Yazılı açıklamasında, Milli Elektrikli Tren setlerinin 322 oturma yeri ve 2 tekerlekli sandalye alanı olmak üzere toplam 324 yolcu kapasitesine sahip olduğu bilgisini veren Uraloğlu, saatte 160 kilometre işletme hızına ulaşabilen trenlerle yolculara daha modern, güvenli ve konforlu seyahat deneyimi sunduklarını vurguladı.

Milli Elektrikli Tren setlerinin önemine dikkati çeken Uraloğlu, "Yerli ve milli imkanlarla TÜRASAŞ tarafından üretilen Milli Elektrikli Tren setlerimiz, 22 Temmuz'dan itibaren Uzunköprü-Halkalı-Uzunköprü parkurunda kullanılmaya başlanacak. Bu setlerimiz, böylece ilk kez Adapazarı-Gebze Bölgesel Treni dışında bir hatta yolculara hizmet verecek. 2023 yılında hizmet vermeye başlayan Milli Elektrikli Tren setlerimiz bugüne kadar 11 bin 551 sefer gerçekleştirdi, toplam 1 milyon 122 bin kilometreden fazla yol katederek 2 milyon 634 bin 363 yolcumuzu taşıdı." ifadelerini kullandı. 

Uraloğlu, yeni trenlerle Uzunköprü ve çevresinde yaşayan vatandaşların İstanbul'a ulaşım imkanlarının güçleneceğini ve bölgesel yolcu taşımacılığında hizmet kalitesinin daha da yükseleceğini ifade etti.

Buna göre Bolat'ın temaslarının odak noktasını Avrupa Birliği'nin (AB) son dönem "Made in EU" politikasının genel çerçevesini ortaya koyan Sanayi Hızlandırma Yasası Taslağı'na ilişkin görüşmeler oluşturdu. Bakan Bolat, taslağa ilişkin Türkiye'nin görüş ve değerlendirmelerini muhataplarına aktardı.

Bu kapsamda Avrupa Parlamentosu Uluslararası Ticaret Komitesi (INTA) Başkan Yardımcısı Iuliu Winkler ve Sanayi Hızlandırma Yasası Gölge Raportörü Dirk Gotink ile bir araya gelen Bolat, görüşmelerde, "Made in EU" politikasının AB ile ticari entegrasyonun stratejik niteliğini yansıtan kapsayıcı bir yaklaşım temelinde ele alınması gereği ifade etti.

Bolat, Avrupa Parlamentosunun 30 yıllık Gümrük Birliği ortaklığı ve köklü ortaklık hukukunu gözeten bir perspektifi ortaya koyması ve mevcut taslağın ana metninde yer aldığı şekliyle Türkiye'nin AB ile eş değer konumunun korunması yönündeki beklentiyi paylaştı.

Bakan Bolat'ın, Avrupa Komisyonunun Ticaret ve Ekonomik Güvenlikten Sorumlu Üyesi Maros Sefcovic ile görüşmesinde, son dönemde çelik önlemleri ve e-ticaret alanlarında kaydedilen ilerlemeler değerlendirildi.

Yüksek Düzeyli Ticaret Diyaloğu kapsamında ekimde yapılacak görüşmeler öncesinde ikili ticaret gündemindeki öncelikli başlıklar üzerinde somut adımlarla ilerlenmesi hususunda mutabık kalındı. Yüksek Düzeyli Ticaret Diyaloğu ile çizilen yol haritası çerçevesinde, kamu alımları ve dijital ticaret gibi alanlarda işbirliğini derinleştirecek adımlar masaya yatırıldı.

Görüşmede, "Made in EU" yaklaşımının, başta otomotiv sektörü olmak üzere köklü sınai entegrasyonu ve mevcut taslağın ana metnindeki Gümrük Birliği ortaklığını destekleyecek vizyonla kurgulanması gerektiği belirtildi.

Otomotiv sektörüne ilişkin bazı politika araçlarıyla ilgili olarak, Türkiye'nin "Avrupa'da üretilmiştir" prensibinin dışına çıkarılmasıyla ilgili yaklaşımların bertaraf edilmesi için ortak anlayış doğrultusunda çalışılmasının önemi vurgulandı.

Türkiye-AB ticari ve ekonomik ilişkileri değerlendirildi

Bakan Bolat'ın Komisyonun Ekonomiden Sorumlu Üyesi Valdis Dombrovskis ile görüşmesinde ise küresel sınamalar karşısında güvenli tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi ve ekonomik bağların öncelikli alanlarda aşamalı bir yaklaşım çerçevesinde derinleştirilmesi kararlılığı teyit edildi.

"Made in EU" başta olmak üzere, AB'nin yeni ekonomik vizyonu doğrultusunda şekillendireceği yatırım, sanayi ve ticaret politikalarının, Türkiye ile AB arasındaki derin ve köklü ticari entegrasyonu ve ortaklık hukukunu yansıtacak şekilde tasarlanması yönündeki beklentiler ifade edildi.

Komisyonun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos ile yapılan görüşmede de Türkiye ile AB arasındaki ticari ve ekonomik entegrasyonun daha da güçlendirilmesine yönelik ortak vizyon ele alındı. Bu kapsamda, bağlantısallığın artırılması, Gümrük Birliği'nin etkin işleyişinin geliştirilmesi ve ekonomik ilişkilerin yeni işbirliği alanlarıyla derinleştirilmesine yönelik görüş alışverişinde bulunuldu.

​Avrupa otomotiv sanayisi ile buluşma

Bolat, ziyaret kapsamında Sanayi Hızlandırma Yasası'nın temel odağını oluşturan otomotiv sektörünün Avrupa'daki en büyük çatı kuruluşu olan Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA) ve AB'nin önde gelen küresel otomotiv üreticilerinin üst düzey yöneticileriyle de bir araya geldi.

Bakan Bolat'ın ACEA Genel Direktörü Sigrid de Vries ile yaptığı görüşmede, "Made in EU" politikasının Türkiye-AB otomotiv ekosistemine etkilerine ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulunuldu. Bolat ayrıca, ACEA üyesi küresel otomotiv firmalarının üst düzey temsilcileriyle yuvarlak masa toplantısı gerçekleştirdi.

Bu çerçevede, Türkiye'nin "Made in EU" politikasına tam ve koşulsuz olarak katılması gerektiği konusundaki görüş birliği teyit edildi.

Bolat, Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB), Otomotiv Sanayii Derneği (OSD), Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) ile AB üyesi ülkelerin daimi temsilcilerinin katılımıyla yuvarlak masa toplantısı da düzenledi. Toplantıda, Türkiye'nin Avrupa otomotiv ekosisteminin ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulandı.

Avrupa iş dünyasıyla istişareler gerçekleştirildi

Bolat'ın, Avrupa İş Dünyası Konfederasyonu (BusinessEurope) Genel Direktörü Markus Beyrer ile görüşmesinde ise Türkiye-AB ticari ilişkilerinin geleceği değerlendirildi.

Gümrük Birliği ile kurulan güçlü değer zincirlerinin korunmasının önemi konusunda mutabık kalınırken kamu alımlarıyla dijital ticaret alanlarında atılacak yeni adımların Türkiye-AB ticari ve ekonomik ilişkilerinin geliştirilmesine yapacağı katkı ele alındı.

Bolat ziyaret kapsamında ayrıca, Türkiye İhracatçılar Meclisi, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği, Türk İş Dünyası Konfederasyonu ve Türkiye Kadın Girişimciler Derneğinin Brüksel'de yerleşik temsilcileri ve medya mensuplarıyla bir araya geldi.

Görüşmelerde Türkiye'nin Sanayi Hızlandırma Yasası kapsamında herhangi bir kısıt olmadan yer alması gerektiği yönünde ortak bir değerlendirme oluştuğu ifade edilerek, bu çerçevede taslağa dair yasama süreci tamamlanıncaya kadar girişim ve temasların hız kesmeden devam edeceğinin altı çizildi.

Gerek savaşın etkisiyle bölgedeki talep, gerekse durgunluk sebebiyle en önemli pazarlardan Avrupa’daki talep daralmasına rağmen Türkiye’nin makine ihracatı yılın ilk yarısında yüzde 1.7 artarak 13.8 milyar dolara yükseldi.

Makine İhracatçıları Birliği (MAİB) Başkanı Sevda Kayhan Yılmaz, savunma ve güvenlik harcamalarındaki artış hedefleriyle şekillenen küresel harcama paradigmalarının imalat sanayi için devasa bir sipariş ve yatırım dalgası potansiyelini barındırdığını bildirdi.

Makine ihracatının yılın ilk yarısındaki performansını değerlendiren MAİB Başkanı Sevda Kayhan Yılmaz, ihracattaki yüzde 1.7’lik artışa karşın birim fiyatın yüzde 11 yükselerek kg başına 8.7 dolara çıktığını söyledi.

En fazla ihracat yapılan ülke olan Almanya’ya yönelik ihracat yüzde 8.7 artarak 1.7 milyar dolara çıkarken, ABD pazarına olan ihracat yüzde 33.9’luk artışla 1.2 milyar dolara çıktı. Bu dönemde oransal olarak en yüksek artış yüzde 25.6 ile türbin, turbojet ve hidrolik ürün grubunda gerçekleşirken, deri ileme makineleri ihracatı ise yüzde 35.6 ile en fazla miktar azalması yaşanan ürün grubu oldu.

Dünya genelinde şokların artık kalıcı hale gelmeye başladığını dile getiren Yılmaz, “ABD ile İran arasındaki diplomatik ilişkilerin sürekli değişen bir sarkaçta seyretmesi ve uzlaşı zeminine yaklaşıldığı düşünülen her dönemeçte gerilimin yeni bir boyutta tırmanması, jeopolitik krizlerin artık geçici 'şok' olmaktan çıkıp küresel ticaretin kalıcı bir gerçeğine dönüştüğünü gösteriyor” dedi. Söz konusu belirsizlik sürecinde sanayi dönüşümünü gerçekleştirmeye çalışan Avrupa ekonomisinde stresin arttığını bildiren Yılmaz,

“Özellikle sanayinin kalbi konumundaki Almanya’da üreticilerin mücadele ettiği yapısal sorunları daha da derinleştiriyor. Alman Makine ve Tesis İmalatçıları Birliği’nin (VDMA) de işaret ettiği üzere; yüksek vergiler, esnek olmayan iş gücü piyasası ve aşırı bürokratik engeller gibi iç dinamikler, kıtanın küresel rekabet gücünü halihazırda kemirirken, jeopolitik dalgalanmalar yeni sipariş hacmi üzerinde ciddi bir baskı unsuru oluşturuyor” ifadelerini kullandı.

“Türk makine sektörü için tarihi fırsat”

Yılmaz, NATO zirvesinde 10 milyarlarca dolarlık çok uluslu tedarik anlaşmalarının küresel ekonominin artık 'güvenlik odaklı yeni bir endüstriyel tahkimat' dönemine girdiğini tescillediğini belirtti.

Savunma-güvenlik harcamalarının 2035 yılında kadar milli gelirin yüzde 5’ine çıkarılması hedefinin devasa bir sipariş ve yatırım dalgası potansiyeli barındırdığına dikkat çeken Sevda Kayhan Yılmaz, “Yeniden yapılanma bütçeleri; siber güvenlikten dijitalleşmeye, kritik altyapı yatırımlarından savunma sanayisinin geliştirilmesine kadar çok geniş bir alana kaynak aktarılmasını sağlarken, uzun süredir durgunluk ve sanayisizleşme baskısıyla boğuşan Avrupa endüstrisi için de yeni bir büyüme stratejisi işlevi görüyor” ifadelerini kullandı.

Yılmaz bunun, Türk makine sektörünün küresel askeri-sanayi hiyerarşisinde çok daha üst düzey, yüksek katma değerli bir konuma yükselmesi için tarihi bir fırsat penceresi sunduğuna vurgu yaptı.

Savunma sanayine yönelik yüksek standartların sivil üretim hatlarının da kalitesini yükselteceğinin altını çizen Yılmaz, “Bunun yanında bilgi güvenliği ve yönetim sistemleri standartları da üreticilerimizin siber güvenlik kaslarını güçlendirerek onları küresel tehditlere karşı koruyacak unsurlar olacaktır. Kısacası, KOBİ'lerimiz için başlangıçta zahmetli görünen sertifikasyon ve akreditasyon süreçleri, makine imalat sanayimizin teknolojik standartlarını kalıcı olarak yükseltecek ve bizi küresel pazarda ikame edilemez kılacak bir teknolojik aşı olabilir” dedi.

Endeks, hafta içinde en düşük 13.941,98 puanı, en yüksek 14.265,51 puanı gördü.

Borsa İstanbul'da aynı dönemde sanayi endeksi yüzde 2,28 artışla 18.761,95 puana ve hizmetler endeksi yüzde 1,38 yükselişle 12.820,06 puana çıkarken, mali endeks yüzde 4,97 azalışla 19.512,42 puana, teknoloji endeksi ise yüzde 2,37 kayıpla 46.944,88 puana geriledi.

Borsa İstanbul'da bu hafta en çok yükselen hisseler arasında yüzde 30,99 ile Balsu Gıda ilk sırada yer aldı.

