kararından vazgeçin!" ifadelerini kullandı. 

[post-86904]

Borsa İstanbul'da aynı dönemde teknoloji endeksi yüzde 6,74 azalışla 47.382,87 puana, sanayi endeksi yüzde 5,74 düşüşle 19.229,67 puana, mali endeks yüzde 2,80 kayıpla 19.273,82 puana, hizmetler endeksi ise yüzde 4,72 gerileyerek 12.492,54 puana indi.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 18,76 ile Vestel Elektronik oldu. Onu yüzde 18,07 ile Destek Finans Faktoring ve yüzde 17,90 ile Halkbank izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler ise yüzde 40,90 ile Pasifik Eurasia Lojistik, yüzde 38,14 ile Katılımevim Tasarruf Finansman ve yüzde 34,91 ile Girişim Elektrik Sanayi olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 770 milyar 420 milyon lirayla ASELSAN, 745 milyar 560 milyon 89 bin 820 lirayla Tüpraş ve 551 milyar 880 milyon lirayla Garanti BBVA oldu.

Altın düştü, dolar yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı, geçen hafta sonuna göre yüzde 3,77 azalışla 6 bin 890 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 3,78 düşüşle 44 bin 952 liraya geriledi.

Çeyrek altının satış fiyatı da önceki haftaki kapanışının yüzde 3,72 altında 11 bin 284 liraya geriledi.

Doların satış fiyatı, yüzde 0,41 artarak 48,4400 liraya, euronun satış fiyatı da yüzde 0,05 yükselişle 56,2590 liraya çıktı.

Geçen hafta 65,6420 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,28 azalışla 65,4550 liraya geriledi.

İsviçre frangı ise yüzde 0,51 değer kaybederek 59,7740 liradan alıcı buldu.

(AA)

Düzenlemeyle, elektronik ticaretin yanı sıra internet dahil her türlü dijital ortamda gerçekleştirilen alım, satım, kiralama, ilan ve reklam gibi ekonomik ve ticari faaliyetlerin vergi güvenliği kapsamında izlenmesine yönelik bildirim düzenlemeleri genişletildi.

Buna göre, elektronik ortamda ekonomik ve ticari faaliyette bulunan gerçek ve tüzel kişi hizmet sağlayıcıların yanı sıra elektronik ticaret hizmet ve aracı hizmet sağlayıcıları, erişim sağlayıcılar, içerik sağlayıcılar, yer sağlayıcılar ve sosyal ağ sağlayıcılar kapsama alındı.

Bu kişi ve kuruluşlara, iktisadi ve ticari faaliyetlerine ilişkin bildirim verme yükümlülüğü getirildi. Bildirimlerin içeriği, formatı, standardı, verilme süresi ve yöntemi Gelir İdaresi Başkanlığınca belirlenecek.

Taşınır ve taşınmazlar ile mal ve hizmetlerin alınması, satılması veya kiralanmasına yönelik verilen ilanların yayımlanmasına aracılık eden hizmet ve sosyal ağ sağlayıcıları ile yer sağlayıcılar, takvim yılının her bir ayında gerçekleştirdikleri işlemlere ilişkin, verilen hizmetin sağlandığı internet adres veya adreslerini, hizmet verilen gerçek ya da tüzel kişilere ait ad soyad, ünvan ile mükellefiyet tespitine ilişkin bilgileri, hizmet verilenler adına gerçekleştirilen taşınır, taşınmaz, mal ve hizmet satış ile kiralama işlemlerine ilişkin ilan bilgilerini Gelir İdaresi Başkanlığının sistemlerine bildirmek zorunda olacak.

Buna göre, Türkiye'nin Burundi nezdindeki Büyükelçisi Alp Işıklı merkeze alındı ve bu suretle boşalan Burundi nezdinde Türkiye Büyükelçiliğine Teftiş Kurulu Üyesi Haydar Kerem Divanlıoğlu atandı.

Ayrıca, Kuzey Makedonya nezdinde Türkiye Büyükelçisi Fatih Ulusoy merkeze alındı.

Filipinler nezdinde Türkiye Büyükelçiliğine Dış Politika Danışma Kurulu Üyesi Kaan Esener, Finlandiya nezdinde Türkiye Büyükelçiliğine Bahreyn nezdinde Türkiye Büyükelçisi Ayşe Hilal Sayan Koytak, Bahreyn nezdinde Türkiye Büyükelçiliğine Cumhurbaşkanı Danışmanı Necati Sancaktutan, Umman nezdinde Türkiye Büyükelçiliğine İran ile İlişkiler Genel Müdür Yardımcısı Hüseyin Ergani, Namibya nezdinde Türkiye Büyükelçiliğine Fikriye Aslı Güven, Güney Kore nezdinde Türkiye Büyükelçiliğine Sudan nezdinde Türkiye Büyükelçisi Fatih Yıldız, Sudan nezdinde Türkiye Büyükelçiliğine Gambiya nezdinde Türkiye Büyükelçisi Fahri Türker Oba, Kuzey Makedonya nezdinde Türkiye Büyükelçiliğine Somali nezdinde Türkiye Büyükelçisi Alper Aktaş, Somali nezdinde Türkiye Büyükelçiliğine Mozambik nezdinde Türkiye Büyükelçisi Ferhat Alkan, Gambiya nezdinde Türkiye Büyükelçiliğine Diplomatik Arşiv Genel Müdür Yardımcısı Özgür Gökmen ve Mozambik nezdinde Türkiye Büyükelçiliğine Kamu Diplomasisi ve Stratejik İletişim Genel Müdür Yardımcısı Ayça Oşafoğlu İnam atandı.

Kamu kurumlarına atamalar

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan kararlara göre, Diyanet İşleri Başkanlığı Diyanet Akademisi Başkanı Enver Osman Kaan görevden alınırken, yerine Ahmet Bostancı atandı.

Kararla, Bilecik İl Müftüsü Ahmet Dilek, Karabük İl Müftüsü Ali Erhun, Kocaeli İl Müftüsü Mehmet Sönmezoğlu, Nevşehir İl Müftüsü Kazım Güzel, Zonguldak İl Müftüsü İbrahim Halil Demir ve Konya İl Müftüsü Ali Öge görevden alındı.

İl müftülüklerine ilişkin yapılan atamalar ise şu şekilde:

"Bilecik İl Müftülüğüne Yusuf Dikmen, Tunceli İl Müftülüğüne Fethullah Yavuz, Iğdır İl Müftülüğüne Kilis İl Müftüsü Alettin Bozkurt, Kilis İl Müftülüğüne Iğdır İl Müftüsü Zahit Demirel, Karabük İl Müftülüğüne Mustafa Yavuz, Kocaeli İl Müftülüğüne Bolu İl Müftüsü Hüseyin Demirtaş, Bolu İl Müftülüğüne Giresun İl Müftüsü Selçuk Kılıçbay, Giresun İl Müftülüğüne Hakkari İl Müftüsü Hüseyin Okuş, Hakkari İl Müftülüğüne Recep Eren, Niğde İl Müftülüğüne Kars İl Müftüsü Yavuz Yıldız, Kars İl Müftülüğüne Selami Aykul, Nevşehir İl Müftülüğüne Gümüşhane İl Müftüsü Hayri Erenay, Gümüşhane İI Müftülüğüne Karaman İl Müftüsü Faruk Gürbüz, Karaman İl Müftülüğüne Isparta İl Müftüsü Muharrem Biçer, Isparta İl Müftülüğüne Kırklareli İl Müftüsü Yusuf Eviş, Kırklareli İl Müftülüğüne Aksaray İl Müftüsü Veysel Işıldar, Aksaray İl Müftülüğüne Ali Efe, Zonguldak İl Müftülüğüne Bayburt İl Müftüsü Bayram Danacı, Bayburt İl Müftülüğüne Basri Bektaş, Konya İl Müftülüğüne Diyarbakır İI Müftüsü Celal Büyük, Diyarbakır İl Müftülüğüne Erzincan İl Müftüsü İsmail Fakirullahoğlu, Erzincan İl Müftülüğüne Selim Yazıcı, Yalova İl Müftülüğüne Rize İl Müftüsü Naci Çakmakçı, Rize İl Müftülüğüne Yalova İl Müftüsü İlyas Yılmaztürk, Şanlıurfa İl Müftülüğüne Van İl Müftüsü Mehmet Sırrı Şık, Van İl Müftülüğüne Bitlis İl Müftüsü Kadir Koçak, Bitlis İl Müftülüğüne Bartın İl Müftüsü Ömer Keskin, Bartın İl Müftülüğüne Mehmet Çelebi, Aydın İl Müftülüğüne Samsun İl Müftüsü Seyfullah Çakır, Samsun İl Müftülüğüne Aydın İl Müftüsü Hasan Güneş, Adana İI Müftülüğüne Afyonkarahisar İl Müftüsü Lütfü İmamoğlu, Afyonkarahisar İl Müftülüğüne Burdur İl Müftüsü Ali Hayri Çelik, Burdur İl Müftülüğüne Sinop İl Müftüsü Paşa Bektaş, Sinop İl Müftülüğüne Mehmet Arslaner, Kütahya İl Müftülüğüne Hasan İzmirli"

