Eskişehir Sanayi Odasında (ESO), MÜSİAD Eskişehir ve Genç MÜSİAD Eskişehir iş birliğiyle “MADE IN EU: Avrupa’nın Yeni Sanayi Düzeninde Eskişehir Sanayisi Nasıl Konumlanacak?” programı gerçekleştirildi.

Programda Avrupa’nın değişen sanayi politikaları, ticaret ve yatırım imkanları, düşük karbonlu üretim, finansmana erişim ve yeni düzenlemelerin Türk sanayisi üzerindeki olası etkileri ele alındı.

ESO Başkanı Kesikbaş, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, Eskişehir’de 1600’ü aşkın üretici firmanın faaliyet gösterdiğini, sanayinin yıllık cirosunun 10 milyar doların üzerine çıktığını ve ihracatın 4,8 milyar dolara ulaştığını bildirdi.

İhracatın neredeyse yarısının AB ülkelerine yapıldığını belirten Kesikbaş, kentteki ihracatçıların yüzde 70’inin en az bir AB ülkesine ürün sattığını söyledi.

SANAYİNİN ŞEHİR EKONOMİSİNDEKİ PAYI YÜZDE 44’E ÇIKTI

Kesikbaş, 1990 yılında Eskişehir ekonomisinin yüzde 28’ini oluşturan sanayinin payının bugün yüzde 44’e yükseldiğini ifade ederek, Türkiye imalat sanayi üretiminin yaklaşık yüzde 2’sinin kentte gerçekleştirildiğini kaydetti.

Fabrikalarda 100 bini aşkın kişinin istihdam edildiğini belirten Kesikbaş, Eskişehir’de yaklaşık her üç aileden birinin geçiminin sanayiyle bağlantılı olduğunu dile getirdi.

Eskişehir ihracatının yüzde 30’unun orta-yüksek ve yüksek teknoloji ürünlerinden oluştuğuna işaret eden Kesikbaş, kilogram başına ihracat değerinin 1,95 dolar, kişi başına ihracatın ise 4 bin 900 dolar seviyesinde bulunduğunu söyledi.

Kentin uçak, helikopter, insansız hava aracı, lokomotif, kamyon ve gemi motoru üretebilen önemli üretim merkezlerinden biri olduğunu vurgulayan Kesikbaş, şehirde 24 AR-GE ve tasarım merkezi ile Teknoloji Geliştirme Bölgesinde yaklaşık 150 işletme ve bini aşkın araştırmacının bulunduğunu aktardı.

“Made ın EU bizim için bir duvar da olabilir, yeni bir kapı da”

Avrupa’nın yeni sanayi politikasının Eskişehir açısından kritik önem taşıdığına dikkati çeken Kesikbaş, AB pazarında rekabet koşullarının yalnızca fiyat ve kalite üzerinden şekillenmeyeceğini söyledi.

Kesikbaş, “Avrupa artık bir ürünün fiyatı ve kalitesini değil; nerede, nasıl, hangi enerjiyle ve ne kadar karbon salınarak üretildiğini sorguluyor”dedi.

Yeni yaklaşımın özellikle çelik, alüminyum, çimento, otomotiv, batarya, temiz teknolojiler ve kimya sektörlerindeki rekabet koşullarını değiştireceğini ifade eden Kesikbaş, Eskişehir’in makine, raylı sistemler, havacılık, otomotiv yan sanayi, seramik, cam, madencilik ve beyaz eşya sektörlerinin de dönüşümün dışında kalamayacağını dile getirdi.

Kesikbaş, “Made in EU bizim için bir duvar da olabilir, Avrupa’nın üretim zincirlerine açılan yeni bir kapı da. Sonucu bugünden atacağımız adımlar belirleyecek” ifadelerini kullandı.

Karbon maliyeti rekabet gücünü belirleyecek

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankasının etki analizine değinen Kesikbaş, sınırda karbon maliyetinin bazı Türk ürünlerinde önemli ilave yükler oluşturabileceğini söyledi.

Kesikbaş’ın paylaştığı verilere göre söz konusu maliyetin ürün fiyatına etkisi çimentoda yüzde 50’ye, alüminyumda yüzde 18’e ve çelikte yüzde 11’e kadar çıkabilecek.

Bu nedenle karbon ayak izinin ölçülmesinin artık yalnızca çevresel bir konu olarak değerlendirilemeyeceğini belirten Kesikbaş, firmaların enerji ve kaynak verimliliği, yenilenebilir enerji, döngüsel üretim, dijital izlenebilirlik ve sürdürülebilirlik raporlamasına hazırlanması gerektiğini kaydetti.

ESO’nun Sürdürülebilir Yeşil Sanayi Dönüşümü ve Model Fabrika çalışmalarıyla 100’ü aşkın firmaya ulaştığını bildiren Kesikbaş, yürütülen projelerde ortalama yüzde 75 verimlilik artışı ve yüzde 35 emisyon azaltımı sağlandığını söyledi.

Kesikbaş ayrıca dijital fabrika ve dönüşüm çalışmalarında kullanılmak üzere yaklaşık 22 milyon liralık yeni fon sağlandığını, AB’den de 400 bin avroya yakın yeni kaynak temin edildiğini açıkladı.

Karataş: sadece tedarikçi değil, ortak üretici olmalıyız

DEİK Başekonomisti Hakkı Karataş da Euro Bölgesi ekonomisinin potansiyelinin altında büyümeyi sürdürmesine karşın imalat sanayi satın alma yöneticileri endeksi (PMI) ile yeni siparişlerde dipten dönüş sinyalleri görüldüğünü söyledi.

Euro Bölgesi'nde büyümenin yüzde 0,8-0,9 seviyelerinde bulunduğunu aktaran Karataş, enerji maliyetleri ve enflasyonist baskıların Avrupa Merkez Bankasının faiz indirim alanını sınırlandırdığını, yüksek faizlerin de tüketim ve özel sektör yatırımları üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiğini belirtti.

Almanya’da büyüme modelinin de değiştiğine işaret eden Karataş, otomotiv ve makinenin yanında kamu yatırımları, savunma sanayisi, yeşil enerji ve dijital altyapının giderek daha fazla öne çıktığını ifade etti.

Bu dönüşümün Türk şirketlerine ara malı, makine, elektronik ve savunma sanayisi alanlarında yeni fırsatlar sunabileceğini belirten Karataş, firmaların PMI, fabrika siparişleri ve kapasite kullanım oranlarını sektör bazında yakından izlemesi gerektiğini söyledi.

Karataş, Türkiye açısından hedefin yalnızca Avrupa’ya yakın üretim merkezi olmakla sınırlı tutulmaması gerektiğini vurgulayarak, “Nearshoring yerine co-production. Sadece tedarikçi değil, ortak üretici olmalıyız❞ değerlendirmesinde bulundu.

Türk sanayisinin Alman teknolojisi ile Türkiye’nin üretim kapasitesini birleştiren stratejik ortak üretim modeline yönelmesi gerektiğini belirten Karataş, Almanya’nın savunma, altyapı, enerji ve dijitalleşme yatırımlarına entegrasyonun önem taşıdığını kaydetti.

AB’nin “Made ın EU” planına karşı gümrük birliği vurgusu

Türkiye'nin AB Nezdinde Daimi Temsilcilik Yardımcısı Güçlü ise AB’nin imalat sanayisinin GSYİH içindeki payını yüzde 14,3’ten yüzde 20’ye çıkarmayı hedeflediğini belirterek, “Made in EU” yaklaşımı ile Sanayi Hızlandırma Yasası Taslağı kapsamında gündeme gelen düzenlemelerin Türkiye açısından yakından takip edildiğini söyledi.

AB’nin kamu alımları ve destek programlarında “Birlik menşei” ve “düşük karbon” kriterlerini öne çıkarmayı, 100 milyon avronun üzerindeki yabancı yatırımlara ise ilave yükümlülükler getirmeyi planladığını aktaran Güçlü, bu yaklaşımın Gümrük Birliği ve mevcut tedarik zincirleri açısından risk taşıdığını kaydetti.

Türkiye’nin Avrupa ekonomisiyle yüksek düzeyde entegre olduğunu vurgulayan Güçlü, ülkeye gelen 295 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırımın yüzde 70’inin Avrupa kaynaklı olduğunu bildirdi.

Türkiye’deki 1,45 milyon adetlik araç üretiminin yüzde 71’inin AB ortaklı yatırımlar tarafından gerçekleştirildiğini, otomotiv ihracatının da yüzde 71’inin AB’ye yapıldığını aktaran Güçlü, “Bu entegrasyonun zarar görmemesi için ‘Birlik ile eşdeğer menşe’ tanımına Gümrük Birliği ortaklarının tam olarak dahil edilmesi gerektiğini muhataplarımıza aktarıyoruz” dedi.