Balsu Gıda'yı yüzde 23,60 ile Efor Yatırım Sanayi Ticaret AŞ ve yüzde 19,20 ile Margün Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret AŞ izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler ise yüzde 34,31 ile Destek Finans Faktoring AŞ, yüzde 12,05 ile Astor Enerji ve yüzde 7,37 ile Türk Altın İşletmeleri oldu.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 602 milyar 840 milyon lirayla ASELSAN, 557 milyar 325 milyon 627 bin lirayla Tüpraş ve 544 milyar 200 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu.

Altın değer kaybetti, döviz yatay seyretti

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta sonuna göre yüzde 2,45 azalışla 6 bin 53 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 1,90 düşüşle 39 bin 819 liraya geriledi.

Çeyrek altının satış fiyatı da önceki haftaki kapanışının yüzde 1,84 altında 9 bin 993 liraya geriledi.

Doların satış fiyatı değişmeyerek 46,9870 lira, euronun satış fiyatı da yatay seyirle 53,6950 lira oldu.

Geçen hafta 63,0260 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta 63,0360 liraya yükseldi.

İsviçre frangı da önceki haftadaki değerinin hemen üzerinde 58,1980 liradan alıcı buldu.

(AA)

Buna göre İstanbul'un Sarıyer ilçesi sınırları içinde ilan edilen Kilyos Caddesi ve Yakın Çevresi Doğal Sit Alanı Kesin Korunacak Hassas Alanı sınırlarının, kroki ve koordinat listesinde belirtilen şekilde değiştirilmesine Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi gereğince karar verildi.

Buna göre, BOTAŞ tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3. maddesinin (m) bendi kapsamında yapılacak alımlara ilişkin usul ve esaslar yürürlüğe girdi.

Karar, BOTAŞ tarafından ilgili kanun kapsamında ulusal ve uluslararası piyasalardan yapılacak her türlü doğal gaz alımları ile bu alımlara yönelik satın alma yöntemleri dahil alım sürecinin yürütülmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin gerçekleştirilecek iş ve işlemleri kapsıyor.

Doğal gaz alımlarında, idare personeli tarafından daha önce yapılan alımlar için gelen teklifler, uluslararası piyasalarda alımları etkileyen değişimler, piyasadaki şirketlerin güncel faaliyetleri gibi unsurlara ilişkin başta uluslararası doğal gaz piyasası yayımları kanalıyla olmak üzere her türlü araştırma ve değerlendirme yapılacak.

Ayrıca idare ile gerçekleştirdiği önceki işlemlerde bir sözleşme ihlali bulunan şirket, idarenin değerlendirmesi sonucunda yeterlilik listesinden çıkarılabilecek.

Yeterlik listesine, piyasa koşulları, piyasadaki yeni şirketler ve idarenin alım stratejileri göz önüne alınarak BOTAŞ Yönetim Kurulu onayı ile şirketler eklenebilecek. Yeterlik listesine yapılacak ekleme ve çıkarmalar, idarenin belirlediği tarafsız değerlendirme kriterlerine göre yapılacak.

Usul ve esaslarda ayrıca doğrudan alım usulü, ilansız pazarlık alım usulü ile yasak fiil ve davranışlar ile cezai hükümlere de yer verildi.

Ticaret Bakanlığı Destek Hizmetleri, Tasfiye İşleri ve Döner Sermaye Genel Müdürü Oğuzhan Şatıroğlu görevden alınırken, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü yönetim kurulu üyeliğine Hakan Nalbantoğlu, Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii AŞ Genel Müdürlüğü yönetim kurulu üyeliklerine de Murat Durkan, Aysel Kandemir, Murat Baştor ve Aziz Yıldırım'ın ataması yapıldı.

Göç İdaresi Başkanlığı Uyum ve İletişim Genel Müdürü Yaşar Aksanyar, Sınır Yönetimi Genel Müdürü Ozan Gazel, Uluslararası Koruma Genel Müdürü Bayram Yalınsu ve Yabancılar Genel Müdürü Fatih Ayna görevden alındı.

Başkanlığın, Uyum ve İletişim Genel Müdürlüğüne Ahmet Dalkıran, Sınır Yönetimi Genel Müdürlüğüne İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Yüzer, Uluslararası Koruma Genel Müdürlüğüne Mustafa Güney ve Yabancılar Genel Müdürlüğüne Özge Kaplan'ın ataması yapıldı.

Öte yandan, Adli Tıp Kurumu Adli Tıp Birinci İhtisas Kurulu Genel Cerrahi Üyeliğine Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Kocataş, Adli Tıp Yedinci İhtisas Kurulu Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Üyeliğine ise İstanbul Kent Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oğuz Çetinkale görevlendirildi.

Ardahan Valiliğine Ömer Hilmi Yamlı atandı

Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre, 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2, 3 ve 4'üncü maddeleri gereğince Ardahan Valisi Mehmet Fatih Çiçekli görevden alındı.

Yerine, Gaziantep Şehitkamil Kaymakamı Ömer Hilmi Yamlı'nın ataması yapıldı.

Büyükelçi atamaları

Avrupa Konseyi nezdinde Türkiye Daimi Temsilciliğine Dış Politika Plan ve Eşgüdüm Genel Müdürü Raziye Bilge Koçyiğit, Türkmenistan nezdinde Türkiye Büyükelçiliğine ise Orta Asya Ülkelerinden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Şener Cebeci atandı.

Kredi derecelendirme kuruluşundan yapılan açıklamada, Türkiye'nin uzun vadeli kredi notunun "BB-" olarak teyit edildiği, not görünümünün ise "durağan" olduğu bildirildi.

Açıklamada, Türkiye'nin düşük kamu borcu, büyük ve çeşitlendirilmiş ekonomisi, "BB" not grubundaki ülkelerin medyanına kıyasla yüksek kişi başına düşen geliri, stres dönemlerinde dış finansmana erişimini sürdürme geçmişi ve dayanıklı bankacılık sektörünün kredi notunu destekleyen unsurlar arasında yer aldığı belirtildi.

Türkiye'nin potansiyel büyüme oranının yüzde 4'e yakın olduğunun değerlendirildiği aktarılan açıklamada, büyüme oranının bu yıl yüzde 2,8 ve gelecek yıl yüzde 4,4 olmasının beklendiği kaydedildi.

Açıklamada, Türkiye'de enflasyonun haziran ayındaki yüzde 32 seviyesinden 2026 sonunda yüzde 29,5'e gerilemesinin beklendiği aktarıldı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) fonlama maliyetini 300 baz puan artırması ve kredi limitlerini sıkılaştırıcı son adımlarının, ABD-İran çatışmasının ilk döneminde lirayı istikrara kavuşturmak amacıyla gerçekleştirilen döviz müdahalelerinin ardından uluslararası rezervlerde kısmi toparlanmayı desteklediği belirtilen açıklamada, brüt döviz rezervlerinin 2026 sonunda 167 milyar dolara ulaşmasının beklendiği kaydedildi.

Açıklamada, özellikle dış finansman ihtiyacındaki sürdürülebilir azalmayla birlikte ülkenin dış tamponlarının kayda değer şekilde güçlenmesi ve enflasyondaki düşüşü destekleyen sıkı politika duruşunun korunacağına yönelik güvenin artmasının, kredi notunda yükselişe yol açabileceğine işaret edildi.

(AA)

Yapay zeka alanındaki devasa yatırımların karşılık bulup bulmayacağına dair endişelerle çip üreticisi şirketlerin hisseleri üzerinde devam eden satış baskısı ve artan jeopolitik riskler küresel piyasalarda risk algısının devam etmesine neden oluyor. Trilyonlarca dolarlık harcamaların ne zaman kar sağlayacağı hala belirsizliğini korurken, teknoloji hisselerinin aşırı değerlenip değerlenmediği de piyasalarda tartışma konusu olmaya devam ediyor. ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını yoğunlaştırması ve İran'ın misilleme olarak bölgedeki diğer ülkelere saldırılarına devam etmesi küresel piyasalarda risk iştahını olumsuz etkiliyor. Bölgede gerilimin yeniden tırmanmasıyla petrol fiyatlarının yükselmesi ve Hürmüz Boğazı'ndan gemilerin geçişlerinin sınırlı kalmaya devam etmesi halinde enflasyonist endişelerin tekrar artabileceği tahmin ediliyor.

PETROL YÜKSELİYOR, ALTIN YATAY SEYİRDE

ABD-İran gerilimiyle birlikte petrolün yeniden yükselişe geçmesi ve enflasyonun Fed’in kısıtlayıcı bir politika izleyeceği endişelerini güçlendirmesi; altın üzerinde baskı oluşturmayı sürdürüyor. Analistler, jeopolitik riskler arttıkça likidite ihtiyacının süreceğini ve dolara olan talebin artacağını belirterek, altındaki düşüşün devam edebileceği görüşünde. Altının onsu dün 3 bin 980 dolar civarında fiyatlanırken brent petrol, son üç ayın en hızlı yükselişiyle 90 dolara yaklaştı.

ABD'de açıklanan enflasyon verilerinin temel fiyat baskılarının hafiflediğine işaret etmesine karşın yatırımcılar enerji fiyatlarındaki son artışın enflasyondaki yavaşlama trendini tersine çevirebileceği endişesiyle bu geçmişe dönük verilere temkinli yaklaşıyor. Analistler, ABD ve İran'ın uzlaşma yolundan giderek uzaklaştığını belirtti.

Fed açıklamalarına yakın takip 

"ekonomim.com"da yer alan değerlendirmeye göre bu gelişmelerin yanı sıra ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Dallas Fed Başkanı Lorie Logan enflasyonun yüzde 2 seviyesine doğru gerilememesi halinde söz konusu veriyi bu seviyeye taşımaya yardımcı olmak için bir miktar politika sıkılaşmasına ihtiyaç olduğunu ifade etti. Kansas City Fed Başkanı Jeff Schmid de temel endişesinin enflasyon olduğunu, enflasyonun hala çok yüksek ve uzun süredir hedefin üzerinde seyrettiğini kaydetti. Makroekonomik veri tarafında ABD'de perakende satışlar haziranda aylık bazda yüzde 0,2 ile beklentilere paralel arttı.

ABD ekonomisi gücünü koruyor 

Ülkede ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı ise 11 Temmuz ile biten haftada 208 bine gerileyerek piyasa beklentilerinin altında kaldı. Söz konusu veriler, ABD ekonomisinin gücünü koruduğunu gösteriyor. ABD'nin Brezilya'ya yüzde 25 oranında yeni gümrük tarifesi uygulama kararı da ticaret gerilimleri yeniden gündeme geldi. Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,55'te bulunurken, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 100,8 seviyesinde seyrediyor. Brent petrolün varil fiyatı, yüzde 0,1 artışla 84,1 dolara yükseldi. Orta Doğu'daki gerilimlerin yeniden tırmanmasıyla Brent petrol, haftayı son üç ayın en hızlı haftalık yükselişiyle tamamlamaya hazırlanıyor.

Altının onsu 3 bin 980 civarında… 

ABD-İran geriliminin petrol fiyatlarını yüksek seviyelerde tutması ve enflasyonun Fed’in kısıtlayıcı bir politika izleyeceği endişelerini güçlendirmesi altın fiyatları üzerinde baskı oluşturarak onsu 4 bin doların altında tutuyor. Analistler, Orta Doğu'da gerilim devam ettiği sürece likidite ihtiyacının süreceğini ve dolara olan talebin artacağını belirterek, altın fiyatlarındaki düşüş eğiliminin devam edebileceğini söyledi. Yüksek petrol fiyatları, ekonomilerde enflasyonun hedef seviyelerin üzerinde kalma olasılığını artırarak Fed'in politikalarına dair belirsizliği artırıyor. Bu durum, faiz oranlarının daha uzun süre yüksek kalmasına, doların desteklemesine ve altın gibi varlıkların cazibesinin azaltmasına yol açıyor.

Çip hisseleri üzerinde satış baskısı 

New York borsası, çip hisselerindeki satış baskısının etkisiyle günü düşüşle tamamladı. Büyük bankaların güçlü bilançolarının ardından şirketlerin açıkladığı finansal sonuçlar da yatırımcıların odağında yer aldı. Yarı iletken üreticisi TSMC'nin ikinci çeyrek karının yüzde 77,4 artarak piyasa beklentilerini aşmasına rağmen sermaye harcamalarına yönelik tahminini artırmasının etkisiyle şirketin hisseleri yüzde 2,3 geriledi. Diğer çip üreticilerinin hisselerinde de düşüş görülürken, Intel'in hisseleri yüzde 5,8, Micron Technology'nin hisseleri yüzde 5,7, Arm Holdings'in hisseleri yüzde 5,4, Advanced Micro Devices'ın (AMD) hisseleri yüzde 5,3 ve Broadcom'un hisseleri yüzde 5 değer kaybetti.

ABD'li teknoloji şirketlerinden Alphabet'in hisseleri de şirketin en güçlü yapay zeka modeli Gemini 3.5 Pro'nun piyasaya sürülmesini ertelediğine dair haberler üzerine yüzde 4,4 düştü. Perşembe kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 0,20, S&P 500 endeksi yüzde 0,51 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,47 değer kaybetti.