Kültür ve Turizm Bakanlığına yapılan atamalar

Kararla, Kültür ve Turizm Bakanlığında açık bulunan Güzel Sanatlar Genel Müdür Yardımcılığına Hüseyin Yalçın Çakar atandı.

Bakanlığın, Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne Mardin İl Kültür ve Turizm Müdürü Ayhan Gök, Bolu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne İbrahim Emre Gürsoy ve Şırnak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne Celal Baz getirildi.

Vakıflar Genel Müdürlüğünde açık bulunan Erzurum Vakıflar Bölge Müdürlüğüne Murat Uslu atandı.

Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanlığına ise yeniden Derya Örs atandı.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına yapılan atamalar

Kararla, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Kırklareli İl Müdürü Bilgin Özbaş ve Muğla İl Müdürü Yakup Kütük görevinden alındı.

Bakanlığın, Muğla İl Müdürlüğüne Nevşehir İl Müdürü Mahmut Selçuk, Nevşehir İl Müdürlüğüne Ankara İl Müdürü Cüneyd Özdemir, Ankara İl Müdürlüğüne Artvin İl Müdürü Nevim Öz, Adıyaman İl Müdürlüğüne Mesut Polat, Kilis İl Müdürlüğüne Çetin Tutaş getirildi.

Öte yandan kararla, Milli Savunma Bakanlığı Teknik Hizmetler Genel Müdür Yardımcısı Murat Soykan görevinden alındı.

Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığında açık bulunan Doğu Bölge Müdürlüğüne ise Cengiz Altaş'ın ataması yapıldı.

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinde açık bulunan Genel Sekreter Yardımcılığına Tuğgeneral Murat Yetiş getirildi.

Toplu Konut İdaresi Başkanlığında açık bulunan 1. Hukuk Müşavirliğine ise Verda Gülsen Yaşar atandı.

Sayıştay Başsavcılığına Recep Çevik atandı

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan atama kararlarına göre Sayıştay Başsavcılığına, 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 2, 3 ve 7'nci maddeleri gereğince Sayıştay Savcısı Recep Çevik getirildi.

Kararla, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 67. maddesi uyarınca, yerli ve yabancı kurumsal yatırımcılar nezdinde uygulanan stopaj rejiminde yeni bir düzenlemeye gidildi. Bu kapsamda, yalnızca para piyasası fonları ile ünvanında "para piyasası" ibaresi yer alan serbest fonların katılma paylarından sağlanan kazançlara münhasır olmak üzere, daha önce yüzde 0 olarak uygulanan tevkifat oranı yüzde 10'a yükseltildi.

Yerli kurumsal yatırımcılar nezdinde kesilen bu tevkifat tutarları üçer aylık vergilendirme dönemlerinde beyan edilecek geçici vergiden mahsup edilebilecekken, yabancı kurumsal yatırımcılar bakımından söz konusu yüzde 10'luk kesinti nihai vergilendirme mahiyetini taşıyor. Yerli ve yabancı kurumsal yatırımcıların para piyasası fonları haricindeki diğer tüm kazançlarda ise oranın tevkifatın yüzde 0 olarak uygulanmasına aynen devam edilecek.

Öte yandan, yerli ve yabancı gerçek kişilerin yatırım fonu katılma payı kazançlarına uygulanan yüzde 17,5 oranındaki tevkifat rejiminde herhangi bir değişikliğe gidilmedi. Oran değişikliğinin zaman bakımından uygulanmasında ise kademeli bir esas benimsendi.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iktisap edilecek yeni katılma payı kazançları doğrudan bu orana tabi kılındı.

Yürürlük tarihinden önce iktisap edilmiş katılma paylarında ise düzenlemenin yayımı tarihine kadar teşekkül eden kazançlar tevkifat kapsamı dışında tutularak sadece yayım tarihinden katılma paylarının elden çıkarıldığı tarihe kadar geçen süreye isabet eden kazanç kısmı tevkifat kapsamına alındı.

Buna göre, elektrik ve doğal gaz dağıtan şirketlerin araştırma, geliştirme ve yenilik faaliyetlerinin desteklenmesine ilişkin usul ve esaslarda değişiklik yapıldı. EPDK'nin düzenlemesiyle, dağıtım şirketlerinin AR-GE bütçelerinden karşılanabilecek gider ve harcamaların kapsamı yeniden belirlendi.

ÜR-GE harcamasının, araştırma, geliştirme ve yenilik faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan ürün, yazılım, ekipman, sistem, malzeme veya teknolojilerin, ÜR-GE faaliyeti kapsamında seri üretim öncesi prototip ürün geliştirme, doğrulama ve geçerleme testleri, yazılım performans ve siber güvenlik testleri, pilot uygulamaları, sertifikasyon süreçleri, saha demonstrasyonları, yerlileştirme faaliyetleri, yazılım geliştirme, lisanslama, entegrasyon, dijital platform geliştirme fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması, tip testleri ve akreditasyon sertifikaları ile ticarileştirme öncesi olgunlaştırma çalışmalarına ilişkin giderin karşılanmasında kullanılması esas olacak.

Dağıtım şirketlerinin söz konusu usul ve esaslar kapsamındaki ÜR-GE faaliyetleri, ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenen ve kurul tarafından onaylanmış AR-GE bütçesinden karşılanacak. Komisyon onayını müteakip ÜR-GE faaliyeti yürütülecek.

İlgili kurum veya kuruluş tarafından sağlanan destek miktarının üzerinde gerçekleşen gider ve harcamalar da dağıtım şirketinin proje bütçesinin desteklenmeyen kısmıyla sınırlı olmak üzere AR-GE bütçesinden karşılanabilecek.

Ayrıca, dağıtım şirketinin tarife uygulama dönemindeki AR-GE bütçesinin yüzde 10'una kadar olan gider ve harcamalar AR-GE bütçesinden karşılanabilecek.

Başvuru aşamasında reddedilen projelere ilişkin makul görülen giderler ile AR-GE Merkezi, Tasarım Merkezi ve Kuluçka Merkezi kurulmasına yönelik giderler de belirlenen şartlar dahilinde destek kapsamına alınabilecek.

Girişimcilik faaliyetleri, kuluçka merkezleri, hızlandırma programları, fikir yarışmaları, eğitim ve yaygınlaştırma çalışmaları ile ulusal ve uluslararası fuar, etkinlik ve teknoparklara yönelik giderler de düzenleme kapsamında değerlendirilecek.

Patent başına 1,5 milyon liralık üst sınır

Komisyon tarafından onaylanan AR-GE projesinin gerçekleştirilmesi neticesinde patent alınması halinde, proje başına 1 milyon 500 bin lirayı aşmamak üzere patent başına onaylı proje bütçesinin yüzde 5'ine tekabül eden tutar ilgili dağıtım şirketinin AR-GE bütçesine ilave edilecek.

