Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Bakanlığının 2026 yılı bütçesine ilişkin sunumuna, Gürcistan-Azerbaycan sınırında askeri kargo uçağının düşmesi sonucu şehit olan 20 kahraman askere Allah'tan rahmet dileyerek başladı.
Türkiye'nin dünya çapında bir turizm markası olduğunu belirten Ersoy, turizm verilerinin de bu gerçeği tartışmasız şekilde ortaya koyduğunu söyledi.
Rusya-Ukrayna savaşının olumsuz etkilerine rağmen ön rezervasyonların 2025 yılı için çok iyi bir sezonun sinyallerini verdiğini belirten Ersoy, ancak Paskalya tatiline gelen 23 Nisan İstanbul depreminin, Hindistan-Pakistan savaşının, 12-24 Haziran tarihlerindeki İsrail-İran savaşı ve İran'daki nükleer tesislerin hedef alınabileceği endişesinin kıyı bölgelerinde aile ağırlıklı rezervasyonlarda iptallere ve yeni rezervasyon akışının yavaşlamasına sebebiyet verdiğini anlattı.
Göreve geldiği 2018'den bu yana önemli bir stratejiyi hayata geçirmek için mücadele verdiklerini ve krizlere dayanıklı bir turizm sektörü oluşturma hedefinde olduklarını belirten Ersoy, yaşanan bu krizlerde Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı ile başlattıkları çok yoğun tanıtım kampanyaları ile rezervasyon akışını tekrar hızlandırdıklarını ifade etti.
Ersoy, turizm istatistiklerine ilişkin şunları kaydetti:
"2025 yılı ocak-eylül döneminde ülkemize gelen toplam ziyaretçi sayısı 50 milyon kişi olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemdeki turizm gelirimiz ise bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 5,7 artarak 50 milyar dolara yükseldi. Bu tüm zamanların 9 aylık gelir rekoru anlamına gelmektedir. 2017'de dünyada en çok turist çeken ülkeler arasında 8'inciyken 2024'te 4'üncü sıraya yerleştik. Turizm gelirlerimizde de büyük bir sıçrama yaşandı, 2017'de 15'inci sırada olan ülkemiz, 2024'te 7'nciliğe yükseldi. Bu ivme, yıl sonunda ulaşmayı hedeflediğimiz 64 milyar dolarlık gelir hedefine adım adım yaklaştığımızı göstermektedir."
Hedef ülkeleri kapsayacak şekilde dijital platformlarda iletişim ve tanıtım çalışmalarını bu yıl sürdürdüklerini belirten Ersoy, YouTube kanallarıyla 5,28 milyon abone, TikTok'ta 4,8 milyon takipçi ile rakip ülke hesapları arasında birinci sıradaki yerini koruduklarını, Instagram'da ise 3,8 milyon takipçi ile ikinci sırada yer aldıklarını söyledi.
"2025 yılında 65 ilde 255 kazı alanına ulaştık"
Bakan Ersoy, arkeolojinin öncelik verdikleri alanların başında geldiğini belirterek, şunları kaydetti:
"2025 yılı sonunda, yürütülen tüm kazı ve araştırma çalışmalarının sayısı yıllık 780'e ulaşmış olacak. Kültürel mirasımıza verdiğimiz önem ve sorumluluk bilinci ile özverili çalışmalar neticesinde ülkemizdeki tescilli taşınmaz kültür varlıklarının sayısı 129 bin 506'ya, sit alanlarının sayısı ise 27 bin 462'ye yükselmiş bulunmaktadır. 2025 yılında 65 ilde 255 kazı alanına ulaştık. Yabancı heyetlerce yürütülen 29 kazımızı da 12 aylık kazı programına dahil ederek her birine Türk Koordinatör Kazı Başkanı atadık. Tüm bu işler için 2025 yılında 3,5 milyar lira kaynak ayırdık. Proje kapsamında, ilk 10 aylık süreçte 1200'den fazla uzman, 3 binden fazla çalışanın istihdam edilmesi, 15 binden fazla envanterlik buluntunun gün yüzüne çıkarılması ve bu buluntuların bilimsel yayınlar aracılığıyla arkeoloji dünyasına kazandırılacak olması da nitelik olarak en üst seviyeye çıktığımızın göstergeleridir."
Ecdat yadigarı vakıf eserleriyle ilgili çalışmalara da değinen Ersoy, 2025 yılının 9 ayında 101 eserin onarım ve restorasyonunun tamamlandığını, yıl sonuna kadar bu sayıyı 121'e çıkarmayı planladıklarını söyledi.
Son 2 yılda yurt içinde İstanbul Fatih Beyazıt Camii, İstanbul Fatih Süleymaniye Külliyesi Darüşşifası ve Sıra Odalar başta olmak üzere 166 vakıf kültür varlığının onarım-restorasyonlarının tamamlandığını belirten Ersoy, 2025 yılı içerisinde tarihinde ilk kez Ayasofya-i Kebir Cami-i Bütüncül Projesi'nin tamamlandığını, olası risklere karşı Ayasofya'nın koruma çalışmalarının devam ettiğini kaydetti.
Ersoy, bu kapsamda Ayasofya'da tarihinin en büyük restorasyon çalışmalarının sürdüğünü ifade ederek, "Eserlerimiz üzerinde yapılan tüm restorasyon faaliyetlerimizde, üniversitelerimizden alanında uzman akademisyenler tarafından oluşturulan bilim kurulları görev almakta, yapılan her müdahale ve koruma işlemi kurul kararlarıyla uygulanmaktadır." dedi.