Asya borsaları negatif seyrediyor 

Asya borsalarında dün negatif bir seyir izlenirken, Japonya borsasındaki sert düşüş öne çıkıyor. Bu hafta yatırımcılar, büyük bankaların açıkladığı güçlü bilançoların ardından yarı iletken sektöründen bankacılık gibi diğer sektörlere yöneldi. Bu durum, çip sektörüne daha fazla bağımlı olan Asya piyasalarını satış baskısına karşı savunmasız bıraktı. Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 6,4, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,6, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 2 geriledi.

Londra’da Türkiye’nin Birleşik Krallık Büyükelçiliği rezidansında, “Bir Sofrada Miras” temasıyla düzenlenen etkinlikte konuşan mutfak uzmanı ve yazar Özlem Warren, İngiltere’de Türk restoranlarının sayısının giderek arttığını ve aralarında nitelikli örneklerin bulunduğunu vurguladı.

Türk mutfağının İngiltere’deki yükselişinin en görünür yüzü, Londra’nın en pahalı semtlerinde açılan üst segment restoranlar oluyor. Harrods ve Hyde Park’ın yakınındaki Knightsbridge’de geçtiğimiz aylarda “Yaprak London” adıyla yeni bir Türk restoranı hizmete girdi. Mekan geleneksel Türk mutfağını yaratıcı kokteyllerle birleştiren bir lüks dining deneyimi sunuyor.

Aynı semtte, Nusret Gökçe’nin 2021’de açtığı Nusr-Et Steakhouse, altın kaplı bifteğiyle gündem olmuştu. Mayfair’de ise Hüseyin Özer’in 1981’de kurduğu Sofra, Türk mutfağını Londra’nın merkezine taşıyan öncülerden biri olarak yoluna devam ediyor.

Geleneksel mutfaktan gastronomi sahnesine 

Bu yükseliş yalnızca lüks otel restoranlarıyla sınırlı değil. 2024 sonunda Farringdon’da, şef Selin Kazım imzasıyla açılan Leydi, İstanbul sokak lezzetlerinden esinlenen menüsüyle yılın en iyi açılışlarından biri olarak gösterildi. Dalston’daki Mangal 2 ise, 1994’te Ali Dirik tarafından kurulduktan sonra oğlu Ferhat Dirik’in yönetiminde ulusal restoran ödüllerinin “ilk 50” listesine girerek Türk mutfağının modern yüzünü temsil ediyor. Leicester Square ve Cockfosters’taki Skewd Kitchen da British Kebab Awards’ta 2023 ve 2024’te üst üste “En İyi Fine Dining Restoranı” ödülünü kazanarak Anadolu mutfağını modern bir yorumla sunuyor.

Soho’da faaliyet gösteren Yeni, İstanbul’daki Yeni Lokanta’nın kurucusu Şef Civan Er’in liderliğinde Anadolu mutfağını çağdaş gastronomi anlayışıyla buluşturuyor. Michelin Rehberi’nin tavsiye ettiği restoranlar arasında yer alan Yeni, Türk mutfağının Londra’daki üst segment temsilcilerinden biri olarak gösteriliyor. Yine Soho’da bulunan Zahter ise Şef Esra Muslu’nun yorumuyla İstanbul mutfağını modern bir bakış açısıyla sunuyor ve son dönemde Londra gastronomi çevrelerinde adından sıkça söz ettiriyor.

Covent Garden’daki Kebab Queen, geleneksel Türk lezzetlerini deneyim odaklı bir konseptle sunarak fine dining dünyasında kendine özgü bir yer edinirken, Canary Wharf’ta hizmet veren Nora da Anadolu mutfağını modern sunumlarla buluşturan yeni kuşak Türk restoranları arasında gösteriliyor.

Türk mutfağının İngiltere’deki başarısının yalnızca lüks restoranlarla sınırlı olmadığı da görülüyor. Kuzey Londra’nın Enfield bölgesindeki Neco Tantuni, Mersin’e özgü tantuniyi İngiliz gastronomi gündemine taşıyarak dikkat çekti. Kuzey Londra’daki Green Lanes hattı ise Gökyüzü başta olmak üzere onlarca Türk restoranıyla uzun yıllardır Türk mutfağının kalbi olmayı sürdürüyor.

Londra’nın banliyölerine de yayılıyor 

Türk restoranları artık Londra’nın banliyölerine de yayılıyor. East Sheen’de, “Efuli” adıyla yeni bir Türk restoranı açılışa hazırlanıyor. Ev yapımı Türk lezzetleriyle sosyal medyada takipçi kitlesi oluşturan markanın fiziksel bir restorana dönüşmesi, trendin merkezdeki lüks adreslerden semt aralarına kadar geniş bir yelpazeye yayıldığını gösteriyor.

Konu hakkında yazılı açıklama yapan Demir, "Arı Konaklatma Ekosistem Hizmet Bedeli" adı altında arıcılardan kovan başına sezonda 100 lira ücret alınmasına ilişkin bir düzenlemenin yayımlandığını hatırlatarak, uygulamanın üreticilere oluşturacağı ilave mali yüklerin giderilmesi amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı ile Orman Genel Müdürlüğü nezdinde çeşitli temaslarda bulunulduğunu kaydetti.

Demir, bir araya geldikleri Orman Genel Müdürü Bekir Karacabey'e sektör temsilcilerinden gelen talep, öneri ve itirazları ayrıntılı şekilde ilettiklerini belirterek, şunları paylaştı:

"Sahadan bizlere ulaşan talep ve önerileri eksiksiz şekilde ilettik. Arıcılarımızın ilave mali yüklerle karşı karşıya kalmaması adına beklentilerimizi açıkça ifade ettik. Yürüttüğümüz resmi girişimler ve yapıcı istişareler sonucunda önemli bir gelişme yaşandı. Orman Genel Müdürlüğümüzün son talimatı doğrultusunda Ekosistem Hizmet Bedeli kapsamında yer alan 'Bedeller' başlıklı hükümlerin uygulanması ikinci bir talimata kadar ertelendi. Bu karar, arıcılarımızın taleplerinin dikkate alındığını göstermesi bakımından sektörümüz adına son derece önemli ve memnuniyet vericidir."

İlk günden itibaren üreticilerin hak ve menfaatlerini korumak amacıyla tüm resmi başvuruları gerçekleştirdiklerini bildiren Demir, "Bundan sonraki süreçte de ilgili kurumlarımızla diyalog içerisinde çözüm odaklı çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz. Arıcılarımızdan, konuya ilişkin gelişmeleri yalnızca resmi kurumlarımızın ve Birliğimizin resmi iletişim kanallarından takip etmelerini rica ediyoruz." ifadelerini kullandı.

Mecliste, kentteki otobüs, metro, metrobüs, minibüs ve vapur gibi toplu ulaşım araçları ile taksi ve okul servislerine yüzde 10 zam yapılmasını içeren "Toplu Ulaşım Ücret Tarifesi Düzenlemesi" başlıklı gündem maddesi görüşüldü.

Bu kapsamda, elektronik tam biletin 42 liradan 46,20 liraya, öğrenci biletinin 20,50 liradan 22,55 liraya, "Mavi Kart" aylık abonman ücretinin 3 bin 298 liradan 3 bin 628 liraya, öğrenci aylık abonman ücretinin 593 liradan 653 liraya çıkarılması istendi.

Metrobüste 1 duraklık yolculuk ücreti 30,07 liradan 33,08 liraya, 34-43 ve üstü duraklık yolculuk ücreti 62,35 liradan 68,59 liraya çıkarılması teklifte yer aldı.

Marmaray'da 1-3 istasyon arası yolculuk ücretinin 34 liradan 37,40 liraya, 36-43 istasyon arası yolculuk ücretinin ise 74,70 liradan 82,17 liraya yükseltilmesi önerildi.

Deniz yolu taşımacılığında Üsküdar-Eminönü seferinin ücretinin 53,20 liradan 58,52 liraya, Kadıköy-Eminönü ile Kadıköy-Beşiktaş seferlerinin ücretinin 59,28 liradan 65,21 liraya, Bostancı-Adalar sefer ücretinin 156,26 liradan 171,89 liraya çıkarılması teklif edildi.

Taksimetre açılış ücretinin 65,40 liradan 71,94 liraya, mesafe ücretinin kilometre başına 43,56 liradan 47,92 liraya, zaman tarifesi ücretinin saatte 544,45 liradan 598,90 liraya, kısa mesafe ücretinin ise 210 liradan 230 liraya yükseltilmesi talep edildi.

Minibüslerde "indi-bindi" diye tarif edilen kısa mesafe ücretinin 4 kilometreye kadar olan mesafede 39 liradan 43 liraya, 4 ila 7 kilometre arasında 41 liradan 45 liraya, 7 ila 11 kilometre arasında 42 liradan 46 liraya, 11 ila 15 kilometre arasında 43 liradan 47 liraya, 15 ila 20 kilometre arasında 47 liradan 52 liraya, öğrenci ücretinin ise 25 liradan 28 liraya yükseltilmesi istendi.

Okul servis ücretlerinde 0 ila 1 kilometre arası mesafe ücretinin 4 bin 51 liradan 4 bin 456 liraya, personel servis ücretlerinin ise 2 bin 284,54 liradan 2 bin 512,99 liraya yükseltilmesi talebi söz konusu gündem maddesinde yer alırken yeni tarifenin 20 Temmuz'dan itibaren geçerli olacağı kaydedildi.

Cumhur İttifakı'ndan muhalefet şerhi

Gündem maddesi görüşmeleri sırasında söz alan AK Parti'li Meclis Üyesi ve Tarife Komisyonu Üyesi Meryem Karaköse, toplu ulaşıma şubat ayında zam geldiğini ama aradan dört ay geçtikten sonra tekrardan zam dosyasının gündeme geldiğini söyledi.

Toplu ulaşıma şubat ayında Türkiye'deki ekonomik şartların çok üzerinde zam yapıldığını savunan Karaköse, şöyle konuştu:

"Şimdi tekrar bir zam geliyor. Dört ayda bir zam yapmak artık alışkanlık haline geldi. Burada her zaman söylediğimiz gibi öngörülebilirliği göz önüne alarak ve ekonomik şartları suiistimal etmeden bu tarifelerin hakkıyla yapılması noktasında tavsiyelerimiz ve önerilerimiz var. Ekonomik şartlar göz önünde bulundurulacaksa, yine İzmir ve Ankara gibi sizlerin yönettiği illerde bu ücretler 35 liradan yapılabiliyor. Mazot fiyatları, ekonomik şartlar, enflasyon veya personel giderleri her yerde aynı. Bu tip artışların dört ayda bir olması ve bütün yükün vatandaşın üzerine bırakılmasına itirazımız olduğundan, bu artışa AK Parti ve Cumhur İttifakı olarak muhalefet şerhimizi koyduğumuzu ifade etmek istiyorum. İnşallah bu zamlar bir dahaki dönemde tekrar gelmez, yılda bir kere, öngörülerek ve hesaplar yapılarak yapılır."

CHP'li Meclis Üyesi ve Tarife Komisyonu Üyesi Mustafa Karaoğlu ise Karaköse'nin söylediklerine katılmanın mümkün olmadığını söyledi.

Sürekli değişen ekonomik koşullardan bahseden Karaoğlu, köprülere, otoyollara, motorine ve dövize yapılan zamlara değinerek teklifin komisyondan geldiği şekliyle onaylanmasını istedi.

AK Parti ve CHP Meclis üyeleri arasında yaşanan tartışmaların ardından oylamaya geçildi.

Mecliste yapılan oylamada, kentteki toplu ulaşım ile taksi ve okul servislerine yüzde 10 zam yapılmasını içeren "Toplu Ulaşım Ücret Tarifesi Düzenlemesi" başlıklı gündem maddesi AK Parti'nin "hayır" oyuna karşılık CHP grubunun oylarıyla ve oy çokluğuyla kabul edildi.

Kentte toplu ulaşıma 12 Şubat 2026 tarihinde yüzde 20 zam yapılmıştı.

Buna göre bankacılık sektörünün toplam mevduatı, 10 Temmuz ile biten haftada yüzde 0,3 ve 85 milyar 826 milyon 227 bin lira artışla 31 trilyon 372 milyar 270 milyon 922 bin liradan, 31 trilyon 458 milyar 97 milyon 148 bin liraya çıktı.

Aynı dönemde bankalardaki Türk lirası cinsi mevduat yüzde 1,1 yükselerek 17 trilyon 281 milyar 553 milyon 574 bin lira, yabancı para (YP) cinsinden mevduat yatay seyirle 10 trilyon 129 milyar 7 milyon 31 bin lira oldu.

Bankalarda bulunan toplam YP mevduatı geçen hafta 255 milyar 652 milyon dolar düzeyinde gerçekleşirken, bu tutarın 216 milyar 830 milyon doları yurt içinde yerleşik kişilerin hesaplarında toplandı.

Yurt içi yerleşiklerin toplam YP mevduatında parite etkisinden arındırılmış veriler dikkate alındığında, 10 Temmuz itibarıyla 693 milyon dolarlık artış görüldü.

Yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri azaldı

Bankacılık sektöründe yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri, geçen hafta yüzde 0,1 azalışla 6 trilyon 665 milyar 273 milyon 309 bin liraya geriledi.