Söz konusu tutar, 2026 Temmuz TÜFE değerine endekslenerek patentin alındığı ayın TÜFE değerine göre güncellenecek.

Düzenlemeyle ÜR-GE faaliyetlerine ilişkin başvuru süreci de yeniden düzenlendi. Buna göre, ilgili AR-GE projesine ait sonuç raporunun sunulmasından itibaren 3 ay içinde ÜR-GE faaliyetine ilişkin başvuru yapılacak. ÜR-GE faaliyetleri, komisyonun onayıyla başlayacak.

EPDK, AR-GE ve ÜR-GE harcamalarının hesaplanmasına ilişkin TÜFE uygulamasında da değişikliğe gitti. Buna göre AR-GE harcamasının bütçe teklifinde, ilgili AR-GE projesinin başvuru ayından bir önceki aya ait TÜFE değeri esas alınacak. Harcama aşamasında ise fiili harcama ayından bir önceki aya ait TÜFE değeri dikkate alınarak hesaplama yapılacak.

Ayrıca, kuruma yapılan tüm başvurulara ilişkin bütçe ve harcamalarda, başvuru tarihinden bir önceki aya ait TÜFE değeri esas alınacak.

Buna göre, Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) Genel Müdürlüğüne ait 400/154 kV Yeşilhisar TM İrtibat Hatları Projesi, 380 kV Altınkaya-Sinop Enerji İletim Hattı Projesi ve 154 kV Çekerek Havza-Turhal Enerji İletim Hattı Projesi kapsamında bazı taşınmazların direk yerlerinin mülkiyet şeklinde, iletken salınım gabarisinin ise irtifak hakkı kurulmak suretiyle acele kamulaştırılmasına karar verildi.

Ayrıca 154 kV Nizip OSB Transformatör Merkezi Sahası Projesi ile 154 kV Çekerek Havza-Turhal Enerji İletim Hattı Projesi kapsamındaki taşınmazlar da TEİAŞ tarafından acele kamulaştırılacak.

Öte yandan, Trakya Petrol ve Doğal Gaz Arama ve Üretim Projesi kapsamında petrol ve doğal gaz arama ve üretim faaliyetlerini gerçekleştirmek amacıyla ruhsat alanlarında, lokasyon alanı ve yolu, petrol ve doğal gaz boru hattı, enerji nakil hattı, üretim kampları, idari kampüs alanları ve depolama tesisleri yapımı için ihtiyaç duyulan bazı taşınmazların mülkiyet şeklinde ya da daimi/geçici irtifak hakkı kurulmak suretiyle Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı tarafından acele kamulaştırılmasına karar verildi.

Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi Programı kapsamındaki yatırımlar bu puanlama sisteminin dışında tutulacak. Bu yatırımlar Teknik Komite sürecine de girmeyecek. Yeni düzenleme ile iki ayrı belge türü oluşturuldu. TSP Belgesi kapsamında yatırım eşiği 1 milyar lira olarak korunurken, bu yatırımlar için ayrıca en az 50 milyon lira özkaynak şartı getirildi. Yeni Öncelikli Finansman Belgesi için ise asgari yatırım tutarı 100 milyon lira olarak belirlendi. Böylece daha önce yüksek yatırım tutarı nedeniyle finansman değerlendirme sisteminin dışında kalan daha düşük ölçekli projeler için de yeni bir başvuru yolu oluşturuldu. Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de stratejik stok yatırımları oldu.

Yeni uygulamayla Teknik Komite onayı alınması halinde stratejik stok yatırımlarının TSP proje büyüklüğü hesabına dahil edilebilmesinin önü açıldı. Önceki düzenlemede bulunmayan bu uygulama, özellikle üretim ve tedarik zinciri açısından stratejik öneme sahip stok yatırımlarının finansman kapsamında değerlendirilmesine imkan sağlayacak. Yeni sistemde finansman limitlerinin yetersiz kalması durumunda başvuruların değerlendirilmesinde de farklı bir yöntem uygulanacak. Öncelikli Finansman Belgesi başvuruları puanlarına göre sıralanabilecek ve yüksek puan alan projeler öncelikli olarak değerlendirilebilecek. 

Eski uygulamada limitin dolması halinde yalnızca başvuru alımı sonlandırılırken, yeni düzenlemeyle puan üstünlüğü finansmana erişimde önemli bir kriter haline geliyor. Öncelikli Finansman Belgesi için başvuru kapsamı da genişletildi. Yeni düzenlemeye göre imalat sanayisine yönelik herhangi bir teşvik belgesine sahip yatırımlar için başvuru imkanı bulunuyor. Bazı durumlarda teşvik belgesi henüz alınmadan da ön başvuru yapılabilecek. Davet mektubu sahipleri için teşvik belgesi beklenmeden ön değerlendirme sürecinin işletilebilmesi de mümkün olacak.

Yeni düzenlemeyle çoklu başvurulara da sınırlama getirildi. Birden fazla finansman programında değerlendirme süreci devam eden yatırımlar için yalnızca tek bir programa başvuru yapılabilecek. Böylece aynı yatırım projesinin paralel şekilde birden fazla finansman programında değerlendirilmesinin önüne geçilecek.

Öte yandan Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) uygulamasına ilişkin tebliğde henüz bir değişiklik yapılmadı. Ancak yapılan düzenlemenin Öncelikli Finansman Belgesi alan yatırımların da finansman imkanlarından yararlanmasının önünü açabileceği değerlendiriliyor. Bu çerçevede yeni Öncelikli Finansman Belgesi sistemiyle birlikte, asgari 100 milyon liralık yatırımların yatırım finansmanı mekanizmalarına erişiminde yeni bir dönem başlamış oldu.

Yapay zekanın hızla yaygınlaşması, 5G teknolojisi, şirketlerin verilerini buluta taşıması ve gerçek zamanlı veri işleme ihtiyacının büyümesi dünyada olduğu gibi Türkiye’de de veri merkezlerine yönelik talebi hızlandırdı.

Vodafone Türkiye CEO’su Engin Aksoy, mevcut yatırımların gelecekte oluşacak talebi karşılamakta yetersiz kalacağını belirterek, Türkiye’nin veri merkezi kapasitesinde gelecek birkaç yılda önemli bir sıçrama beklediklerini söyledi. Vodafone Türkiye ile DAMAC Digital’in İzmir’de hayata geçirdiği ve alanında bölgenin en büyüğü olan yeni veri merkezinin açılışı öncesinde değerlendirmelerde bulunan Engin Aksoy, “Sanıyorum 2-3 yıl içerisinde Türkiye’de bugünkü kapasitenin en az 2-3 katını görürüz. Zamanla bu çok daha fazla artacaktır” dedi.

Güncel verilere göre hali hazırda Türkiye’de veri merkezi kapasitesi 140 MW seviyelerinde bulunuyor. Kaba bir hesapla 3 yıl içinde bu kapasitenin 400 MW’nin üstüne çıkacağı öngörülüyor. Türkiye’nin 2030 hedefi ise 1GW kapasiteye ulaşmak. Aksoy, dünyada üretilen verinin yaklaşık yüzde 70’inin çeşitli nedenlerle halen etkin biçimde kullanılamadığına dikkat çekerek, şirketler açısından rekabetin de üretim kapasitesinden veriyi kullanma becerisine doğru kaydığını dile getirdi.

