Borsa İstanbul'da aynı dönemde teknoloji endeksi yüzde 4,76 azalışla 51.615,53 puana gerilerken, sanayi endeksi yüzde 4,43 yükselişle 20.274,25 puana, mali endeks yüzde 2,17 kazançla 19.645,73 puana, hizmetler endeksi ise yüzde 3,09 artışla 12.793,90 puana çıktı.

Borsa İstanbul'da bu hafta en çok yükselen hisseler arasında yüzde 19,70 ile Pasifik Eurasia Lojistik Dış Ticaret AŞ ilk sırada yer aldı.

Pasifik Eurasia Lojistik Dış Ticaret AŞ'yi yüzde 15,52 ile Türk Altın İşletmeleri ve yüzde 15,45 ile Katılımevim Tasarruf Finansman izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler ise yüzde 36,75 ile Odine Teknoloji, yüzde 18,48 ile Kiler Holding ve yüzde 12,75 ile Tekfen Holding oldu.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 838 milyar 820 milyon lirayla ASELSAN, 783 milyar 724 milyon 109 bin 480 lirayla Tüpraş ve 563 milyar 983 milyon 726 bin 320 lirayla Koç Holding oldu.

Altın ve döviz yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı, geçen hafta sonuna göre yüzde 4,91 artışla 7 bin 89 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 4,93 yükselişle 46 bin 262 liraya çıktı.

Çeyrek altının satış fiyatı da önceki haftaki kapanışının yüzde 4,92 üzerinde 11 bin 614 liraya yükseldi.

Doların satış fiyatı, yüzde 0,38 artarak 48,0640 liraya, euronun satış fiyatı da yüzde 1,25 yükselişle 56,1800 liraya çıktı.

Geçen hafta 64,9480 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,02 artışla 65,6120 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise yüzde 1,72 değer kazanarak 60,1010 liradan alıcı buldu.

(AA)

Buna göre, 14 Mart 2022 tarihli ve 31778 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Altın Cinsinden Fiziki Varlıkların Finansal Sisteme Kazandırılması Hakkında Tebliğ" yürürlükten kaldırıldı.

Kaldırılan tebliğle, yurt içi yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin yetkili kuyumcular ve rafineriler aracılığıyla ya da doğrudan banka şubelerine gelerek bankalardaki altın hesaplarına yatırdıkları fiziki altın varlıklarının Türk lirası cinsinden mevduat ve katılma hesaplarına dönüştürülmesine imkan tanınmıştı.

Tebliğle söz konusu hesap sahiplerine sağlanacak desteğe ilişkin usul ve esaslar düzenlenmişti.

"Altın Cinsinden Fiziki Varlıkların Finansal Sisteme Kazandırılması Hakkında Tebliğin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Tebliğ" bugün itibarıyla yürürlüğe girdi.

Elektronik ortamda yayımlanan ilanlarda kimlik ve yetki doğrulamasını zorunlu hale getiren Elektronik İlan Doğrulama Sistemi'nin (EİDS) uygulamaya alındığı hatırlatılan açıklamada, sistem üzerinden kimlik ve yetki doğrulaması yapılması zorunluluğunun, Instagram, Facebook ve WhatsApp da dahil olmak üzere elektronik ortamda verilen tüm taşınmaz ve taşıt ilanlarını kapsadığına dikkat çekildi.

Açıklamada, ilanlarda taşınmaz ve taşıta ilişkin yer verilmesi zorunlu bilgilerin, taşınmaz ile motorlu kara taşıtlarının ticareti hakkındaki yönetmeliklerde belirlendiği aktarılarak, "Bakanlığımızca sektör mensuplarına gerekli uyarılarda bulunulmuştur. Buna göre, sosyal medyada yayımlanan ilanlarda EİDS doğrulaması yapılmış ilan linkinin paylaşılması zorunludur. Söz konusu linkin paylaşılması ve paylaşımda yer alan görseller ile açıklamaların EİDS üzerinden doğrulanmış ilana konu taşınmaza veya taşıta ait olması koşuluyla, sosyal medya paylaşımlarında fotoğraf ve video gibi ilan görsellerine ve açıklamalara yer verilebilir." değerlendirmesinde bulunuldu.

META tarafından hesaplara erişim engellenecek

Bu düzenlemeler ve uyarılara rağmen sosyal medya platformlarında mevzuata aykırı ilan verdiği tespit edilen 42 emlak ve 40 galeri işletmesine, her bir işletmeye 100 bin lira olmak üzere toplam 8,2 milyon lira idari para cezası uygulandığına işaret edilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Ayrıca söz konusu hesaplara erişim META tarafından engellenecektir. Sosyal medyada yayımlanan taşınmaz ve taşıt ilanları Bakanlığımızca titizlikle takip edilmeye devam edilecektir. Emlak ve galeri işletmelerinin herhangi bir idari yaptırımla karşılaşmamaları için sosyal medya platformlarında belirtilen kurallara aykırı şekilde ilan paylaşımı yapmamaları, paylaşımlarında EİDS doğrulaması yapılmış ilan linkinin yanı sıra ilan fiyatı bilgisine de mutlaka yer vermeleri gerekmektedir."

Yönetmelik, kapsamındaki bütün yeni araç, sistem, aksam ve ayrı teknik ünitelerin tip onayı ve piyasaya arzı ile münferit araçların onayına ilişkin idari ve teknik şartları belirliyor.

Mevcut uygulamaya göre, ​​​​​​​imal edildiği dönemde geçerli bir AB veya ulusal tip onayı kapsamında olmakla birlikte, ilgili mevzuatın zorunlu uygulaması nedeniyle tip onayının geçerliliğini kaybetmesinden önce tescil edilmemiş veya hizmete girmemiş araçların satış ve tescilinde uygunluk belgesinin tarihi dikkate alınıyor.

Değişikliğe göre, römorkları kapsayan "O" kategorisi araçların ulusal tip onaylarında uygunluk belgelerinde satış ve tescille ilgili tarihlere tam araçlar için 12 ay, tamamlanmamış araçlar için 18 ay ilave edildi.

Buna göre, enerji iletim hatlarının yapımı kapsamında Karaman, Kırşehir, Konya, Nevşehir, Niğde ve Yozgat'ta toplam 13 proje için bazı taşınmazlar acele kamulaştırılacak.

Karaman'da Başkışla Kızılyaka TR Enerji Nakil Hattı (ENH), Kırşehir'de Demirli Köyü Ceylanlar ENH, Konya'da Günyüzü DM4 ENH, Küçükhasan KÖK-Odabaşı KÖK ENH, Pınarcık KÖK Yeni Kuşça KÖK ENH, Üçhüyük DM2 Sulama Çıkışı ENH, Yeni Atlantı ENH, Yeni Çatalhüyük KÖK ENH ve Yeni Karaköy ENH, Nevşehir'de Ürgüp DM-Akköy KÖK ENH, Niğde'de Güney Altay KÖK Kolsuz ENH ile Yeni Konaklı ADM ENH, Yozgat'ta ise Kümaş 1-4 GES Ortak DM-Yozgat TM ENH projelerinin gerçekleştirilmesi amacıyla proje güzergahlarına isabet eden taşınmazlarda elektrik dağıtım tesis yerlerinin mülkiyet şeklinde, hat emniyet sahalarının ise irtifak hakkı kurulmak suretiyle Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasına karar verildi.

Ayrıca, Ardahan, Aksaray ve Erzincan'daki 4 doğal gaz bağlantı hattı projesi için de acele kamulaştırma kararları alındı.

Bu kapsamda, Ardahan'da Çıldır RMS/A Doğal Gaz Bağlantı Hattı ve Göle RMS/A Doğal Gaz Bağlantı Hattı projeleri, Aksaray'da Gülağaç RMS/A ve Güzelyurt RMS/A Doğal Gaz Bağlantı Hattı projesi ile Erzincan'da Otlukbeli RMS/A Doğal Gaz Bağlantı Hattı projesine ait güzergahlara isabet eden taşınmazlarla projeler kapsamında inşa edilecek sabit tesisler, ulaşım yolları, enerji nakil hatları, katodik koruma hatları ve anot yataklarının yapımı amacıyla ihtiyaç duyulan taşınmazların, mülkiyet şeklinde ya da daimi/geçici irtifak hakkı kurulmak suretiyle Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılması kararlaştırıldı.

Antalya'nın Alanya ilçesinde kurulacak RMS-A istasyonu ile doğal gaz dağıtım tesislerinin yapımı amacıyla da bazı taşınmazlar tapuda Hazine adına tescil edilmek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından acele kamulaştırılacak.

Öte yandan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün Resmi Gazete'de yayımlanan petrol hakkına müteallik kararına göre, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının (TPAO), İstanbul'da sahip olduğu işletme ruhsatının süresinin 31 Ağustos 2036 tarihine kadar 10 yıl süreyle uzatılması kararlaştırıldı.

JPMorgan, günlük yatırımcı notunda Türk lirasında (TRY) uzun vadeli pozisyonunu koruduğunu ve yetkililerin dezenflasyon programının bir parçası olarak liranın reel değer kazanımını sürdürmesini beklediğini belirtti. Uzmanlara göre temmuz ayı enflasyon verisinin beklentilerin altında gelmesi, enflasyondaki ivme kaybı ve cari işlemler dengesindeki iyileşme, Merkez Bankası'na döviz kuru politikasında köklü bir değişikliğe gitmeden eylül ayından itibaren faiz indirimlerine başlamak için alan yaratıyor.

Bankanın işaret ettiği başlıca risk ise piyasa pozisyonlanması. Yurt dışı kaynaklı carry trade pozisyonlarının, İran çatışması öncesindeki seviyelerin üzerine çıkarak yaklaşık 47 milyar dolara ulaştığı tahmin ediliyor. Bu durumun, iç siyasetten, enflasyondan veya enerji fiyatlarından kaynaklanabilecek olumsuz sürprizleri piyasaların karşılama kapasitesini azalttığı ifade edildi.

Türk arıcılar İngiltere bal pazarını hareketlendiriyor. Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği’nin verilerine göre ocak-haziran döneminde gerçekleştirilen 3 bin 615 tonluk bal ihracatından 15 milyon 764 bin 889 dolar gelir elde edildi. Ülkelere göre gelir sıralamasında ABD 5 milyon 42 bin 659 dolarla ilk sırada yer aldı. Bunu 2 milyon 178 bin 874 dolarla Birleşik Krallık, 1 milyon 954 bin 561 dolarla Almanya izledi. Bu üç ülke tek başına toplam bal ihracat gelirinin yüzde 58,2’sini oluşturdu. Birleşik Krallık’ın payı ise yüzde 13,8 oldu.

Artvin’de üretiliyor 

Türkiye’nin toplu bal ihracatında kilogram fiyatı ortalama 4,4 dolar olurken, bu ortalama, Financial Times’ın Artvin’den aktardığı butik bal fiyatlarının çok altında kaldı. Dağ köylerinde üretilen balın geçen yıl Harrods’da 200 gramlık hediye kutusu 1.250 sterlinden, yani kilogramı 6.250 sterlinden (yaklaşık 404 bin lira) satışa sunulmuştu.

Guinness Rekorlar Kitabı’nın 2021’de “dünyanın en pahalı balı” unvanını verdiği Centauri balı ise kilogram başına 10 bin euroya, Artvin’in batısındaki Anzer balı ise 200 doların üzerinde alıcı buluyor.

Büyük pazar fırsatı var 

Avrupa Birliği’nin BM Comtrade verilerine dayanan analizlerine göre İngiltere’nin toplam bal ithalatında (yılda yaklaşık 53 bin ton) Türkiye ilk 10 tedarikçi arasında yer almıyor. Pazara Çin ve Yeni Zelanda hakim. Türkiye, Çin’in ardından dünyanın ikinci büyük bal üreticisi. Gurme Türk balı için Birleşik Krallık’ın büyük bir pazar fırsatı olduğu kesin.

Yazılı açıklamada, 21 Ağustos 1987'de kurulan bankanın, bugün Türkiye'nin en büyük ihracat kredisi ve alacak sigortası kuruluşu olarak faaliyet gösterdiği belirtildi.