Söz konusu kredilerin 806 milyar 948 milyon 304 bin lirası konut, 42 milyar 244 milyon 811 bin lirası taşıt, 2 trilyon 539 milyar 468 milyon 176 bin lirası ihtiyaç kredileri, 3 trilyon 276 milyar 612 milyon 18 bin lirası ise bireysel kredi kartlarından oluştu.

Bankacılık sektörünün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası dahil toplam kredi hacmi de 10 Temmuz ile biten haftada 68 milyar 601 milyon 73 bin lira artarak 26 trilyon 51 milyar 120 milyon 727 bin liradan, 26 trilyon 119 milyar 721 milyon 800 bin liraya yükseldi.

Buna göre, Türkiye’nin kağıt-karton ambalaj ihracatı, 2025 yılının aynı döneminde 512,1 milyon dolar seviyesindeyken 2026’nın ilk altı ayında yüzde 3,26 artışla 528,8 milyon dolara yükseldi.

Yılın ilk çeyreğinde ihracat yüzde 0,51 ile sınırlı bir gerileme kaydederken, ikinci çeyrekte yüzde 6,93’lük artış gerçekleşti. Nisan ayındaki yüzde 20,70 ve haziran ayındaki yüzde 16,21’lik yükseliş, mayıs ayındaki yüzde 13,48’lik düşüşü dengeleyerek ilk yarı toplamını pozitif büyümeye taşıdı.

Ülke bazında değerlendirildiğinde Amerika'ya yapılan ihracat yüzde 26,74 artarak 56,6 milyon dolara ulaştı ve Birleşik Krallık’ı geride bırakarak ilk sıraya yükseldi. Birleşik Krallık yüzde 6,54 artışla 56,4 milyon dolar ile ikinci sırada yer alırken, onu 39,6 milyon dolar ile Fransa, 36,1 milyon dolar ile Almanya ve 25,6 milyon dolar ile Irak izledi.

Almanya’da yüzde 16,48, Belçika’da yüzde 23,24, Bulgaristan’da yüzde 16,92 ve Hollanda’da yüzde 12,50'lik artış kaydedildi. Irak’a yapılan ihracat ise yüzde 24,82 gerileyerek ilk 10 pazar içinde düşüş yaşayan tek ülke oldu.

Karton Ambalaj Sanayicileri Derneği (KASAD) Yönetim Kurulu Başkanı Alican Duran, ilk yarıda kaydedilen yüzde 3,26’lık büyümenin, küresel belirsizliklerin ve bölgesel dalgalanmaların sürdüğü bir dönemde sektörlerinin dayanıklılığını gösterdiğini belirtti.

Duran, şunları kaydetti:

"Özellikle ikinci çeyrekte yakalanan yüzde 6,93’lük artış, yılın ilk aylarındaki sınırlı gerilemenin ardından ihracatımızın yeniden ivme kazandığına işaret ediyor. Amerika’nın yüzde 26,74 artışla en büyük ihracat pazarımız haline gelmesi, Türk karton ambalaj sektörünün kalite, esneklik ve sürdürülebilir üretim kabiliyetiyle küresel pazarlarda daha güçlü bir konuma ilerlediğini ortaya koyuyor. Avrupa’da Almanya, Belçika, Bulgaristan ve Hollanda’da kaydedilen çift haneli artışlar da pazar çeşitliliğimiz açısından önemli bir kazanım."

Irak pazarındaki daralmaya ve ihracatta pazar çeşitliliğinin önemine dikkat çeken Duran, Irak’a yapılan ihracattaki yüzde 24,82’lik gerilemenin, bölgesel risklerin dış ticaret üzerindeki etkisini bir kez daha gösterdiğini belirtti.

Duran, bu tablonun mevcut pazarlardaki konumlarını korurken alternatif pazarlarda daha güçlü ve kalıcı bir varlık oluşturmanın önemini artırdığını belirterek, KASAD olarak üyelerinin uluslararası rekabet gücünü destekleyen çalışmalarıyla, UR-GE projesi, hedef pazarlara yönelik tanıtım faaliyetleri ve iş geliştirme programlarımızla devam edeceklerini açıkladı.

Gelecek dönemde Amerika pazarında elde edilen ivmeyi kalıcı hale getirmeyi, Avrupa pazarlarındaki büyümeyi derinleştirmeyi ve sektörün katma değerli ihracatını artırmayı hedeflediklerini belirten Duran, "Yılın ikinci yarısına temkinli ancak olumlu bir görünümle yaklaşıyoruz, dış talep koşulları ve jeopolitik gelişmeler belirleyici olmaya devam edecek." açıklamasında bulundu.

Yapılan açıklamaya göre, program, Türkiye'nin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine katkı sağlayacak stratejik yatırımlara uzun vadeli finansman sunmayı amaçlıyor.

Programın, deprem bölgesinin yeniden inşasından reel sektörün yeşil dönüşümüne uzanan geniş bir alanda ekonomik ve sosyal kalkınmayı destekleyen bütüncül finansman modeli sunduğu belirtildi.

Üretimi, istihdamı, ihracatı ve sürdürülebilir büyümeyi destekleyen stratejik kalkınma unsuru olarak ele alan VakıfBank'ın, uluslararası kaynakları Türkiye'nin öncelikli yatırım alanlarına yönlendirerek reel sektörün dönüşümüne katkı sağlamayı hedeflediği vurgulandı.

Açıklamada, "Programın ilk ayağını, 6 Şubat depremlerinden etkilenen 11 ilde yürütülen yeniden inşa çalışmalarına yönelik finansman desteği oluşturuyor. Bu kapsamda sosyal konut, devlet okulu, hastane ve klinik yapımında görev alan yüklenici firmaların işletme sermayesi ihtiyaçlarıyla makine ve teçhizat yatırımları finanse edilecek. İşletme Kredisi ile maaş, SGK, inşaat malzemesi ve işçilik giderleri desteklenirken, Yatırım Kredisi ile makine ve teçhizat alımlarına finansman sağlanacak. Program kapsamında risk grubu bazında 10 milyon dolara kadar finansman imkanı sunulacak. Programın ikinci ayağında ise KOBİ'lerin yeşil dönüşüm yatırımlarına yönelik yeni imkanlar hayata geçirilecek. Enerji Verimliliği Kredisi, Yenilenebilir Enerji Kredisi, Sanayi Dekarbonizasyon Kredisi ve Temiz Ulaşım Kredisi başlıkları altında uygun koşullu kredi seçenekleri sunulacak. Bu kapsamda işletmelerin enerji verimliliğini artıran yatırımları, güneş ve rüzgar enerjisi projeleri, batarya depolama sistemleri, elektrikli araç şarj altyapılarıyla karbon emisyonunu azaltmaya yönelik sanayi uygulamaları teşvik edilecek. Elektrikli ticari araç ve filo dönüşümünden akıllı filo yönetimine kadar uzanan temiz ulaşım yatırımları da program kapsamındaki imkanlardan yararlanabilecek. Program kapsamında hayata geçirilecek yatırımların, ülkenin enerji ithalatını azaltarak cari açığın düşürülmesine katkı sağlaması hedefleniyor." denildi. 

Sürdürülebilirlik temalı finansmanda banka, Enerji ve Dönüşüm Finansmanı Programı ile Orta Vadeli Program, 12. Kalkınma Planı ve Türkiye'nin 2053 Net Sıfır Emisyon hedefleriyle uyumlu şekilde, deprem bölgesinin yeniden inşası, sürdürülebilir üretimin yaygınlaşması ve reel sektörün yeşil dönüşümünü desteklemeyi amaçlıyor.

Bankanın, Kalkınma Odaklı Değer Bankacılığı (KODEB) vizyonu doğrultusunda geliştirdiği finansman modelleriyle üretime, istihdama ve sürdürülebilir kalkınmaya değer katmayı sürdüreceği ifade edildi.

"Finansman modelleri geliştirmeye devam edeceğiz"

VakıfBank Genel Müdürü Osman Arslan, finansmanı ülkenin kalkınma hedeflerine katkı sunan stratejik bir araç olarak gördüklerini belirtti.

Kalkınma Odaklı Değer Bankacılığı vizyonunun temelinde de bu anlayışın yer aldığına dikkati çeken Arslan, "Asya Altyapı Yatırım Bankası'ndan temin ettiğimiz 300 milyon dolar tutarındaki kaynak, uluslararası finans kuruluşlarının bankamıza duyduğu güvenin önemli bir göstergesi olmasının yanı sıra ülkemizin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine katkı sunma kararlılığımızı da ortaya koyuyor." ifadelerini kullandı.

Arslan, programla bir taraftan 6 Şubat depremlerinden etkilenen bölgelerin yeniden ayağa kalkmasına destek verirken, diğer taraftan KOBİ'lerin enerji verimliliği ve yeşil dönüşüm yatırımlarını finansmanla buluşturarak rekabet güçlerini artırmayı hedeflediklerini aktardı.

Arslan, "Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve ülkemizin 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi doğrultusunda firmalarımızın dönüşümünü desteklemeyi stratejik bir sorumluluk olarak görüyoruz. Üreticimizin, ihracatçımızın ve KOBİ'lerimizin yanında olmaya, kalkınmaya değer katan finansman modelleri geliştirmeye devam edeceğiz." değerlendirmesinde bulundu.

AIIB Finansal Kuruluşlar ve Fonlama Genel Direktörü Gregory Liu ise finansmanın AIIB'nin Türkiye'yi kritik bir toparlanma döneminde destekleme konusundaki kararlılığını gösterdiğini ifade ederek, "İklim eylemini de işbirliğimizin merkezinde tutmaktadır. VakıfBank ile ortaklık kurarak, yeniden yapılanma çalışmalarının hızlanmasına ve KOBİ'lerin Türkiye'nin iklim dönüşümüne anlamlı şekilde katkıda bulunmalarını sağlıyoruz." ifadelerini kullandı.

Küresel ticarette yaşanan jeopolitik gerilimler ve lojistik krizler, Türkiye'nin ihracat lokomotiflerinden halı sektörünü zorluyor.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlenen bilgilere göre, Türk halı sektörü, 2026 yılının ilk yarısında 184 ülke ve serbest bölgeye toplam 246 milyon 314 bin metrekare halı ihraç ederek, ülkeye 1 milyar 257 milyon 949 bin dolar döviz girdisi sağladı.

 Aslan payı yine makine halısının

Sektörün ihracat yükünü her dönem olduğu gibi yine makine halıları sırtladı. Yılın ilk 6 ayında gerçekleştirilen ihracatın ürün gruplarına göre dağılımı şöyle şekillendi: Makine Halısı: 978 milyon 986 bin dolar,  Tufte Halı: 219 milyon 769 bin dolar, El Halısı: 54 milyon 637 bin dolar, Kilim: 4 milyon 557 bin dolar (Geçen yılın aynı dönemine göre %30,9 artış gösterdi)

Zirvede Amerika var, Suudi Arabistan takipte

Bölgesel bazda en büyük pazar 379 milyon 888 bin dolarla Amerika kıtası olurken, Orta Doğu 304 milyon 691 bin dolarla ikinci, Avrupa ülkeleri ise 207 milyon 74 bin dolarla üçüncü sırada yer aldı. Ülke bazındaki şampiyonluk koltuğunda ise 350 milyon 755 bin dolarlık payla yine ABD oturdu. ABD'yi, 162 milyon 338 bin dolarla toparlanma eğilimini sürdüren Suudi Arabistan ve 101 milyon 788 bin dolarla İngiltere izledi.

"2 Bin dolarlık navlun 10 bin dolara çıktı, ürünler fabrikada bekliyor"

Sektörün zorlu bir süreçten geçtiğine dikkat çeken TİM Halı Sektör Kurulu Başkanı İskender Kaplan, Orta Doğu'daki savaşın lojistik koridorları tıkadığını vurguladı. Ham madde maliyetleri ve navlun fiyatlarındaki fahiş artışların üreticiyi köşeye sıkıştırdığını belirten Kaplan, şunları kaydetti: "Hem hammadde hem de lojistikte ciddi anlamda sıkıntılar yaşandı. En büyük pazarımız Orta Doğu olduğu için aslında rakamların geçen yılki seviyeleri yakalaması bile sektör adına çok büyük bir başarı. Şu an Dubai, Katar, Bahreyn ve Suudi Arabistan'a yönelik sevkiyat sorunlarından dolayı fabrikalarımızda ortalama 50 konteynere kadar ürünümüz bekliyor. Daha önce 2 bin dolar civarında olan ortalama nakliye fiyatları şu anda 8 ila 10 bin dolara kadar çıkmış durumda. Sektör olarak bu yükün altından kalkabilmek adına acil lojistik desteği bekliyoruz."

"Yıl sonu hedefi 3,5 milyar dolar"

Yüksek hammadde fiyatları, bölgedeki savaş ortamı ve yaz mevsimindeki dönemsel talep daralmasının sektörü baskıladığını ifade eden İskender Kaplan, eylül ayından itibaren ihracatta yeni bir ivme beklediklerini söyledi. Tüm zorluklara rağmen yıl sonu hedeflerinden geri adım atmadıklarını belirten Kaplan, "Yıl sonu için 3,5 milyar dolarlık ihracat hedefimizi koruyoruz. Bizim için şu an en kritik üçlü; savaş dengesi, hammadde fiyatları ve lojistik. Ne kadar çok üretirsek üretelim, eğer sevkiyatı yapamıyorsak bunun bir anlamı kalmıyor. Şu an her şey maalesef savaşın seyrine bağlı" diyerek sözlerini tamamladı.