100 milyon dolarlık yatırım 300 milyon dolara çıkıyor 

Artan talebe paralel olarak Vodafone Türkiye ile Birleşik Arap Emirlikleri merkezli DAMAC Digital de İzmir’deki yatırımlarını ilk planların önemli ölçüde üzerine çıkarmaya hazırlanıyor. Yaklaşık 1,5 yılda tamamlanan İzmir Veri Merkezi’nin ilk fazı yaklaşık 100 milyon dolarlık yatırımla 4 MW kapasiteyle faaliyete geçti. İki şirket toplam yatırımı 300 milyon dolar seviyesine, kapasiteyi ise 20 MW’a çıkarmayı hedefl iyor. Böylece merkezin mevcut kapasitesi yaklaşık beş katına ulaşacak. Aksoy, kapasite artışının son dönemde yaşanan jeopolitik gelişmelerden bağımsız olarak planlandığını belirterek, “Biz veri merkezi tarafındaki büyüme hedefimizi Türkiye’de gördüğümüz potansiyele göre oluşturuyoruz. 4 MW ile başlamak istedik. Ancak gelen talebin ne kadar hızlı arttığını görüyoruz. Daha bugünden çok önemli ve büyük projeler var. İlk kapasitenin çok kısa zamanda dolma ihtimali bulunuyor. Bunu gördüğümüz için şimdiden büyütme planlarına başladık” ifadelerini kullandı. İzmir Veri Merkezi 7 bin 500 metrekarelik alanda 650’nin üzerinde yeni nesil kabinle hizmet verecek. Tier 3 standartlarına sahip tesiste deprem riskine karşı sismik izolatör teknolojisi bulunurken, merkez yapay zeka iş yüklerine uyum sağlayabilecek ölçeklenebilir bir altyapıyla tasarlandı.

Ortaklık yüzde 50-50 

İzmir yatırımı, Vodafone’un Türkiye’deki diğer veri merkezlerinden ortaklık modeliyle de ayrışıyor. Vodafone Türkiye ve DAMAC Digital’in yüzde 50-50 pay sahibi olduğu ayrı bir şirket üzerinden gerçekleştirilen yatırım, iki grubun finansal ve teknolojik güçlerini bir araya getiriyor. Vodafone’un Türkiye’de Esenyurt ve Tuzla’nın yanı sıra Ankara, Adana ve İzmir’de faaliyet gösteren mevcut merkezleri bulunuyor. Yeni İzmir yatırımıyla şirketin veri merkezi sayısı altıya yükseliyor. 

DAMAC’tan yeni Türkiye yatırımlarına açık kapı 

DAMAC Digital yönetimi de Türkiye’deki ilk yatırımları olan İzmir yatırımının Türkiye’deki son yatırım olmayabileceğinin de sinyalini verdi. Şirketin BAE’den İtalya’ya, İspanya’dan Malezya ve İsveç’e kadar 14 ülkede 35 veri merkezinden oluşan bir portföye ve yaklaşık 6 bin MW’ı aşan planlanan kapasiteye sahip olduğunu belirten DAMAC Digital yöneticisi Ma’an Manna, Türkiye’nin bölgesel bir dijital merkez olma potansiyelini yüksek gördüklerini söyledi. Türkiye’de yeni veri merkezi yatırımı yapıp yapmayacaklarına ilişkin soruya Maan, “Türkiye iddialı bir dijital hub olma yolunda ilerliyor. Fırsatlar ortaya çıktığında yatırım yapacağız. Vodafone ile ortaklık bizim için her zaman öncelikli seçeneklerden biri olacak. Türkiye’nin dijital dönüşüm hedeflerine yatırım yapma konusunda kararlıyız” yanıtını verdi.

Uraloğlu: Türkiye bölgesel üs olacak

Vodafone Türkiye’nin İzmir’de hayata geçirdiği ve resmi olarak hizmete başlayan veri merkezinin açılışına katılan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yeni çağın en stratejik kaynağının veri olduğunu söyledi. “Bir ülkenin gücü veriyi üretebilme, kendi topraklarında tutma işleyebilme, koruma ve değere dönüştürme kabiliyeti ile ölçülüyor. İzmir veri merkezi dijital kalelerin adıdır" diyen Uraloğlu, "Temmuzda Ankara’da 35 bin 300 metrekare alana sahip Türksat veri merkezi temelleri atıldı. Bugün geniş bant internet abone sayısı 101 milyona yaklaştı. Fiber internet abone sayısı 11 milyona yaklaştı. Mobil tarafta 87 milyon mobil gerçek kullanıcıya ulaştık. 1 nisanda başlayan 5g 45 milyon aboneye ulaştı. İkinci çeyrekte mobil geni bant abone sayısı 80 milyona ulaştı. Kullanım ise 5 milyon 578 bin TB’ye ulaştı” dedi. Bununla da veri merkezlerine olan ihtiyacın arttığını anlatan Uraloğlu, “Geleceğin dünyasında veri hızlı, güvenli ve egemen olan ülkelerde olacak. İzmir’deki gibi projeler Türkiye’nin bulut, veri ve yapay zeka ihtiyaçlarına cevap verecek bölgesel bir dijital bir merkez olmasında önemli” diye konuştu.

Londra’nın Türk varlığı, şehrin göbeğindeki 2,6 kilometrekarelik finans ve iş merkezi City’nin yüksek katlarında da kendisini gösteriyor. Goldman Sachs, Deutsche Bank, JPMorgan, Citi ve özel sermaye kuruluşlarında kariyer yapan Türk profesyoneller, Türkiye’nin uluslararası finans sistemiyle bağlantısında görünmeyen ancak etkili bir ağ oluşturuyor.

Londra merkezli yönetici seçme ve yerleştirme şirketleri de Türkiye kapsamı için doğrudan yönetici direktör, direktör ve başkan yardımcısı seviyesinde Türkçe bilen yatırım bankacılığı ve özel bankacılık yöneticileri arıyor.

Küresel yatırımları yönetiyorlar 

Öne çıkan isimlerden Ahmet Akarlı, Goldman Sachs’ın Londra ofisinde 11 yıl yönetici direktör ve kıdemli ekonomist olarak Türkiye, Ortadoğu ve Güney Afrika’yı kapsayan gelişmekte olan piyasalar araştırmasından sorumlu oldu. Daha önce HSBC’nin Türkiye baş ekonomistiydi. 2016’da Autonomy Capital Research’e geçen Akarlı, 2024’te New York merkezli 13,4 milyar dolarlık hedge fon Caxton Associates’e, gelişmekte olan piyasalar ekonomik araştırmalarından sorumlu Yönetici Direktör olarak katıldı.

Serkan Kızıl, Goldman Sachs’ın New York ve Londra ofislerinde dokuz yıl yatırım bankacılığı yaptı. Daha sonra Abu Dhabi hükümetine ait Invest AD’nin özel sermaye bölümünün başına geçerek Türkiye, Körfez ve Kuzey Afrika yatırımlarını yönetti ve 2008’de kurumun Türkiye özel sermaye operasyonlarını kurdu. Bugün İstanbul merkezli Taxim Capital’in Kurucu ve Yönetici Ortağı.

Osman Mardin, Londra merkezli Sardis Capital’in Yönetici Direktörü. Lazard Frères & Cie. ve Robertson Stephens’ta görev yapan Mardin, 30 yılı aşkın kariyerinde stratejik danışmanlık, birleşme ve satın almalar ile özel finansman işlemlerine odaklandı. Sardis’i 2002’de Londra’da kurdu.

JPMorgan’ın Londra bağlantısı 

Mustafa Bağrıaçık, kariyerine Londra’da Chase Manhattan Bank’ta başladı. 1998-2008 arasında Goldman Sachs International’ın Londra ofisinde Türkiye yatırımcılığı bölümünü yönetti. Deutsche Bank’ın ardından 2014’te JPMorgan Chase’e Türkiye ve Azerbaycan’dan sorumlu Ülke Kıdemli Yöneticisi olarak geçti. JPMorgan’ın 2024 faaliyet raporunda halen İstanbul şubesinin Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Üyesi olarak yer alıyor.

City’de özel bankacılık hattı 

Türk finans ağının önemli bir bölümü özel bankacılık ve varlık yönetiminde. Londra’daki global özel bankalar Türkiye kapsamı için Türkiye Kapsamı Yönetici Direktörü/Direktörü, Kıdemli Müşteri İlişkileri Yöneticisi ve Bölge Başkanı seviyesinde yöneticiler arıyor. Bu da Türkiye’ye odaklanan özel bir finans profesyonelleri piyasasının oluştuğunu gösteriyor.