Güçlü, Türkiye’nin 31 Temmuz 2026’da Kamu İhale Kanunu’nda değişikliğe giderek mütekabiliyet temelinde AB’ye ulusal muamele sağlanmasına yönelik hukuki zemini oluşturduğunu ve karşılıklı pazar açılımına ilişkin teknik istişarelerin başladığını söyledi.

İGE’den ihracatçıya 290 milyar liralık kefalet hedefi

İhracatı Geliştirme AŞ (İGE) Finans ve İş Geliştirme Genel Müdür Yardımcısı Hafize Çiler Tarım da ihracatçıların finansmana erişiminde teminat sorununu azaltmaya yönelik kefalet sistemine ilişkin bilgi verdi.

İGE üzerinden bugüne kadar 27 bin 975 işlemde toplam 256,9 milyar liralık krediye kefalet sağlandığını aktaran Tarım, 2026 sonu itibarıyla kümülatif kefalet sağlanan ihracat kredisi hacminin 290 milyar liraya çıkarılmasının hedeflendiğini bildirdi.

Tarım, bankalar üzerinden İGE sistemine 489,1 milyar lira tutarında 45 binin üzerinde başvuru yapıldığını ve bunların yüzde 87’sinin kabul edildiğini belirtti.

KOBİ’ler için firma başına öz kaynak paketlerinde 60 milyon liraya, Hazine kaynaklı paketlerde ise 150 milyon liraya kadar kefalet üst limiti bulunduğunu aktaran Tarım, İGE kefaletli yabancı para ve reeskont kredilerinin ihracatçı açısından finansmana erişim ve maliyet avantajı sağladığını ifade etti.

Programda Ticaret Bakanlığı, Türkiye'nin AB Nezdinde Daimi Temsilciliği, DEİK, İGE, DEİK Almanya İş Konseyi/Ford Otosan ve MEXT Teknoloji Merkezi temsilcileri de Avrupa’nın yeni sanayi yapılanmasının Türk üreticileri üzerindeki olası etkileri ile ticaret, yatırım, finansman ve iş birliği imkanlarını değerlendirdi.

Borsa İstanbul'da aynı dönemde teknoloji endeksi yüzde 2,80 azalışla 46.057,38 puana gerilerken, sanayi endeksi yüzde 4,35 artışla 20.065,47 puana, mali endeks yüzde 2,81 kazançla 19.815,90 puana, hizmetler endeksi ise yüzde 2,41 yükselerek 12.793,68 puana çıktı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksine dahil hisse senetleri arasında bu hafta en çok yükselen yüzde 31,49 ile Pasifik Teknoloji oldu. Onu yüzde 23,14'le Sasa Polyester, yüzde 23,03'le Petkim izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler ise yüzde 40,89'la Odine Teknoloji, yüzde 40,85'le Pasifik Eurasia Lojistik, yüzde 13,09 ile Batıçim Batı Anadolu Çimento olarak sıralandı.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 795 milyar 500 milyon lirayla ASELSAN, 796 milyar 730 milyon lirayla Tüpraş ve 571 milyar 845 milyon lirayla Koç Holding oldu.

Altın düştü

24 ayar külçe altının gram fiyatı, geçen hafta sonuna göre yüzde 0,87 azalışla 6 bin 830 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 1,03 düşüşle 44 bin 490 liraya geriledi.

Çeyrek altının satış fiyatı da önceki haftaki kapanışının yüzde 0,83 altında 11 bin 190 liraya geriledi.

Doların satış fiyatı, yüzde 0,34 artarak 48,6050 liraya, euronun satış fiyatı da yüzde 0,38 yükselişle 56,4710 liraya çıktı.

Geçen hafta 65,4550 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 0,54 artışla 65,8100 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise yüzde 0,14 değer kaybederek 59,6930 liradan alıcı buldu.

(AA)

Tebliğde, Merkezi Yönetim Bütçesi'nin hazırlık çalışmalarını yönlendirmek üzere 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'ın (OVP) yayımlandığı ve OVP'de ekonomi ile maliye politikalarının temel amaçlarının belirlendiği bildirildi.

Bu kapsamda 2027-2029 döneminde, On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028) hedefleri doğrultusunda makroekonomik ve finansal istikrarın güçlendirilmesi, mali disiplinin sürdürülmesi ve adil gelir dağılımına katkı sağlayacak şekilde fiyat istikrarının tesis edilmesinin temel amaç olduğu belirtildi.

Ayrıca verimlilik artışının desteklenmesi, AR-GE ve yenilikçilik kapasitesi ile beşeri sermayenin geliştirilmesi, yeşil ve dijital dönüşüm süreçlerinin hızlandırılması, iş gücü piyasasının etkinliğinin artırılması, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve kayıt dışılığın azaltılması yoluyla sürdürülebilir ve kapsayıcı büyümenin güçlendirilmesinin hedeflendiği kaydedildi.

Tebliğde, aynı dönemde maliye politikasının temel amaçları ise mali disiplinin korunması ve kamu maliyesinin sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi, maliye politikaları ile para politikasının eş güdüm içinde uygulanarak makroekonomik dengelenme sürecinin desteklenmesi, harcamalarda etkinliğin artırılması, vergilemede adalet ve etkinliğin güçlendirilmesi ile kayıt dışılıkla mücadele ve denetimlerde etkinliğin artırılması olarak sıralandı.

"Verimsiz harcama alanları tasfiye edilecek"

Kamu idarelerinin, OVP'de belirlenen politika, tedbir ve öncelikler doğrultusunda hareket ederek kendilerine tahsis edilen ödenekleri aşmadan kaynaklarını etkili, ekonomik ve verimli şekilde kullanacakları vurgulanan tebliğde, şu ifadelere yer verildi:

"Kaynak kullanımında etkinliğin artırılması amacıyla harcamaların sistematik olarak gözden geçirilmesi sürdürülecek, verimsiz harcama alanları tasfiye edilecektir. Kamu harcamalarında etkinliği artıracak tasarruf tedbirlerine ilişkin denetim ve izleme faaliyetlerine devam edilecektir. Kamu yatırım programında rasyonelleştirme çalışmaları sürdürülerek ekonomik ve sosyal fayda üretecek yatırımlar önceliklendirilecektir. Kamu taşıtlarının kullanımı ihtiyaç analizleri ve tasarruf anlayışı çerçevesinde sistematik olarak gözden geçirilecek, ihtiyaç fazlası olan veya ekonomik ömrünü tamamlamış taşıtlar tasfiye edilecek ve zorunlu hallerle sınırlı yeni taşıt edinimlerinde ekonomiklik gözetilerek yerli üretim ile çevreci araçlara öncelik verilmeye devam edilecektir. Süreklilik arz etmeyen ve konjonktüre dayalı gelirlerin oluşturduğu geçici kaynaklara karşılık olarak kalıcı mahiyette harcama oluşturulmayacaktır."

Tebliğde, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, OVP, Bütçe Çağrısı ve eki Bütçe Hazırlama Rehberi ile Yatırım Genelgesi ve eki Yatırım Programı Hazırlama Rehberi'nde yer alan makro politikalar, hedef ve gösterge niteliğindeki temel ekonomik büyüklükler, ödenek teklif tavanları, genel ilkeler ve standartlar ile çok yıllı bütçeleme anlayışını esas alarak 2027, 2028 ve 2029 yıllarına ilişkin bütçe tekliflerini sunacakları bildirildi.

Tebliğ ekinde, 2027-2029 Dönemi Bütçe Hazırlama Rehberi'ne de yer verildi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla yayımlanan genelgede, vatandaşların refah ve mutluluğunu daha üst seviyelere çıkarma amacı doğrultusunda makroekonomik istikrarı korumak, üretimi artırmak ve toplumun refah düzeyini yükseltmek için 2024-2028 döneminde On İkinci Kalkınma Planı'nın uygulandığı belirtildi.

Bu dönemde temel hedef olan sürdürülebilir büyümeyi gerçekleştirmek amacıyla kamu harcamalarında tasarruf sağlanması, enflasyonun düşürülerek fiyat istikrarının korunması, yurt içi tasarrufların artırılması, cari işlemler açığının azaltılması, kamu mali dengelerinin ve mali disiplinin daha da güçlendirilmesinin öncelikler arasında yer alacağı vurgulanan genelgede; böylelikle makroekonomik ve finansal istikrarın korunmasının hedeflendiği aktarıldı.

Genelgede, bu hedef ve öncelikler çerçevesinde kamu hizmetlerinin hız ve kalitesinin artırılması için kamu yatırımlarına ayrılan kaynakların, gelecek dönem için hedeflenen politikalara azami oranda katkı sağlayacak şekilde tahsisi ve verimli kullanımının temel ilke olacağı bildirildi.