Türk Eximbank'ın mal ve hizmet ihracatı yapan, yurt dışında projeler üstlenen firmalara kredi, sigorta ve garanti desteği sağlayarak ülkenin uluslararası ticaretteki rekabet gücünü artırmayı amaçladığı aktarılan açıklamada, "Bakanlığımızın ilgili kuruluşu olan ve kurumsal yönetim yapısında fiili olarak yer aldığımız Türk Eximbank, yürütülen politika ve stratejilerin tasarımından destek mekanizmalarının uygulanmasına kadar tüm süreçlerde, Bakanlığımızla yakın koordinasyon ve işbirliği içerisinde çalışmalarını yürütmekte, ihracat politikalarımız açısından stratejik bir paydaş olarak konumlanmaktadır." ifadeleri kullanıldı.

"Müşterilerin yüzde 83'ünü KOBİ'ler oluşturuyor"

Açıklamada, bankanın kurulduğu günden itibaren ihracatçıların finansal destekçisi olduğuna işaret edildi.

Türk Eximbank'ın sağladığı kredi ve sigorta destekleriyle kurulduğu dönemde 13,1 milyar dolar olan, 25 yıl önce 46,4 milyar dolara ulaşan, bugün ise 401 milyar dolar olarak kayıtlara geçen mal ve hizmet ihracatını, dünyanın dört bir yanına taşımaya devam ettiği belirtilen açıklamada, şu bilgilere yer verildi:

"Türk Eximbank, ihracatçılarımıza 1989 yılında 7,8 milyon dolar, 2001 yılında 5,6 milyar dolar destek sunmuşken, bu yıl 59 milyar dolarlık kredi ve sigorta desteğini ihracatçılarımıza ulaştırmayı hedeflemektedir. Kuruluş sermayesi 500 bin lira olan Türk Eximbank'ın öz kaynakları 202 milyar liraya ulaşmış durumdadır. İhracatçılarımıza doğrudan temas etmek, onların ihtiyaçlarını yerinde ve daha hızlı karşılayabilmek amacıyla 2001 yılında 2 olan şube sayısı, bugün itibarıyla 3 bölge müdürlüğü, 25 şube ve 7 irtibat ofisine ulaşmış, böylece toplam ihracatın yüzde 90'ından fazlasını gerçekleştiren illerimizi kapsar duruma gelmiştir."

Açıklamada, 20 bine yaklaşan müşteri sayısının yüzde 83'ünü KOBİ'lerin oluşturduğu, kullandırılan ihracat kredilerinin yüzde 47'sinin ise yüksek ve orta yüksek teknoloji ürünlerinin ihracatına yönelik olduğu vurgulandı.

"Türk Eximbank, ihracatçıların talepleri doğrultusunda gelişiyor"

Bankanın, ihracatçıların ihtiyaçları doğrultusunda çalışmalarını sürdürdüğü aktarılan açıklamada, son dönemde ihracatın finansmanına yönelik birçok yenilikçi aracın da devreye alındığı ifade edildi.

Açıklamada, Bakanlık koordinasyonunda Türk Eximbank ile işbirliği içinde yürütülen Alıcı Kredileri Programı'nın önemine dikkat çekildi.

Katılım bankacılığı faaliyetleri kapsamında murabaha, eser (istisna), icare, isticrar finansmanlarının uygulandığına değinilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Ayrıca ihracat kredi sigortası alanında bir ilk olan Katılım Esaslı Alacak Sigortası ile ihracatçılarımızın alacakları sigortalanmaktadır. Yine son dönemde uluslararası işbirlikleri güçlendirilerek yeşil dönüşüm ile tedarikçi finansmanları ve dış ticaret işlemleri kapsamında fon imkanları artırılmıştır. İhracatçılarımızın talepleri doğrultusunda sürekli kendini yenileyen, gelişen ve büyüyen Türk Eximbank, 39 yıldır olduğu gibi bugünden sonra da 'Ticaretin Yüzyılı' vizyonumuz doğrultusunda kesintisiz olarak ihracatçılarımızın destekçisi olmaya devam edecektir."

Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Kadın Goalball Takımı, Almanya’nın Rostock kentinde düzenlenen Goalball Avrupa Şampiyonlar Ligi’nde grup aşamasını başarıyla tamamlayarak adını çeyrek finale yazdırdı.

Avrupa’nın önemli kulüplerinin mücadele ettiği organizasyonda gösterdiği performansla dikkat çeken Kahramanmaraş ekibi, Türkiye’ye kulüp bazında kazandırılmayı bekleyen Avrupa Şampiyonlar Ligi kupasını şehre getirmek için mücadelesini sürdürüyor.

Grupta 3’te 2

19 Ağustos’ta Almanya’nın Rostock kentinde başlayan Goalball Avrupa Şampiyonlar Ligi’nde Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Kadın Goalball Takımı, grup aşamasındaki ilk karşılaşmasında RGC Hansa ile karşı karşıya geldi. Müsabakadan 5 – 3’lük skorla mağlup ayrılan takım, turnuvaya istediği başlangıcı yapamasa da mücadeleden kopmadı. İlk maçın ardından toparlanan takım, grup aşamasındaki ikinci karşılaşmasında GC Lyon’s Golden Flash ile mücadele etti. Rakibi karşısında üstün bir oyun ortaya koyan Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Kadın Goalball Takımı, karşılaşmayı 7 – 2 gibi farklı bir skorla kazanarak turnuvadaki ilk galibiyetini elde etti. Grup aşamasındaki üçüncü ve son maçında Malmö ile karşılaşan ekip, bu müsabakada da etkili performansını sürdürdü. Rakibini 9 – 4 mağlup eden takım, böylece grup aşamasında oynadığı 3 karşılaşmada 2 galibiyet elde ederek önemli bir başarıya imza attı. RGC Hansa karşısında aldığı mağlubiyetin ardından GC Lyon’s Golden Flash ve Malmö karşısında üst üste galibiyetler alan Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Kadın Goalball Takımı, grupta 3’te 2 yaparak adını çeyrek finale yazdırdı.

Hedef Avrupa Şampiyonlar Ligi Kupası

24 Ağustos Pazartesi gününe kadar devam edecek turnuvada mücadeleye devam eden Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Kadın Goalball Takımı, çeyrek finalde Hollanda’dan USVHercules takımı ile karşı karşıya gelecek. Çeyrek final müsabakası 21 Ağustos Cuma günü 20.15’te başlayacak. Avrupa’nın en önemli goalball organizasyonlarından birinde mücadele eden takım, çeyrek finalden itibaren kupaya bir adım daha yaklaşmak için sahaya çıkacak. Takımın en büyük hedefi ise Türkiye’nin goalball branşında kulüp bazında henüz kazanamadığı tek kupa olan Avrupa Şampiyonlar Ligi şampiyonluğunu elde etmek.

Vergi Denetim Kurulunun (VDK) açıklamasına göre program kapsamında, Risk Analiz Merkezi bünyesinde geliştirilen KURGAN sisteminin geçmiş dönem verileri üzerinden ürettiği risk çıktıları esas alınarak şüpheli işlemlere "alıcı" sıfatıyla taraf olduğu değerlendirilen 34 bin 315 mükellefe bilgi isteme yazısı tebliğ edildi.

SBİMP-III kapsamında kendisine bilgi isteme yazısı tebliğ edilen mükelleflerin önemli kısmı, gözetim konusu alış faturalarına ilişkin düzeltme beyannamesi vererek herhangi bir sahte belge kullanma incelemesine gerek kalmadan vergisel yükümlülüklerini gönüllü olarak yerine getirdi.

Verilen düzeltme beyannameleri sonucunda 25 milyar 984,5 milyon lira KDV, 2 milyar 746 milyon lira gelir ve kurumlar vergisi olmak üzere 28,73 milyar lira matrah düzeltildi.

SBİMP-III kapsamında gönüllü uyum yoluyla düzeltilen 28,7 milyar liralık matrah, VDK'nin 2025 yılında sahte belge incelemeleri sonucunda tespit ettiği 7,9 milyar liralık matrah farkının yaklaşık 3,63 katına ulaştı.

Yeşilbayır Mahallesi’nde 2 bin 500 metrekare kapalı alanda kurulan merkez, 2 ağır vasıta ve 3 binek olmak üzere toplam 5 muayene kanalına sahip. Ağır ve binek tüm araç türlerine hizmet verebilecek şekilde tasarlanan merkez, TURKA’nın 81 ilde kuracağı araç muayene merkezleri için teknoloji, ekipman, operasyon modeli ve araç sahibi deneyiminin geliştirilmesinde kullanılacak.

3 milyar dolarlık yatırım programı 

TURKA Yönetim Kurulu Başkanı Halis Ezer, Türkiye’nin araç muayene sisteminde 15 Ağustos 2027’de başlayacak yeni dönem için yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım programı planladıklarını belirterek, “Önümüzdeki 20 yıllık dönemde 81 ilde milyonlarca araca hizmet verecek büyük bir hizmet altyapısının sorumluluğunu üstleneceğiz. Yaklaşık 1,5 yıldır dünyadaki araç muayene sistemlerini, teknolojileri ve farklı operasyon modellerini inceliyoruz. Farklı uygulamaların güçlü yönlerini Türkiye’nin ihtiyaçlarına göre bir araya getirerek kendi modelimizi oluşturduk. Teknolojiyi, fiziki altyapıyı, çalışanlarımızı ve araç sahibi deneyimini birlikte ele alıyoruz. Örnek Merkez’de test ettiğimiz sistemi geliştirerek 81 ile taşıyacağız. Hedefimiz, Türkiye’nin her noktasında aynı teknoloji ve muayene standardında hizmet sunmak” dedi.

Yapay zekâ, sensör ve robotik sistemler 

Yeni araç muayene sisteminde yapay zekâ destekli görüntü işleme sistemleri, çok noktalı yüksek çözünürlüklü kameralar, lazer tabanlı ölçüm ve tarama sistemleri, sensör teknolojileri, gerçek zamanlı veri analitiği ve otomasyon altyapıları kullanılacak. Yapay zekâ ve görüntü işleme teknolojilerinden plaka ve araç tipi tanıma, araç karoseri ve altındaki kusurların belirlenmesi, lastik kontrolleri ve araç boyutlarının ölçülmesi gibi farklı aşamalarda yararlanılacak. Teknolojinin teknisyen değerlendirmelerini objektif verilerle desteklemesi ve 81 ilde muayene standardının güçlendirilmesi hedefleniyor.

Bazı kontroller araç hareket halindeyken gerçekleştirilebilecek. Lastiklerin yanak bilgileri otomatik olarak okunabilecek, lastik ile araç uyumu kontrol edilebilecek ve diş derinliği temassız olarak ölçülebilecek. Lastiklerdeki çatlak, kesik ve balon gibi kusurlar yapay zekâ destekli görüntüleme sistemleriyle tespit edilebilecek.

Yüksek çözünürlüklü kameralar aracın altını tarayabilecek, karoseri hasarları görüntülenebilecek ve araç boyutları kamera teknolojileriyle ölçülebilecek. Robotik sistemlerden far ölçümü ve aydınlatma sistemi kontrollerinde de yararlanılacak.

Araç sahibi deneyimi de değişecek 

Yeni sistemin önemli başlıklarından biri de araç sahibinin deneyimi olacak. Randevudan muayene sonucuna kadar süreçlerin dijitalleşmesi planlanırken, araç sahipleri muayenenin hangi aşamada olduğunu anlık olarak takip edebilecek ve sonuçlarına dijital ortamda erişebilecek. Araç sahiplerinin bekleme alanlarından araçlarının muayene sürecini canlı olarak takip edebilmesine yönelik uygulamalar da planlanıyor. Örnek merkezlerdeki kapasite kullanımının verimli hale getirilerek bekleme sürelerinin kısaltılması hedefleniyor.