Londra’ya taşınan bankacılık deneyimi 

Ergun Özen, Nisan 2000-Eylül 2015 arasında Garanti BBVA’nın Genel Müdürü olarak görev yaptı. 2016’da BBVA’nın da hissedarı olduğu dijital banka Atom Bank’ın yönetim kuruluna katıldı ve halen yönetim kurulunda yer alıyor.

Türk bankaları da City’de 

Londra’daki Türk finans ağı yalnızca küresel bankalardaki Türklerden oluşmuyor. İş Bankası, Ziraat Bankası, Türk Ekonomi Bankası ve Turkish Bank’ın Londra faaliyetleri de önemli bir profesyonel kadro tarafından yürütülüyor. Türk-İngiliz Ticaret ve Sanayi Odası (TBCCI) yönetiminde İşbank UK’den Kutan Kudret ve Ziraat Bankası’ndan Ersan Söğüt halen görev yapıyor.

Bu ağın faaliyet alanları yatırım bankacılığında şirket satın almaları ve halka arzlar, sermaye piyasalarında tahvil ve hisse işlemleri, özel sermayede Türkiye’ye yatırım, özel bankacılıkta Türk yatırımcıların Londra’daki varlıklarının yönetimi ve kurumsal bankacılıkta Türkiye-İngiltere ticaretinin finansmanına kadar uzanıyor.

Süreç yasası kapsamındaki Takip ve Değerlendirme Kurulu’nun oluşturduğu 4 alt komisyonun nasıl çalışacağına ilişkin usul ve esaslar ve kimlerden oluşacağına yönelik çalışmaların eylülün sonuna kadar tamamlanması bekleniyor. Adli ve Hukuki İşler Koordinasyon Alt Komisyonu, İzleme ve Tespit Alt Komisyonu ve Sosyal Uyum ve Bütünleşme Alt Komisyonu ilgili bakanlık yetkilileri ile devletin ilgili bürokratlarından oluşacak. Süreçle ilgili hukuki, adli, sosyal, entegrasyon gibi çalışmaları yürütecek. Ancak Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu diğer üç alt komisyondan farklı çalışacak. Komisyon üyelerini yine Takip ve Değerlendirme Kurulu belirleyecek. Bu komisyonun diğer komisyondan farkı, üyeleri tamamen devlet kurumlarından olmayacak, sivil ve resmi üyelerden oluşacak. Çalışmaları gizli yürütülecek. Çalışmalar kamuoyuyla paylaşılmayacak. Tüm çalışma, tespit, öneri ve yorumlar, Takip ve Değerlendirme Kurulu’na bildirilecek. Süreçle ilgili yasal düzenlemenin hayata geçmesi ise yıl sonu olarak planlanıyor.

AK Parti kaynaklarından edinilen bilgilere göre; özellikle Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu’nun çalışmaları diğer üç komisyonundan farklı olacak. Bu komisyonda özel görevlendirilmeler olacak. Sadece devlet yetkilileriyle sınırlı kalmayacak. Terör örgütü ile mücadele döneminde görev alan emekli asker, bölgede görev almış ilgili kişiler, süreçle ilgili uzman kişiler ve resmi kurumlarda görev alması şartı aranmayacak. Emekli asker de, eski vali de, akademisyen de, terör uzmanı da olacak. Bu kurumda özel görevlendirmeler yapacak. Örgüt nezdinde sürecin ilerlemesi için üst kurul bu komisyonda görevlendirme yapacak. Amaç burada silahların bırakılması… Abdullah Öcalan ise bu süreçte ‘resmi bir statü’ alamayacak. Ancak adadan ihtiyaca göre yönlendirmelerde bulunabilecek. Özellikle bu komisyonda görev alan kişilerin, bölgeyi, kırsalı, Kuzey Irak’ı, Suriye’yi iyi bilen kişilerden seçilmesi planlanıyor. Bu komisyonda görev alacak kişiler, süreçte silah bırakmayla ilgili raporlar hazırlayacaklar, öneri ve yönlendirmelerde bulunabilecekler. Tespit ve önerilerini üst kurula bildirecekler.

Burdur Ticaret Borsası tarafından hazırlanan 2026 yılı Ağustos ayı Yerel Tüketici Gıda Fiyat Endeksi açıklandı.

Buna göre, ağustosta Burdur’da gıda fiyatları bir önceki aya göre yüzde 0,80 oranında arttı. Bir önceki yılın sonuna göre, Burdur’da gıda fiyatlarının yüzde 14,09 oranında arttığı tespit edilirken, bir önceki yılın aynı ayına göre ise yüzde 31,70 artış gerçekleşti.

Gıda fiyatlarının ağustos ayındaki değişimi gruplandırmaya göre incelendiğinde, bir önceki aya göre ambalajlı ürünlerde yüzde 7,10, et ve et ürünlerinde yüzde 1,47, süt ve süt ürünlerinde yüzde 1,00 ve bakliyat-yağ grubunda yüzde 0,63 artış gerçekleşti.

Aynı dönemde unlu mamullerde yüzde 5,52, meyve-sebze grubunda yüzde 11,17 düşüş yaşanırken, kuruyemiş ve su ürünleri gruplarında bir önceki aya göre herhangi bir değişim kaydedilmedi.

Yıl sonuna göre değişim

Burdur’da 2025 yılı Aralık ayına göre genel fiyat değişimlerinde yüzde 14,09 artış hesaplanırken, grup bazında en yüksek artış yüzde 21,48 ile ambalajlı ürünler grubunda gerçekleşti. Bunu, yüzde 19,00 ile süt ve süt ürünleri, yüzde 17,52 artış ile et ve et ürünleri, yüzde 13,32 ile bakliyat-yağ, yüzde 8,88 ile unlu mamuller, yüzde 7,22 ile kuruyemiş, yüzde 6,06 ile su ürünleri ve yüzde 2,77 artış ile meyve-sebze grubu izledi.

Son 12 aylık değişim

Son 12 aylık değişim değerlendirildiğinde ise Burdur’da 2025 yılının ağustos ayına göre gıda fiyatları yüzde 31,70 arttı. Yıllık bazda en yüksek fiyat artışı yüzde 48,82 ile ambalajlı ürünler grubunda gerçekleşirken, bu grubu yüzde 35,77 ile kuruyemiş, yüzde 34,44 ile bakliyat-yağ, yüzde 29,96 ile et ve et ürünleri, yüzde 29,91 ile süt ve süt ürünleri, yüzde 16,32 ile unlu mamuller, yüzde 12,90 ile su ürünleri ve yüzde 16,22 ile meyve-sebze grubu izledi.

Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği (BAİB) Başkanı Mehmet Ali Can, 2026 yılı Ağustos ayı ihracat rakamlarını değerlendirdi. Batı Akdeniz bölgesinde Haziran ve Temmuz aylarında gerçekleştirilen rekor ihracat artışının Ağustos ayında hız keserek kayıpla kapattığını belirten Can, 1 Ocak-5 Eylül tarihleri arasında ihracatın 2 milyar 12 milyon 825 bin 826 Dolara ulaştığını bildirdi.

 Bölge ihracatının 2026 yılını rekor rakamla kapatacağını öngördüklerini ifade eden Can, uluslararası fuarlara katılıp, ticari heyetler düzenleyerek Türk ürünlerini tanıtıp ihracatı artırmaya çalıştıklarını kaydetti.

Ağustos’ta, geçen yılın aynı ayına göre ihracatta yüzde 3,24 düşüş yaşandığını ve 206 milyon 621 bin dolar ihracat gerçekleştiğini ifade eden Can, şunları kaydetti:

‘’Yılın 8 aylık dönemini kapsayan 1 Ocak – 31 Ağustos 2026 tarihleri arasında ihracatımız yüzde 8,62 artarak 1 milyar 968 milyon dolara ulaştı. Ağustos ayında en fazla ihracatı her zaman olduğu gibi yaş meyve sebze sektörü gerçekleştirdi. Yaş meyve sebze ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 21,68 artışla 48 milyon 512 bin dolar oldu. Sektörümüzün en fazla ihraç ettiği ürün yüzde 31,64 artış ile biber oldu. Rekor artış gösteren biber ihracatından 9 milyon 991 bin dolar döviz elde edildi.’’