Kamu yatırım harcamalarında azami düzeyde tasarruf edilirken kalkınma potansiyelini destekleyici mahiyetteki iktisadi ve sosyal altyapı yatırımlarına öncelik verilmeye devam edileceğine dikkati çekilen genelgede, şu ifadelere yer verildi:

"Kamu kesimi yatırımları bütüncül bir yaklaşımla özel kesim yatırımlarını tamamlayacak şekilde tasarlanacak ve hayata geçirilecektir. Kamu yatırım öncelikleri özel sektörün yenilikçi ve üretken yatırımları ile ticareti destekleyecek mahiyette belirlenecek, iş, üretim, yatırım ve yaşam ortamını iyileştirecek nitelikli altyapı yatırımlarına öncelik verilecektir. Kamu yatırımlarına ayrılan kaynaklar bir taraftan öncelikli sosyal ihtiyaçları giderecek ve üretken faaliyetleri destekleyecek nitelikteki altyapı alanlarına yönlendirilirken, yatırımların maliyet etkin, verimli ve zamanında gerçekleştirilmesine, mevcut sermaye stokunun daha etkin kullanılmasına ve yatırım harcamalarının en kısa sürede ekonomik ve sosyal faydaya dönüştürülmesine azami özen gösterilecektir."

Tasarruf tedbirleri

2027 Yılı Kamu Yatırım Programı hazırlıklarında, On İkinci Kalkınma Planı ve bu doğrultuda hazırlanan 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Program'da (OVP) yer alan amaç, politikalar, öncelikler ve mali çerçevenin esas alınacağına işaret edilen genelgede, ayrıca OVP ile uyumlu olmak kaydıyla kamu idarelerinin stratejik planlarının da dikkate alınacağı kaydedildi.

Genelgede, proje bazında ödenek teklif ve tahsislerinde, devam eden öncelikli projelerden en kısa sürede tamamlanabilecek olanlara öncelik verileceğinin altı çizilerek, şunlar belirtildi:

"Tasarruf tedbirleri kapsamında zorunlu haller dışında 2027 Yılı Kamu Yatırım Programı'na yeni proje alınmayacaktır. Mevcut kamu sabit sermaye stokundan azami kapasitede yararlanılması için gerekli bakım ve onarımlara önem verilecek, vatandaşlarımızın acil ihtiyaçlarına ve ekonomide katma değer artışına doğrudan hizmet etmeyen projeler teklif edilmeyecektir."

Genelgede, bütün kuruluşların 2027 Yılı Kamu Yatırım Programı hazırlıkları ile ilgili olarak bundan sonraki süreçte, belirtilen hususlar ile "2027-2029 Dönemi Kamu Yatırım Programı Hazırlama Rehberi"nde yer alan öncelikleri, esasları ve yatırım tavanlarını dikkate almaları, tavan içinde kalmak kaydıyla Strateji ve Bütçe Başkanlığının 17 Haziran 2026 tarihli Yatırım Talepleri Duyurusuna istinaden gönderdikleri yatırım tekliflerinde varsa proje bazındaki değişiklik önerilerini ivedilikle "kaya.sbb.gov.tr" adresinde yer alan Kamu Yatırımları Bilgi Sistemi (KaYa) aracılığıyla Strateji ve Bütçe Başkanlığına göndermeleri gerektiği bildirildi.

Genelge ekinde, "2027-2029 Dönemi Kamu Yatırım Programı Hazırlama Rehberi" ile yatırım tavanlarına ilişkin tablolara yer verildi.

Yıllık enflasyonun ağustos ayında yüzde 31,5 seviyesine gerilediğini belirten Karahan, arz şoklarının manşet enflasyonu yukarı çektiğini ifade etti.

Karahan, ulaştırma ve haberleşme hizmetlerinin de dezenflasyon sürecini yavaşlattığını kaydetti.

Öncü göstergelerin kiralarda dezenflasyon yönünde ilave bir alan bulunduğuna işaret ettiğini söyleyen Karahan, temel mal enflasyonunun da önemli zorluklara rağmen ılımlı seyrini koruduğunu vurguladı.

TCMB Başkanı Karahan, iktisadi faaliyetteki yavaşlamaya karşın çeyreklik büyümenin ikinci çeyrekte hız kazandığına dikkati çekti.

Bu artışın sürükleyicisi olan dış talebin sanayi üretimini desteklediğini belirten Karahan, dezenflasyon sürecinde verimlilik artışının hız kazandığını aktardı.

Karahan, kapasite kullanımının tarihsel ortalamaların altında seyrettiğini kaydetti.

Yüksek frekanslı göstergelerin üçüncü çeyrekte yavaşlamanın süreceğine işaret ettiğini ifade eden Karahan, kredi büyümesinin tüm kredi türlerinde yavaşladığını söyledi.

Karahan, enflasyon beklentilerinin bir miktar ihtiyatlı davranılması gerektiğini gösterdiğini de belirtti.

"Dış ticaret dengesi üçüncü çeyrekte daha fazla iyileşme gösterdi"

Dış ticaret dengesinin üçüncü çeyrekte daha fazla iyileşme gösterdiğini vurgulayan Fatih Karahan, turizm gelirlerinin güçlü seyrini sürdürdüğünü söyledi.

Karahan, cari işlemler açığının da olumsuz dış faktörlere rağmen yatay seyrettiğini vurguladı.

Yurt içi yerleşiklerin Türk lirası talebinin güçlü kalmaya devam ettiğini kaydeden Karahan, döviz rezervlerinin güçlü seyrini sürdürdüğünü dile getirdi.

"Aylık dalgalanmalara rağmen, son enflasyon verileri ve öncü göstergeler, enflasyonun ana eğiliminin yavaşladığına işaret ediyor" değerlendirmesinde bulunan Karahan, iktisadi faaliyete ilişkin veriler ve arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasının sınırlı kalmasının iç talepteki zayıf seyri teyit ettiğini belirtti.

Karahan, jeopolitik gelişmelerin etkisiyle yükselen enerji fiyatlarının enflasyon görünümü üzerinde yukarı yönlü bir risk oluşturduğunu dile getirerek, "Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir." ifadesini kullandı.

TCMB Para Politikası Kurulunun politika faizine ilişkin atılacak adımları, enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyeceğini vurgulayan Karahan, para politikası kararlarının enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alındığını belirtti.

Karahan, enflasyon görünümünün ara hedeflerden önemli ölçüde sapması durumunda para politikası duruşunun sıkılaştırılacağını sözlerine ekledi.

(AA)

Türkiye ayakkabı pazarına yeni bir global marka daha girdi. Geçmişi 1939 yılına dayanan Slovak ayakkabı markası Novesta, Ontay Tekstil ile yaptığı distribütörlük anlaşmasıyla Türkiye pazarına adım attı. Novesta, anlaşmayı Türkiye’deki yeni münhasır distribütörünün Ontay Tekstil olduğunu açıklayarak duyurdu. Markanın resmi uluslararası satış ağına ilişkin sayfasına da Türkiye temsilcisi olarak Ontay Tekstil ve Onur Adnan Yaran gösterildi. Şirketlerin Linkedin hesaplarında Ontay Tekstil Novesta’nın Türkiye distribütörlüğünü üstlendiğini doğrularken, şirketin internet sitesinde marka “Türkiye resmi temsilcisi” ifadesiyle portföye dahil edildi. Şirket, Novesta’nın Türkiye’deki yeni sezon koleksiyonları ve toptan satış iş birliklerini yürütecek.

2027 koleksiyonu için sipariş almaya başladı

Türkiye operasyonunda ilk adımlar da atılmaya başlandı. Ontay Tekstil, Novesta’nın 2027 ilkbahar- yaz koleksiyonunun hazır olduğunu ve perakendeciler için katalog, fiyatlandırma ve sipariş süreçlerinin başladığını duyurdu. Böylece marka Türkiye pazarına doğrudan mağaza yatırımı yerine distribütörlük ve çok markalı perakende kanalı üzerinden giriş yapmış oldu. Ontay’ın mevcut dağıtım ağı da Novesta’nın Türkiye'deki büyümesinde kullanılabilecek bir altyapı sunuyor. Şirket, ayakkabı bakım markası Crep Protect’in de Türkiye distribütörlüğünü yürütüyor. Ontay’ın açıklamasına göre Crep Protect tarafındaki perakende ağı 2025-2026 döneminde 70’in üzerinde mağazaya ulaştı. Şirket ayrıca Eren Perakende ve Boyner gibi oyuncularla iş birlikleri gerçekleştirdi.