Bakanlık olarak sadece vakıf eserlerini koruyup ihya etmekle kalmadıklarını, vakıf senedi gereklerini de vakfedenlerin iradelerine uygun olarak yerine getirdiklerini anlatan Ersoy, bu yıl 7 bin kişiye aylık bağlandığını ve 50 bin öğrenciye karşılıksız burs verildiğini, 75 binin üzerinde aileye ise her ay düzenli olarak gıda yardımı yapıldığını bildirdi.
Ersoy, Gece Müzeciliği uygulamasıyla artık Anadolu'nun kadim hazinelerinin güneş battıktan sonra da medeniyet ışığıyla aydınlandığına dikkati çekerek, "2025 yaz döneminde, 1 Haziran-1 Ekim tarihleri arasında 27 müze ve ören yerinde gece ziyaret imkanı sunuldu. 2024 yılında başlattığımız uygulama kapsamında, içinde bulunduğumuz yıl 550 binden fazla ziyaretçi bu eşsiz deneyimden faydalandı." dedi.
Hatay'da Eski Meclis Binası ve gastronomi binalarında restorasyon çalışmalarının, Kurtuluş Caddesinin tarihi dokusunu ayağa kaldırmak amacıyla başlatılan kentsel tasarım uygulamalarının 1. ve 2 etap çalışmalarının devam ettiğini belirten Ersoy, "Aslına uygun olarak yeniden inşa edilen Hatay Tarihi Meclis binasının önümüzdeki dönemde Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğümüze bağlı yerleşik bir sahne olarak hizmet verecek." ifadelerini kullandı.
Deprem bölgesindeki özel mülkiyette bulunan tescilli taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik yardım çalışmaları için bu yıl 1,5 milyar lira ödenek ayırdıklarını anlatan Ersoy, 2026'da ise 1,5 milyar lira ödenek ayırmayı planladıklarını söyledi.
Ersoy, Diyarbakır E Tipi Kapalı Cezaevi'ni müze, tiyatro salonu, konferans salonu, atölyeler, kütüphane ve açık hava etkinlik alanlarını içeren bir kompleks olarak 2026 yılı içerisinde vatandaşların ziyaretine açacaklarını bildirdi.
"Müze ve ören yerlerini yaklaşık 29 milyon 700 bin kişi ziyaret etti"
Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy, yeniden inşa edilecek Antalya Müzesine ilişkin de şunları kaydetti:
"Antalya Müzemizi, çok daha fazla eserimizin sergilenmesine olanak verecek çağdaş müzecilik anlayışıyla 2026 yılında halkımızla buluşturacağız. Çağdaş müzecilik sembolü haline gelecek yeni Antalya Müzesi'nde kapalı alan 9 bin 500 metrekareden tam 19 bin 500 metrekareye çıkacak. Mevcut alan böylece neredeyse ikiye katlanacak. Açık alan da modern müzecilik anlayışı ile 22 bin 677 metrekare ile güncellenecek. Yeni müzenin sergi alanlarında yaklaşık yüzde 164'lük bir artış olacak. Mevcut 4 bin 172 metrekarelik sergi alanı, 11 bin metrekareye yükselecek. Böylelikle depoda sergilenmeyi bekleyen eserlerin büyük bölümü ziyaretçilerini ağırlamaya başlayacak."
Haydarpaşa ve Sirkeci garlarında dönüşüm sürecinin devam ettiğini belirten Ersoy, uluslararası restorasyon ilkeleri ve bilim kurulu eşliğinde yürütülen bu sürecin sonunda Tarihi Haydarpaşa Garı'nda tren taşımacılığı sürerken Anadolu Yakası'nın ilk Arkeoloji Müzesi'ni Haydarpaşa'da hayata geçireceklerini anlattı.
Ersoy, proje kapsamında tarihi binaların restorasyonunu, millet bahçesini, sergi alanlarını ve arkeoloji müzesini kapsayan ilk etabın açılışını 2026 yılı içerisinde yapmayı planladıklarını söyledi.
Kültür varlıklarıyla ilgili çalışmaların sadece bugünle sınırlı olmadığını vurgulayan Ersoy, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Gerek diplomatik gerekse de hukuki yollardan yürüttüğümüz çalışmalar neticesinde, son olarak iadesini sağladığımız eserlerle birlikte, 2025 yılında yurt dışından 109 eseri ülkemize kazandırdık. 2002-2025 yılları arasında yurt dışından getirilen 13 bin 377 eserin 9 bin 62'si 2018 yılı sonrasında ülkemize kazandırıldı. 2025 yılı itibarıyla 217 müze, 146 düzenlenmiş ören yeri ile hizmet vermekteyiz. Bunların yanı sıra bugün sayısı 448'e ulaşan Bakanlığımız denetiminde faaliyet gösteren özel müze bulunmaktadır. Bu özel müzelerde toplamda 285 bin 348 kayıtlı eser yer almaktadır. 2025 yılı Ekim ayı sonu itibarıyla Bakanlığımıza bağlı müze ve ören yerlerini yaklaşık 29 milyon 700 bin kişi ziyaret etmiştir."
(AA)