Bakan Uraloğlu: Araçların MR’ı, tomografisi çekilecek

TURKA Yönetim Kurulu Başkanı Halis Ezer’in ev sahipliğinde yapılan tanıtım toplantısına Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürü Dr. Çağlar Tabak, TURKA’nın uluslararası ortakları, iş ortakları, çalışanları ve medya mensupları katıldı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu toplantıda yaptığı konuşmada, Türkiye’de araç muayenesini artık sadece bir kontrol işlemi olmaktan çıkarıp teknolojinin, güvenliğin, vatandaş memnuniyetinin ve çevre duyarlılığının bir araya geldiği yeni bir sisteme dönüştürdüklerini kaydetti. Uraloğlu açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “15 Ağustos 2027'ye kadar bu örnek istasyonda; yeni teknolojiler, yazılımlar ve ekipmanlar gerçek araçlar üzerinde denenecek. Ekipman karşılaştırmaları ve yazılım güncellemeleri yapılacak, operasyonel süreçler tek tek doğrulanacak. Burada elde edilecek deneyimlerin sonuçları; ülkemizin dört bir yanında, 81 ilimizde hizmet verecek araç muayene merkezlerine aktarılacak. Türkiye’nin farklı bölgelerindeki araç muayene merkezlerinde görev yapacak çalışanlar, teorik eğitimlerinin ardından burada gerçek araçlar üzerinde uygulamalı eğitim de alacak. Yeni araç muayene istasyonlarımızda yapay zekâ destekli görüntü işleme sistemlerinden yüksek çözünürlüklü kameralara, lazer ölçüm teknolojilerinden gelişmiş sensörlere ve robotik sistemlere kadar günümüzün en ileri teknolojilerinden yararlanacağız. Bu anlamda aracın MR’ını, tomografi sini çekeceğiz.”

81 İLDE 352 MERKEZ, 900 MUAYENE HATTI HİZMET VERECEK

TURKA, 15 Ağustos 2027’den itibaren araç muayene hizmetini 81 ilde yeni teknoloji altyapısıyla vermeye başlayacak. Yeni sistem 249 sabit ve 103 mobil olmak üzere toplam 352 araç muayene merkezi ve yaklaşık 900 muayene hattıyla hizmet verecek. Binek ve ticari araçlara yönelik sabit hatların yanı sıra motosiklet muayene merkezleri ve traktör gibi tarım araçlarına yönelik mobil muayene hizmetleri de sistem içinde yer alacak. Yeni merkezlerin inşaat çalışmaları başlarken, TURKA Türkiye’nin tamamında iş ortaklarıyla anlaşmalarını tamamladı.

81 ilde uygulanacak sistem bir yıl boyunca test edilecek

- Açılan Örnek Merkez, 15 Ağustos 2027’den itibaren 81 ilde uygulanacak sistemin bir yıl önceden gerçek çalışma koşullarında hazırlanmasına imkân sağlayacak. 

- Yeni teknolojiler, yazılımlar ve ekipmanlar gerçek araçlar üzerinde denenecek, ekipman karşılaştırmaları ve yazılım güncellemeleri yapılacak, operasyonel süreçler doğrulanacak. Merkezde elde edilen deneyim ve sonuçlar 81 ildeki araç muayene merkezlerine aktarılacak. 

- Örnek Merkez aynı zamanda TURKA’nın eğitim ve Ar-Ge çalışmalarına ev sahipliği yapacak. Türkiye’nin farklı bölgelerinde görev yapacak çalışanlar, teorik eğitimlerinin ardından burada gerçek araçlar üzerinde uygulamalı eğitim alacak. 

- Muayene verileri gerçek zamanlı olarak merkezi sisteme aktarılacak, dijital raporlama ve performans takibiyle merkezlerin operasyonları takip edilecek. Böylece teknolojiden araçların kontrolünün yanı sıra sistemin performansının ölçülmesi ve süreçlerin sürekli iyileştirilmesinde de yararlanılacak.

Verilen bilgiye göre, TURKA, yeni sistemin teknoloji altyapısını oluştururken Türkiye’nin mühendislik ve teknoloji ekosisteminden de yararlanıyor. Yeni nesil araç muayene merkezlerinde kullanılacak ekipmanlar arasında yüzde 100 yerli ve milli geliştirilen çözümlerin de bulunduğu bildirildi.

TURKA’nın uluslararası ortakları ABD merkezli Opus Group, İspanya’dan Itversia Gestión ve Arjantin’den VTV Norte ise farklı ülkelerde araç muayene alanında edindikleri deneyim ve bilgi birikimini yeni sisteme aktaracak.

Örnek Merkez, 15 Ağustos 2027’ye kadar eğitim, Ar-Ge, teknoloji ve operasyon geliştirme çalışmaları için kullanılacak. Bu tarihten itibaren TURKA’nın araç muayene merkezlerinden biri olarak hizmet vermeye devam edecek.

Şirketin gong töreni, Borsa İstanbul AŞ Genel Müdürü Korkmaz Ergun, KAPEKS Kimya Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Kaya, KAPEKS Kimya İcra Kurulu Başkanı Özkan Düzgün ve çok sayıda davetlinin katılımıyla gerçekleşti.

Korkmaz Ergun, törende yaptığı konuşmada, KAPEKS Kimya'nın Türkiye'nin en büyük 1000 sanayi kuruluşu arasında yer aldığını söyledi.

Patlayıcı madde endüstrisinde uzmanlaşan Kapeks Kimya'nın ihracat faaliyetlerini başarıyla sürdürdüğünü dile getiren Ergun, "KAPEKS Kimya, halka arzdan elde ettiği gelirle yeni yatırımlarını gerçekleştirecek ve bu büyümesini hızlandıracak." dedi.

Hakan Kaya da KAPEKS Kimya'nın sektörde 30 yılı geride bırakmış köklü bir şirket olduğunu, yaklaşık 400 milyon dolarlık pazar büyüklüğüne sahip kimya sektöründe yüzde 20'lik pazar payıyla öncü bir konumda yer aldığını ifade etti.

Kuruluşlarından bu yana üretimleriyle, teknolojileriyle ve öz kaynaklarıyla nitelikli büyümeye inandıklarının altını çizen Kaya, "Halka arzla en büyük amacımız, dünyada ve ülkemizde yaşanan büyük sanayi dönüşümünü tam zamanında yakalamak, mevcut pazar gücümüzü ve büyüme ivmemizi çok daha yüksek bir seviyeye taşımak." diye konuştu.

"İşletme sermayemizi daha güçlü ve dirençli bir yapıya kavuşturacağız"

Kaya, halka arzdan elde edecekleri kaynağı yurt içinde ve yurt dışında hayata geçirecekleri yeni yatırımlarında değerlendireceklerini belirterek, işletme sermayelerini daha güçlü ve dirençli bir yapıya kavuşturacaklarını kaydetti.

Söz konusu stratejik adımların operasyonel kabiliyetlerini artıracağını ve küresel ölçekte yeni büyüme fırsatlarının kapısını aralayacağını aktaran Kaya, sözlerini şöyle tamamladı:

"Hedefimiz, KAPEKS Kimya'nın teknoloji, mühendislik ve üretim gücünü sadece Türkiye'de değil, global pazarda da en güçlü oyuncular arasında konumlandırmak. Bizler için halka arz, nihai bir amaç değil, hedeflerimize ulaşmak için güçlü bir başlangıç. Şeffaflık, hesap verebilirlik ve sürdürülebilir büyüme ilkelerimizden asla ödün vermeden, bize inanan yeni ortaklarımızın güvenini boşa çıkarmamak için var gücümüzle çalışmaya devam edeceğiz."

(AA)

Buna göre, ağustosta 2 bin 12 iş yerinin İktisadi Yönelim Anketi'ne verdiği yanıtlar değerlendirilerek sonuçlar oluşturuldu.

İmalat sanayi genelinde mevsimsel etkilerden arındırılmış kapasite kullanım oranı ağustosta geçen aya göre 0,3 puan azalarak yüzde 73,8'den yüzde 73,5 seviyesine geriledi.

Mevsimsel etkilerden arındırılmamış kapasite kullanım oranı da aylık bazda 0,4 puan azalarak yüzde 73,9'dan yüzde 73,5'e indi.

Buna göre, İktisadi Yönelim Anketi sonuçları, imalat sanayisinde faaliyet gösteren 2 bin 12 iş yerinin yanıtlarının ağırlıklandırılıp toplulaştırılmasıyla elde edildi.

Mevsimsellikten arındırılmış RKGE, ağustosta 1,2 puan artarak 102,4 seviyesine çıktı.

Endeksi oluşturan anket sorularına ait yayılma endeksleri incelendiğinde, gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarı, gelecek üç aydaki üretim hacmi, son üç aydaki toplam sipariş miktarı, mevcut mamul mal stoku, sabit sermaye yatırım harcaması, mevcut toplam sipariş miktarı ve gelecek üç aydaki toplam istihdama ilişkin değerlendirmeler endeksi artış yönünde, genel gidişata ilişkin değerlendirmeler de azalış yönünde etkiledi.

Mevsimsellikten arındırılmamış RKGE bir önceki aya göre 0,6 puan artışla 102,8 seviyesine yükseldi.

Son üç aya yönelik değerlendirmelerde, üretim hacminde artış bildirenler ile iç piyasa sipariş miktarında azalış bildirenler lehine olan seyrin bir önceki aya göre zayıfladığı, ihracat sipariş miktarında artış bildirenler lehine olan seyrin ise güçlendiği görüldü.

Mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında, mevcut mamul mal stokları seviyesinin ise mevsim normallerinin üstünde olduğu yönündeki değerlendirmelerin ise bir önceki aya göre zayıfladığı gözlendi.

Gelecek üç aya yönelik değerlendirmelerde, üretim hacmi, iç piyasa sipariş miktarı ve ihracat sipariş miktarında artış bekleyenler lehine olan seyir bir önceki aya göre güçlendi.

Gelecek üç aydaki istihdama ve gelecek on iki aydaki sabit sermaye yatırım harcamasına ilişkin artış yönlü beklentilerin de bir önceki aya göre bir miktar güçlendiği gözlendi.

ÜFE beklentisi yüzde 31,2'ye indi

Ortalama birim maliyetlerde, son üç ayda artış olduğunu bildirenler ile gelecek üç ayda artış olacağını bekleyenler lehine olan seyrin güçlendiği görüldü.

Gelecek üç aydaki satış fiyatına ilişkin artış yönlü beklentilerin zayıfladığı gözlenirken, gelecek on iki aylık dönem sonu itibarıyla yıllık ÜFE beklentisi bir önceki aya göre 0,1 puan azalarak yüzde 31,2 seviyesinde gerçekleşti.

İçinde bulunduğu sanayi dalındaki genel gidişat konusunda, bir önceki aya kıyasla daha kötümser olduğunu belirtenler lehine olan seyrin güçlendiği görüldü.

Buna göre, yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yapı ruhsatı verilen bina sayısı yüzde 2, daire sayısı yüzde 9,5 ve yüz ölçüm yüzde 7,4 azaldı.

Yapı ruhsatı alan toplam yüz ölçümün yüzde 78,2'si belediyeler, yüzde 21,8'i de diğer yetkili idareler tarafından verildi.

Bu dönemde yapı ruhsatı verilen binaların kullanma amacına göre en yüksek yüz ölçüm payına, 37,6 milyon metrekareyle iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binalar sahip oldu. Bu kapsamda iki ve daha fazla daireli binaların yüz ölçüm payı da yüzde 71,1 olarak hesaplandı. Bunu 4,5 milyon metrekareyle sanayi binaları ve depolar izledi.

Yapı kullanma izin belgesi

Yapı kullanma izin belgelerinde bina sayısı, söz konusu çeyrekte 2025'in aynı dönemine göre yüzde 13,7, daire sayısı yüzde 10,7 ve yüz ölçüm yüzde 5,8 arttı.

Yapı kullanma izin belgesi alan toplam yüz ölçümün yüzde 79,4'ü belediyeler, yüzde 20,6'sı ise diğer yetkili idareler tarafından verildi.

Aynı dönemde yapı kullanma izin belgesi verilen binaların kullanma amacına göre en yüksek yüz ölçümü payına 19,4 milyon metrekareyle iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binalar sahip oldu. Söz konusu binaların yüz ölçüm payı yüzde 67,9 olarak hesaplandı. Bunu 3,6 milyon metrekareyle sanayi binaları ve depolar izledi.