Üretim hala Slovakya'daki tarihi fabrikada 

Novesta’nın geçmişi, 1939’da ayakkabı üreticisi Baťa’nın Slovakya’nın Partizanske kentinde fabrika kurmasına dayanıyor. Marka, bugün de üretimini aynı yerleşkede geleneksel yöntemler ve önemli ölçüde el işçiliği kullanarak sürdürdüğünü belirtiyor. Novesta’nın özellikle doğal kauçuk taban ve pamuk kanvas kullanılan modelleri markanın temel ürün grubunu oluşturuyor. 2027 ilkbahar-yaz koleksiyonu yeni dönemin ilk önemli satış sezonu olacak. 

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, uygulanan dezeneflasyonist politika setiyle birlikte son dönemde ekonomide üretim kapasitesini korumanın da “değerli bir politika hedefi” olarak şekillenmeye başladığını söyledi. Odanın aylık Meclis toplantısında konuşan Şekib Avdagiç, son dönemde ekonomi politikasında yeni önceliğin “sıkı para + seçici kredi + üretim desteği” ekseninde şekillendiğine işaret etti. Bu dönemde uygun finansman koşullarında işlevselliğin gözetilmesi gerektiğine dikkat çeken Avdagiç, “Kredi politikası, kim kredi istiyor sorusundan çok hangi yatırım finanse edilirse Türkiye'nin üretim kapasitesi ve rekabet gücü artar sorusuna cevap verebilmelidir” dedi. Kredi politikasında etkinliğin büyük önem taşıdığını vurgulayan Avdagiç, teşviklerin şirketlere “koltuk değneği” olarak görülmemesi gerektiğini kaydetti. Şekib Avdagiç, güncel ekonomik görünüme ilişkin önemli açıklamalarda da bulundu. Enflasyon yavaşlamakla birlikte enerji fiyatlarındaki yükselişe işaret edene Şekib Avdagiç, küresel maliyet baskılarının dezenflasyon sürecini önemli sınamalarla karşı karşıya bıraktığını kaydetti. Avdagiç, yüksek seyreden enerji fiyatlarının Türkiye ekonomisi üzerindeki çok yönlü baskısına dikkat çekerek, “Özellikle petrolün 90-100 dolar bandına yerleşmesi Türkiye açısından aynı anda hem enflasyon hem cari açık hem de para politikası alanı üzerinde baskı oluşturuyor” diye konuştu.

İTO Başkanı Avdagiç, “Petrol fiyatındaki kalıcı yükseliş akaryakıt ve ulaştırma maliyetlerini artırırken, üretimin enerji faturasını da büyütüyor. Bu maliyetler belirgin geçişkenlikle mal ve hizmet fiyatlarına yansıyor. Enerji ithalatının artması kaçınılmaz olarak cari dengeyi bozuyor. Böylece petrol fiyatı yalnızca bir emtia fiyatı olmaktan çıkıp Türkiye'nin enflasyon, cari açık ve faiz politikasını aynı anda etkileyen stratejik bir değişkene dönüşüyor" ifadelerini kullandı. 

Para politikasındaki duruşa değinen Avdagiç, şunları söyledi: "Dezenflasyonist para politikası tarafında TCMB'nin yüzde 37'lik politika faizi ve kredi büyümesine yönelik makroihtiyati sınırları, finansal koşulları sıkı tutmaya devam ediyor. Ancak ekonomi yönetimi artık sadece talebi soğutmaya değil, son dönemde üretim kapasitesini korumaya da odaklanıyor. Bu nedenle yeni dönemin yaklaşımı, giderek ‘sıkı para + seçici kredi + üretim desteği’ üçgeninde şekilleniyor. Burada asıl olarak desteklerin tek tek büyüklüğünden öte, ekonomi yönetiminin son dönemde şekillendirmeye başladığı mesajın çok önemli olduğu kanaatindeyiz. Ekonominin üretim kapasitesinin korunmasının da artık dezenflasyon kadar değerli bir politika hedefi olarak görülmeye başlanması önemlidir.”

"Teşvik, şirketin koltuk değneği olmamalı" 

Ekonomi yönetiminin attığı somut adımları değerlendiren Avdagiç, "Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) kaynak limitinin 750 milyar liraya çıkarılmasını, KOSGEB'in istihdam koruma desteğinin imalat sektörünün tamamına genişletilmesini, işletmelere daha uzun vadeli ve avantajlı finansman sağlanmasını ve Eximbank'ın ihracat finansman hedefinin 59 milyar dolara yükseltmesini önemli adımlar olarak değerlendiriyoruz" dedi. “Asıl mesele kredinin miktarından ziyade, hangi sektörlere yöneldiğidir” diyen Avdagiç, “Kredi politikası da, ‘kim kredi istiyor’ sorusundan, ‘hangi yatırım finanse edilirse Türkiye'nin üretim kapasitesi ve rekabet gücü artar’ sorusuna cevap verebilmelidir. Burada hiç kuşkusuz, politika desteğinin niteliği belirleyici olacaktır. Teşvik, şirketin koltuk değneği değil, rekabet gücüne geçiş rampası olmalıdır. Enerji maliyetlerine sürekli sübvansiyon vermek yerine enerji verimliliği yatırımları finanse edilmeli; yatırım, teknoloji, ihracat, Ar-Ge ve istihdamı artıran şirketler önceliklendirilmelidir. İhracatta da yalnızca daha fazla miktar değil, daha yüksek katma değer hedefine odaklanmanın ağırlığı ve boyutu artırılmalıdır” ifadelerini kullandı.

"Yurtiçi maliyetler küreselden hızlı artıyor" 

Türkiye'nin özellikle Avrupa pazarında Çin ve diğer Asya üreticileriyle rekabet edebilmesi için kur, finansman, enerji, işgücü ve lojistik maliyetlerinin birlikte ele alındığı öngörülebilir bir üretim ortamına ihtiyacı olduğunu belirten Avdagiç, “İhracatçı açısından bir diğer sorun, sıklıkla dile getirdiğimiz gibi yurtiçi maliyetlerin küresel fiyatlardan daha hızlı yükselmesidir. Bir yandan maliyet baskısı diğer yandan küresel pazarlardaki belirsizlik ihracatçıyı savunmasız bırakırken, rekabet gücünü de hızla törpülemektedir. Üreticinin ve ihracatçının önünü görebilmesi için para, maliye ve kredi politikalarının aynı yöne bakması gerekiyor” değerlendirmelerinde bulundu. 

Bu anlamda, 2026 yılının güçlü arz yapısının öne çıktığı bir üretim dönemi olduğunun altı çizilen açıklamada, şu değerlendirmede bulunuldu:

"Üretimde ulaşılan bu yüksek seviye, TMO alımlarına da yansımış ve Kurumumuz tarihinin en yoğun alım dönemlerinden birini yaşamıştır. Buğday ve arpa hasadında sona gelinirken, Kurumumuz bu ürünlerin alım sürecini de tamamlamak üzeredir. Mısır hasadı ise ağustos ayı ortalarında başlamış olup mevcut durumda ülke genelinde hasat oranı yaklaşık yüzde 20 seviyesindedir. Fiyatların üretici lehine oluşmasıyla TMO tarafından mısır alım fiyatı açıklanmamıştır. Buğday ve arpada güçlü arz devam ederken, mısırda Akdeniz Bölgesi'ndeki hasat tamamlanma aşamasına gelmiştir. İç Anadolu Bölgesi'nin de hasada girmesiyle önümüzdeki haftalarda piyasaya mısır arzı belirgin şekilde artacaktır."

"Güçlü stoklarla piyasaya ürün arzına başlandı"

Açıklamada, mısır piyasasında görülen geçici arz daralmasının üretim bölgeleri arasındaki kısa hasat geçişi ile fiyat artışı beklentisine bağlı olarak ürünün piyasaya arzından imtina edilmesinden kaynaklandığı belirtildi.

Mısır hasadında, piyasada oluşabilecek yem ham maddesi ihtiyacının alternatif ürünlerle karşılanması ve mısır üzerindeki talep baskısının azaltılmasının hedeflendiği vurgulanan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Kurumumuz, 2026/27 satış sezonunda piyasada oluşan ihtiyaçları ve arz-talep dengesindeki gelişmeleri dikkate alarak satış başlangıcını öne çekmiş ve güçlü stoklarıyla piyasaya ürün arzına başlamıştır. İlk etapta düşük vasıflı buğdaylar TÜRİB üzerinden satışa açılmış olup, önümüzdeki günlerde satışların kapsamı genişletilerek lisanslı depoların yanı sıra TMO'nun kendi depolarında bulunan ürünler de piyasa ihtiyaçları doğrultusunda satışa sunulacaktır. Yem ham maddesi piyasasında oluşan ihtiyacın karşılanması amacıyla arpa satışlarına da başlanacaktır. Kurumumuz stoklarında bulunan arpa, başta besici ve yetiştiricilerimiz olmak üzere ilgili sektörlerin kullanımına sunularak yem ham maddesi arzı desteklenecektir. Ülkemiz hububat piyasalarında ürün arzı bakımından herhangi bir sorun bulunmamakta olup fiyat artışı beklentisi ile mısırın piyasaya arzının ötelenmesi yönündeki eğilimin devam etmesi halinde, TMO, arz güvenliğini sağlamaya yönelik gerekli her türlü tedbiri alacaktır."

