‘Cumartesi yasağı’ cironun yarısını götürecek

Türkiye’de 90 bin, Bursa’da 4 bin esnafın yer aldığı tarihi çarşılar ‘cumartesi serbestliği’ istiyor. Aksi halde ciro kayıplarının yüzde 50’yi bulacağını belirten tarihi çarşı esnafı, zaten borç yükü altında ezildiklerini ve nefes alabilmek için tüm iş yerlerini kapsayacak düzenlemelere ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

‘Cumartesi yasağı’ cironun yarısını götürecek

Covid-19 salgını tedbirleri kapsamında kırmızı il statüsündeki en yüksek riskli 58 ilde cumartesi dahil hafta sonu yasakları başladı. Sokağa çıkma kısıtlamasının uygulandığı illerde temel gıda maddesi satanların dışındaki iş yerlerinin yasak kapsamında olması beraberinde birçok tartışmayı getirdi. Türkiye’de 90 bin, Bursa’da 4 bin esnafın yer aldığı tarihi çarşılar haksız rekabetin önlenmesi ve ciro kaybı yaşanmaması için ‘cumartesi serbestliği’ istiyor.

“HAFTANIN BEŞ GÜNÜNE BEDEL”

Türkiye Tarihi Çarşılar Federasyonu Yönetim Kurulu Başkanı Muhsin Özyıldırım, esnaf için cumartesi günü yapılan işin haftanın beş gününe bedel olduğunu belirterek, “Esnaf kapalı kaldığında ciro kaybı yüzde 50’yi buluyor. Ancak vergi, kira, işçilik gibi giderler yüzde 50 düşmüyor. Esnaf zaten borçlu ve borcunu ödeyemiyor. Pazarları kapansın ama cumartesileri açık olsun. Hatta pazar günleri fırınlar hariç tam kapanma yapılsın. Esnafımız bu doğrultuda Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi’ne (CİMER) taleplerini iletiyor. Öte yandan tarihi çarşılarda esnafın yüzde 15’ini oluşturan hizmet sektörünün işleri hem hafta sonu hem ramazan ayı yasakları nedeniyle daha da zorlaşacak” dedi.

“ÇOK HAKSIZLIKLAR OLUYOR”

Hafta sonu esnafın kapalı olmasına karşın zincir marketlerin açık kaldığına değinen Özyıldırım, “Bu yasaklar marketlerin hoşuna gidiyor. Çünkü herkes onlara akın ediyor. Marketler hafta sonları dolup taşıyor” şeklinde konuştu. Diğer yandan marketlerde temel gıdanın dışında tencere, tava, masa, sandalye, ayakkabı gibi ürünlerin de satıldığının altını çizen Özyıldırım, şunları kaydetti:

“Haksız rekabete de çözüm bulunması gerekiyor. Rekabetin korunmasına yönelik 4054 sayılı kanunumuz var. Ancak Ticaret Bakanlığı konunun üzerine yeterince gidemiyor. En çok da buna üzülüyorum. Maalesef çok haksızlıklar oluyor. İtirazlar üzerine Tekel ürünlerinde düzenleme yapılmıştı. Aynı düzenleme züccaciye, ev eşyası, kıyafet gibi ürünlere de getirilebilir.”

“DÜKKANLAR EL DEĞİŞTİRİYOR”

Bursa Tarihi Çarşı’da el değiştirme oranlarının yüzde 20’yi bulduğuna işaret eden Özyıldırım, “Örneğin ana hat üzerinde bile 6-7 adet kiralık ilanına rastlamak mümkün. Önceleri çarşıda dükkanlar bir dakikada el değiştirirdi. Şimdi orada da rötar var. Çarşı esnafının yüzde 75’i kiracı ve salgında direkt kira desteği neredeyse hiç olmadı” ifadelerini kullandı.

Pandemi sürecinde iş yapamayan esnafın büyük borç altına girdiğine dikkat çeken Özyıldırım, “İşçilik giderlerimiz arttı. Kısa çalışma ödeneği destek oldu ama o da bitti. Vergi ve banka borçlarımız var. Vergilerde devletin bazı kolaylıkları oluyor. Ancak bankalar acımıyor, borç yapılandırıldığında üzerine daha da yük biniyor. Bir yandan da faiz oranları, döviz kurları artıyor. Esnaf işlerin açılmasıyla da borçlarını hemen ödeyemeyecek. Bu nedenle ödemelerin yayılması ve salgın sonrasına bırakılması lazım. Ne var ki bırakın ödemeleri, vergiler bile ertelenmedi” dedi.