Almanya’ya ihracat yüzde 50 arttı

BAİB Başkanı Mehmet Ali Can, Ağustos’ta 906 firma tarafından 132 ülkeye ihracat gerçekleştirildiğini söyledi. En fazla ihracatın Almanya’ya yapıldığını anlatan Can, şöyle devam etti:

‘’Almanya’ya gerçekleşen ihracat Ağustos ayında yüzde 50,83 artış ile rekor kırdı. Almanya’ya, Ağustos’ta 22 milyon 764 bin dolarlık ihracat gerçekleşti. Bu ülkeyi yüzde 23,90 artış ve 20 milyon 565 bin dolar ihracat ile Çin yer aldı. En fazla ihracat yapılan ülkeler sıralamasında yüzde 2,62 düşüş olmasına rağmen geleceğin yıldızı, parlayan pazar olan Birleşik Devletler yer aldı. Dördüncü sırada yer alan Rusya’ya ihracatta yüzde 33,14 düşüş oldu. Uzun yıllar en fazla ihracat yapılan ülkeler sıralamasında yer almayan Fransa ise beşinci sıraya yerleşti.’’

8 aylık yaş meyve sebze ihracatı 600 milyon doları aştı

Batı Akdeniz’den yılın 8 aylık dönemde 2095 firma 172 ülkeye ihracat gerçekleştirdi. Bu dönemde yaş meyve sebze ihracatının yüzde 25,42 artışla 600 milyon doları aştığına dikkat çeken Can, ‘’Bu dönemde 611 milyon 842 bin dolarlık yaş meyve sebze ihracatı gerçekleşti. Biber ihracatı yüzde 34,20 artarak 189 milyon 760 bin dolar ihracata ulaştı. Batı Akdeniz’de en fazla ihracat gerçekleştiren ikinci sektör ise yüzde 3,64 artış ve 335 milyon 400 bin dolara ulaşan madencilik sektör ürünleri oldu. Bu dönemde yüzde 21,75 artış ve 251 milyon 781 bin dolar ile mermer - doğaltaş yer aldı’’ dedi.

En fazla ihracat Almanya’ya

Yılın sekiz aylık döneminde yüzde 26 artış ile Almanya’ya gerçekleşti. Bu ülkeye 8 ayda 179 milyon 806 bin dolarlık ihracat yapıldı. Bölgenin son dönemdeki yıldız pazarı Birleşik Devletler yer aldı. Birleşik Devletlere yüzde 26 oranında ihracat artışı ile 150 milyon dolar ihracat gerçekleştirildi.

Üçüncü sırada yüzde 1,34 oranında artış ve 143 mil ikinci, Çin üçüncü, Rusya dördüncü, Romanya ise beşinci sırada yer aldı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, etkinlikte Nükleer Enerji Teknolojileri Tasarım Yarışması'nın en ileri kategorisi olan "Detay Tasarım"da finale kalan 4 takımın sunum özetlerini dinledi, genç mühendislere tasarımlarına ilişkin sorular sordu.

Türkiye'nin nükleer yarımadası olarak tanımladığı Çekmece yerleşkesinde önemli bir aşamanın kaydedildiğini belirten Bayraktar, "Buranın adı konmuş bir şekilde imar süreçlerini tamamladık. Daha da önemlisi, TR-2 Araştırma Reaktörümüz yeniden lisanslandı, çok uzun bir aradan sonra. Çok kısa bir zaman içinde burada artık yeniden nükleer araştırmalar, malzeme testleri yapılacak. Teorik çalıştığımız şeylerin neticelerini laboratuvarda, araştırma tesislerinde görme şansımız olacak." diye konuştu.

Nükleer Enerji Teknolojileri Tasarım Yarışması'nın büyümeye devam ettiğini anlatan Bayraktar, "Geçen sene 2 ülkeden 87 takım varmış. Bu sene 9 ülke, 192 takım var. TEKNOFEST ailesi büyüdüğü gibi nükleer tarafı da büyüyor." dedi.

Bayraktar, Suudi Arabistan'ın Cidde kentinde düzenlenen Uluslararası Nükleer Bilim Olimpiyatı'nda Türkiye'nin bir altın ve üç bronz madalya kazandığını da anımsattı.

TENMAK'ın lisans öğrencilerine yönelik burs desteğinin yanı sıra programa kabul edilen bursiyerlere mentör desteğinin de sağlanacağını aktaran Bayraktar, "Bizim tabii ki birçok kaynağa ihtiyacımız var ama en önemli kaynağımız insan kaynağımız. Dolayısıyla onların iyi yetişmesi için de elimizden gelen çabayı göstereceğiz." ifadelerini kullandı.

Bakan Bayraktar, daha önce Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından açıklanan teşvik programının da Türkiye'nin küçük modüler reaktörlerini yerli ve milli imkanlarla geliştirmesi açısından önemine dikkati çekti.

Dünyadaki gelişmelerin, Türkiye'nin daha fazla yerlileşme, milli imkanları kullanma ve kendi kabiliyetlerini geliştirme ihtiyacını ortaya koyduğunu aktaran Bayraktar, "Zaman daralmaya başladı. Onun için daha hızlı çalışmamız lazım." dedi.

Bayraktar, bu farkındalığın oluşturulmasında TEKNOFEST'in önemli bir rolü olduğunu, organizasyonun Türkiye'nin artık en önemli uluslararası markalarından biri haline geldiğini vurguladı.

Yapay zeka ve veri merkezleri elektrik talebini artırıyor

Bakan Bayraktar, Türkiye'nin elektrik talebinin arttığını belirterek, "Dünyada da böyle, Türkiye'de de böyle. Talep artıyor. Bizim de bir kızılelmamız var. Kızılelmamız, enerjide Türkiye'yi bağımsız kılmak. Türkiye bugün kullandığı enerjinin üç biriminin ikisini ithal ediyor. Enerjide kendi kendine yeten bir ülke olmamız lazım." şeklinde konuştu.

Nükleer enerji olmadan iklim değişikliği hedefleri ve karbonsuzlaşmanın mümkün olmadığına işaret eden Bayraktar, nükleer enerjinin enerjide dışa bağımlılığı azaltmada önemli bir çözüm olacağını ifade etti.

Bayraktar, elektrik talebinde nüfusun, ekonominin ve sanayinin büyük etkisi olduğunu ancak yapay zeka ve veri merkezleri gibi teknolojilerin de bu talebi artırdığını anlattı.

Yeni teknolojilerin yüksek enerji talebine yol açtığını dile getiren Bayraktar, şunları kaydetti:

"Bunu karşılamak için her yıl Japonya kadar kurulu güce sahip olunması gerekiyor. Elektrikli araçlar, soğutma amaçlı elektrik talepleri de bu zincire eklendi. Deniz suyunun arıtılıp kullanılma işi var. Bizim tahminimiz 2040 yeni enerji mimarisinde en az 3 ila 5 teravatsaatlik deniz suyunu arıtma ile ilgili elektriğe ihtiyacımız var. Şimdi bu ankonvansiyonel faktörleri işin içerisine koyduğunuzda ortada muazzam bir talep var. Bu yüzden kendi santralimizi üretmemiz çok büyük önem arz ediyor ve bu yeni enerji mimarisinde, tek kelimeyle bunu ifade etmek gerekirse elektrifikasyon diyorum."

Gençlerin Türkiye'nin enerji bağımsızlığına ulaşmada önemli katkı sağlayacağını ifade eden Bayraktar, "Petrol ve doğal gaz aramada gençlerin özgüvenini oluşturmayı, kafa yapısını değiştirmeyi kısmen başardığımızı hissediyorum. O yüzden bugün Türkiye kendi denizlerinde, Gabar'da petrol ve doğal gaz arıyor, üretiyor. Somali de bizim için çok önemli bir ülke. Sizlerden bugün aldığımız, özgüveniniz çok yerinde. En önemli şey bu, sonuna kadar mücadele etmek, asla bırakmamak, pes etmemek. Bu anlayışla ben her alanda hedeflerimizi tutturacağımıza yürekten inanıyorum." değerlendirmesinde bulundu.