AK Parti MKYK toplantısı önceki gün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında toplandı.

MKYK toplantısında Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in Orta Vadeli Program (OVP) ile ilgili ayrıntılı bir sunum yaptığı kaydedildi.

Edinilen bilgilere göre; Şimşek’in, son açıklanan enflasyon oranını hatırlatarak, bu dönem enflasyonun 2023 yılına göre yarı yarıya düştüğünü söylediği belirtildi. Ancak yine de istedikleri seviyede olmadığına dikkat çektiği belirtildi.

Konut ve gıda enflasyonuyla  mücadele

Şimşek’in toplantıda yüksek kira ve gıda enflasyonuna dikkat çekerek, daha fazla konutun yapılması için yeni projelerin geliştirileceğini, bunun içinde bütçeye ek kalemlerin konulacağını söylediği öğrenildi. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın gıda enflasyonuyla mücadele amacıyla başta yeni sulama kanalları için çalışıldığını aktardığı belirtildi.

En düşük emekli maaşı için çalışmalar sürüyor

Toplantıda emeklilerin sorunları da gündeme geldi. Her yıl artan emekli sayısına dikkat çeken Şimşek’in, “emeklilerin sorunlarının farkındayız. Çözmek için de çalışıyoruz” dediği kaydedildi.

Bakan Şimşek’in, MKYK toplantısında emekli maaşı sorununu çözmek için ilgili bakanlıkla birlikte çalıştıklarını bu çalışmanın da yakın zamanda tamamlanacağını ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sunacaklarını söylediği ifade edildi.

Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, cari açığın temmuzda yıllıklandırılmış 40,7 milyar dolar olduğunu belirten Şimşek, "Küresel ticarette belirsizliklerin ve maliyet baskılarının arttığı bu dönemde ihracatçılarımız ürün ve pazar çeşitliliği, güçlü üretim altyapısı ve değişen koşullara hızlı uyum kabiliyetiyle küresel pazarlardaki konumunu koruyor." ifadelerini kullandı.

Şimşek, hizmet ihracatının dirençli seyrinin de dış dengeyi desteklediğine işaret ederek, "Önümüzdeki dönemde ihracatçılarımızın rekabet gücünü artıracak adımlar atmaya, yüksek teknolojili ve katma değerli üretimi güçlendirecek yapısal dönüşüm politikalarımızı sürdürmeye devam edeceğiz. Bu sayede küresel ticaretteki dönüşüme ve jeopolitik gelişmelere karşı rekabet gücümüzü ve tedarik güvenliğimizi daha da güçlendireceğiz." ifadelerini kullandı. 

Cari açık, temmuzda yıllıklandırılmış 40,7 milyar dolar oldu.

Küresel ticarette belirsizliklerin ve maliyet baskılarının arttığı bu dönemde, ihracatçılarımız; ürün ve pazar çeşitliliği, güçlü üretim altyapısı ve değişen koşullara hızlı uyum kabiliyetiyle küresel pazarlardaki… pic.twitter.com/1cGntXdYgZ

— Mehmet Simsek (@memetsimsek) September 11, 2026

Açıklamaya göre, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Mega Metal Sanayi ve Ticaret AŞ'nin yüzde 860 oranındaki bedelsiz sermaye artırımı başvurusu onayladı.

Buna göre, SPK onayı kapsamında şirketin mevcut 265 milyon lira tutarındaki çıkarılmış sermayesi, iç kaynaklardan karşılanmak üzere 2 milyar 279 milyon lira artırılacak. Sermaye artırımı sonrasında şirketin çıkarılmış sermayesi 2 milyar 544 milyon liraya ulaşacak.

Gerçekleştirilecek bedelsiz sermaye artırımı aracılığıyla şirketin sermaye yapısının mevcut ölçeği ve büyüme hedefleriyle uyumlu hale getirilmesi amaçlanıyor. Sermaye artırımının, şirketin kayıtlı sermaye tavanı içerisinde gerçekleştirilmesi planlanıyor. İşlemin tamamlanmasıyla şirketin çıkarılmış sermayesi yaklaşık 9,6 katına çıkacak.

İç kaynakların sermayeye aktarılması yoluyla gerçekleştirilecek işlemin, şirketin büyüme ve yatırım hedeflerini destekleyen finansal altyapısına katkı sağlayacağı vurgulandı.

Mega Metal Yönetim Kurulu Başkanı Cüneyt Ali Turgut, bedelsiz sermaye artırımının şirketin uzun vadeli büyüme stratejisinin önemli adımlarından biri olduğunu belirtti.

Yüzde 860 oranındaki bedelsiz sermaye artırımlarının SPK tarafından onaylanmasından memnuniyet duyduğunu aktaran Turgut, "Sermayemizi 265 milyon liradan 2 milyar 544 milyon liraya yükseltecek bu adım, şirketimizin güçlü finansal yapısını daha da pekiştirmesi açısından önemli bir kilometre taşı niteliğinde." ifadesini kullandı.

Turgut, finansal altyapılarına katkı sağlayacak adımla operasyonel güçleri, üretim kapasiteleri ve rekabet güçlerini artırmaya odaklanacaklarını kaydederek, "Güçlenen sermaye yapımızın, büyüme ve yatırım hedeflerimizi destekleyeceğine inanıyoruz. Sürdürülebilir büyüme hedefimiz doğrultusunda önümüzdeki dönemde sektörümüzdeki konumumuzu güçlendirmeye ve paydaşlarımız için uzun vadeli değer yaratmaya devam edeceğiz." değerlendirmesini yaptı.

Türkiye'nin cari işlemler hesabında temmuzda 36 milyon dolarlık fazla verildiğine dikkati çeken Bolat, yıllıklandırılmış cari açığın 40,7 milyar dolar olduğunu bildirdi.

Bolat, yıllıklandırılmış altın ve enerji hariç cari işlemler hesabında 27,8 milyar dolar fazla verildiğine işaret etti.

Hizmet ihracatının temmuzda yıllıklandırılmış bazda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,2 artışla 124,7 milyar dolara ulaştığını vurgulayan Bolat, yıllıklandırılmış bazda seyahat gelirlerinin söz konusu dönemde 60,3 milyar dolar, taşımacılık gelirlerinin ise 43,7 milyar dolar olduğunu kaydetti.

Bolat, jeopolitik gerilimlerin yeniden tırmanmasıyla fiyatlardaki artan oynaklığın, cari işlemler açığı üzerindeki yukarı yönlü risklerin sürdüğüne işaret ettiğini aktardı.

Yılın kalanında ihracattaki dayanıklı görünümün cari işlemler dengesini desteklemeyi sürdürmesinin beklendiğini belirten Bolat, şu ifadeleri kullandı:

"Cari işlemler açığının milli gelire oranının tarihsel ortalamaların altında seyretmesi öngörülüyor. OVP kapsamında, cari işlemler açığının önümüzdeki dönemde kademeli olarak azaltılması hedeflenmektedir. Programda, 2026 yılında 47,5 milyar dolar ve GSYH'nin yüzde 2,6'sı seviyesinde gerçekleşmesi öngörülen cari işlemler açığının, 2027'de de 38,5 milyar dolara ve GSYH'nin yüzde 1,9'una gerilemesi, izleyen dönemde ise bu iyileşmenin devam ederek cari açığın GSYH'ye oranının 2028'de yüzde 1,8'e, 2029'da yüzde 1,6'ya düşmesi öngörülmektedir. Program döneminde ihracattaki artışın sürmesi ile turizm ve seyahat gelirlerindeki yükselişin cari dengedeki iyileşmeyi desteklemesi beklenmektedir."

"Kazanımların kalıcı hale getirilmesi temel önceliğimiz"

Bolat, OVP'ye göre ihracatın 2029'da 316 milyar dolara yükselmesinin öngörüldüğünü, aynı dönemde turizm gelirlerinin 78,5 milyar dolara ulaşmasının beklendiğini bildirdi.