Takvim etkilerinden arındırılmış yapı ruhsatı verileri

Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre, söz konusu çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre yapı ruhsatı verilen bina sayısı yüzde 5,1, daire sayısı yüzde 11,4 ve yüz ölçüm yüzde 9,4 azaldı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seride ise aynı dönemde yapı ruhsatı verilen bina sayısı yüzde 0,3 artarken, daire sayısı yüzde 4,9 ve yüz ölçümü yüzde 2,1 azalış gösterdi.

Takvim etkilerinden arındırılmış seride, söz konusu çeyrekte geçen yılın aynı çeyreğine göre yapı kullanma izin belgesi verilen bina sayısı yüzde 11,8, daire sayısı yüzde 8,2 ve yüz ölçüm yüzde 4,4 artış kaydetti.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seride ise yapı kullanma izin belgesi verilen bina sayısı yüzde 5,4, daire sayısı yüzde 4,8 ve yüz ölçüm yüzde 2,8 yükseldi.

Uluslararası müteahhitlik alanında dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer alan Türkiye, küresel inşaat sektöründeki güçlü konumunu sürdürüyor. ENR Dergisi’nin “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesinde bu yıl 48 Türk firması yer aldı. Türkiye, bu sonuçla listede Çin’in ardından ikinci sıradaki yerini korudu. Listenin zirvesinde 75 firmayla Çin bulunurken, 41 firmayla ABD üçüncü sırada yer aldı.

Dünya inşaat sektörünün yakından takip ettiği ENR’ın (Engineering News Record), müteahhitlik firmalarının ülkeleri dışındaki faaliyetlerinden elde ettikleri bir önceki yıl gelirleri esas alarak her yıl hazırladığı “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesi açıklandı. Türkiye, listede yer alan 48 firmasıyla Çin’in ardından ikinci sıradaki konumunu korudu.

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) Başkanı M. Erdal Eren, Türk müteahhitlik hizmetlerinin farklı coğrafyalarda üstlenilen projelerle küresel ölçekteki rekabet gücünü ortaya koyduğunu belirterek, “ENR’ın dünyanın en büyük 250 uluslararası müteahhidini sıraladığı listede 48 firmamızın yer alması ve Türkiye’nin ikinci sıradaki konumunu koruması, sektörümüzün küresel rekabet gücünün önemli bir göstergesidir. Firmalarımız, üstlendikleri projelerle yalnızca ülkemizin müteahhitlik kapasitesini değil, aynı zamanda Türkiye’nin uluslararası pazarlardaki itibarını ve güvenilirliğini de temsil etmektedir” değerlendirmesi yaptı.

“Türk müteahhitlik sektörü küresel gücünü koruyor”

TMB Başkanı M. Erdal Eren, ENR sonuçlarına ilişkin değerlendirmesinde Türk müteahhitlerinin uluslararası pazarlardaki başarısının Türkiye açısından önemli bir kazanım olduğunu belirtti. Eren, Türk müteahhitlerinin, sahip oldukları deneyim, teknik kapasite ve farklı coğrafyalarda proje gerçekleştirme kabiliyetiyle dünya genelindeki güçlü konumunu sürdürdüğünü belirterek, şu değerlendirmeyi yaptı:

“ENR’ın dünyanın en büyük 250 uluslararası müteahhidini sıraladığı listede 48 firmamızın yer alması ve Türkiye’nin ikinci sıradaki konumunu koruması, sektörümüzün küresel rekabet gücünün önemli bir göstergesidir. Firmalarımız, üstlendikleri projelerle yalnızca ülkemizin müteahhitlik kapasitesini değil, aynı zamanda Türkiye’nin uluslararası pazarlardaki itibarını ve güvenilirliğini de temsil etmektedir. Geçen yıl listede olmayan 7 firmamızın bu yıl listede yer alması ve ilk 50 içerisinde 2 firmamızın bulunmasından mutluluk duyuyoruz. Ülkemize bu başarıyı getiren tüm firmalarımızı ve meslektaşlarımızı tebrik ediyoruz. “

Küresel ekonomik koşullar, finansmana erişimde yaşanan güçlükler, maliyet baskıları ve bölgesel gelişmelerin müteahhitlik sektörünün faaliyetlerini etkilediğine dikkat çeken Eren, Türk firmalarının tüm bu koşullara rağmen uluslararası pazarlardaki varlıklarını güçlendirmeye devam ettiğini vurguladı.  Eren, “Türkiye Müteahhitler Birliği olarak önümüzdeki dönemde de sektörümüzün yeni pazarlara açılması, mevcut pazarlardaki konumunu güçlendirmesi ve yüksek katma değerli projelerde daha fazla yer alması için çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Türk müteahhitlerinin uluslararası alandaki başarılarını daha ileriye taşımak, hem sektörümüz hem de ülkemiz ekonomisi açısından büyük önem taşıyor” dedi.

250 firmanın 2025 yılı inşaat gelirleri toplam 550.6 milyar dolara ulaştı

ENR tarafından yayımlanan verilere göre, dünyanın en büyük 250 uluslararası müteahhitlik firmasının 2025 yılı cirolarının toplam değeri 550.6 milyar dolara ulaştı. Bu sonuç, küresel ölçekte faaliyet gösteren müteahhitlik firmalarının ulaştığı proje hacminin büyüklüğünü ortaya koyarken, uluslararası pazarlardaki rekabetin de devam ettiğini gösterdi.

Buna göre, sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında istihdam endeksi, ikinci çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,7 artış kaydetti.

Alt sektörler incelendiğinde endeks, sanayi sektöründe yüzde 2,2 azalırken inşaat sektöründe yüzde 5, ticaret-hizmet sektörlerinde yüzde 3,1 arttı.

İstihdam endeksi çeyreklik bazda ise yüzde 0,8 yükseldi. Alt sektörler incelendiğinde endeks, sanayi sektöründe yüzde 0,1 azalırken, inşaat sektöründe yüzde 2,1, ticaret-hizmet sektörlerinde yüzde 0,9 artış gösterdi.

Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında çalışılan saat endeksi, ikinci çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,7 yükseldi. Alt sektörler incelendiğinde, endeks sanayi sektöründe yüzde 0,2, inşaat sektöründe yüzde 7,3 ve ticaret-hizmet sektörlerinde yüzde 3,1 artış kaydetti.

Çalışılan saat endeksi, çeyreklik bazda ise yüzde 1,2 arttı. Alt sektörler incelendiğinde endeks; sanayi sektöründe yüzde 0,5, inşaat sektöründe yüzde 7,1 ve ticaret-hizmet sektörlerinde yüzde 0,3 arttı.

Brüt ücret-maaş endeksi, bu yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 35,8 arttı. Alt sektörler incelendiğinde endeks, sanayi sektöründe yüzde 33,2, inşaat sektöründe yüzde 38,3 ve ticaret-hizmet sektörlerinde yüzde 37,1 yükseldi.

Brüt ücret-maaş endeksi çeyreklik bazda ise yüzde 8 artış kaydetti. Alt sektörler incelendiğinde endekste, sanayi sektöründe yüzde 6,8, inşaat sektöründe yüzde 13,4 ve ticaret-hizmet sektörlerinde yüzde 8,1 artış görüldü.

Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında saatlik iş gücü maliyeti endeksi, yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 34 arttı. Söz konusu endeks, çeyreklik bazda da yüzde 7 yükseldi.

Saatlik kazanç endeksi, ikinci çeyrekte geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 32,3, bir önceki çeyreğe göre de yüzde 6,8 artış gösterdi.

Saatlik kazanç dışı iş gücü maliyeti endeksi, yıllık bazda yüzde 42,9, çeyreklik bazda da yüzde 8,2 yükseldi.

ORKÖY desteklerinin, orman köylülerinin yalnızca yaşam koşullarının iyileştirilmesine değil, aynı zamanda üretim ve gelir getirici faaliyetlerin artırılmasına da katkı sağladığına işaret eden Karacabey, "ORKÖY destekleri aynı zamanda ormanların korunması ve yangınlarla mücadelede toplumun etkinliğinin artırılması amacıyla da kullanılıyor. Yılın başından bugüne kadar 5 bin 345 haneye toplam 1 milyar 933 milyon liralık ödenek aktarıldı. 2026 yılı çalışma programı kapsamında 3,3 milyar liralık bütçeyle 11 bin 325 orman köylüsü hanesi ve Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin desteklenmesi de planlanıyor. Ayrıca, 202 orman köyünde 667 vatandaşa toplam 118,5 milyon lira bütçeli su püskürtme tankeri desteği verilmesini hedefliyoruz." dedi.

Karacabey, uluslararası işbirlikleriyle yürütülen Türkiye Dayanıklı Peyzaj Entegrasyonu Projesi, İklime Dirençli Ormancılık Projesi ve Fırat Nehri Havzası Rehabilitasyon Projesi gibi dış kaynaklı havza projeleriyle de iklime dirençli kırsal yaşamın desteklenmesi, doğal kaynakların korunması ve kırsal bölgelerin ekonomik dayanıklılığının artırılmasını hedeflediklerini dile getirdi.

Desteklerin yüzde 20'si hibe

Bu çerçevede, Türkiye genelindeki yaklaşık 23 bin orman köyünde yaşayan 7 milyon civarındaki vatandaşın ekonomik ve sosyal kalkınmasına katkı sağlayan desteklerin yüzde 20'si geri ödemesiz hibe, yüzde 80'i ise faizsiz kredi olarak sağlanıyor.

Süt sığırcılığı, süt koyunculuğu, besi hayvancılığı, fenni arıcılık ve tıbbi aromatik bitki üretimi gibi projelerle kırsal kesimde ekonomik faaliyetlerin çeşitlendirilmesi hedefleniyor.

Bunun yanında, mikro kredi, mantolama, kat kaloriferi, güneş enerjisi ile su ısıtma sistemleri, şebekeye bağlı çatı tipi güneş enerjisi sistemleri, karavan ve tomruk soyma makinesi gibi farklı alanlardaki desteklerle hem hane ekonomilerine katkı sağlanıyor hem de kırsal bölgelerde üretim kapasitesinin artırılması destekleniyor.

(AA)

Buna göre, TÜİK ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası işbirliğiyle yürütülen Tüketici Eğilim Anketi sonuçlarından hesaplanan tüketici güven endeksi, temmuzda 89,8 iken bu ay yüzde 1 yükselerek 90,8 oldu.

Bu değerle endeks, Mayıs 2023'ten sonraki en yüksek seviyesinde bulunuyor. Endeks, söz konusu dönemde 91,1 seviyesindeydi.

Mevcut dönemde hanenin maddi durumu endeksi, ağustosta aylık yüzde 1,2 artışla 74,5'ten 75,4'e yükseldi.

Gelecek 12 aylık dönemde hanenin maddi durum beklentisi endeksi, temmuzda 91,4 iken yüzde 1,9 artarak ağustosta 93,1 olarak belirlendi.

Geçen ay 88,3 olan gelecek 12 aylık dönemde genel ekonomik durum beklentisi endeksi, bu ay yüzde 1,2 yükselişle 89,4 olarak hesaplandı.

Gelecek 12 aylık dönemde dayanıklı tüketim mallarına harcama yapma düşüncesi endeksi de geçen ayki 105,1 değerini koruyarak değişim göstermedi.

Terörsüz Türkiye hedefinde önemli bir eşeğin aşılması ile birlikte, AK Parti eylül ayı boyunca sahada çerçeve yasayı seçmene anlatacak. Kamuoyunun merak ettiği sorular, cevaplarıyla anlatıldı. 12 maddelik çerçeve yasanın amacı, kapsamı, neleri kapsadığı, neleri kapsamadığı geniş geniş aktarıldı. AK Parti’nin kırmızı çizgileri, bu sürecin bir genel af olmadığı, pazarlık yapılmadığı ve taviz verilmediği başlıkları ile aktarıldı. Edinilen bilgilere göre; AK Parti Genel Merkez Siyasi ve Hukuki İşler Başkanlığı sahada anlatılmak üzere; MKYK Üyeleri, TBMM AK Parti Grup Üyeleri, İl Başkanları, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK Üyeleri, AK Parti Belediye Başkanları, SHİB Başkanlarına süreçle ilgili yasa hakkında 8 sayfalık bilgi notu gönderdi.