"İTÜ'nün reaktörü de devreye girecek"

Bayraktar, etkinlikte bir öğrencinin Türkiye'de kurulması planlanan nükleer enerji araştırma merkezi ve ulusal staj programları hakkındaki sorusuna ilişkin, öğrencilerin TENMAK ve diğer ilgili kurumlarda staj ve burs imkanları olduğunu anımsattı.

Nükleer enerji alanında yurt dışına gönderilen öğrenciler olduğunu, bunların bir kısmının eğitimlerini tamamlayarak döndüklerini ve şu anda Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nde çalıştıklarını belirten Bayraktar, şöyle devam etti:

"Çok önemli miktarda gencimizle direkt bağlantımız var. Onların hem eğitimlerine destek oluyoruz hem de eğitim sonrasında çalışma hayatında onlarla birlikte oluyoruz. Çünkü çok büyük bir insan kaynağına ihtiyacımız var. Sinop'ta kurmayı düşündüğümüz reaktörler, Trakya'daki reaktörler ve Küçük Modüler Reaktörlerle (SMR) birlikte Türkiye'nin nükleer alanı en hızlı büyüyecek, en büyük alanlardan bir tanesi olacak. Onun için bu alanda yetişmiş öğrencilere ihtiyacımız var."

Türkiye'deki araştırma reaktörlerine ilişkin çalışmalara da değinen Bayraktar, "Araştırma reaktörümüz yakın zamanda çalışmaya başlayacak. Lisanslama, her şey bitti, her şey hazır. İstanbul Teknik Üniversitesinin çalışması var bu konuda. Orada reaktör de devreye girecek." bilgisini verdi.

Bayraktar, ayrıca Türkiye'nin özellikle büyük ölçekli reaktörlere ilişkin yaptığı bütün uluslararası müzakerelerde masada olan iki konu olduğunu ifade ederek, şunları kaydetti:

"Her ülkeye, 'Bu işi yaparsan bize bir araştırma reaktörü de yapabilmeniz lazım.' diyoruz. Bunu Çin'le konuşurken söylüyoruz, diğerleriyle de söylüyoruz. İkinci konumuz da yakıtla alakalı, ne yapacağız, nasıl bir çözüm üreteceğiz? Yakıtı burada üretmeyi onlarla konuşuyoruz. Dolayısıyla bu konular bizim en önemli gündem maddelerimiz. Çünkü araştırma reaktörü olmadan bir nükleer sanayinin gelişmesinden söz etmek mümkün değil."

(AA)

Sakarya’nın 2026 yılının Ocak-Ağustos dönemine ait dış ticaret verileri açıklandı.

Buna göre kentten toplam 3 milyar 556 milyon dolarlık ihracat yapıldı.

Ağustos ayında en fazla ihracat yapan sektörler Otomotiv Endüstrisi, Demir ve Demir Dışı Metaller, Çelik, Kimyevi Maddeler ve Mamulleri ile Makine ve Aksamları sektörleri oldu.

Türkiye’nin en fazla ihracat yapan 7’nci ili olan Sakarya’dan 2026 Ağustos ayında serbest bölgeler dahil dünyanın 115 noktasına ihracat gerçekleştirildi. Sakarya’dan en fazla ihracat Polonya, Fransa, Romanya, Mısır ve Birleşik Krallık ülkelerine yapıldı.

Buna göre, 2025=100 bazlı reel efektif döviz kuru (REK) endeksi, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) bazında ağustosta bir önceki aya kıyasla 1,07 puan azalarak 105,04 oldu. Endeks, temmuzda 106,11 düzeyindeydi.

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) bazlı reel efektif döviz kuru endeksi ise bu dönemde 0,26 puan azalarak 101,35’e geriledi. Böylece Türk lirasının değeri, geçen yılın aynı dönemine göre TÜFE bazında 7,77 puan, Yİ-ÜFE bazında 2,38 puan arttı.

TCMB'nin REK endeksi gelişmeleri değerlendirmesinde, şu ifadeye yer verildi:

"TÜFE bazlı REK endeksine etki eden bileşenler incelendiğinde, Türk lirası karşısında, bir önceki aya göre dolar ortalama yüzde 1,68, euro ortalama yüzde 3,20 değer kazanmıştır. TÜFE ise bir önceki aya göre yüzde 1,84, Yİ-ÜFE yüzde 2,57 artmıştır."

Değerlendirmede, Türkiye TÜFE’sindeki değişimin endeksin artışına katkıda bulunurken, Dünya TÜFE Sepeti ile Nominal Kur Sepetindeki değişimin endeksi azaltıcı yönde etkilediği​​​​​​​ kaydedildi.

Bolat, zirvede yaptığı konuşmada, Türkiye'nin istihdam noktasında başarılı bir performans gösterdiğini, son 39 aydır işsizlik oranının tek haneli seviyede, temmuz ayı itibarıyla da yüzde 8,1'de olduğunu söyledi.

Ekonomik büyümede de son 24 çeyrektir, diğer bir ifadeyle 6 yıldır pozitif büyüme oranları kaydedildiğini ifade eden Bolat, "2026 yılının ilk yarısını yüzde 2,5'lik büyümeyle kapatıp 1,7 trilyon dolarlık bir ekonomik üretim gücüne, ekonomik büyüklüğe ulaştık." dedi.

Enflasyonda da hazirandan bu yana gerileme sürecinin devam ettiğine işaret eden Bolat, "Manşet enflasyon, temel mallarda yüzde 16 civarındayken TÜFE de yüzde 31,55 boyutlarına kadar geriledi." bilgisini verdi.

Mal ihracatındaki gelişmelere değinen Bolat, "Son olarak ülkemizde mal ihracatı anlamında nisan, haziran, temmuz ve ağustos aylarında aylık rekorları kırdık. Ağustos ayında 23,5 milyar dolar, yüzde 8,1'lik artışla ilk 8 aylık mal ihracatında 185 milyar dolara ulaştık. Yine yıllıklandırılmış mal ihracatı ağustos itibarıyla 280,3 milyar dolarla tarihi rekor seviyeye geldi." diye konuştu.

İhracatın önemli sütunlarından birinin e-ihracat olduğunu vurgulayan Bolat, Türkiye'nin dijital ticarete uyumu ve küresel e-ticaretteki yerinin güçlendirilmesi noktasında önemli çalışmalar yürüttüklerini belirtti.

Dünyada çok hızlı değişimlerin yaşandığına işaret eden Bolat, dijital, teknolojik ve yeşil ekonomi dönüşümlerinin hepsinin dev adımlarla ilerlediğini vurguladı.

Bolat, "Bu kapsamlı dönüşüm dünya ekonomisinde üretim çarklarını, ticaret çarklarını kökten değiştirmektedir. Tüketiciye ulaşma noktasında artık dijital alan en önemli ulaşım kanalı haline gelmektedir." ifadelerini kullandı.

COVID-19 salgınının bilişim ve e-ticaret alanlarında önemli değişimlere yol açtığını anlatan Bolat, şunları kaydetti:

"2020 yılı başında patlayan COVID-19 pandemisi bilişime ve e-ticarete dev, hızlı adımlarla ilerleme fırsatı tanımıştır. Gerek dünya ortalaması gerekse Türkiye'nin milli gelir ortalaması olarak e-ticaretin payı 2019'da yüzde 4,5 iken bu rakamlar hızla yükselmiştir. Toplam ticaret içinde e-ticaretin payı yüzde 4,5'lerden yüzde 20'ye kadar yükselmiştir."

Bolat, Türkiye'de e-ticaretin 2019-2025 dönemindeki yıllık büyüme oranının yüzde 80 olduğunu, genel perakende sektörü içindeki payının da hızlı şekilde yükselerek yüzde 20 civarına geldiğini açıkladı.