Mal ihracatını ise gelecek yıl 292 milyar dolara yükseltmeyi hedeflediklerine dikkati çeken Bolat, şunları kaydetti:

"İhracatımızın ulaştığı seviye ve önümüzdeki döneme ilişkin görünüm, bu hedefe ulaşabileceğimize olan inancımızı güçlendirmektedir. Mal ve hizmetlerde katma değerli ihracata ve üretime dönük politikalarımızla programın son yılı olan 2029'da mal ve hizmetler ihracatı toplamını 450 milyar dolara çıkarmayı hedefliyoruz. Bakanlık olarak ihracat destekleri, ticaret diplomasisi, pazar ve ürün çeşitlendirmesi ile ihracatı güçlendirmeye yönelik çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. Mal ve hizmet ihracatındaki kazanımların kalıcı hale getirilmesi ve dış ticaret dengesinin cari işlemler dengesine sürdürülebilir katkı sağlaması temel önceliğimiz olmaya devam edecektir. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu 'yüksek katma değerli ve rekabetçi ihracat' vizyonu kapsamında ülkemizi dünya ihracat liginde üst sıralara taşımak üzere gayretle çalışmalarımızı sürdürüyoruz."

Buna göre, geçen ay yüzde 2,08 olan eylül ayı Tüketici Fiyat Endeksi'nde (TÜFE) artışı beklentisi, bu anket döneminde yüzde 2,12'ye çıktı. TÜFE'de artış beklentisi yıl sonu için yüzde 29,43'ten yüzde 29,61'e, 12 ay sonrası için yüzde 23,69'dan yüzde 23,70'e ve 24 ay sonrası için ise yüzde 18,03'ten yüzde 18,32'ye yükseldi.

Katılımcıların yıl sonu dolar/TL beklentisi 51,6567'den 51,5716'ya inerken, 12 ay sonrası dolar/TL beklentisi de 57,4278'den 58,6049'a çıktı.

Bir önceki anket döneminde 50,2 milyar dolar olan yıl sonu cari işlemler açığı beklentisi 50,1 milyar dolara gerilerken, gelecek yıl için de 44 milyar 444 milyon dolardan 44 milyar 368 milyon dolara indi.

Cari yıl için büyüme beklentisi geriledi

Ankette cari yıl için Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) artış beklentisi yüzde 3'e gerilerken, gelecek yıl için yüzde 4'ten yüzde 3,9'a indi.

Ankette TCMB'nin politika faizine ilişkin ilk toplantı beklentisi yüzde 37 olurken, ikinci toplantı beklentisi yüzde 36'ya, üçüncü toplantı beklentisi yüzde 35,07'ye, 12 ay sonrası için politika faizi beklentisi de yüzde 29,22'ye geriledi.

Buna göre, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı temmuz ayında 5 milyar 579 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Yıllıklandırılmış verilere göre temmuz ayında cari açık yaklaşık 40,7 milyar dolar olurken, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret dengesi de 77,2 milyar dolar açık verdi.

Aynı dönemde hizmetler dengesi 63,5 milyar dolar fazla verirken, birincil gelir dengesi 25,2 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 1,9 milyar dolar açık verdi.

Hizmetler dengesi kaynaklı net girişler temmuz ayında 8 milyar 228 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.

Bu kalem altında taşımacılık hizmetlerinden 2 milyar 893 milyon dolarlık, seyahat kaleminden ise 5 milyar 968 milyon dolarlık net gelir elde edildi.

Net efektif ve mevduatlar eksi 22,5 milyar

yıllıklandırılmış cari açığın finansmanına net portföy yatırımları 6 milyar dolar, krediler 50,9 milyar dolar ve ticari krediler 400 milyon dolar katkı verirken, finansal türevler 5,1 milyar dolar, net doğrudan yatırımlar 300 milyon dolar, net efektif ve mevduatlar 22,5 milyar dolar negatif yönlü etki yaptı.

Merkez Bankasının döviz cinsinden net rezerv azalışı 31,5 milyar dolar oldu.

Temmuz ayında doğrudan yatırımlar kaynaklı net çıkışlar 514 milyon dolar olarak kaydedildi. Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'ye toplam doğrudan yatırımları 1 milyar 154 milyon dolar, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları ise 640 milyon dolar arttı.

Gayrimenkul yatırımları incelendiğinde, yurt içi yerleşiklerin yurt dışında 169 milyon dolarlık gayrimenkul alımı, yurt dışı yerleşiklerin ise Türkiye'de 322 milyon dolarlık net gayrimenkul alımı yaptığı görüldü.

Portföy yatırımları temmuz ayında 5 milyar 841 milyon dolarlık net giriş kaydetti.

Yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi ve yatırım fonu piyasasında 1 milyar 969 milyon dolar, DİBS piyasasında ise 2 milyar 368 milyon dolar net alış yaptığı görüldü.

Yurt dışındaki tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak, yurt dışı yerleşiklerin bankaların ihraçlarında 914 milyon dolarlık ve Genel Hükümet ihraçlarında 1 milyar 710 milyon dolarlık net alış, diğer sektör ihraçlarında ise 172 milyon dolarlık net satış yaptığı tespit edildi.

Yurt dışından kredi kullanımlarında temmuz ayında bankalar 1 milyar 713 milyon dolar, diğer sektörler ise 1 milyar 998 milyon dolar net kullanım gerçekleştirirken, Genel Hükümet 130 milyon dolar net geri ödeme yaptı.

Diğer yatırımlar altında, yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları, Türk lirası cinsinden 74 milyon dolar ve yabancı para cinsinden 1 milyar 605 milyon dolar olmak üzere toplam 1 milyar 679 milyon dolarlık net artış kaydetti.

Resmi rezervlerde bu ay 14 milyar 252 milyon dolarlık net artış oldu.

Buna göre, mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış toplam ciro endeksi, temmuzda aylık bazda yüzde 1,7 arttı.

Takvim etkisinden arındırılmış sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörleri toplam ciro endeksi, aynı ayda yıllık bazda yüzde 30,2 yükseldi.

Sanayi ve inşaat endeksleri

Sanayide takvim etkisinden arındırılmış ciro endeksi, temmuzda yıllık bazda yüzde 31,5 arttı. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi ciro endeksi de bir önceki aya göre yüzde 3 artış kaydetti.

İnşaat sektöründe takvim etkisinden arındırılmış ciro endeksi, temmuzda yıllık bazda yüzde 35,8, mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış inşaat ciro endeksi de hazirana kıyasla yüzde 9,2 yükseldi.

Ticaret ve hizmet endeksleri

Takvim etkisinden arındırılmış ticaret ciro endeksi, temmuzda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 27,7 artarken, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ticaret ciro endeksi de bir önceki ayla aynı kaldı.

Hizmet sektöründe takvim etkisinden arındırılmış ciro endeksi, temmuzda geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 34,5, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış hizmet ciro endeksi bir önceki aya göre yüzde 2,5 arttı.

Buna göre ticaret satış hacmi, temmuzda bir önceki aya göre yüzde 2,5 azaldı.

Aynı ayda motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımı satış hacmi yüzde 0,9, perakende ticaret satış hacmi yüzde 0,2 artış kaydetti. Toptan ticaret satış hacmi ise yüzde 4,5 geriledi.

Ticaret satış hacmi, temmuzda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,6, motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımı satış hacmi yüzde 9,8, toptan ticaret satış hacmi yüzde 4,2 düşerken perakende ticaret satış hacmi ise yüzde 10,4 yükseldi.

Kacır, sosyal medya hesabından konuyla ilgili yaptığı paylaşımda, "TÜBİTAK, BİGG Yatırım Programı ile girişimci adaylarının teknoloji ve yenilik odaklı iş fikirlerini desteklemeye devam ediyor. Çağrı kapsamında mükemmeliyet mührü alan girişimler yüzde 3 hisse karşılığında 1 milyon 350 bin lira yatırım alabilecek. Türkiye'nin teknoloji ekosistemini güçlendirmeye, girişimcilerimizi desteklemeye devam edeceğiz." ifadelerini kullandı. 

Kacır, program için son başvuru tarihinin 30 Eylül olduğunu ve programın ayrıntılarına "https://tubitak.gov.tr/tr/duyuru/turkiyenin-ilk-yatirim-tabanli-girisimcilik-destek-programi-olan-bigg-yatirim-programinin-2026-2-cagrisi-acildi" internet adresinden ulaşılabileceğini bildirdi. 

Buna göre, vatandaşların ekonomik refahını bozacak, bununla birlikte iç piyasadaki istikrarlı seyri olumsuz etkileyecek, tüketicilerin arz ve talep dengesinde olumsuz etki yaratması muhtemel her türlü fiile karşı iç ticaret denetim birimleri tarafından denetimler uygulanıyor.

