E-pazaryerleri ‘gelenekleri’ yıkıyor mu?

Koronavirüs salgını perakende sektöründe tüketici alışkanlıklarını değiştirdi. Evlere kapanma sürecinde e-ticaret kanallarına yönelim hızla arttı. Bu değişim ve dönüşümde geleneksel esnafın kısıtlamalar sebebiyle uzun süre kepenk indirmesi de etkili oldu.

Haziran itibarıyla her ne kadar kademeli normalleşme süreci başlasa da bundan böyle perakende sektöründe hiçbir şey eskisi gibi olmayacak.

Özellikle de geleneksel ticaret yapan pazaryerleri ve esnaf için…

Lakin pandemi ile geçen 2020 yılında 99 bin 588 esnaf kapandı. 2021’in ilk çeyreğinde kapıya kilit vuran esnaf sayısı 29 bini aştı. İşlerini yürütmeye çalışanlar da bugün hibe kredilerle ayakta kalmaya çalışıyor.

Öte yandan, salgınla birlikte daha da hızlanan dijital dönüşüme ayak uyduramayan esnafı daha da zor günler bekliyor.

Bu doğrultuda, Rekabet Kurumu tarafından yayınlanan “E-Pazaryeri Platformları Sektör İncelemesi Ön Raporu” geleceğe ışık tutar nitelikte.

İşlem hacimleri her geçen gün katlanıyor

Rapora göre; tüketiciler ile satıcılara pazar alanı sağlayan ve alışverişi kolaylaştıran dijital pazaryerleri, 2019 yılında 24 milyar TL olan işlem hacimlerini, 2020 yılında 34,1 milyar TL’ye çıkardı. Böylece e-ticaret hacminin yüzde 64 büyüdüğü 2020’nin ilk 6 ayında, e-pazaryerlerinin işlem hacmi yüzde 112 arttı.

Küresel perakende ticaret hacmi ise 2020’de yüzde 3 daralırken, perakende e-ticaret yüzde 27,6 artış kaydetti. Avrupa Birliği ülkelerinde de perakende e-ticaret, Nisan 2020’de, bir önceki yılın aynı dönemine göre, yüzde 30 arttı.

Tüm bu veriler, tüketici talebinin salgın nedeniyle fiziksel satış kanalından internet kanalına yöneldiğini ortaya koydu.

2024 yılı öngörüsü ise; perakende e-ticaretin, 2019’da toplam perakende ticaretten aldığı yüzde 13,6’lık payın, üç yıl içinde yüzde 21,8’e tırmanacağı yönündü.

Türkiye’nin ilk sırada olacağı öngörülüyor

Ülkelerin perakende e-ticaret gelişimine de yer verilen raporda; Türkiye’nin yıllık ortalama yüzde 20,2 büyüme oranıyla ilk sırada yer alacağı tahmin ediliyor.

Veriler, salgın ile birlikte değişen ve alışkanlığa dönüşmesi beklenen tüketici davranışlarının da etkisiyle, perakende e-ticaret satış kanalının, perakende ticaretin vazgeçilmez bir parçası olacağına ve Türkiye’nin bu dönüşümde en yüksek potansiyele sahip ülkeler arasında yer alacağına işaret ediyor.

Ayrıca, 2020’de internetten alışveriş yapma oranının dünya genelinde yüzde 74, Türkiye’de de yüzde 63 seviyesinde olduğu; 2021’e gelindiğinde ise bu oran dünya genelinde 2,8 puan artarken, Türkiye’deki sıçramanın 12 puanı bulduğunun altı çiziliyor.

Her yıl yüzde 50’nin üstünde büyüyor

Raporda yer alan veriler, perakende e-ticaretin, Türkiye’de hızlı bir yükseliş içinde olduğunu ortaya koyuyor.

Koronavirüs salgınıyla birlikte, ülkemizde halihazırda artış eğiliminde olan perakende e-ticaretin kapsam ve ölçeği, özellikle ayakkabı, parfüm, giyim, tüketici elektroniği, gıda gibi tüketim ürünleri yönüyle daha da genişledi ve tabana yayıldı.

Bu büyümede, söz konusu tüketim ürünlerine yönelik tek duraklı alışveriş imkanı sunan Amazon Türkiye, Hepsiburada, N11, Trendyol gibi çok kategorili e-pazaryerleri ön plana çıktı.

E-pazaryeri platformlarının toplam işlem hacimleri incelendiğinde, ortaya çıkan ilk bulgu, pazarın 2016’dan bu yana her yıl yüzde 50’nin üstünde büyüdüğü yönünde.

Reklam harcamaları kat be kat arttı

Öte yandan, 2019’a kadar Hepsiburada’nın liderliğinde, birbirine yakın pazar paylarına sahip dört teşebbüs tarafından domine edilen pazar, 2020 itibarıyla Trendyol’un liderliğinde iki teşebbüs tarafından domine edilen bir yapıya evrildi.

Trendyol’un 2018’de başlayan ve 2020’de belirgin hale gelen yükselişinde, şirketin, 2018’de Alibaba Grubu’na dahil edilmesinin etkili olduğu düşünülüyor. Son yıllarda diğer oyunculara kıyasla oldukça yüksek düzeyde gerçekleşen reklam harcamaları da Türkiye pazarına adapte olmak amacıyla yaptığı yatırımlar olarak değerlendiriliyor.

E-pazaryerlerinin reklam harcamalarının, 2019’da bir önceki yılın iki katını aştığına, 2020’de ise yüzde 67 arttığına da dikkat çekiliyor.

Büyüme potansiyellerinin henüz başındalar

Raporda, e-pazaryerlerinin, 2018 itibarıyla hızla büyüyen pazarda ölçeklerini genişletmek üzere yoğun çaba içerisinde olduğu; Trendyol ve Hepsiburada’nın pazarda öne çıktığı; ancak pazarın henüz başında olduğu büyüme potansiyeli dikkate alındığında, bu pazaryerleri için dahi halihazırda ölçek ekonomilerinin önemli boyutlara ulaşmadığına işaret ediliyor.

Sonuç itibarıyla, tüm bu veriler, geleneksel ticaret yapan esnaf için dikkate değer ve yol gösterici tespitler içeriyor. Lakin, üst tarafta da belirttiğim gibi salgınla birlikte daha da hızlanan dijital dönüşüme ayak uyduramayan geleneksel esnafı çok daha zor günler bekliyor…

YORUM EKLE

banner69