"Ortak söylem" vurgusu

Ak Parti Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı’nın imzasını taşıyan, “Terörsüz Türkiye” ortak söylem bilgi notunun ilk bölümünde süreci başlatan güçlü iradeden bahsedildi. Bilgi notunun giriş yazısında sürecin nasıl başladığı aktarılarak, “Liderimiz ve Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın güçlü iradesi, Cumhur İttifakı ortağımız MHP Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli’nin kararlı duruşuyla şekillenen ‘Terörsüz Türkiye’ ve ‘Terörsüz Bölge’ vizyonu, ülkemizin bölünmez bütünlüğünü, yarım asra yakın süredir birliğimizi-dirliğimizi hedef alan terör kamburundan kurtaracak tarihi ve stratejik bir adımdır" denildi.

"Bu vizyon bir devlet projesidir"

Sürecin bir devlet projesi olduğu vurgulanan bilgi notunda, “Terörsüz Türkiye” ve “Terörsüz Bölge” sürecinin, “Stratejik Devlet Vizyonu ve ülkemizin gelecek tasavvurunun adıdır, Türkiye’nin son çeyrek asırda amaçladığı bölgesel ve küresel güç olma fırsatını gerçekleştirmek hedefiyle uygulamaya konulmuş bir devlet projesidir. Bir başka perspektifle bu vizyon, devletin bekası ve milletin huzur ve güvenliğini kalıcı olarak sağlama iradesinin adıdır” denildi.

“Türkiye’nin bekası tahkim edilmiş, istikbali güvence altına alınmış, bölgesel gücü pekiştirilmiş olacaktır. Duruşumuz her daim dik ve ilkelidir” denilen saha notunda, “Süreçle ilgili milletimizden gizli tutulan hiçbir işlem ve eylem bulunmamaktadır. Milletimizin ferasetinden güç alarak ve onunla birlikte şeffaf bir şekilde yürütülmektedir” ifadeleri kullanıldı.

Son yıllarda ilk kez görülen “Milli Uzlaşı” vurgusu

AK Parti’nin sahada anlatılmak üzere hazırlanan bilgi notunda öne çıkan başlıklar şöyle:

-Bu kanun, müstakil ve geçicidir. Bir af düzenlemesi olmadığı gibi kişiye özel bir düzenleme değildir.

Erteleme süresi içinde ‘terör’ nitelikli bir suç işlenmediği takdirde, süre sonunda infaz edilmiş sayılmaktadır.

- Askerimizi, polisimizi, vatandaşımızı şehit edenler kesinlikle yararlanamayacaktır.

Sorular ile cevapları açık açık yazıldı

- Bilgi notunun son bölümünde, milletvekillerinin de sıkça dile getirdiği ve kamuoyunun merak ettiği sorulara açıklık getirildi.

SORULAR VE CEVAPLAR

Örgüt liderine umut hakkı mı verilecek, Öcalan serbest mi bırakılacak?

“Terörsüz Türkiye hedefiyle bağlantılı olarak TBMM’de kurulan “Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu” raporunda ve Kanun metninde “ne umut hakkı ne de genel af” vardır. Kanun, 01.06.2005 tarihinden önceki ceza düzenlemesinde müebbet hapis ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını kapsam dışı tutmuştur. Dolayısıyla Öcalan’ın bu düzenlemeden yararlanması mümkün değildir.”

Bu terör örgütü ile pazarlık süreci midir? 

“Bu süreç bir müzakere ya da bir pazarlık olarak değil, devletin, güvenlik ve hukuk kapasitesini kullanarak terörün tasfiyesini sağlamayı amaçlayan bir süreçtir. Silahın tamamen devreden çıkması, demokratik siyasetin tek meşru zemin hâline gelmesi ve hukukun üstünlüğünün güçlenmesi bu sürecin vazgeçilmez şartı ve hedefidir.”

Bu düzenleme ile teröristlere af mı geliyor? 

“Bu kanun bir af düzenlemesi değildir. Devam eden soruşturma ve kovuşturmalar ile mahkumiyet hükümleri hukuki sonuçları ile varlığını belirlenmiş süre kadar korumaktadır.”

Kanun neden sadece PKK/KCK örgütüne yönelik düzenlendi? 

Kanun, belirli bir örgütün silah bırakması ve kendisini feshetmesi üzerine inşa edilen özel bir geçiş h bırakması ve kendisini feshetmesi üzerine inşa edilen özel bir geçiş sürecini düzenlemektedir. Yani müstakil ve geçicidir.”

Terörü bitirmek için kanun çıkarmaya ihtiyaç var mıydı? 

“Türkiye bu şekildeki düzenlemeyi ilk defa yapmıyor. Güvenlik güçleri terörle etkin mücadele ederken, hukuk sistemi içerisinde terörü kökten bitirmek için birçok kez yasal düzenlemeler yapmıştır. Hedef, PKK/ KCK terör örgütünün tamamen silahsızlandırılması ve varlığına son vererek terörün hem sınırlarımız içinde hem de sınırlarımız dışında bir araç olmaktan çıkarılmasıdır. Bu nedenle yasal bir düzenleme tüm sürecin tamamlanmasının teminatıdır.”

Neden böyle bir adım atılıyor? 

“Dünya ve bölgemiz ateş çemberinden geçiyor. Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, Türkiye’nin önündeki en büyük engeli kaldırarak ‘iç cephemizi’ güçlendiriyoruz. Bu sürecin hiçbir safhasında şehitlerimizi, gazilerimizi incitecek bir tavır, davranış ve eylem içinde olmadık, asla olmayacağız.”

Kocaeli Sanayi Odası Başkanı Dr. Ayhan Zeytinoğlu, sanayi kapasite anketiyle oluşturulan “Kapasite Kullanım Oranı” ve “Kocaeli Sanayi Endeksi” ile TCMB İmalat Sanayi Kapasite Kullanım Oranı ağustos verilerini değerlendirdi.

Zeytinoğlu, “Ağustos ayında Kocaeli imalat sanayi kapasite kullanım oranı yüzde 70,2 olarak gerçekleşti. TCMB tarafından açıklanan Türkiye geneli kapasite kullanım oranı ise 0.4 puan düşüş göstererek 73,5 oldu. Kocaeli’nin sektörel detaylarına baktığımızda kapasite kullanım oranı; otomotivde yüzde 71,6, metalde yüzde 72,5, makinede yüzde 70,3 ve kimyada yüzde 70,1 oldu” ifadelerini kullandı.

Zeytinoğlu, “Ağustos ayında Kocaeli’de, bir önceki aya göre makine, metal ve kimya sektöründe kapasite kullanımında azalma, otomotiv sektöründe artış oldu. Makine ve kimya sektörü kapasite kullanımındaki düşüşün, Türkiye geneli ile paralel seyrettiğini görüyoruz. Diğer taraftan, Kocaeli sanayi kapasite anketine göre, kapasite kullanımındaki kaybın nedenleri arasında tüm sektörlerde talep yetersizliği yaşayan firmaların oranlarında artış görüyoruz” dedi.

 Zeytinoğlu, “Kocaeli sanayi endeksi ağustos sonuçlarına göre, Ağustos ayı endeks değeri 96,9 olarak gerçekleşti. Alt kırılımlarda ise otomotiv sektöründe 100,1, makine sektöründe 99,4, metal sektöründe 97,4 ve kimya sektöründe 92,8 oldu. Kimya sektörü haricindeki sektörlerde değer, genel endeks değerinin üzerinde gerçekleşti. Ayrıca genel ve tüm sektörlerde endeks değeri geçtiğimiz aya göre arttı. Otomotiv sektöründe endeks değerinin ilk defa 100 eşik seviyesini geçmesi olumlu beklentiye işaret ediyor” ifadelerini kullandı.

Buna göre temmuzda kurulan şirket sayısı, haziran ayına kıyasla yüzde 1 azalarak 9 bin 639'dan 9 bin 540'a düştü. Aynı dönemde kapanan şirket sayısı da yüzde 18,4 azalışla 2 bin 686'ya indi. Haziranda 3 bin 293 şirket kapanmıştı.

Temmuzda kurulan şirket sayısı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,5, kapanan şirket sayısı da aynı dönemde yüzde 7,5 azaldı.

Temmuzda bir önceki aya kıyasla kurulan kooperatif sayısı yüzde 50, gerçek kişi ticari işletme sayısı yüzde 10,6 azalış gösterdi.

Aynı dönemde kapanan şirket sayısı yüzde 18,4 azalırken, gerçek kişi ticari işletme sayısı yüzde 16,6, kooperatif sayısı yüzde 21,3 arttı.

Temmuzda geçen yılın aynı ayına göre kurulan şirket sayısı yüzde 2,5, gerçek kişi ticari işletme sayısı yüzde 11,5, kooperatif sayısı yüzde 35,4 azalış kaydetti. Bu dönemde kapanan şirket sayısı yüzde 7,5, kooperatif sayısı yüzde 5,3 ve gerçek kişi ticari işletme sayısı yüzde 6,6 azaldı.

Bayburt'ta şirket kurulmadı

Geçen ay sadece Bayburt'ta şirket kuruluşu gerçekleşmedi.

Temmuzda kurulan toplam 9 bin 540 şirketin 957'sinin anonim, 8 bin 583'ünün limitet şirket olduğu görüldü.

Şirketlerin yüzde 37,4'ünün İstanbul, yüzde 9,9'unun Ankara, yüzde 5,4'ünün İzmir'de kurulduğu tespit edildi.

Ocak-temmuz döneminde ise toplam 67 bin 518 şirket ve kooperatifin kurulduğu belirlendi. Bu dönemde kurulan 60 bin 30 limitet şirket, toplam sermayenin yüzde 68,7'sini, 6 bin 570 anonim şirket ise yüzde 31,3'ünü oluşturdu.

Kurulan ticari işletmelerden çoğu toptan ve perakende ticarette

Temmuzda kurulan şirketlerin sermayelerinin toplamı, hazirana göre yüzde 41,2 azalış gösterdi.

Söz konusu ayda kurulan şirket ve kooperatiflerin 3 bin 348'i toptan ve perakende ticaret, 1311'i inşaat ve 1169'u imalat sektöründe yer aldı.

Kurulan gerçek kişi ticari işletmelerinin ise 667'si inşaat, 369'u toptan ve perakende ticaret, 103'ü imalat sektöründe faaliyet göstermek üzere çalışmalarına başladı.

Temmuzda kapanan şirket ve kooperatiflerin 934'ünün toptan ve perakende ticaret, 386'sının imalat ve 223'ünün inşaat sektöründe olduğu kaydedildi.

Kapanan gerçek kişi ticari işletmelerinden 491'inin toptan ve perakende ticaret, 245'inin inşaat, 130'unun ise imalat sektöründe faaliyet gösterdiği belirlendi.

Temmuzda 102 kooperatif kurulurken bunların 57'si konut yapı, 20'si işletme, 10'u da tarımsal kalkınma kooperatifi olarak faaliyete geçti.

Yabancı ortak sermayeli şirketler

Geçen ay kurulan 919 yabancı ortak sermayeli şirketin 393'ü Suriye, 58'i İran ortaklı oldu.

İşbaşı yapan yabancı ortak sermayeli şirketlerin 77'si anonim, 842'si limitet şirket statüsünde faaliyet gösteriyor.

Bu şirketlerin toplam sermayelerinin yüzde 60,1'ini yabancı sermayeli ortak payı oluşturdu.

Böylece, bu dönemde kurulan şirketlerin 1114'ünün uzmanlaşmamış toptan ticaret, 502'sinin ikamet amaçlı olan ve olmayan binaların inşaatı faaliyetleri, 327'sinin uzmanlaşmamış perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri sektöründe olduğu belirlendi.

Anonim şirket ortaklarının yüzde 15,7'si kadın girişimci

Geçen ay kurulan şirket türüne göre ortaklar arasındaki kadın girişimci oranı, anonim şirketlerde yüzde 15,7, limitet şirketlerde yüzde 17,1, kooperatiflerde yüzde 22,1 oldu. Gerçek kişi ticari işletmelerin ise yüzde 15,5'i kadın girişimciler tarafından kuruldu.