Bu kapsamda 2026 yılının 8 ayında yapılan kontroller neticesinde toplam 321 bin 911 firma ve 39 milyon 243 bin 67 ürün denetlenerek 2,24 milyar lira idari para cezası uygulandı.

Fahiş fiyat ve stokçuluk denetimleri

İç Ticaret Genel Müdürlüğünce otomotiv, stokçuluk, emlak, kuyum, fahiş fiyat, haksız ticari uygulamalar ve ödeme süreleri kapsamında yapılan denetimler neticesinde 54 bin 823 gerçek ve tüzel kişi denetlenerek aykırı fiillerde bulunan 5 bin 574 gerçek ve tüzel kişiye toplam 692 milyon 28 bin lira idari para cezası kesildi.

Fahiş fiyatlara ilişkin 399 milyon 546 bin lira, otomotiv sektörüne 142 milyon 630 bin lira, emlak sektörüne 39 milyon 28 bin lira, kuyum sektörüne ise 13 milyon 122 bin lira idari para cezası uygulandı.

Ticari elektronik ileti, çalışma saatleri ve lisanslı depolara ilişkin denetimlerde uygulanan idari para cezası miktarı ise 91 milyon 842 bin lira olarak gerçekleşti.

Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünce 85 milyon tüketicinin günlük hayatta hemen hemen her gün taraf olduğu sözleşmeler, reklam ve haksız ticari uygulamalar, ürün güvenliği kapsamında gerçekleştirilen kontrollerde 2026 yılının 8 ayında 37 bin 445 gerçek ve tüzel kişi denetlenerek aykırı eylemlerde bulunan 1342 gerçek ve tüzel kişiye toplamda 771 milyon 93 bin lira idari para cezası uygulandı.

Denetimlerde ön ödemeli konut satışları, abonelik ve mesafeli satış sözleşmeleri, taksitli satış ödemeleri, paket tur ve devre tatil gibi tüketicilerin taraf olduğu sözleşmelerdeki aykırılıklardan dolayı 540 milyon 144 bin lira, reklam ve haksız ticari uygulama denetimleri kapsamında 218 milyon 478 bin lira, piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri kapsamındaki ürün güvenliği denetimlerinde aykırı bulunan fiiller için ise 12 milyon 471 bin lira idari para cezası kesildi.

Ankara'da 14,5 milyon ürün denetlendi

Ticaret il müdürlükleri aracılığıyla yapılan kontrollerde de 229 bin 643 firma denetlendi, 47 bin 474 firmaya 777 milyon 631 bin lira idari para cezası uygulandı.

Denetimlerde İstanbul'da aykırılık tespit edilen 123 bin 759 ürünle ilgili 578 milyon 534 bin lira ceza kesildi.

Ankara'da 14 milyon 514 bin 943, İstanbul'da 5 milyon 151 bin 297 ve Antalya'da 4 milyon 425 bin 23 ürün denetlendi.

Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatı tarafından gerçekleştirilen iç ticarete ilişkin denetim faaliyetleri kapsamında toplam 39 bin 758 firma ile 4 milyon 964 bin 776 ürün incelendi, iş ve işlemlerinde mevzuata aykırılık tespit edilen 8 bin 951 işletmeye toplam 366 milyon 584 bin lira idari para cezası kesildi.

Rekabet Kurumu tarafından yapılan çalışmalar kapsamında 2025 yılında toplam 227 firmaya 13 milyar 230 milyon 770 bin lira idari para cezası uygulandı, 2026 yılının 8 ayında başta iş gücü piyasaları, bilişim teknolojileri ve platform hizmetleri, otomotiv sektörü ve gıda endüstrisi alanlarında faaliyet gösteren 248 firmaya 19 milyar 700 milyon lira idari para cezası kesildi.

Duyuruda, 1211 sayılı Kanun'un TCMB'ye verdiği yetkiye dayanarak, E9 Emisyon Grubu 9. tertip 50 TL ve 8. tertip 5 TL banknotların bugünden itibaren tedavüle verileceği bildirildi.

Halen tedavülde bulunan E9 Emisyon Grubu önceki tertip banknotlara kıyasla, 9. tertip 50 TL ve 8. tertip 5 TL banknotlardaki imzaların Başkan Dr. Fatih Karahan ile birlikte, 50 TL banknotlarda Başkan Yardımcısı Dr. Gazi İshak Kara'ya, 5 TL banknotlarda Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Fatma Özkul'a ait olacak şekilde yeniden düzenlendiği belirtilen duyuruda, "Söz konusu banknotlar, üzerindeki imzalar dışında boyutları, ön ve arka yüz kompozisyonları ile genel nitelik ve görünümleri bakımından önceki tertiplerle tamamen aynıdır. Yeni tertip banknotlar önceki tertip banknotlar ile birlikte tedavül edecektir." denildi.

Sosyal hesabından paylaşım yapan Kacır, Türkiye'nin planlı sanayi alanlarını büyütmeye devam ettiklerini belirterek, "Kepsut OSB, Balıkesir'imize, ülkemize hayırlı olsun. 2002'de 191 olan OSB sayısı bugün 373'e, OSB'lerde istihdam 415 binden 2 milyon 700 bin kişiye ulaştı. OSB'leri çevre dostu, yüksek teknoloji ve katma değer odaklı üretim merkezleri haline getirdik. Sanayicimizi desteklemeyi, Türkiye'ye değer katan müteşebbislerimizin yanında olmayı sürdüreceğiz." ifadelerini kullandı. 

MNG Havayolları'nın Hong Kong Uluslararası Havalimanı (HKIA), 9 Eylül 2026 tarihinde Hong Kong’da düzenlenen Belt and Road Summit kapsamında, hava kargo bağlantılarını geliştirmek ve havacılık alanındaki iş birliklerini güçlendirmek amacıyla Mutabakat Anlaşması (MoU) imzaladığı bildirildi.

İmza törenine, MNG Havayolları CEO’su Ali Sedat Özkazanç ve Hong Kong Havalimanı otoritesi CEO’su Vivian Cheung ile Belt and Road Sorumlusu Nicolas Ho Lik-chi de katıldı.

Açıklamaya göre, iş birliği kapsamında MNG Havayolları ve HKIA hava bağlantılarının geliştirilmesi, operasyonel verimlilik ve hizmet kalitesinin artırılması, yönetim deneyimi ve bilgi paylaşımı ile sürdürülebilirlik alanlarında ortak çalışmalar yürütülecek. Taraflar ayrıca Hong Kong Uluslararası Havacılık Akademisi’nin eğitim programları aracılığıyla yetenek gelişimini de desteklenecek.

MNG Havayolları CEO’su Ali Sedat Özkazanç, Hong Kong’un, küresel hava kargo taşımacılığının en önemli merkezlerinden biri olduğunu belirterek, ‘’Hong Kong Uluslararası Havalimanı ile attığımız bu adımın, Türkiye ile Asya arasındaki hava kargo bağlantılarının gelişimine önemli katkı sağlayacağına inanıyoruz. MNG Havayolları olarak operasyonel gücümüz, esnek hizmet anlayışımız ve genişleyen uçuş ağımızla müşterilerimize sunduğumuz çözümleri geliştirirken, küresel pazarlardaki varlığımızı da güçlendirmeye devam ediyoruz’’ dedi.  

HKIA CEO’su Vivian Cheung de,  Mart 2026 itibarıyla HKIA’nın, 41 Belt and Road bölgesindeki 78 havalimanına bağlantı sağladığına dikkat çekti. Cheung, ‘’Belt and Road ülkeleriyle havacılık alanındaki ilişkilerimizi daha ileriye taşımaktan ve HKIA’nın uluslararası bir havacılık merkezi olarak konumunu pekiştirmekten memnuniyet duyuyoruz” diye konuştu.

İstanbul Havalimanı merkezli operasyonlarını sürdüren Türkiye’nin ilk özel kargo havayolu MNG Havayolları, Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika’da 60’tan fazla destinasyona kargo uçuşları gerçekleştiriyor. Türkiye ile Hong Kong arasında haftada 8 ila 10 uçuş gerçekleştiren şirket, bu hatta artan talebi karşılamak üzere uçuş frekansını artırmayı hedefliyor.

Ankara Sanayi Odası’nın (ASO) geleneksel olarak düzenlediği ve Ankara’da görev yapan diplomatik misyonların temsilcilerine yönelik yapılan Büyükelçiler Resepsiyonu yapıldı. Ankara’nın Cumhuriyet tarihi mekanlarından Etnografya Müzesi bahçesindeki resepsiyona, çok sayıda büyükelçi ve yabancı ülke misyonlarının temsilcileri yanında, iş ve siyaset dünyasının önde gelen isimleri katıldı. Resepsiyonda, ASO Başkanı Seyit Ardıç, Türkiye’nin ilk sıfır atık organize sanayi bölgesini kurmak için harekete geçtiklerini duyururken, TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu dünyanın enerji, gıda, iklim ve teknoloji dönüşümüyle yeni bir düzen kurulduğunu, iş dünyasının bu dönemde barış ve istikrar beklediğini vurguladı. Dışişleri Bakan Yardımcısı Hacı Ali Özel de  bakanlık olarak iş dünyasının yurt dışı faaliyetlerine destek verdiklerini kaydetti. Resepsiyona TBMM Savunma Komisyonu Başkanı, Eski Genelkurmay Başkanı ve Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş da katıldı.