"Dünya üretim büyüklüğü de 118 trilyon dolara ulaştı"

Bakan Bolat, dünyadaki e-ticaret verilerine de değinerek, "2019-2025 arası dünya Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'sı yüzde 33 büyürken genel perakende sektörü yüzde 28 büyüdü. Genel perakende sektörü 32 trilyon dolara, dünya üretim büyüklüğü de 118 trilyon dolara ulaştı." şeklinde konuştu.

İşletmeden tüketiciye (B2C) e-ticarette ise daha hızlı bir büyümenin gerçekleştiğini aktaran Bolat, "B2C denilen direkt iş yerinden müşteriye olan e-ticaret hacmi ise yüzde 91 büyüdü ve 6,5 trilyon dolara ulaştı. Küresel e-ticaretin toplam perakende satışlardaki payı yüzde 20. Dünya ortalaması da böyle, Türkiye açısından da böyle." dedi.

Bolat, Ticaret Bakanlığının e-ticaret ve e-ihracat alanındaki çalışmalarına ilişkin bilgi vererek, bakanlık bünyesinde yurt içindeki e-ticaret düzenlemeleri ile İhracat Genel Müdürlüğü bünyesindeki e-ihracat düzenlemeleri ve teşvikleri için birbirinden farklı ancak işbirliği içerisinde çalışan ekiplerin bulunduğunu anlattı.

Her yıl mayıs ayının başında Türkiye'de E-Ticaretin Görünümü raporunu açıkladıklarını belirten Bolat, şöyle konuştu:

"E-ticaretin genel ticaret içindeki payı yüzde 19,3, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla içinde e-ticaretin payı da yaklaşık yüzde 7'ye ulaşmıştır. Bu, e-ticaretin ekonomimiz açısından ne kadar stratejik önemi olduğunu göstermektedir. E-ticaretle iştigal eden satıcıların, firmaların sayısı da 2025 yılı sonu itibarıyla 650 bine ulaşmıştır."

Bolat, COVID-19 salgını döneminde birçok sektörün daraldığını belirterek, birçok sektörün daralmasına, bazılarının rekabetin dışına düşmesine ve toplam ihracattaki azalış etkisine rağmen salgın sırasında e-ihracata yapılan yatırımlarla krizi fırsata dönüştürmeyi başardıklarını dile getirdi.

E-ihracat faaliyetlerinin desteklenmesi noktasında İhracat Genel Müdürlüğü bünyesindeki E-İhracat Daire Başkanlığının yoğun şekilde çalıştığını belirten Bolat, İhracat Genel Müdürlüğü ve Hizmet İhracatı Genel Müdürlüğünün de kendi alanlarında çalışmalarını sürdürdüğünü vurguladı.

Bolat, e-ihracatta hedef pazar sayısını bu yıl 26'dan 35'e çıkardıklarını, Avrupa Birliği'nde e-ithalatla ilgili muafiyetin kaldırılmasıyla oluşan vergi yükünün hafifletilmesine yönelik çalışmalar yürütüldüğünü aktardı.

Bolat, "Avrupa Birliği Komisyonu ile yaptığımız anlaşma sonucunda basitleştirilmiş gümrük beyannamesinden otomatik üretilen A.TR belgesiyle vergi yükünü hafifleterek e-ihracat noktasında firmalarımıza önemli bir katkı sağlamış olduk." diye konuştu.

E-ihracat faaliyetlerini teşvik etmek, bu konudaki farkındalığı, bilinirliği ve motivasyonu artırmak amacıyla zirveler düzenlediklerini anlatan Bolat, Bakanlık tarafından kurulan İhracat Akademisinin müfredatında da e-ihracat eğitim programının ayrıntılı şekilde yer aldığını bildirdi.

Firmaların ihtiyaç duydukları bilgilere daha kolay ulaşmaları için çeşitli çalışmalar yaptıklarını aktaran Bolat, şöyle devam etti:

"Şu ana kadar 25 ülkeye ilişkin e-ihracat yol haritaları, gümrük uygulamaları, 28 pazar yeri ve 5 dijital kanala yönelik yaklaşık 40 rehber ve kılavuzu Ticaret Bakanlığımızın web sitelerinde firmalarımızın kullanımına sunduk. E-ihracat konusunda bu yıl sonuna kadar 6 milyar dolarlık e-ihracat rakamına ulaşmayı hedefliyoruz. Yılda 10 bin doların üzerinde e-ihracat gerçekleştiren firma sayısı 2022'de 8 bin 132 iken 2025 yılı sonunda 11 bin 420'ye yükseldi. E-ihracat hacminde İstanbul'un birinci sırada yer aldı, sektörel bazda ise hazır giyim ve konfeksiyonun ilk sırada bulunuyor. ABD, Almanya, Azerbaycan, Romanya, Suudi Arabistan gibi ülkeler bizim partner ülkelerimiz konumunda önde gelmektedir."

Dijital dönüşümde yapay zekanın büyük önem taşıdığını vurgulayan Bolat, dünya nüfusunun yüzde 73'üne karşılık gelen 6 milyardan fazla insanın dijital dünyada aktif olduğunu bildirdi.

Bolat, "Dijital ekonominin büyüklüğü de 16 trilyon dolara ulaşmış durumdadır. Dünya üretiminin 118 trilyon dolar olduğunu düşündüğümüzde 16 trilyon dolar çok büyük bir payı ifade etmektedir." değerlendirmesinde bulundu.

Yapay zeka başta olmak üzere yeni teknolojilerin ticaretin bütün aşamalarını etkilediğine işaret eden Bolat, şunları kaydetti:

"Dijital dönüşümün merkezinde yer alan yapay zeka, nesnelerin interneti ve blok zincir teknolojileri artık üretimden lojistiğe, fiyatlamadan karar alma sürecine, pazarlamadan ticarete varıncaya kadar ticaretin her aşamasını ilgilendirmektedir. Bunu görmeyen ya da bunu dikkate almayanların rekabette ayakta kalma şansları yoktur. Biz Türkiye olarak dijital dünyaya uyum noktasında oldukça başarılı, hızlı adımlarla yerimizi almaktayız."

Türkiye'deki dijitalleşme verilerini de paylaşan Bolat, 2026 yılı itibarıyla internet kullanım oranının yüzde 92,3'e yükseldiğini, işletmelerin yüzde 93,6'sının internet erişimine, yüzde 56,5'inin de kendi dijital vitrinine sahip olduğunu dile getirdi.

"5G hizmeti Türkiye'de 4 ayda 44,5 milyon aboneye ulaştı"

Bolat, 5G hizmetinin ülkede 4 ayda 44,5 milyon aboneye ulaştığını, yapay zeka alanındaki kapasitenin de giderek güçlendiğini ifade etti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıkladığı yapay zeka eylem planına değinen Bolat, "Biz de Ticaret Bakanlığı olarak yapay zekayı firmalarımızın küresel pazarlara açılması noktasında stratejik bir araç olarak görmekteyiz." diye konuştu.

Ticaret Bakanlığının dijital ihracata yönelik platformlarına ilişkin de bilgi veren Bolat, geleneksel mal ihracatını kolaylaştırmak amacıyla 2020'de Kolay İhracat Platformu'nun (KİP) hizmete açıldığını hatırlattı.

Bolat, 2024'te ise e-ihracatı desteklemek amacıyla E-Kolay İhracat Platformu'nun (E-KİP) devreye alındığını belirterek, "12 modülden oluşan E-KİP, firmalarımızı doğrudan pazar ve satış yerlerine yönlendiriyor. 26 ülkeye ilişkin güncel bilgiler sunmaktadır." değerlendirmesinde bulundu.

Akıllı E-İhracat Robotu'nun da yenilendiğini bildiren Bolat, "Akıllı e-ihracat robotumuz da firma özelinde daha hedefli sonuçlar getirecek şekilde yenilenmiştir." diye konuştu.

(AA)