Temmuzda kurulan şirket türüne göre ortakların yaş dağılımı incelendiğinde, anonim şirket ortaklarının yüzde 31,3'ünün 35-44, limitet şirketlerde yüzde 31,4'ünün 25-34, kooperatiflerin ise yüzde 25,9'unun 35-44 yaş aralığında olduğu tespit edildi. Gerçek kişi ticari işletmelerin yüzde 29,4'ü de 35-44 yaş girişimciler tarafından faaliyete geçirildi.

7 ayda 66 bin 602 şirket kuruldu

Türkiye'de bu yılın ocak-temmuz döneminde kurulan şirket sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,4 artışla 66 bin 602'ye yükseldi.

Aynı dönemde kapanan şirket sayısı, yüzde 2,5 azalışla 16 bin 170'e geriledi.

Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Başkanı Ali Çandır, TÜİK’in açıkladığı Haziran 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi’ni (Tarım-GFE) değerlendirdi. Haziran’da Tarım-GFE’nin aylık yüzde eksi -0,92 ile son 10 yılın en düşük Haziran verisi olduğunu belirten Çandır, ‘’Yıllık artış ise yüzde 32,06 ile son 3 yılın altında kaldı. Aylık değişim 2015’ten bu yana Haziran ortalaması olan yüzde 2,14’ün, yıllık artışın ise son 10 yıl ortalaması olan yüzde 33,37’nin altında gerçekleşti’’ dedi.

Haziranda tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinin aylık yüzde 1,20 azaldığını, yıllık yüzde 33,88 arttığını, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinin ise aylık yüzde 0,93, yıllık yüzde 21,49 yükseldiğine dikkat çeken Çandır, şunları kaydetti:

‘’Aylık değişimler tohumda yüzde eksi -0,24, enerjide yüzde eksi -2,61, gübrede yüzde eksi -2,10, tarımsal ilaçta yüzde 1,23, veteriner hizmetlerinde yüzde eksi -3,32, yemde yüzde eksi -1,44 ve diğer kalemlerde yüzde 1,33 oldu. Yıllık artışlar tohumda yüzde 31,44, enerjide yüzde 31,21, gübrede yüzde 50,99, tarımsal ilaçta yüzde 22,60, veteriner hizmetlerinde yüzde 26,51, yemde yüzde 31,86 ve diğer kalemlerde yüzde 34,40 gerçekleşti.  Aylıkta en yüksek artış yüzde 1,33 ile diğer kalemlerde, yüzde 1,23 ile ilaçta; en yüksek düşüş yüzde -3,32 ile veteriner hizmetlerinde ve yüzde -2,61 ile enerjide görüldü. Yıllıkta gübre yüzde 50,99 ile en yüksek, ilaç yüzde 22,60 ile en düşük artışı gösterdi.’’

Haziran ayı Tarım-ÜFE’nin aylık yüzde eksi -9,02 olarak açıklandığını anımsatan Çandır, şöyle devam etti:

“Bu oran, 15 yıllık Haziran ayları ortalaması olan yüzde 1,68’in ciddi düzeyde altında kaldı. Aynı dönemde tarımsal girdi maliyetlerinin uzun yıllar ortalaması yüzde 2,14 oldu. Bu fark, üreticinin aylık bazda karşı karşıya kaldığı maliyet baskısını açıkça gösteriyor. Tarım-ÜFE yıllık yüzde 9,55 oldu. 15 yıllık Haziran ortalaması yüzde 27,20 iken tarımsal girdi maliyetlerinin aynı dönemdeki ortalaması yüzde 33,37 gerçekleşti. Bu tablo, üretici fiyatlarının uzun yıllar itibarıyla maliyet artışına yetişemediğini ortaya koyuyor.’’

"Tarıma dayalı sanayide enflasyon daha yüksek"

Yurt içi ve yurt dışı üretici enflasyonlarının tarımı dolaylı olarak etkilemeye devam ettiğine dikkat çeken Çandır, Haziran’da YD-ÜFE’nin aylık yüzde 0,46, yıllık yüzde 30,33 arttığını, uzun yıllar ortalamalarının aylık yüzde 2,66 ve yıllık yüzde 27,43 olduğunu anımsattı.

Aylık artışın ortalamanın altında, yıllık artışın ise üzerinde kaldığını vurgulayan Ali Çandır, ‘’Yİ-ÜFE de aylık yüzde 1,80, yıllık yüzde 28,09, üretici düzeyindeki gıda enflasyonu ise aylık yüzde 0,88, yıllık yüzde 33,07 oldu. Bu tablo, Haziran ayında tarıma dayalı imalat sanayindeki enflasyonun tarımdan daha yüksek seyrettiğini gösteriyor” dedi.

Gıda enflasyonunun aylık yüzde 0,16, yıllık yüzde 35,44 olduğunu ifade eden Çandır, işlenmemiş gıdada aylık yüzde eksi -2,83, yıllık yüzde 33,19, yaş meyve ve sebzede ise aylık yüzde -10,22, yıllık yüzde 28,15 değişim gerçekleştiğini söyledi.

"Küresel maliyet baskısı tarıma yansıyor"

Emtia ticaretinde yaşanan aksamaların tarımsal üretim açısından önemli bir maliyet unsuru haline geldiğini anlatan Ali Çandır, sözlerini şöyle tamamladı:

‘’Özellikle enerji ve gübre piyasalarında küresel maliyet baskısı artmaktadır. Haziran ayında bazı girdi kalemlerinde gerileme yaşanması olumlu olmakla birlikte, enerji, doğal gaz, gübre ve lojistik maliyetlerindeki gelişmeler önümüzdeki dönem açısından yakından izlenmelidir. Orta Doğu’daki çatışmalar, Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlikler, enerji fiyatlarındaki yükseliş ve Rusya-Ukrayna Savaşı kapsamında limanlara ve gemilere yönelik müdahaleler, önümüzdeki dönemde ilave tedbirlerin alınmasını zorunlu kılmaktadır. Üreticinin üretimden kopmaması için artan girdi maliyetlerine karşı doğrudan ve hedefli destekler hayata geçirilmelidir.”

Buna göre Kalyon PV Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini dört yıldır yürüten Kübra Kalyoncu, görevi Murathan Kalyoncu'ya devretti. Kübra Kalyoncu sürdürdüğü Kalyon Holding Yönetim Kurulu Üyeliğine devam edecek.

Yapılan açıklamaya göre, Kalyon Holding Yönetim Kurulu Üyesi ve Kalyon İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı olarak ulusal ve uluslararası ölçekte projelere liderlik eden Kalyoncu, bunların yanı sıra yeni göreviyle Kalyon PV'nin gelecek dönem vizyonuna ve büyüme hedeflerine öncülük edecek.

Kalyon PV'de alınan diğer Yönetim Kurulu kararı kapsamında, şirketin Genel Müdürü İhsan Kulalı Yönetim Kurulu Üyeliğine getirildi. Genel Müdürlük görevine de Kalyon PV Kıdemli Genel Müdür Yardımcısı Görkem Suner atandı.

Üniversite eğitimini 2020'de İngiltere'nin başkenti Londra'daki Regent's University'nin İşletme Bölümünde tamamlayan Kalyoncu, lisans eğitimi süresince katıldığı çeşitli program ve stajlarla uluslararası satın alma ve finans yönetimi alanlarında deneyim kazandı.

Kariyerine finans kuruluşu Dome Capital'de başlayan Kalyoncu, daha sonra Kalyon Holding Yönetim Kurulu Üyeliğine atandı. Kalyoncu, bu görevinin yanı sıra 2024'ten bu yana Kalyon İnşaat Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini yürütüyor.

Romanya Karadeniz Kıyısı–Podişor Doğal Gaz Boru Hattı Projesi'ne liderlik ederek projenin 2025'te tamamlanmasını sağlayan Kalyoncu, Suriye'deki enerji ve ulaştırma yatırımlarının yanı sıra Birleşik Arap Emirlikleri'nin ilk yüksek hızlı demir yolu projesi ve Romanya GES Projesi gibi uluslararası yatırımlara liderlik etti.

Kalyoncu, Türkiye'de de Florentia Village, Bandırma-Bursa-Yenişehir-Osmaneli Yüksek Hızlı Tren Projesi ve Zengezur Koridoru ulaştırma projeleri gibi yatırımlara imza attı.

Kurumsal görevlerinin yanı sıra Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Birleşik Krallık İş Konseyi Başkanlığı ve Türkiye Engelliler Spor ve Eğitim Vakfı (TESYEV) Yönetim Kurulu Başkan Yardımcılığı görevlerini de yürüten Kalyoncu, iş dünyası ve sivil toplum alanındaki çalışmalarını sürdürüyor.

"Şirketi daha ileriye taşımak için kararlılıkla çalışacağız"

Kalyon PV Yönetim Kurulu Başkanı Kalyoncu, Türkiye ekonomisine ve kalkınmasına önemli katkılar sunan ve uluslararası arenada Türkiye'yi başarıyla temsil eden Kalyon Holding'in mensubu olarak devraldığı görevin sorumluluğunun bilinciyle, şirketi daha ileriye taşımak için kararlılıkla çalışacaklarını belirtti.

Gelecek dönemde Türkiye'nin yerli ve milli enerji vizyonuna hizmet etmeyi sürdüreceklerini kaydeden Kalyoncu, şu ifadeleri kullandı:

"Enerjide Tam Bağımsız Türkiye' hedefi doğrultusunda, Avrupa'da ilk, dünyada ise sayılı tam entegre güneş paneli üretim merkezlerinden biri olan Kalyon PV'de milli teknolojiyi geliştirmeye, yüksek katma değerli üretimi ülkemize kazandırmaya devam edeceğiz. Türkiye'nin güçlü, bağımsız ve sürdürülebilir bir gelecek inşa etmesi için azimle çalışacağız."

Tebliğle, yeminli mali müşavirler tarafından Dijital Vergi Dairesi üzerinden yüklenen yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarına eklenen karşıt inceleme tutanaklarının elektronik ortamda gönderilmesine ilişkin esaslar düzenlendi.

Buna göre, karşıt inceleme tutanaklarının zorunlu olarak elektronik ortamda gönderilmesine ilişkin daha önce 1 Temmuz 2026 olarak belirlenen tarih, 1 Temmuz 2027 olarak güncellendi.

Tebliğ, 1 Temmuz 2026'dan itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girdi.

Bursa’da kısa süre önce kurulan İdealist Sanayici ve İş İnsanları Derneği (İSİAD) Başkanı Ferhat Daysalı ve yönetim kurulu üyeleri, kuruluşunun ardından ilk resmi ziyaretini Bursa Valisi Erol Ayyıldız’a gerçekleştirdi.

Görüşmede Bursa sanayisinin geleceği, kentin artan nüfus ve yapılaşma baskısı ile yeni yatırımların ortaya çıkaracağı altyapı ve konut ihtiyacı ele alındı. Toplantıda Bursa’nın gelecek 30 yılına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Vali Erol Ayyıldız, özellikle yeni sanayi yatırımlarının kentte oluşturacağı nüfus hareketliliğine dikkat çekti. Ayyıldız, yaklaşık 150 bin kişilik yeni istihdamın, çalışanların aileleriyle birlikte değerlendirildiğinde 450 bin ila 600 bin kişilik ilave nüfus anlamına gelebileceğini belirtti.

“Bursa’nın geleceği için yeni kent planlanmalı”

Bu nüfusun mevcut Bursa yerleşim alanlarına eklenmesinin yeni ulaşım, konut ve altyapı sorunlarını beraberinde getirebileceğine işaret eden Ayyıldız, bunun yerine Karacabey ile Mudanya arasında yeni bir kent kurulmasının değerlendirilebileceğini ifade etti. Önerinin klasik anlamda bir “uydu kent” modelinden farklı olması gerektiğini vurgulayan Ayyıldız, yeni yerleşimin kendi ekonomik ve sosyal yaşamını oluşturabilecek nitelikte planlanması gerektiğini belirtti. Buna göre yeni kentte yalnızca konut alanlarının değil; okullar, sağlık hizmetleri, ticaret merkezleri, sosyal ve kültürel alanlar, ulaşım altyapısı ve günlük yaşamın ihtiyaç duyacağı diğer unsurların da baştan planlanması öngörülüyor. Ayyıldız’ın önerisi, Bursa’nın sanayi yatırımlarıyla büyüyen ekonomik yapısının yeni bir mekânsal planlama anlayışıyla desteklenmesi gerektiğine işaret ediyor. Böylece yeni istihdamın yaratacağı nüfusun mevcut kent merkezinde yoğunlaşması yerine, planlı ve bütüncül bir yerleşim modeliyle karşılanması hedefleniyor.