"Ankara sıfır atık sanayicilikte de öne çıkıyor"

ASO Başkanı Seyit Ardıç ve yönetim kurulu üyeleri tarafından konukların karşılanmasının ardından resepsiyonun açılış konuşmasını yapan ASO Başkanı Seyit Ardıç, Basra Körfezi’nin Irak ve Türkiye üzerinden Avrupa ile diğer coğrafyalara bağlanmasını sağlayacak Kalkınma Yolu başta olmak üzere, lojistik ağlarının Ankara’da kesiştiğini vurgulayarak, ekonomik kararların artık maliyet ve verimlilik yanında, güvenlik, tedarik sürekliliği, stratejik bağımlılığın azaltılması ve jeopolitik güvenliğin de dikkate alınarak verildiğini hatırlattı. Türkiye’nin ve Ankara’nın bu bağlamda coğrafi konumuyla öne çıktığını, Türkiye’nin ülke olarak güç merkezleri arasında özel bir konumda bulunduğunu vurgulayarak, “Orta Asya'nın enerji ve ham madde kaynaklarına yakınlığı, Türk dünyasıyla derinleşen bağları, Orta Doğu pazarlarına erişimi ve Güney Asya'ya uzanan bağlantıları Türkiye'ye geniş bir ekonomik hareket alanı sağlamaktadır. Türkiye'nin bu konumunu güçlendiren unsurlardan biri de jeostratejik konumudur. Çin ve Orta Asya'yı Avrupa'ya bağlayan Orta Koridor ile Basra Körfezi'nden Avrupa'ya uzanacak Kalkınma Yolu'nun Türkiye'de kesişmesi, ülkemizi ticaret ve lojistik ağlarının doğal merkezlerinden biri haline getirmektedir" dedi.

Ankara’nın 15 OSB, 11 teknoloji geliştirme merkezi, 22 üniversite, 168 AR-GE, 39 tasarım merkeziyle güçlü bir teknolojik kapasiteye sahip, yıllık yaklaşık 20 milyar dolarlık ihracatı içinde yüzde 13 yüksek teknolojili ürün ile Türkiye ortalamasının çok üzerinde bir seviyeye ulaştığını hatırlatan Ardıç, savunma sanayisinde merkez konumda bulunduğunu anlattı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himaye ettiği Sıfır Atık hareketinin sanayi kesiminde de uygulanması için bir proje başlattıklarını belirten Seyit Ardıç, Türkiye’nin ilk sıfır atık OSB’sini kurmak için harekete geçtiklerini belirterek şunları kaydetti:

“Yaklaşık 5 milyon metrekarelik alanda kurulacak ve 250 civarında firmaya ev sahipliği yapacak ASO Döngüsel Sanayi ve Sıfır Atık OSB'de bir işletmenin firesi, atık ısısı ve suyu başka bir işletmenin girdisine dönüşecek, kaynaklar bölge ölçeğinde verimli biçimde yönetilecektir. Endüstriyel simbiyoz, kaynak verimliliği, Sıfır Atık ve Yeşil OSB ilkelerine dayanacak bu modeli bir çevre projesinin ötesinde, ihracat pazarlarımızı koruyacak, kaynak güvenliğini güçlendirecek ve yeşil finansmana erişimi destekleyecek bir sanayi rekabet altyapısı olarak görüyoruz."

Gümrük Birliği güncellemesi ve iş dünyasının yaşadığı seyahat sorunları gündeme geldi

Büyükelçi ve misyon temsilcilerine yönelik olarak ise Seyit Ardıç konuşmasında iş insanlarının yaşadığı vize sorununun çözüme kavuşturulması gerektiğinin altını çizdi. Türkiye’nin ana ihracat pazarı ve en büyük dış ticaret ortağı durumundaki Avrupa Birliği ile uygulamadaki Gümrük Birliği’nin yenilenmesi ihtiyacını belirten Ardıç, “30 yılı geride bırakan Gümrük Birliği'nin günümüz ticaretinin ihtiyaçlarına göre güncellenmesi, Türkiye kadar Avrupa Birliği'nin de yararınadır. Vize süreçleri ise iş dünyamızın önündeki en büyük engellerden biri haline gelmiştir. Avrupa ile böylesine güçlü ekonomik bağlara sahip sanayicilerimizin, vize sorunu nedeniyle iş seyahatlerini dahi planlayamaması, karşılıklı ticaretimizin ulaştığı düzeyle bağdaşmıyor. Artık bu iki başlıkta somut adımlar atılması için güçlü desteğinizi bekliyoruz” diye konuştu.

Hisarcıklıoğlu: Sanayici barış, istikrar ve öngörülebilirlik ister

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu geleneksel ASO Büyükelçiler Resepsiyonunda yaptığı konuşmada, mega trendlere işaret ederek, dünyanın yeni bir düzen oluşturduğunu söyledi. Hisarcıklıoğlu sözlerini şöyle sürdürdü:

“Jeopolitik çatışmalar, korumacılık, tedarik zinciri kırılganlıkları küresel büyümeyi tehdit ediyor. Enerji, gıda, iklim ve teknolojilerdeki dönüşüm yeni bir düzen kurmaktadır. Böyle bir dönemde iş dünyamızın beklentisi açıktır, barış, istikrar ve öngörülebilirlik isteriz. Duvarlara değil köprülere ihtiyacımız var. Türkiye de bu köprülerden biridir. Stratejik konumu, güçlü sanayisi ve girişimci insan kaynağıyla bu rolü Türkiye hak etmektedir.”

Türk sanayicilerin, başta Avrupa olmak üzere, dünya değer zincirinin güvenilir bir parçası olduğunu belirten Hisarcıklıoğlu, TOBB’un farklı coğrafyalardaki iş dünyaları arasında bu bağlamda köprüler kuran bir kuruluş olduğunu anlattı.  TOBB Başkanı, Türk müteahhitlerin uluslararası alanda yaptığı başarılı işleri de hatırlattı.

“COP31 Türkiye toplantısına Büyükelçilerin desteğini önemsiyoruz” 

Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı 9 Kasım’da başlayacak COP31 toplantılarının hazırlıklarının sürdüğünü, TOBB’un COP31’in özel sektör temsilcisi olduğunu hatırlatan Hisarcıklıoğlu, iş dünyasını bu küresel sürecin aktif bir parçası haline getirmek istediklerini bildirdi. Büyükelçilerin desteğini önemsediklerini belirten Hisarcıklıoğlu, “Ülkeleri, iş dünyası kuruluşlarını ve şirketlerini, COP31 çalışmalarına davet ediyoruz. Karşılıklı ticaret ve yatırımı artırmanın en somut yolu bu ortak çalışmadır. Devletler, diplomasi ve iş dünyasıyla da birlikte çalışmalı. Türk iş dünyası olarak üretmeye ve yatırım yapmaya devam edeceğiz.” dedi.

Hacı Ali Özel: Türk iş dünyasına destek veriyoruz

Resepsiyonda bir konuşma yapan Dışişleri Bakan Yardımcısı Hacı Ali Özel de iş dünyası ile diplomatları buluşturan etkinliğin önemine dikkat çekti. Türkiye’nin üretim, girişimcilik ruhu ve geniş coğrafyalardaki ekonomik bağlarının bulunduğunu vurgulayan Hacı Ali Özel, diplomatik ve ekonomik aktörlerin işbirliğinin önemini belirterek, “Bu etkinlik, diplomasinin yalnızca devletler arasındaki ilişkilerden ibaret olmadığını, ekonomik ilişkilerimizin, ticaretimizin, yatırımlarımızın ve girişimcilerimizin de dış politikamızın önemli birer unsuru olduğunu bir kez daha gösterdi” dedi.  Özel, “Bakanlık olarak biz de iş dünyamızın önünü açan, ticaret ve yatırım ilişkilerimizi güçlendiren ve Türk girişimcilerimizin yurt dışındaki faaliyetlerine katkı sağlayan bir diplomasi anlayışını kararlılıkla sürdürüyoruz” diye konuştu.

Resepsiyon, Ankara Büyükşehir Belediyesi Kent Orkestrası’nın konseriyle devam etti.