“AÇIK ALANLAR SERBEST OLMALI”

Geniş, ferah ve açık alanlarla dolu tarihi çarşılarda virüsün bulaşma riskinin yüksek olmadığına duyduğu inancı dilen getiren Özyıldırım, açık alanlarda faaliyet gösteren esnafa biraz daha serbestlik tanınması gerektiğini belirtti. “Esnafımıza müşterileri içeriye sırayla almasını, mutlaka maskeli olmasını ve bant konulmasını söylüyoruz” diyen Özyıldırım, sözlerine şöyle devam etti:

“Zaten dükkanlar küçük olduğundan içeriye birkaç müşteri girebiliyor. Kapalı mekanlarda bulaş riski daha yüksek. Alışveriş merkezlerinde mağazalar hıncahınç dolu. Bu sebeple açık alanların biraz daha serbest olması gerekiyor. Çarşı girişlerinde sayısal ölçüm yapabilir ya da kameralarla doluluk oranlarını tespit edip kontrollü bir şekilde içeriye alabiliriz. Cumhuriyet Caddesi’nde benzer bir uygulama yapılmıştı.”

“ESNAFIMIZ BÜYÜK ZARAR GÖRÜYOR”

Bursa Tarihi Çarşı ve Hanlar Birliği (BTÇH) Yönetim Kurulu Başkanı İsa Altıkardeş:

“Hafta sonu yasaklarının esnafımızı ciddi şekilde etkilediğini daha önceki kapanışlarda gördük. Şimdi düğün sezonunun başında aynı şeyi tekrar yaşıyoruz. En önemli konunun sağlık olduğunu ve tedbir alınması gerektiğini biliyoruz. Devletin aldığı kararlara saygılıyız. Ancak günün sonunda esnafımız büyük zarar görüyor. Güçsüz olan bir yapı daha da güçsüz hale geliyor. Bu durum da esnafımızı huzursuz ediyor. Sağlıkla ilgili çalışmalarda hep devletimizin yanında olduk ve olmaya da devam edeceğiz. Ne var ki esnaf olarak baktığımızda cumartesilerin açık, pazarların kapalı olmasını daha uygun gördüğümüzü söyleyebilirim. Rekabet eşitliğinin sağlanabilmesi adına da buna ihtiyacımız var.

Esnafı bölmekten ziyade bir bütün olarak düşünmek gerekiyor. Salgın sebebiyle en büyük darbeyi esnaf aldı. Bunun sonuçlarını üç dört yıl içinde göreceğiz. Eğer esnafa doğru yaklaşımlarda bulunulmazsa yaşayan esnaf azalacak. Ekonomik sıkıntılar esnafı belki de virüstün daha çok etkileyecek. Maalesef bugün çarşımızda çekler, senetler ödenemiyor. Esnafın durumu gerçekten çok zor."

“EVİNE EKMEK GÖTÜRMEK ZORUNDA”

BTÇH Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Şükrü Avcı:

“Esnaf olarak alınan kararlara saygı duyuyoruz ama bizim de ekmek teknemiz. Bu sebeple cumartesi günleri işletmelerimizin açık kalmasını istiyoruz. Esnafımız cumartesi yaptığı işle haftanın tamamını karşılıyor. Çünkü insanlar cumartesileri sadece alışveriş yapmak için geliyor. Pazarları yine kapansın. Esnafımız da evine ekmek götürmek zorunda. Sağlık kurallarına karşı gelmek istemiyoruz ama esneme yapılabilirse çok iyi olur. Kısa çalışma ödeneğinin de uzatılması gerekiyor. Bu destekler ufak da olsa insanlara umut ışığı gibi geliyor. İnsanlar zaten geçim darlığı içinde. Devletin verdiği ödeneklerle bir şeyler yapmaya çalışıyorlar.

Öte yandan faiz oranlarının yükselmesinden etkileniyoruz. Sıkı para politikası uygulayacağız, dediler ama faizler bir anda 2 puan yükseldi. Dolar ve altın yukarı çıktı. Doğal olarak insanlar panikledi. Esnaf bırakın borçlarını, kirasını bile ödeyemiyor.”

Güncelleme Tarihi: 03 Nisan 2021, 14:11
YORUM EKLE

banner70