“OSB’ler ve çalışanlar modelin parçası olacak”

Yeni kent projesinin hayata geçirilmesinde kooperatif benzeri bir finansman ve yapılanma modelinin değerlendirilebileceğini belirten Ayyıldız, organize sanayi bölgeleri ile çalışanların da sistemin içerisinde yer alabileceğini söyledi. Projenin modellenmesi ve yapılaşma aşamasında TOKİ’nin de etkin rol üstlenebileceğini ifade eden Ayyıldız, böyle bir yatırımın yalnızca konut üretimi olarak ele alınmaması gerektiğinin altını çizdi. Yeni yerleşimin sanayi bölgeleriyle ulaşım bağlantıları, istihdam alanları, sosyal donatıları ve yaşam kalitesi birlikte düşünülerek tasarlanması gerektiğini kaydetti.

“Bölgenin doğal yapısı dikkate alınmalı”

Planlama sürecinde bölgenin doğal ve coğrafi özelliklerinin de belirleyici olması gerektiğini vurgulayan Ayyıldız, hakim rüzgâr yönlerinden kuşların konaklama alanlarına kadar çok sayıda çevresel verinin dikkate alınması gerektiğini ifade etti. Ayyıldız, sanayi yatırımları ve yerleşim alanlarının yalnızca ekonomik getiriler üzerinden değerlendirilmemesi, çevresel etkilerin ve bölgenin ekolojik yapısının da planlamaya dahil edilmesi gerektiğine dikkat çekti.

“Yapılaşma başlamadan harekete geçilmeli”

Bursa’nın geçmişte bazı büyük yatırımlarda konum ve kent planlaması açısından tartışmalı tercihler yaşadığını belirten Ayyıldız, benzer sorunların gelecekte tekrarlanmaması için planlamanın yapılaşma baskısı ortaya çıkmadan yapılması gerektiğini söyledi. Özellikle hızlı tren istasyonu gibi ulaşım yatırımlarının çevresindeki gelişimi ve yapılaşmayı hızlandırabileceğine dikkat çeken Ayyıldız, bu tür yatırımların etkilerinin şimdiden öngörülmesi gerektiğini belirtti. Bursa’nın geleceğinin yalnızca bugünün konut, ulaşım ve altyapı ihtiyaçları üzerinden şekillendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Ayyıldız, kentin 20-30 yıl sonrasını dikkate alan bütüncül bir planlama anlayışına ihtiyaç duyduğunu ifade etti. İSİAD Başkanı Ferhat Daysalı ise derneğin kuruluş amacı ve önümüzdeki dönemde gerçekleştirmeyi planladığı çalışmalar hakkında Vali Ayyıldız’a bilgi verdi. 

Buna göre, Aybastı-Korgan-Kumru-Gölköy İlçeleri Doğal Gaz Boru Hattı, Doğubayazıt CS-Pullutarla Pig Doğal Gaz Boru Hattı, Mihalıççık ilçesi RMS/A Doğal Gaz Bağlantı Hattı ve Varto İlçesi Doğal Gaz Boru Hattı projelerinin gerçekleştirilmesi amacıyla proje güzergahlarına isabet eden taşınmazlar ile projeler kapsamında inşa edilecek sabit tesisler, ulaşım yolları, enerji nakil hatları, katodik koruma hatları ve anot yataklarının yapımı için ihtiyaç duyulan taşınmazların, mülkiyet şeklinde ya da daimi veya geçici irtifak hakkı kurulmak suretiyle Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ) Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasına karar verildi.

Öte yandan, Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) Genel Müdürlüğüne ait "154/33 kV Yahşihan Transformatör Merkezi Sahası Projesi" kapsamında proje sahasına isabet eden taşınmazların TEİAŞ Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılması kararlaştırıldı.

Çoğunluk için bütün çıkış yollarının kapanacağı, ortak gerçeğin parçalandığı, insanın geçmişine ya da potansiyeline göre değil yapması muhtemel görülenlere göre sınıflandırıldığı bir düzene geçiyoruz…

Fakir bir ailenin çocuğu olarak doğsanız da zengin olabilirdiniz. İmkansız gibi görünen coğrafyalardan çıkıp dünyanın en iyi okullarında okuyabilirdiniz. Dünya, bunu başaran insanlarla dolu. Eşit işe eşit ücret ve temel haklar hayal olmadığından canımız pahasına mücadele ettiğimiz konulardı… Artık hayatın ağır ve adaletsiz çizgileri arasından sıyrılıp başka bir sınıfa geçebileceğiniz koşulların imkânsızlaştığı bir dünyanın fertleri sayılırız.

Yeni düzende aldığımız skorlarla belli duvarların arasında yaşama sıkışıyoruz. Hangi haberi göreceğimize, hangi fiyatı ödeyeceğimize, kredi alıp alamayacağımıza, karar veren bir sistem duvar gibi duruyor. Bugüne kadar ekonomik sınıflar arasında mevcut olan geçirgenlik algoritmanın kurduğu sınıfsal duvarlarda bulunmuyor.

Türk İnternet sitesinin kurucusu, mühendis ve araştırmacı gazeteci Füsun Sarp Nebil’le ikinci kez söyleşi yapıyorum. İlkinde evrensel gündemin en önemli konu başlıklarından “dijital egemenlik” konusunu inceledik.

Bu söyleşide egemenlik mücadelesinin toplumun içine nasıl taşındığına bakıyoruz. Konu ya da sorun ve hatta mevzu verinin kimin elinde olduğu değil. O veri sayesinde hakkımızda kimin hüküm verdiği.

Yeni sınıf sisteminde hangi eksenlerde notlandırıldığımızı şöyle örneklendirmek isterim.

Erişim bölünmesi; Ücretli modeller, güçlü cihazlar, kurumsal lisanslar, hesaplama kapasitesi ve kaliteli veri eşit dağılmıyor. “İnternete bağlı olmak” artık yeterli bir ölçü değil; hangi modele, hangi hızda, hangi bağlam penceresiyle erişildiği önem taşıyor.

Beceri bölünmesi; Aynı araca sahip iki kişi arasında büyük verim farkı oluşuyor. Yüksek eğitimliler, yöneticiler ve profesyoneller yapay zekâyı daha fazla kullanıyor; işsizler ve işgücü dışında kalanlar geride kalıyor.

Karar bölünmesi; İnsanlar yalnızca algoritmik kararlara maruz kalmıyor; şirketler “insanın ne yapacağını” sentetik kullanıcılar üzerinden tahmin ediyor. Gerçek kullanıcı karar sürecinden de önce simüle ediliyor.

Gerçeklik bölünmesi; Kişiselleştirilmiş modeller herkes için ayrı bir bilgi, ikna ve duygusal yakınlık ortamı kuruyor. Ortak yayın akışının yerini kişiye özel danışman, arkadaş ve inanç üreticisi alıyor.

Ekonomik bölünme; Yapay zekâ, fiyatı ve ayrıcalığı kişiye göre ayarlayabiliyor. Premium kart sahibine masa, güçlü şirkete daha iyi model, yüksek becerili çalışana daha fazla üretkenlik sunarken diğerlerini görünmez hale getirebiliyor.

Egemenlik bölünmesi; Model, veri merkezi, çip, enerji ve dağıtım kanalları birkaç ülke ve şirketin elinde toplanıyor. Kullanıcı ülke içinde yaşasa da karar altyapısı ülke dışında kalabiliyor.

Kuşak ve cinsiyet bölünmesi; Gençler ve yüksek eğitimliler daha hızlı adapte oluyor. Çalışmalar, kullanım farkının yalnızca teknik beceriden değil risk algısı, çalışma konumu ve kurumsal destekten de kaynaklandığını gösteriyor.

Dil ve kültür bölünmesi; Büyük diller daha iyi temsil ediliyor. Yerel dil, kültür ve hukuk bağlamı zayıf kaldığında toplum yalnızca teknolojiyi ithal etmiyor; modelin dünyayı sınıflandırma biçimini de ithal ediyor.

Ortak Gerçekliğimizi Nasıl Kaybettik?

Yanlış ya da yanlı haber sorunu yeni değil. Propaganda, sansür, psikolojik harekât, reklam ve lobi faaliyetleri insanlık kadar eski. Değişen, yalan-yanlış hızı kadar hepimizin üzerine bastığı ortak zemin. Kayboldu!

Nebil, söyleşide; “Algoritma hapishanesi” benzetmesi yaptı. Duyunca bile insanın tüyleri diken diken oluyor, içim titredi. Eskiden aynı gazeteyi okur, aynı haber bültenini izler, gördüğümüz şey üzerine kavga ederdik. Görüşlerimiz ayrılırdı; olayın varlığı konusunda büyük ölçüde anlaşırdık.

Bugün aynı olay milyonlarca kişiye milyonlarca farklı biçimde ulaşıyor. Artık yorumlarımız değil, gerçekliklerimiz farklı.

Örnek; İspanya Ceuta’da yaşanan son göç dalgası bu kırılmanın somut örneklerinden biri. Sosyal medyada sınırın açık olduğu yayıldı. Yüzerek İspanyol toprağına ulaşan göçmenlerin otomatik biçimde geri gönderilemeyeceğine ilişkin sözde mahkeme kararı, kapıların açıldığı izlenimiyle dolaşıma sokuldu. Reuters’a göre yaklaşık 60 bin kişi Ceuta’ya girdi. Birkaç paylaşım, on binlerce insanı fiziksel olarak harekete geçirebildi.

Dezenformasyonun millî güvenlik meselesi sayılması bu örnekle anlaşılır. Ama şunu da sormayı unutmamalı; “Yanlış bilgiyle mücadele nerede bitiyor, içerik denetimi nerede başlıyor? Ve Neyin yanlış olduğuna kim karar veriyor?” Bir içeriğin kaldırılmasından daha güçlü müdahale, o içeriğin hiç görünmemesi olabilir. Sansürü fark edersiniz. Algoritmik görünmezliği fark etmeyebilirsiniz.

Geçmişimizi ve İhtimalimizi İzliyorlar

“Gözetim” biçim değiştirdi. Kamera sizi bulunduğunuz yerde görür, tespit ederdi. Yeni sistem bir sonraki adımınızı tahmin etmeye çalışıyor. Satın aldıklarınız, konumunuz, aramalarınız, temaslarınız ve mali hareketleriniz bir araya geldiğinde; yeni düzen beni, sizi bir insan değil, bir risk puanı olarak tanımlıyor.

ABD’nin gündeminden inmeyen ICE ajanlarının Palantir sistemleri üzerinden yaklaşık 20 milyon kişiye ilişkin bilgiye telefonlarından erişebildiği haberini anımsıyor musunuz? Bu örnekten söz ediyorum. Tartışma, “Suç işledi mi?” sorusundan uzaklaştı. “İşleyebilir mi?”, “Sınırı geçebilir mi?”, “Borcunu ödemeyebilir mi?” soruları o verilerden üretildi.

Anlamamız zor, klasik eğitimlerimiz, aile ve toplumsal gelenek ve göreneklerimiz bize hukuk disiplinin gerçekleşmiş eylemle ilgilendiğini söylüyor. Algoritma öyle değil, o ihtimale yatırım yapıyor. İnsanın geleceğini kolaylaştırmak için üretilen tahmin, insanın geleceğini kapatan karara dönüşebiliyor. Yanlış veri sisteme girdiyse? Aynı isimde başka biriyle karıştırıldıysanız? Yaşadığınız mahalle, konuştuğunuz kişi ya da baktığınız bir internet sitesi sizi riskli sınıfa ittiyse? Kararın nedenini bilmiyorsanız neye itiraz edeceksiniz?