Buna göre, bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi, 10 Temmuz itibarıyla 70 milyar 835 milyon lira artarak 26 trilyon 746 milyar 502 milyon liradan 26 trilyon 817 milyar 337 milyon liraya yükseldi.

Bankacılık sektöründe toplam mevduat ise bankalar arası dahil geçen hafta 180 milyar 354 milyon lira artarak 29 trilyon 871 milyar 646 milyon liradan 30 trilyon 52 milyar liraya yükseldi.

Tüketici kredilerinin tutarı, bu dönemde 6 milyar 281 milyon lira artarak 3 trilyon 395 milyar 746 milyon liraya yükseldi. Söz konusu tutarın 807 milyar 709 milyon lirası konut, 42 milyar 369 milyon lirası taşıt ve 2 trilyon 545 milyar 668 milyon lirası ihtiyaç kredilerinden oluştu.

Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı, 5 milyar 72 milyon lira artarak 4 trilyon 128 milyar 233 milyon lira oldu. Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise yüzde 0,3 azalışla 3 trilyon 276 milyar 850 milyon lira düzeyinde gerçekleşti.

Bireysel kredi kartı alacaklarının 1 trilyon 214 milyar 328 milyon lirasını taksitli, 2 trilyon 62 milyar 521 milyon lirasını taksitsiz borçlar oluşturdu.

Yasal öz kaynaklar sınırlı arttı

Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar, 10 Temmuz itibarıyla önceki haftaya göre 9 milyar 416 milyon lira artışla 785 milyar 704 milyon liraya çıktı. Takipteki alacakların 595 milyar 522 milyon lirasına özel karşılık ayrıldı.

Aynı dönemde bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları, 2 milyar 444 milyon lira artarak 5 trilyon 757 milyar 479 milyon liraya yükseldi.

Kur korumalı Türk lirası mevduat ve katılma hesapları (KKM) bakiyesi ise geçen hafta 31 milyon lira azalarak 205 milyon liraya düştü.

Buna göre, yurt dışında yerleşik kişiler, geçen hafta 33,5 milyon dolarlık hisse senedi, 1 milyar 225,5 milyon dolarlık Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) ve 1 milyar 336,6 milyon dolarlık Genel Yönetim Dışındaki Sektör İhraçları (ÖST) aldı.

Yurt dışında yerleşik kişilerin hisse senedi stoku, 10 Temmuz haftasında 41 milyar 697,9 milyon dolardan 41 milyar 336,9 milyon dolara düştü.

Aynı dönemde yurt dışında yerleşik kişilerin DİBS stoku 16 milyar 254,3 milyon dolardan 17 milyar 376,1 milyon dolara, ÖST stoku da 2 milyar 547,2 milyon dolardan 3 milyar 872,6 milyon dolara yükseldi.

Yapılan açıklamaya göre, 3 kıtada 14 ülkede edindiği deneyimi yeni yapılanmayla daha ileri taşımayı hedefleyen Limak, mevcut portföyünü güçlendirmenin yanı sıra yurt içinde ve dışında yüksek katma değerli gayrimenkul projeleri geliştirmeye odaklanacak.

Gayrimenkul yatırımlarını daha odaklı ve kurumsal bir yapıyla büyütmek amacıyla kurulan departmanın genel müdürlüğü görevine, gayrimenkul değerleme, yatırım geliştirme ve proje finansmanı alanlarında 20 yıllık deneyime sahip Ozan Kolcuoğlu'nun getirildiği bildirildi.

Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Bölümünden 2004'te mezun olan Kolcuoğlu, yüksek lisans eğitimini 2007'de İstanbul Üniversitesi İşletme Bölümünde tamamladı.

Profesyonel kariyerine 2006'da TSKB Gayrimenkul Değerleme AŞ'de Özel Yatırım Projeleri Yatırım Uzmanı olarak başlayan Kolcuoğlu, daha sonra kurum bünyesinde Kurumsal Değerleme Müdür Yardımcılığı ve Kurumsal Değerleme Müdürlüğü görevlerini yürüttü. Kolcuoğlu, 2015'ten bu yana TSKB Özel Projeler Genel Müdür Yardımcısı olarak çok sayıda projeye liderlik etti.

Türkiye'nin yanı sıra Avrupa ve ABD gayrimenkul piyasalarında da değerleme ve danışmanlık tecrübesi bulunan Kolcuoğlu'nun, Sermaye Piyasası Kurulu lisansının yanı sıra çevre dostu binalar alanında LEED Green Associate ve uluslararası gayrimenkul standartlarını temsil eden RICS üyelikleri bulunuyor.

"Farklı kullanım ihtiyaçlarına cevap veren projeler geliştirmeye odaklanacağız"

Limak Gayrimenkul Yatırım Genel Müdürü Ozan Kolcuoğlu, mühendislikten yatırım geliştirmeye uzanan birikimin, Limak'ın vizyonunda yeni bir dönemin kapısını araladığını belirtti.

Kolcuoğlu, gayrimenkul sektöründe başarıyı belirleyen unsurun, yalnızca doğru projeyi geliştirmek değil, doğru zamanda, doğru pazarda ve doğru iş ortaklarıyla hareket edebilmek olduğunu vurgulayarak, şunları kaydetti:

"Limak Gayrimenkul Yatırım'ı da bu bakış açısıyla hayata geçiriyoruz. Yatırım potansiyeli taşıyan bölgeleri doğru okuyarak farklı kullanım ihtiyaçlarına cevap veren, küresel standartlarda projeler geliştirmeye ve bulunduğumuz her pazarda uzun vadeli değer üreten yatırımlara odaklanacağız. Hedefimiz, uluslararası ölçekte geliştirdiği projelerle bulunduğu coğrafyaya değer katan ve uzun vadeli yatırım anlayışıyla öne çıkan güçlü bir gayrimenkul yatırım markası oluşturmak."

Şa-Ra Enerji'nin gong töreni, Borsa İstanbul AŞ Genel Müdürü Korkmaz Ergun, Şa-Ra Enerji Yönetim Kurulu Onursal Başkanı Şadi Türk, Yönetim Kurulu Başkanı Rahmi Mertay Türk, Yönetim Kurulu üyeleri Zeynep Miray Türk Kocabaş, Sinem Mor Kurumsak, Enerji Grup Finans Direktörü Ali Ar ile Tera Yatırım Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu üyesi Emir Münir Sarpyener'in katılımıyla gerçekleştirildi.

Törende konuşan Korkmaz Ergun, Şa-Ra Enerji'nin modern teknolojiye sahip tesisleriyle Türkiye'nin en büyük 500 sanayi kuruluşu arasında yer aldığını söyledi.

Ergun, Şa-Ra Enerji'nin dünyanın dört bir yanında gerçekleştirdiği başarılı projeleriyle uluslararası pazarlarda güçlü bir varlık gösterdiğini vurgulayarak, "Şa-Ra Enerji'nin bu başarılı faaliyetleri sayesinde, enerji altyapısına yapılan yatırımlar, enerji arz güvenliği açısından kritik bir rol oynamaktadır. Bugünden sonra ise bu halka arzla ve yeni yatırımcılarıyla beraber Şa-Ra Enerji, küresel çaptaki önemli konumunu daha da yukarıya taşıyacaktır." diye konuştu.

"Yabancı önemli fonlar da ortağımız oldu"

Rahmi Mertay Türk de şirketin temellerinin 1985'te, Şa-Ra Enerji Yönetim Kurulu Onursal Başkanı Şadi Türk ve merhum ortağı Raşit Mor tarafından Ankara OSTİM'de küçük bir atölyede atıldığını anlattı.

Türk, kuruluşunun ardından 41 yıl geçen şirketin, şu anda Adana'da 9 modern fabrikaya ve 100'den fazla ülkeye uzanan ihracat ağına sahip olduğunu kaydetti.

Halka arz süreçlerine yatırımcıların gösterdiği 3,77 katlık talebin, 41 yıllık emeklerine ve geleceğe inançlarına verilen en güzel yanıt olduğunu vurgulayan Türk, "Bu süreçte bireysel yatırımcılarımızın yanı sıra yurt içi ve yurt dışı kurumsal yatırımcıların büyük ilgisini aldık. Yabancı önemli fonlar da ortağımız oldu. Bu tablo, uluslararası arenada ne denli güçlü bir konumda olduğumuzu açıkça ortaya koyuyor." dedi.

Türk, bundan sonraki süreçte de yollarına kararlılıkla devam edeceklerini, kurumsal ve sürdürülebilir yönetim anlayışıyla Türkiye ve dünyaya değer üretmeyi sürdüreceklerini anlattı.

Emir Münir Sarpyener de Şa-Ra Enerji'nin halka arzını başarıyla tamamlamanın mutluluğunu ve gururunu yaşadıklarını belirterek, "Tera Yatırım olarak yönetimine, işine ve gelir kalitesine inandığımız şirketleri ilerleyen dönemde de Borsa İstanbul ile yatırımcılarımız ve sermaye piyasasıyla buluşturmaya devam edeceğiz. Hedefimiz de sadece halka arzlar tarafında değil, bütün sermaye piyasası konularında Türkiye'nin lider kurumlarından biri olma özelliğimizi devam ettirebilmek." ifadelerini kullandı.

(AA)

Buna göre, haziranda trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 2,9 artarak 194 bin 740 oldu. Haziranda kaydı silinen taşıt sayısı ise yüzde 36,1 artışla, 4 bin 684'ten 6 bin 375'e yükseldi. Böylece trafikteki toplam taşıt sayısı, yılın altıncı ayında 188 bin 365 artış gösterdi.

Haziranda trafiğe kaydı yapılan taşıtların yüzde 49,4'ünü motosiklet, yüzde 37,8'ini otomobil, yüzde 8,5'ini kamyonet, yüzde 1,7'sini traktör, yüzde 1,5'ini kamyon, yüzde 0,7'sini minibüs, yüzde 0,3'ünü otobüs ve yüzde 0,1'ini özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.

Söz konusu ayda trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısında, bir önceki aya göre yüzde 22 artış gerçekleşti.

Trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı, bir önceki aya göre özel amaçlı taşıtta yüzde 191, motosiklette yüzde 62,1, minibüste yüzde 53,2, traktörde yüzde 20,9, kamyonda yüzde 12,7 artarken, otobüste yüzde 14,5, kamyonette yüzde 5,8 ve otomobilde yüzde 2,9 azalış gösterdi.

Haziranda, geçen yılın aynı ayına göre trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı özel amaçlı taşıtta yüzde 140,5, otobüste yüzde 26,2, minibüste yüzde 26, kamyonda yüzde 21,8, kamyonette yüzde 11,8, motosiklette yüzde 4,2, otomobilde yüzde 1,8 yükselirken, traktörde yüzde 43,4 geriledi.

Trafiğe kayıtlı araç sayısı haziran sonu itibarıyla 34,5 milyonu geçti

Trafiğe kayıtlı araç sayısı, haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6,7 artarak, 34 milyon 545 bin 132'ye yükseldi.

Haziran sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı taşıtların yüzde 51,7'sini otomobil, yüzde 21,5'ini motosiklet, yüzde 14,4'ünü kamyonet, yüzde 6,8'ini traktör, yüzde 3,1'ini kamyon, yüzde 1,6'sını minibüs, yüzde 0,6'sını otobüs ve yüzde 0,3'ünü özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.

Devri yapılan araçlar

Devri yapılan toplam 941 bin 964 taşıtın yüzde 64,6'sı otomobil, yüzde 14,4'ü kamyonet, yüzde 13,7'si motosiklet, yüzde 3,2'si traktör, yüzde 2'si kamyon, yüzde 1,5'i minibüs, yüzde 0,4'ü otobüs ve yüzde 0,2'si özel amaçlı taşıtlar olarak kayda geçti.

Haziranda trafiğe kaydı yapılan otomobillerin yüzde 20,5'i Renault, yüzde 7,1'i Hyundai, yüzde 6,7'si Volkswagen, yüzde 6,5'i Fiat, yüzde 5,2'si Toyota, yüzde 5'i Peugeot, yüzde 4,1'i Mercedes-Benz, yüzde 3,9'u Skoda, yüzde 3,6'sı Chery, yüzde 3,2'si Omoda, yüzde 3,1'i Citroen, yüzde 2,8'i BMW, yüzde 2,8'i TOGG, yüzde 2,7'si Opel, yüzde 2,5'i Kia, yüzde 2,2'si Jaecoo, yüzde 2'si Volvo, yüzde 2'si Nissan, yüzde 1,9'u Mini, yüzde 1,7'si Audi ve yüzde 10,5'i diğer markalardan oluştu.

Ocak-haziranda geçen yılın aynı dönemine göre, trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı yüzde 11,7 azalarak 962 bin 739 olurken, trafikten kaydı silinen taşıt sayısı yüzde 22,7 artarak 29 bin 212 oldu. Böylece ocak-haziran döneminde trafikteki toplam taşıt sayısında 933 bin 527 artış gerçekleşti.

