2018’den geriye kalanlar

Bir yılı daha geride bırakırken, öncelikle yayında ve yapımda emeği geçen herkese teşekkür etmek lazım. Kah üzüldük kah sevindik, gün geldi işler tıkırında gitti, gün bitti darlandık, daraldık. Ama bir yılı daha tamamladık. Ağustos ayında ibrenin negatife dönmeye başladığı ekonomi, yılı çok iyi kapatmasa da eylülden beri felaket tellallarının söylediği gibi korkunç bir sona da ulaşmadı çok şükür. Şimdi geçen yılın öne çıkan verilerine kısaca göz atacak olursak…

Güçlü yönler

Ocak-Kasım döneminde 37,5 milyon turisti ağırlarken, yurt dışı ikametli vatandaşlarla birlikte toplam ziyaretçi sayısı 43 milyona yaklaşarak yeni bir rekora da imza atılmış olundu. İç piyasada aradığını bulamayan iş dünyası rotayı yurt dışına, ihracata çevirdi. Bunun sonucunda da 168.1 milyar dolar ile Cumhuriyet tarihinin ihracat rekoru kırıldı. Bir diğer önemli dış ticaret verisi de ihracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 75.3’e yükselmesiydi. Vergi ve imar barışı düzenlemeleri hem zordaki vatandaş için moral hem de devlet için önemli bir kaynak oldu. İmar barışından 6, bedelli askerlikten 9 milyar lira gelir elde edildi.

Zayıf yönler

İşsizlik eylül ayı itibariyle 11.4’e çıktı. Yıllık enflasyon 20.30 olarak açıklandı. Sanayide kapasite kullanım oranı 74.1 ile bir önceki yılın 4.9 puan gerisinde gerçekleşti. 29 Aralık 2017’de 3.77 TL olan Amerikan Doları satış fiyatı, 31 Aralık 2018’de 5.29 liraya yükselerek yüzde 40.3 oranında değer kazanmış oldu.

Fırsatlar

Türk lirasının değer kaybının lehte olduğu alanların başında kuşkusuz turizm yer aldı. 2019’da 50 milyon turist sayısını yakalamak oldukça mümkün görünüyor. Lakin turist başına döviz gelirini artırıcı hamleler yapmayı ihmal etmemek lazım. Devletin açıkladığı destek ve teşvikler iş dünyasını umutlandırdı. TÜBİTAK, KOSGEB, Kalkınma Ajansları ve Bölge Kalkınma İdareleri ile birlikte toplamda 5.6 milyar TL destek verecek. İstihdam destekleri, ihracat destekleri, yatırım destekleri velhasıl son bir ayda açıklanan destekleri iyi incelemek ve yararlanmak iş dünyasına kesinlikle iyi gelecektir. Bardağın dolu tarafını görebilenler, mesela işsizlik sayısının artmasını girişimci ordusuna yeni insanların katılması olarak da okuyabilirler. Ve girişimcilere yönelik iş yapan çevreler için 2019 iyi bir yıl olarak geçebilir.

Tehditler

İşsizlik rakamlarının yükselmesi ve iş bulma süresinin uzaması toplumsal barışı olumsuz etkileyebilir. Gıda fiyatlarının yükselmesi de yine önemli riskler arasında. Dışa bağımlı olduğumuz enerji (ki buna akaryakıt, elektrik ve doğalgaz fiyatları olarak da okuyabilirsiniz) kur riski ve dünya ticaret savaşlarının gölgesi altında tehdit olma özelliğini koruyor. Hem dolaylı hem de iş dünyası ile ilgili vergi yükü, verginin tahsilatı noktasında sıkıntı getirebilir.

2018’de ihracatın kaybedenleri

2018’in kaybeden ihracat başlıklarında yüzde -53,6 ile İhracatçı Birlikleri Kaydından Muaf İhracat kalemleri başı çekerken onu yüzde -26 Gemi ve Yat, yüzde -12,1 ile Fındık ve Mamulleri ve yüzde -2,7 Madencilik takip ediyor. İller arasında ise Kars 188 bin dolar ile listenin en sonunda yer aldı. İlk 10’da yer alan iller arasında sırasında değişiklik olan tek il ise Bursa oldu. 2017 yılında 14 milyar dolar iken 2018’de 13,3 milyar dolar ihracat gerçekleştiren Bursa, bu yıl yüzde -5,40’lık küçülme ile sırasını yüzde 12,7 büyüme yakalayan Kocaeli’ne kaptırdı.

YORUM EKLE