İtiraz Edecek Bir “İnsan” Bulabilecek miyiz?

Söyleşide “algoritmik itiraz hakkı” kavramı öne çıktı. Bu hak bütünüyle yok değil. Avrupa Birliği’nin GDPR düzenlemesi yalnızca otomatik işleme dayalı bazı kararlara karşı koruma, insan müdahalesi isteme ve karara itiraz etme imkânı tanıyor. “AB AI Act” (Avrupa Birliği Yapay Zeka Dokumanı) belirli yüksek riskli sistemlerin ürettiği bireysel kararlar için açıklama hakkı getiriyor.

Kâğıt üzerindeki hak ile gündelik hayattaki güç arasında büyük mesafe var; Hakkınızda otomatik karar verildiğini bilmezseniz hakkınızı kullanabilir misiniz? Sistemin ticari sır sayılan mantığına erişemiyorsanız açıklama alamazsınız. Karşınızda sorumluluk üstlenecek bir insan yoksa itirazınız sisteme geri döner. Hevesle koştuğumuz Algoritmik Çağın temel yurttaşlık sorusu, “Kararı kim verdi, neden verdi ve ben kime itiraz edeceğim?”

 Aynı Aınıfta 2 Ayrı Gelecek

Eğitimdeki ayrım da sessiz ilerliyor. Covid’de bilgisayarı ve interneti olan çocukla olmayan çocuk arasındaki uçurumu gördük. Şimdi aynı ev, aynı okul, hatta aynı sırada yeni bir fark doğuyor. Ücretli ve güçlü modele erişen öğrenciyle ücretsiz sürümde kalan; doğru soru kurmayı bilenle hazır cevabı kopyalayan; yapay zekânın hatasını yakalayanla çıktısını bilgi sanan aynı eğitimi almıyor.

Öğretmenin rolü; bilgiyi aktarmaktan bilginin kaynağını sorgulatmaya evriliyor. Öğrenciyi doğru soruya götürmek, modelin cevabındaki boşluğu göstermek gerekiyor. Okul bunu yapamazsa yapay zekâ fırsat eşitliği yaratmak şöyle dursun, mevcut eşitsizliği daha erken yaşa indirip görünmez hâle getirecek.

Türkiye’nin BİLGE adlı Türkçe büyük dil modeli çalışması var. Söyleşiyi yaptığımız saatte 2026–2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı da yayımlandı. Her ne kadar önemli adımlar olsalar da bir modelin ve eylem planının varlığı, hazırlığın tamamlandığı anlamına gelmiyor. Ölçü; çocukların matematik, fizik, dil ve eleştirel düşünme kapasitesine ne kadar yatırım yaptığımız. Üniversiteye bir yapay zekâ dersi eklemek, ilkokuldan beri büyüyen düşünme açığını kapatamıyor.

 Size Hangi Fiyatı Uygun Gördü?

Ayrışma her alanda; güvenlikte, eğitimde görüyoruz. Masum sandığımız, hoşumuza giden ya da özendiğimiz pazarlama unsurları da bölünme unsurlarından. Premium kredi kartı sahiplerine özel restoran masaları somut bir hizmet. American Express–Resy ve Chase–OpenTable benzeri programlar belirli kartlara öncelikli rezervasyon sağlıyor. Kapıda “giremezsiniz” yazmıyor. Uygulamada size uygun masa görünmüyor.

Havayollarında ve e-ticarette yapay zekâ destekli dinamik fiyatlandırma tartışması büyüyor. Aynı ürüne herkesin aynı anda aynı fiyatı görmediği bir düzende rekabeti nasıl denetleyeceğiz? Bir fiyatın envanter nedeniyle mi, talep nedeniyle mi, yoksa sistem sizin ödeme isteğinizi yüksek tahmin ettiği için mi değiştiğini bilmiyoruz. Satıcı; müşterinin dayanma sınırını fiyatlıyor.

 Hızı Kim Belirleyecek?

Yapay zekâyı geliştiren dünyanın içinde de bir ayrışma var. Bir tarafta güvenlik, kontrol ve insanlığın uzun vadeli yararı için yavaşlama isteyenler; diğer tarafta teknolojik ilerlemenin önünün mümkün olduğunca açılmasını savunan hızlandırmacılar. Bu tartışmayı OpenAI-X-Athropic-Palantir-Nividia ve bunun gibi şirketler arasında izleyebiliyoruz. Kimi kendisinin iyi diğerinin şeytan olduğunu ifade ederken, kimi kendisinin gerçekçi diğerinin romantik olduğunu söylüyor.

İyilik iddiasıyla güç birikimi arasındaki çelişkiyi gözden kaçırmamak gerekiyor. Teknolojiyi yapanların iyi niyetine güvenmek, hukuk ve denetim kurmakla aynı şey değil. Kaldı ki neyin insanlığın yararına olduğuna karar verme yetkisini birkaç şirketin kurucusuna bıraktığımız anda yeni bir egemenlik alanı yaratıyoruz.

İyimserlik güzel olsa da, maalesef tek başına yetmiyor. Eski dünyanın sınıfları acımasız olsa da görünüyordü. Yeni sınıfların ne adı ne kapısı ne yöneticisi var. Bu tehlikeyi siz de görebiliyor musunuz?

Bugünün konusu, varlık edinimiyle ilgili finansman giderlerinin, edinilen varlıkların maliyetine eklenmesi veya doğrudan gider yazılmasıyla ilgili tercihin ne zaman yapılması gerektiği, ilk yapılan tercihin sonradan değiştirilip değiştirilemeyeceği.

Yasal düzenleme

2021 yılında 7338 sayılı Kanun’la Vergi Usul Kanunu’nun 262, 270 ve 273. maddelerinde yapılan değişiklikler ve Kanun’a eklenen 268/A maddesinde yapılan düzenlemeyle; maliyet bedeli tanımı yeniden yapıldı, maliyet bedeline ilişkin farklı maddelerde yer alan hükümler belli bir sistematikle yeniden düzenlendi, maliyet bedeline zorunlu olarak veya seçimlik olarak dahil edilecek gider ve maliyet unsurları yeniden belirlendi.

7338 sayılı Kanun’la aslında önemli bir değişiklik olmadı. Maliyet bedeli tanımında bir değişiklik yapılmadı, gayrimenkullerde maliyet bedeline giren giderleri düzenleyen 270. madde ve demirbaş eşyanın değerlemesine ilişkin 273. maddenin bir cümlesi kaldırılarak, bu maddelerde yer alan maliyet bedeline girmesi gereken giderler, maliyet bedelinin tanımlandığı Vergi Usul Kanunu’nun 262. maddesine taşındı.

Bunun yanında, iktisadi kıymetin finansmanında kullanılan kredilere ait faiz giderleri ve bunlara ilişkin kur farklarının; emtiada emtianın stoklara girdiği tarihe kadar, diğer iktisadi kıymetlerde ise iktisadi kıymetin envantere alındığı hesap döneminin sonuna kadar olan kısmı ile söz konusu kredilere ilişkin giderlerin maliyete atılmasının zorunlu olduğuna ve faiz giderleri ile kur farklarının diğer kısımlarının ise maliyet bedeline eklenmesi veya genel gider yazılmasının seçimlik olduğuna ilişkin Genel Tebliğlerde yer alan açıklamalar esas olarak aynen korunmak suretiyle kanun hükmü haline getirildi.

Tartışma konusu

Yukarıda yaptığım özette de ifade ettiğim gibi, varlıkların edinimiyle ilgili finansman giderlerinin; emtiada stoklara giriş tarihine, diğer varlıklarda varlığın envantere alındığı hesap döneminin sonuna kadar olan kısmının maliyete atılması zorunlu. Daha sonraki kısmın maliyete eklenmesi veya doğrudan gider yazılması ise tercihe bağlı.

Kanun’da tercihin ne zaman yapılacağına ve yapılan tercihin daha sonra değiştirilip değiştirilemeyeceğine ilişkin bir hüküm yok. Uzun yıllardır yapılan uygulamaya rağmen konu netleşmiş değil. Mali İdarenin istikrarlı denebilecek bir görüşü var, tespit edebildiğim birden fazla aynı yönde yargı kararı var ancak henüz kararların istikrar kazandığını söylemek zor. Aşağıda özetleyeceğim.

Mali İdari görüş ve uygulaması

Mali İdare eskiden beri, varlık edinimiyle ilgili finansman giderlerinin emtiada stoklara giriş tarihine, diğer varlıklarda varlığın envantere alındığı hesap döneminin sonuna kadar olan kısmının maliyete atılması gerektiği, daha sonraki kısmın ise maliyete eklenmesi veya doğrudan gider kaydedilmesinin ise tercihe bağlı olduğu düşüncesindeydi. Bu konuda 2021 yılında 7338 sayılı Kanun’la Vergi Usul Kanunu’nda açık düzenleme yapıldı.

Daha sonraki dönemlerde tercihin ne zaman yapılacağına, yapılan tercihin sonradan değiştirilip değiştirilemeyeceğine ilişkin açık bir düzenleme yoktu, 7338 sayılı Kanun’la da bu konuda bir düzenleme yapılmadı.

Gelir İdaresi öteden beri, değerleme işleminde mükellefe seçimlik hak tanındığı durumlarda, yıllık olarak yapılacak tercihin geçici vergi uygulamasında da dikkate alınacağı, geçici vergi döneminde yapılan tercihin daha sonraki geçici vergi dönemlerinde ve yıllık olarak yapılacak uygulamada da değiştirilemeyeceği görüşünde. Bu yönde hem 217 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde, hem 334 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde açıklamalar var.

217 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer alan açıklamalar İdare genel olarak konuya yaklaşımını, 334 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde de finansman giderlerinin maliyete eklenmesi veya doğrudan gider yazılması tercihinin, daha sonraki dönemlerde değiştirilemeyeceği açıkça belirtmiş.

Konuyla ilgili özelgeler de aynı yönde.

Yargı kararları

Konuyla ilgili yedi Danıştay kararı tespit edebildim. Kararlardan birisi 2007, biri 2022, ikisi 2024, üçü de 2025 yılında verilmiş. Kararlarda özetle, seçimlik olarak hangi hak kullanılmışsa o yönteme göre işlem yapılmasına devam edileceğine ilişkin tebliğ düzenlemesi yasa ile öngörülmeyen bir sınırlama olarak görülmüş ve yapılan tahakkuklar hukuka aykırı bulunarak kaldırılmış. (Danıştay Dördüncü Dairesinin 14.06.2007 tarih ve E:2006/5182 K:2007/2065 sayılı kararı, Danıştay Üçüncü Dairesinin; 12.09.2022 tarih ve E:2019/7506 K:2022/3078 sayılı, 16.10.2024 tarih; E:2023/109 K:2024/5398 ve E:2022/3010 K:2024/5397 sayılı; 23.12.2025 tarih; E:2024/1177 K:2025/5823, E:2024/1179 K:2025/5819 sayılı; 25.03.2025 tarih ve E:2023/6443 K:2025/1540 sayılı kararları.)

Kişisel değerlendirmem

Eğer bir konuda mükellefe seçimlik hak verilmişse ve bir sınırlama getirilmemişse, her vergilendirme döneminde, vergilendirme döneminin koşulları çerçevesinde, yeni bir tercih yapılabileceğini düşünüyorum.

Kanun koyucu, tercihin belli bir süre için veya süreyle sınırlı olmaksızın değiştirilmesini istemediği durumda, bunu açıkça hükme bağlıyor. Çok örnekleri var bunun. Normal amortisman usulünü seçenler bu usulden dönemezler, kira gelirlerinin vergilemesinde götürü gider usulünü seçenler iki yıl geçmeden bu usulden dönemezler gibi.

Yukarıda özetlediğim yargı kararlarına katılıyorum. Kanun’da bir sınırlama yok, tebliğ ile de böyle bir sınırlandırma yapılamaz diye düşünüyorum.

Kararlar istikrar kazanmış denebilir mi sorusuna cevabım, hayır. Hem karar sayısı yetersiz hem de kararların tamamı Danıştay Üçüncü Daireye ait. Dolayısıyla konuyu biraz daha izlemekte yarar var.