Ocak-haziran döneminde, trafiğe kaydı yapılan 456 bin 50 otomobilin yüzde 41,8'i benzin, yüzde 31,6'sı hibrit, yüzde 17,8'i elektrikli, yüzde 7,8'i dizel ve yüzde 1'i LPG yakıtlı oldu.

Haziran sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı 17 milyon 867 bin 368 otomobilin ise yüzde 32,1'i dizel, yüzde 31'i benzin, yüzde 29,4'ü LPG, yüzde 4,7'si hibrit ve yüzde 2,5'i elektrikli oldu. Otomobillerin yüzde 0,2'sinin ise yakıt türü bilinmiyor.

Ocak-haziran döneminde, trafiğe kaydı yapılan otomobillerin yüzde 32,6'sı 1300 ve altı, yüzde 16'sı 1401-1500, yüzde 14,3'ü 1501-1600, yüzde 10,2'si 1301-1400, yüzde 8,2'si 1601-2000, yüzde 0,9'u 2001 ve üstü motor silindir hacmine sahip bulunuyor.

Söz konusu dönemde, trafiğe kaydı yapılan otomobillerin yüzde 41,8'i gri, yüzde 25,7'si beyaz, yüzde 11,9'u siyah, yüzde 9,8'i mavi, yüzde 5,6'sı yeşil, yüzde 3,2'si kırmızı, yüzde 1,3'ü kahverengi, yüzde 0,3'ü turuncu, yüzde 0,3'ü sarı ve yüzde 0,1'i diğer renkli araçlardan oluştu.

Buna göre, Mayıs 2025'te 15 milyon 892 bin 187 kişi olan sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı, bu mayısta yüzde 0,5 artışla 15 milyon 970 bin 105 kişiye yükseldi.

Söz konusu ayda ücretli çalışan sayısı, sanayi sektöründe yıllık bazda yüzde 3,2 azaldı, inşaat sektöründe yüzde 1,2 ve ticaret-hizmet sektöründe yüzde 2,3 arttı.

Aylık veriler

Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı, mayısta nisana göre yüzde 0,1 azalış gösterdi.

Bu dönemde ücretli çalışan sayısı, sanayi sektöründe yüzde 0,1, inşaat sektöründe yüzde 1,2 azalırken, ticaret-hizmet sektöründe aynı kaldı.

Buna göre, Türkiye genelinde satılan ilk el konut sayısı, haziranda geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 23,1 artarak 43 bin 406'ya yükseldi. İkinci el konut sayısı aynı dönemde yüzde 12,5 artışla 86 bin 573 oldu. Böylece, geçen ay satılan toplam konut sayısı, 2025'in aynı ayına göre yüzde 15,8 yükselişle 129 bin 979 olarak gerçekleşti.

Toplam konut satışları içinde ilk el konut satışlarının payı yüzde 33,4, ikinci el olanların payı yüzde 66,6 oldu.

İpotekli satışlar arttı

Türkiye genelinde ipotekli konut satışları, haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 72,1 artarak 25 bin 993 olarak hesaplandı.

Diğer konut satışları ise haziranda yıllık bazda yüzde 7,1 artışla 103 bin 986 olarak gerçekleşti. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı yüzde 20, diğer satışların payı yüzde 80 oldu.

Takvim etkilerinden arındırılmış serilerde, haziranda 2025'in aynı ayına göre ilk el konut satışları yüzde 1,5, ikinci el konut satışları yüzde 8,6 azaldı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış serilerde de bir önceki aya göre ilk el konut satışları yüzde 2,3, ikinci el konut satışları yüzde 0,9 artış gösterdi.

Yabancılara 2 bin 15 konut satıldı

Yabancılara yapılan konut satışları, haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 20,1 artarak 2 bin 15 oldu. Haziranda, toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının payı yüzde 1,6 olarak gerçekleşti.

Geçen ay ülke uyruklarına göre en fazla konut satışı 381 ile Rusya, 170 ile Ukrayna, 170 ile İran vatandaşlarına yapıldı.

Ocak-haziran dönemi

Bu yılın ocak-haziran döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla ilk el konut satış sayısı yüzde 0,8 artarak 221 bin 487 oldu. İkinci el konut satış sayısı aynı dönemde yüzde 4,8 azalışla 478 bin 29'a geriledi. Böylece söz konusu dönemde satılan toplam konut sayısı, 2025'in aynı dönemine göre yüzde 3,1 azalışla 699 bin 516 olarak kayıtlara geçti.

İpotekli konut satışı, ocak-haziran döneminde yüzde 32,2 artışla 142 bin 794'e çıktı. Bu yılın 6 aylık döneminde diğer konut satışları, yüzde 9,3 azalışla 556 bin 722'ye geriledi.

Aynı dönemde yabancılara yapılan konut satışları, geçen yılın ocak-haziran dönemine göre yüzde 9,2 azalarak 9 bin 83 oldu.

Satılan iş yeri sayısı yüzde 19,2 arttı

Türkiye genelinde ilk el iş yeri satış sayısı haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30,8 artarak 5 bin 126 oldu. İkinci el iş yeri satışları ise yıllık bazda yüzde 14,6 artışla 11 bin 439'a yükseldi.

Böylece geçen ay satılan toplam iş yeri sayısı, 2025'in aynı ayına göre yüzde 19,2 yükselişle 16 bin 565 olarak hesaplandı.

Ülke genelinde ipotekli iş yeri satışları, haziranda geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 86,7 artarak 745 olurken, diğer iş yeri satışları ise yüzde 17,2 artışla 15 bin 820 olarak kayıtlara geçti.

Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre, haziranda geçen yılın aynı ayına göre ilk el iş yeri satışları yüzde 4,9 artarken, ikinci el iş yeri satışları yüzde 6,6 azalış gösterdi.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış serilerde ise bir önceki aya göre ilk el iş yeri satışları yüzde 4, ikinci el iş yeri satışları yüzde 1,4 arttı.

Ocak-haziran dönemi

Türkiye'de ocak-haziran döneminde ilk el iş yeri satış sayısı yıllık bazda yüzde 0,5 azalarak 23 bin 894, ikinci el iş yeri satışları da yüzde 7 gerileyerek 61 bin 634 oldu.

Böylece yılın 6 ayında satılan toplam iş yeri sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,3 azalışla 85 bin 528 olarak hesaplandı.

Ocak-haziran döneminde ipotekli iş yeri satışı yüzde 66,6 artışla 4 bin 5'e çıktı. Aynı dönemde diğer iş yeri satışları ise yüzde 7,3 azalışla 81 bin 523'e geriledi.

Türkiye'deki konutların kalite etkisinden arındırılmış fiyat değişimlerini izlemek amacıyla hesaplanan KFE (2023=100), haziranda bir önceki aya göre yüzde 2 artarak 231,5 seviyesinde gerçekleşti.

Bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 24,5 artan KFE, aynı dönemde reel olarak yüzde 5,8 azaldı.

KFE haziranda aylık bazda İstanbul'da yüzde 2,1, Ankara'da yüzde 1 ve İzmir'de yüzde 3,1 arttı. Endeks değerleri, haziranda yıllık bazda İstanbul'da yüzde 25,3, Ankara'da yüzde 25,5 ve İzmir'de yüzde 22,6 yükseldi.

İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflamasına göre bölgelerin yıllık konut fiyat endeksi değişimleri incelendiğinde, haziranda en yüksek yıllık artış yüzde 33,1 ile Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye bölgesinde, en düşük yıllık artış ise yüzde 16,5 ile Edirne, Kırklareli, Tekirdağ bölgesinde görüldü.

Haziranda bir önceki aya göre yüzde 2,3 artan YKKE, bir önceki yılın aynı ayına göre nominal olarak yüzde 29,2 artış gösterirken, reel olarak ise yüzde 2,2 azaldı.

YKKE haziranda aylık bazda, İstanbul'da yüzde 2,5, Ankara'da yüzde 2 ve İzmir'de yüzde 2,6 arttı. Endeks değerleri haziranda yıllık bazda ise İstanbul'da yüzde 33,4, Ankara'da yüzde 30,7 ve İzmir'de yüzde 28,4 artış kaydetti.

İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflamasına göre bölgelerin yıllık yeni kiracı kira endeksi değişimleri incelendiğinde, haziranda en yüksek yıllık artış yüzde 33,7 ile Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye bölgesinde, en düşük yıllık artış ise yüzde 22,6 ile Edirne, Kırklareli, Tekirdağ bölgesinde görüldü.

Türkiye Esnaf ve Sanatkar Konfederasyonu (TESK) Genel Başkan Vekili ve Antalya Esnaf ve Sanatkar Odaları Birliği (AESOB) Başkanı Adlıhan Dere, uygulamaya başlanan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemiyle üzerinde DOA logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının tüketiciler tarafından iade noktalarına teslim edilmesinin amaçlandığını anımsattı.

Depozitolu içecek satışı yapan market, bayi, bakkal, büfe, otel, restoran ve kafeler; iade edilen her uygun ambalaj karşılığında tüketiciye 1 lira ambalaj teşvik bedeli ödeyeceğini belirten Dere, şunları kaydetti:

‘’Depozito sisteminde esnafımızın yükü artmamalı. Uygulamanın başarıya ulaşması için küçük esnafın ilave maliyet ve depolama yüküyle karşı karşıya bırakılmaması gerekir. Esnaf bu dönüşümün sahadaki en önemli halkalarından biridir. Çevre bilinci açısından önemli olan bu uygulama yerel esnaf için ek maliyet ve operasyonel yük oluşturmadan yürütülmeli. Depozito sistemi yalnızca bir çevre uygulaması olarak değerlendirilmemeli. Esnafımız mahalle kültürünün ve yerel ticaretin temel taşı olduğu kadar çevre bilincinin yayılmasında da önemli bir role sahip Tüketiciye ödenecek teşvik bedeli, doğrudan esnafımızın üzerine bırakılan bir ödeme olarak değerlendirilmemeli. Esnafımız operatörlerle yapacağı anlaşmalar kapsamında teşvik bedeli elde ederken iade için iş yerine gelen vatandaşlar sayesinde müşteri trafiğini artırma ve ek kazanç imkanı yakalayabilecek.’’

"Esnafın yükü artırılmamalı"

Sistemin işleyişinde esnafın çalışma koşullarının mutlaka gözetilmesi gerektiğini vurgulayan Dere, ‘’Çevreye katkı sağlayan her düzenlemeyi önemsiyoruz. Ancak bu dönüşümün sahadaki uygulamasında esnafımızın ilave maliyet, depolama yükü ve operasyonel karmaşa ile karşı karşıya kalmaması gerekir. Yerel esnafımızın dükkanlarının fiziki büyüklükleri, personel imkanları ve depolama kapasiteleri birbirinden çok farklı. İade noktası olacak işletmeler için açık, sade ve uygulanabilir bir yol haritası hazırlanmalı’’ dedi.

"Turizm kentlerinde sistem daha önemli"

Her yıl 17 milyonu yabancı olmak üzere 25 milyon turist ağırlayan Antalya’da yaz aylarında nüfus ve içecek tüketimini arttığına dikkat çeken Adlıhan Dere, şöyle devam etti:

‘’Antalya gibi turizm yoğunluğu yüksek şehirlerde depozito sistemi, çevre temizliği ve sürdürülebilir şehir yaşamı açısından daha da önemli hale geliyor. Ambalajlarının doğaya bırakılması yerine sisteme kazandırılması hem çevremizin korunmasına hem de şehrimizin marka değerinin güçlenmesine katkı sağlayacaktır. Bu nedenle tüm vatandaşlarımızı atıklarını gelişigüzel atmamaya, DOA logolu şişe ve ambalajları iade noktalarına teslim ederek bu çevre seferberliğine destek olmaya davet ediyorum.’’

Depozito sistemine dahil olacak işletmelerin, DBYS üzerinden kayıt işlemlerini tamamlaması, yetkili operatörlerden birini seçmesi ve işletmesinin fiziki şartlarına uygun iade modelini belirlemesi gerektiğine dikkat çeken Dere, sözlerini şöyle tamamladı.

‘’Sistemde yalnızca DOA logolu, boş ve bütünlüğü bozulmamış içecek ambalajları kabul edilirken işletmelerin teşvik bedelleri, hizmet koşulları ve mali yükümlülükleri içeren sözleşmeleri dikkatle incelemesi önem taşıyor. Üyelerimizin herhangi bir mağduriyet yaşamaması için süreci dikkatle takip etmeleri, sözleşme şartlarını ayrıntılı biçimde incelemeleri ve yalnızca resmi açıklamaları esas almaları büyük önem taşıyor.’’

Antalya Sanayici ve İş İnsanları Derneği (ANSİAD) Başkanı Ercan Özbek, LGS sonuçlarının açıklanması ve tercih döneminin başlaması dolayısıyla değerlendirmelerde bulundu. Tercih döneminde ailelerin ve gençlerin yetenek odaklı bir geleceğe yönlendirilmesinin önemine değinen Özbek, gençlerin yapacağı tercihlerin, aynı zamanda Türkiye’nin gelecekteki insan kaynağının niteliğini de doğrudan etkileyeceğini belirtti.

Ailelere ve öğrencilere, tercihlerini yaparken sadece puanlara sıkışmayıp geleceğin mesleklerini ve kendi yetkinliklerini ön planda tutmaları çağrısında bulunan Özbek, Türkiye’nin genç nüfus avantajını kalıcı bir güce dönüştürmesinin yolunun doğru mesleki yönlendirmeden geçtiğini vurguladı. Özbek, şöyle devam etti:

‘’Dünyadaki başarılı eğitim modelleri bu süreçte yol gösterici olabilecek. Nüfusları yaklaşık 85 milyon ile birbirine çok yakın olan Türkiye ve Almanya’yı incelediğimizde, eğitim ve istihdam dengesi açısından son derece değerli bir örnekle karşılaşıyoruz. Almanya’da gençlerin yaklaşık yüzde 50’si, 'ikili eğitim sistemi' (Duale Ausbildung) sayesinde lise çağında ilgi duydukları alanlara yönelerek erken yaşta üretime ve ekonomiye değer katıyor. Ülkemizde de gençlerimizin yükseköğrenim talebini, sanayimizin ve üretim sektörlerimizin gerçek ihtiyaçlarıyla çok daha dengeli ve uyumlu hale getirmemiz gerekiyor.’’

Mesleki eğitimi güçlü, prestijli ve gelecek vadeden birer kariyer yolu olarak konumlandırılması gerektiğini ifade eden Özbek, ‘’Gençlerimizin potansiyelini doğrudan üretime ve katma değere dönüştürmek, hem sanayimizin nitelikli teknik uzman ihtiyacını karşılayacak hem de gençlerimize doğrudan iş hayatında güçlü birer gelecek sunacaktır. Bu doğrultuda meslek liselerini, ailelerimizin ve gençlerimizin heyecanla seçeceği ilk ve en güçlü kariyer adımı haline getirmeliyiz" dedi.

"Eğitim ile üretim aynı ekosistemin parçası olmalı"

Yapay zekâ, otomasyon, dijital dönüşüm ve yeşil ekonomiyle birlikte dünyada üretimin yeniden şekillendiğine dikkat çeken ANSİAD Başkanı Özbek, şunları kaydetti:

‘’İş dünyası teknik becerisi yüksek, problem çözebilen gençlere ihtiyaç duymaktadır. Bugün ülkelerin rekabet gücünü belirleyen en temel unsur; yalnızca doğal kaynaklar değil; bilgiye, beceriye ve teknolojiye hâkim insan gücüdür. Bu yeni dönemde teknik becerisi yüksek, teknolojiyi sahada aktif olarak kullanan ve geliştiren gençler ön plana çıkmaktadır. Bu gençlerin yetişeceği en doğru ve stratejik adres güçlü mesleki eğitim sistemidir. Meslek liseleri, sanayinin ihtiyaç duyduğu nitelikli teknik insan kaynağını yetiştiren stratejik eğitim kurumlarıdır. Gençlerimizi sadece mezun olduktan sonra iş arayan bireyler olarak değil, eğitim sürecinde üretimle buluşan, deneyim kazanan ve mezun olduğu gün istihdama hazır hale gelen profesyoneller olarak yetiştirmeliyiz. Bunun yolu eğitim kurumları ile özel sektör arasında güçlü, kalıcı ve sonuç odaklı iş birliklerinden geçmektedir."

Mesleki eğitimin dönüşümü için yapısal yol haritası

Mesleki eğitimin cazibesini artırmak ve hak ettiği itibara kavuşturmak amacıyla önerilerini de aktaran Özbek, sözlerini şöyle sürdürdü:

‘’Eğitim ile üretim arasındaki bağ kalıcı iş birlikleriyle güçlendirilmeli; yapay zekâ, robotik, otomasyon, veri analitiği, siber güvenlik ve yeşil dönüşüm müfredatın temel bileşenleri haline getirilmelidir. Staj sistemini formalite olmaktan çıkararak gerçek iş deneyimi kazandıran bir modele dönüştürmek zorundayız. İş dünyası, müfredat geliştirme ve uygulama süreçlerinde daha etkin rol almalı, başarılı meslek lisesi mezunlarının hikâyeleri görünür kılınarak bu eğitimin toplumsal itibarı güçlendirilmelidir. Son olarak, her ilin ekonomik yapısına uygun sektör odaklı uzmanlaşma modeli uygulanmalıdır. Özellikle Antalya gibi turizm, tarım teknolojileri, lojistik, yazılım ve ileri üretim potansiyeli yüksek şehirlerde ihtisaslaşma desteklenmelidir. Eğitim politikalarımızı kısa vadeli değil, ülkenin üretim ve kalkınma hedeflerini esas alan uzun vadeli bir perspektifle şekillendirmeliyiz."

"ANSİAD, İş dünyası ve eğitim arasında köprü olmaya hazır"

Eğitim ile iş dünyası arasındaki bağı güçlendirecek çalışmalara her zaman destek vereceklerini anlatan Ercan Özbek, sözlerini şöyle tamamladı:

‘’Her gencimizin başarısı aynı ölçütlerle değerlendirilemez. Esas olan, öğrencilerimizin ilgi ve yeteneklerine uygun alanlarda nitelikli eğitim alabilmesi ve teşvik edilmesidir. Doğru planlanan bir mesleki eğitim sistemi, gençlere güçlü kariyer imkânları sunarken ülkemizin üretim kapasitesini ve rekabet gücünü de artıracaktır. ANSİAD olarak mesleki eğitimi yalnızca bir eğitim politikası değil, doğrudan bir kalkınma ve istihdam politikası olarak görüyoruz. İş dünyası olarak yalnızca beklentilerimizi dile getirmekle yetinmemeli, çözümün de bir parçası olmalıyız. Bu doğrultuda, Antalya’daki meslek liseleri ile işletmelerimiz arasında staj, mentorluk, iş yeri eğitimi ve istihdam bağlantılarını güçlendirecek iş birliklerinin kurulmasında aktif sorumluluk almaya hazırız. Eğitim ile iş dünyası arasındaki bağı güçlendirecek çalışmaların aktif paydaşı olmayı kararlılıkla sürdüreceğiz."

Buna göre, KVDB stoku bu dönemde bir önceki aya göre yüzde 1,3 artarak 172,7 milyar dolara yükseldi.

Orijinal vadesine bakılmaksızın vadesine 1 yıl veya daha az kalmış borçları gösteren kalan vadeye göre KVDB stoku, 242 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Bankalar kaynaklı KVDB stoku, bir önceki aya göre yüzde 3,9 artarak 77,3 milyar dolar oldu.

Yurt içi bankaların yurt dışından kullandıkları kısa vadeli kredi ve menkul kıymet yükümlülükleri, bir önceki aya göre yüzde 7,5 azalarak 7,1 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatı yüzde 9,2 artışla 20,3 milyar dolara çıktı. Banka hariç mevduatlar yüzde 1 azalışla 22 milyar dolara, TL cinsinden toplam mevduat yükümlülükleri ise yüzde 7,5 artarak 28 milyar dolara yükseldi.

Diğer sektörler kaynaklı KVDB stoku, bir önceki aya göre yüzde 1 azalarak 70,7 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti. Dış ticaret işlemlerinden kaynaklanan ticari kredi yükümlülükleri, yüzde 1,3 azalarak 63,6 milyar dolar olurken, nakit kredi kaynaklı yükümlülükler yüzde 1,3 artarak 7,1 milyar dolara yükseldi.

KVDB stoku içerisinde dolar, avro ve diğer döviz cinslerinin payı azalırken, Türk lirasının payında artış oldu. Buna göre, stokun yüzde 34,9’unu dolar, yüzde 26,1’ini avro, yüzde 25,6’sını Türk lirası ve yüzde 13,4’ünü diğer döviz cinsleri oluşturdu.

Kalan vadeye göre KVDB stokunda, mevduat yükümlülükleri 70,2 milyar dolara yükselirken, kredi ve menkul kıymet yükümlülükleri 71,9 milyar dolara düştü.

Buna göre haziranda kurulan şirket sayısı, mayıs ayına kıyasla yüzde 26,1 artarak 7 bin 644'ten 9 bin 639'a yükseldi. Aynı dönemde kapanan şirket sayısı da yüzde 58,9 artışla 3 bin 293'e çıktı. Mayısta 2 bin 72 şirket kapanmıştı.

Haziranda kurulan şirket sayısı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 31,5, kapanan şirket sayısı da aynı dönemde yüzde 28,2 arttı.

Haziranda bir önceki aya kıyasla kurulan kooperatif sayısı yüzde 102, gerçek kişi ticari işletme sayısı yüzde 41,3 artış gösterdi.

Kapanan ticari işletme sayısı yüzde 67 arttı

Aynı dönemde kapanan gerçek kişi ticari işletme sayısı yüzde 67, kooperatif sayısı yüzde 50,8 arttı.

Haziranda geçen yılın aynı ayına göre kurulan şirket sayısı yüzde 31,5, gerçek kişi ticari işletme sayısı yüzde 45,1, kooperatif sayısı yüzde 51,1 artış kaydetti. Bu dönemde kapanan şirket sayısı yüzde 28,2, kooperatif sayısı yüzde 7,2 artarken gerçek kişi ticari işletme sayısı yüzde 10,5 azaldı.

Haziranda tüm illerde şirket kuruldu

Haziranda kurulan toplam 9 bin 639 şirketin 1032'sinin anonim, 8 bin 606'sının limited şirket olduğu görüldü.

Şirketlerin yüzde 36,2'sinin İstanbul, yüzde 11,1'inin Ankara, yüzde 5,7'sinin İzmir'de kurulduğu tespit edildi.

Ocak-haziran döneminde ise toplam 57 bin 876 şirket ve kooperatifin kurulduğu belirlendi. Bu dönemde kurulan 51 bin 447 limitet şirket, toplam sermayenin yüzde 67,2'sini, 5 bin 613 anonim şirket ise yüzde 32,8'ini oluşturdu.

Kurulan ticari işletmelerden çoğu toptan ve perakende ticarette

Haziranda kurulan şirketlerin sermayelerinin toplamı, mayısa göre yüzde 126,3 artış gösterdi.

Söz konusu ayda kurulan şirket ve kooperatiflerin 3 bin 272'si toptan ve perakende ticaret, 1372'si inşaat ve 1244'ü imalat sektöründe yer aldı.

Kurulan gerçek kişi ticari işletmelerinin ise 714'ü inşaat, 445'i toptan ve perakende ticaret, 122'si imalat sektöründe faaliyet göstermek üzere çalışmalarına başladı.

Haziranda kapanan şirket ve kooperatiflerin 1263'ünün toptan ve perakende ticaret, 400'ünün imalat ve 317'sinin inşaat sektöründe olduğu kaydedildi.

Kapanan gerçek kişi ticari işletmelerinden 453'ünün toptan ve perakende ticaret, 210'unun inşaat, 133'ünün ise imalat sektöründe faaliyet gösterdiği belirlendi.

Haziranda 204 kooperatif kurulurken bunların 174'ü konut yapı, 14'ü işletme, 6'sı tarımsal kalkınma kooperatifi olarak faaliyete geçti.

Yabancı ortak sermayeli şirketler

Geçen ay kurulan 894 yabancı ortak sermayeli şirketin 419'u Suriye, 54'ü İran ortaklı oldu.

İşbaşı yapan yabancı ortak sermayeli şirketlerin 79'u anonim, 815'i limitet şirket statüsünde faaliyet gösteriyor.

Bu şirketlerin toplam sermayelerinin yüzde 77,5'ini yabancı sermayeli ortak payı oluşturdu.

Böylece, bu dönemde kurulan şirketlerin 979'unun uzmanlaşmamış toptan ticaret, 442'sinin ikamet amaçlı olan ve olmayan binaların inşaatı faaliyetleri, 264'ünün uzmanlaşmamış perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri sektöründe olduğu belirlendi.

Anonim şirket ortaklarının yüzde 16,7'si kadın girişimci

Geçen ay kurulan şirket türüne göre ortaklar arasındaki kadın girişimci oranı, anonim şirketlerde yüzde 16,7, limitet şirketlerde yüzde 17,7, kooperatiflerde yüzde 19,3 oldu. Gerçek kişi ticari işletmelerin ise yüzde 14,5'i kadın girişimciler tarafından kuruldu.

Haziranda kurulan şirket türüne göre ortakların yaş dağılımı incelendiğinde, anonim şirket ortaklarının yüzde 30,4'ünün 35-44, limitet şirketlerde yüzde 31,4'ünün 25-34, kooperatiflerin ise yüzde 31'inin 35-44 yaş aralığında olduğu tespit edildi. Gerçek kişi ticari işletmelerin yüzde 31,2'si de 25-34 yaş girişimciler tarafından faaliyete geçirildi.

6 ayda 57 bin 62 şirket kuruldu

Türkiye'de bu yılın ocak-haziran döneminde kurulan şirket sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,3 artışla 57 bin 62'ye yükseldi.

Aynı dönemde kapanan şirket sayısı, yüzde 1,4 azalışla 13 bin 484'e geriledi.

Düzenlemeyle, tebliğin kayıt belgesinin kullanımına ilişkin hükmünde değişikliğe gidildi.

Buna göre, gümrük beyannamesinin tescili sırasında gümrüklerce tespit ve kabul edilen kıymetin, kayıt belgesinde yer alan kıymeti yüzde 5'ten (yüzde 5 dahil) daha az oranda aşması durumunda ithalat yapılabilecek.

Yapılan açıklamaya göre, 485 megavatlık depolamalı üretim portföyü kapsamında projelerini sürdüren IC Enterra, daha önce Depolamalı Ömer RES, Çelebi ve Kanara RES, Yörgüç RES ile Akçahalil RES projeleri için aldığı "ÇED olumlu" kararlarının ardından Güvenli RES projesinde de önemli bir aşamayı geride bıraktı.

Tokat'ın Başçiftlik ve Reşadiye ilçelerinde kurulacak depolamalı Güvenli RES, 16 türbinden oluşacak. Proje, 103,2 megavat mekanik / 100 megavat elektrik kurulu güç ve 100 megavatsaat enerji depolama kapasitesine sahip olacak. Santralin yenilenebilir enerji üretiminin sürekliliğini destekleyerek elektriğin şebekeye daha dengeli ve güvenilir şekilde entegre edilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen IC Enterra Üst Yöneticisi (CEO) Cem Aşık, "Depolamalı Güvenli RES projemiz, portföyümüzün gücünü artırmanın ötesinde, Türkiye'nin şebeke esnekliğine ve enerjide arz güvenliğine katkı sunacak bir yatırım. Depolama alanındaki bu istikrarlı ilerleyişimizi, ülkemizin enerji dönüşümüne değer katacak yeni projelerle sürdürmeye devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Toplumsal cinsiyet eşitliği mücadelesi uzun yıllar boyunca büyük ölçüde kadınların omuzlarında ilerledi. Kadınlar eşitsizliği görünür kıldı, hak mücadelesini büyüttü, kavramları ve çözüm yollarını geliştirdi. Şimdi ise dünyanın farklı ülkelerinde giderek daha yüksek sesle başka bir soru soruluyor: Erkekler bu dönüşümün neresinde duracak?

Rio de Janeiro’da düzenlenen MenCare Changemaker Summit, bu soruya küresel ölçekte yanıt arayan önemli buluşmalardan biri oldu. Erkeklik rolleri, babalık, bakım emeği, ev içi sorumlulukların paylaşılması ve şiddetle mücadele gibi başlıkları gündeme taşıyan zirve, sorunların ülkeden ülkeye değişse de temel dinamiklerin büyük ölçüde ortak olduğunu ortaya koydu.

Zirveye katılan Yanındayız Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Selen Okay Akçalı’ya göre Rio’daki en güçlü mesaj, erkeklerin toplumsal cinsiyet eşitliğindeki rolünün artık yalnızca teorik bir tartışma olmaktan çıkarak somut politikalar ve uygulamalar üzerinden ele alınmasıydı. Akçalı, “Farklı ülkelerden gelen katılımcılarla konuşurken sorunlarımızın birbirinden çok da farklı olmadığını gördük. Erkeklik rolleri, bakım emeği, babalık ve şiddetle mücadele dünyanın pek çok yerinde ortak gündemler. Ülkeler arasındaki asıl fark, bu sorunlara nasıl çözümler üretildiğinde ortaya çıkıyor” diyor.

Eşitlik mesajı futbol sahasına iniyor

Rio’daki buluşmanın Türkiye açısından en dikkat çekici yönlerinden birinin, erkeklere ulaşmak için kullanılan yaratıcı yöntemler olduğunu ifade eden Akçalı, şunları söylüyor: “Zirvede ve saha ziyaretlerinde beni en çok etkileyen noktalardan biri, toplumsal cinsiyet eşitliğinin yalnızca kadın politikaları üzerinden değil, erkeklere ulaşan yaratıcı araçlarla da desteklenmesiydi. Rio de Janeiro Belediyesi’nin Kadın Politikaları ve Geliştirme Sekreterliği’ni ziyaret etme fırsatı bulduk. Burada kadın haklarını savunmak, eşitliği teşvik etmek ve şiddetle mücadele etmek için yürüttükleri çalışmaları dinledik. Özellikle erkeklere ulaşmak için sporun gücünden yararlanmaları dikkat çekiciydi. Flamengo ve Vasco da Gama gibi Brezilya’nın en büyük futbol kulüpleriyle ve futbolcularla iş birlikleri yürütüyorlar. Çünkü erkeklerin rol model olarak gördüğü isimlerin eşitlik söylemini sahiplenmesi, davranış değişikliğini hızlandırabiliyor. Bu yaklaşım bana Türkiye için de önemli bir ilham verdi. Futbolun toplumsal etkisini düşündüğümüzde, kulüplerin, sporcuların ve spor medyasının toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda çok daha aktif rol alabileceğini görüyoruz.”

Bakım ekonomisi eşitliğin merkezinde

Rio’daki zirvenin en önemli gündemlerinden birinin de bakım ekonomisi olduğunu söyleyen Akçalı, ”Zirvede, bakımın yalnızca kadınların omuzlarında bırakılmasının hem ekonomik hem de toplumsal maliyetleri sıkça konuşuldu. Erkeklerin bakım sorumluluklarını paylaşmasının sadece kadınların hayatını değil, erkeklerin yaşam kalitesini ve aile ilişkilerini de dönüştürdüğünü gördük. Bu nedenle Türkiye’ye taşınması gereken en kritik mesajlardan birinin, eşitliğin yalnızca bir hak meselesi değil, aynı zamanda bir refah ve toplumsal sürdürülebilirlik meselesi olduğu olduğunu düşünüyorum” diyor.

Genç erkekler farklı bir babalık istiyor

Öte yandan, kültürel kalıplar güçlü olsa da değişimin işaretleri giderek daha görünür hale geliyor. Akçalı, “Özellikle genç kuşak erkekler arasında babalık, duyguların ifade edilmesi ve ev içi sorumlulukların paylaşılması konusunda çok daha açık bir yaklaşım var. Erkekler artık sadece eve gelir getiren kişi olarak tanımlanmak istemiyor. Çocuklarıyla daha fazla vakit geçirmek, bakım süreçlerinde daha görünür olmak istiyorlar. Bu dönüşüm yavaş ilerliyor olabilir ama toplumsal değişim açısından oldukça umut verici” yorumunu yapıyor.

Ortak zemin nasıl kurulacak?

Erkeklerin eşitlik mücadelesine daha etkin katılması için medya, iş dünyası, kamu ve sivil toplum arasında ortak bir zemine ihtiyaç var. Medya, erkekleri yalnızca eşitsizliğin ya da şiddetin kaynağı olarak göstermek yerine, dönüşebilen ve çözümün parçası olabilen aktörler olarak da görünür kılabilir. İş dünyası ise babalık izni, esnek çalışma modelleri, bakım dostu insan kaynakları politikaları ve eşitlik programları aracılığıyla bu dönüşümü destekleyebilir.

Akçalı’ya göre; Rio’da verilen mesaj oldukça net: Toplumsal cinsiyet eşitliği kadınların tek başına gerçekleştirebileceği bir dönüşüm değil. Erkekler değişmeden kurumlar, aileler ve toplum da değişemiyor. Bu nedenle erkeklerin eşitlik mücadelesindeki rolü yalnızca kadınları desteklemekten ibaret değil. Kendi davranışlarını, ilişkilerini, ayrıcalıklarını ve öğrendikleri erkeklik biçimlerini sorgulamaları gerekiyor. Erkeklerin eşitliğin seyircisi değil, sorumluluk alan aktörleri olması gerekiyor.

Profeminizm ne anlama geliyor?

Erkeklerin toplumsal cinsiyet eşitliği mücadelesindeki yerini tanımlamak için kullanılan kavramlardan biri “profeminizm”. Ancak kavram Türkiye’de henüz yeterince bilinmiyor ve zaman zaman erkeklerin kadınların yerine konuşması ya da eşitlik mücadelesinde daha görünür hale gelmesi şeklinde yanlış yorumlanabiliyor. Yanındayız Derneği’nin yaklaşımında ise profeminizm, erkeklerin feminist hareketin yıllardır ürettiği bilgiye, deneyime ve mücadeleye kulak vermesi; kendi ayrıcalıklarıyla yüzleşmesi ve eşitliğin sağlanması için sorumluluk üstlenmesi anlamına geliyor. Akçalı, “Toplumsal cinsiyet eşitliği sadece kadınların meselesi değil. Çünkü eşitsizliği üreten sistem kadınları dezavantajlı konuma iterken, erkeklere de nasıl davranmaları, nasıl hissetmeleri ve nasıl yaşamaları gerektiğini dayatan katı normlar yüklüyor. Bu nedenle erkeklerin eşitlik mücadelesindeki rolünü, alan açmak, öğrenmek, dönüşmek ve sorumluluk almak olarak görüyoruz. Türkiye’de eksik kalan nokta da biraz burada. Eşitlik hâlâ büyük ölçüde bir kadın meselesi olarak görülüyor. Oysa daha adil bir toplumun inşası için erkeklerin de bu dönüşümün aktif bir parçası olması gerekiyor” diyor.

Son 1,5 ayda üretici yumurta fiyatlarında yaşanan düşüş sektörün gündemindeki yerini koruyor. Türkiye'nin önemli yumurta üretim merkezlerinden Afyonkarahisar ve Kayseri'de üretici fiyatlarındaki düşüş sürüyor. Geçen yıl iç piyasada yükselen fiyatları dengelemek amacıyla Ticaret Bakanlığı'nın ihracata kısıtlama getirdiği yumurtada bu kez fiyatlardaki gerileme dikkat çekiyor. Mayıs ayında yaşanan kısa süreli yükselişin ardından haziran ayında başlayan fiyat düşüşü bu ay da devam etti. Mayısta tanesi 4,1 lira olan duble yumurta 2.8 liraya geriledi. Üretici fiyatlarındaki adet başına 1,3 lira gerileme perakende raflarına da yansıdı. Ramazan öncesi 30'lu kolisi 300 liraya kadar çıkan yumurta, bugün marketlerde 140-180 lira bandında satılıyor. Geçen yılın aynı döneminde Mayısta tanesi 4,1 lira olan duble yumurta haziranda 3,7 liraya gerilemiş Temmuz da ise toparlanarak tekrar 4,0 lira çıkmıştı.

"Talepte mevsimsel daralma var" 

Yumurta Üreticileri Merkez Birliği (YUM-BİR) Başkanı İbrahim Afyon, mayıs ayında yükselişe geçen fiyatların üreticiyi umutlandırdığını ancak beklenen toparlanmanın gerçekleşmediğini söyledi. Üretici fiyatlarında duble yumurtada adet başına yaklaşık 1,30 liralık gerileme yaşandığını belirten Afyon, fiyat düşüşünün temel nedeninin üretim fazlası ile talepte yaşanan mevsimsel daralma olduğunu kaydetti. Sektörün üretimini sezonluk beklentilere göre planladığını ifade eden Afyon, bu yıl yapılan öngörülerin gerçekleşmediğini belirtti. Turizm sezonundan beklenen hareketliliğin oluşmadığını söyleyen Afyon, okulların tatile girmesi, yaz döneminde İstanbul ve Ankara gibi büyükşehirlerde nüfusun azalması, sıcak havalar ve tüketimdeki yavaşlamanın piyasadaki arz fazlasını artırdığını dile getirdi. Afyon, "Ürettiğimiz yumurtayı beklediğimiz ölçüde tüketemedik. Temmuz ve ağustos aylarında üretimimiz tüketimin oldukça üzerinde kaldı" dedi.

İhracat pazarını Ukrayna ve İran aldı 

2024 yılında yaşanan kuş gribi nedeniyle oluşan arz daralmasının sektörde yanlış değerlendirildiğini belirten Afyon, bunun sonucunda normalin üzerinde üretim artışı yaşandığını söyledi. İç pazarın ve ihracatın artan üretimi karşılayacak ölçüde büyümediğini kaydeden Afyon, yeni ihracat pazarlarının açılamaması ve geçmiş dönemde uygulanan ihracat kısıtlamalarının da sektörü olumsuz etkilediğini ifade etti. Afyon, "Ticaret Bakanlığımız son dönemde ihracatı bir miktar rahatlattı ancak bu karar biraz geç geldi. Kaybedilen pazarları kazanmak zaman alacak" diye konuştu.

"Yapısal planlama güçlendirilmeli"

Sektörün yeniden dengelenebilmesi için Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yürüttüğü planlama çalışmalarının yapısal olarak güçlendirilmesi gerektiğini belirten Afyon, lisanslama sistemi ve arz yönetiminin geliştirilmesinin önemine dikkat çekti. Üretim fazlasının iç piyasada fiyat baskısı oluşturmak yerine ihracat ve işlenmiş yumurta sanayisine yönlendirilmesi gerektiğini ifade eden Afyon, "Önceliğimiz iç piyasanın dengeli şekilde beslenmesi olmalı. Fazla üretimi ise ihracat ve sanayi yoluyla değerlendirmeliyiz" dedi. Üreticinin zarar ettiğini belirten Afyon, Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan üretim ve yem desteği, Ticaret Bakanlığı'ndan ise ihracat üzerindeki tüm kısıtlamaların kaldırılmasını beklediklerini söyledi.